Institutiones juris naturae et gentium in quibus ex ipsa hominis natura continuo nexu omnes obligationes et jura omnia deducuntur

211쪽

i a P. II. C. V. Demodo acquir. γαrium communia, ea divisione fiunt sin gulorum propria. 'i

diui Puod res omnmunis dividenda disse-- nequeat, e quilibet, qui in communis. i. isne es, integram habere velit cum in uidi neuter alteri dominium in parte sua ce-Wi dere teneatur a.); nego um no turaliter exitum habere nequit. Quod

si ergo exitum habere debet, nec es, ut consensu eorum, qui Iuniis communione , definiatur modus , moderim minari debeat, cuinam si vis handa, veluti ut sorte dirimatur, quinam rem habere debeat o s . Quoniam in communione de re convmum disponi nil quicquam potest, mariae nisi omnium consensu g. 33o. ,' uti negotia exitum habere possint, volun

's' in plurium, seu partis majoris haben da est pro omnium voluntate facile patet, in communione non liberam esse unicuique pro rata disponendi A. cultatem. Quamobrem cum Urerta ti naturali, a qua pendet libera disponendi facultas in dominio f. 9s. , maxime adversetur, ut quis invitos

212쪽

eat in Communione neIIIo quoque pπυ , ni invitus in coemmiatione reat, ni us commune ea lege acqui Lut commune maneat 3 3I7. . CAPUT VI.

nimi nostri sensa alteri significa De eom. mUS, vel verbis, vel signis aliis, yel etiam factis, seu actionibus exter sis ui ergo ab aliis vult intelligi, abulis titi debet, prout fert usus loquendi, consequenter qui ad mentem lan alteri Agniscandum obligatur, incabulis titi debet in eo Aniscatu, quia ui loqtiendi convenit. f. 3 7-onvenientia verborum cum cogi α - ntionibus nostris dicitur VeritaS mora tale -- B; , moraliter vertim loqui qui ea co qgitat, quae se cogitare diciti ermo au' i iotem moraliter verus Veriloquium. Difieri itaque Veritate logica, quae est RVenientia nostrarum cogitationum cum objecto ita ut logice verura sit, si,

213쪽

quod esse, vel non e cogitamus ac etiam est, vel non est. GaIn rear cum veriloquium non supponat, ritχtem logicam veritas instar er veris quium probari remita, θυα , putas, dicis, cuminonis lista tra, moraliter verum loquem -- sum duasillauuari f. 3 8-Ε adverso disconveni ria Nemo-- .iorum cum cogitationibus nostris voca,tur Fastas moralis; μερον titer fasis dicitur, qu aluerowgitat, quam se cogitare dicit se mox autem moraliter falsus Falseloquimis. Differt itaque Fastate lagoa, quae est discost

Venientia nostrarum cogita tonumsum

obiecto mullogise falsinnams quod

esse cogitamus, non est contra. Quamobrem cum falsiloquium non

supponat falsitatem logicam sis sita non esse putas esse disis, cum A, vel quod esse putas, cum non sit, non es

is, moraliterfalsis Aquinia, m

214쪽

i rint, externar ab interna Simtilatio; 2 λα-ti occultatio actionis tam internae,/ ΤΠ'νllam internae, lives Oriti Vae, liVe pri rus.

ci Vce, quomodocunque facta, qssitatio. Simulatio alutem intentionis, qstando scilicet falsam significamus, non veram, Praetextus, a nonnullis obtentas appellatur.

g. SO . patet itaque veriloquium e sesermo sualis teretem, algiloquium ymnonem Ilatum f. 347 3 8 3 9 ) Patet in porco, praetextum esse quandam e fa iem fal loquii, sicut intermisso sermonis eo ne facta, ne animi nostrisn- δε alteri pateant, ad dissimulationem ae-

Mentiri dicitur, qui moraliter sal Aunda. in loquitur, quando ad verum o ct moquendum, seu animi sui sensa signi sibadum alteri obligatur atque ideondacitio est falsiloquium pugnans cUm obligatione, qua tenemur alteri animi nostri sensa lignificanda, consequenter quo violatura usalterius ex illa obligatione ortum β. 46. . Reticem

215쪽

i quod esse, vel non esse cogitaimis 3d etiam est, vel non est j Bainobrem cum veriloquium non supponat Veritatem logicam; missi ical e me iis quium probari nequit in s m is este putas, dicis, eum inon Mili luntra, moraliter verum loqueris Doe far

αμ- adverso diston veniemtis verm- .ia1 rum cum cogitationibus nostiis vocutur Falsitas morari; is et ratiere sapsum qui dicitur, ut aliter emitat, quam se cogitare dicit sermos autem moraliter falsus Falsiloquium. Differt itaque Fastate logica, quae est disin. Venientia nostrarum cogitati'nutricum objecto; ita logice faVum sit,s quod esse cogitamus, non est,is contra. Quamobrem cum falsiloqui uim non supponat falsitatem logicam

non esse putas esse dicis, cuni si uel quod esse putas eum non sit, non es dicis, moratiterfalsum

A is Actio externa sinere voeaturi qm ς ' ciun interna consentit; dissensus antem

216쪽

actionis externae ab interna Simtilatio is λα- sicuti occultatio actionis tam internae 'iquam internae, ii V Poriti V siVeiri itii. vati Vae, quomodocunque facta Di J- mulatio. Simulatio autem intentionis, quando scilicet festiam significamus, non Veram Praetextus, a nonnullis obtentus appellatur.

Patet itaque , veriloquium es sermo sualis

etiam porro, praetextum e se quandam Di speciem falsisquii, sicuti ii termisso ser. υἱ-- M. monis eosne acta, ne animi nostrisn-sa alteri pateant, ad dissemulationem ae-

q. II. Mentiri dicitur, qui moraliter sal Menda. sum loquitur, quando ad verum bo- ς' 'o quendum, seu animi sui sensa signi si 'candum alteri obligatur atque ideo Mendacium est falsiloquium pugnans chim obligatione, qua tenemur alteri ad animi nostri sensa lignificanda, consequenter quo violatur Jus alterius ex ista obligatione ortum β. 46. . I ciuem

217쪽

tia vero vocatur silentium de eo, ad quod dicendum obligamur quae ideo quoque est contra jus alterius. D. mo Cum ab obligatione an naturali Aa ), quam contracta nit in se ijbe-

facere nequeamus, nisi alteri animi no- stris ensis patefaciamus 'aci oraliter Cerum loquendum , conseqMentor adve

Patet, OUIn mendacium ego illicitum I. cit.). EX adverso autem cum lex ficiuturae det jus ad ea sine quibus obliga Itioni nostrae satisfacere non postumusra

M. 6.); si vel officio cuidam, vel obliga

tioni cuidam contrae Iese itisfacere e queamuS 77br animi nostri sensa celan do, vel moraliter afum loquendo, utrumque liciturn est 9 ut γῆ tum asiloquium mendacium non est β. 3 I.). Et quia vi liberistis natura lis unicuique permittendum, ut in de terminandis actionibus suis suum se quatur judiciuna, modo nil faciat, ad

quod

218쪽

De a1n fui ensis alterisigni and 18 quod non seciendum tibi obligatur 8. libertas naturalis non tollit obligationem sturalem 3 se ab teri ad patefacisnda animi tui nila non ligars , nee mini facias, requirat canis quoddam erga teimum, vel erga alios, veritatem celare licet. f. 3 3. Ambigue loqui dicitur, qui Utitur m

quod imprudentiae es, salteri tui ani- Misen a signiscare volueris f. I. , ac per consequens vitandum, severo prae- vides alterum , cui animi tui se a patefacere obtigaris, ea accepturum in ni- tu a mente tua di crepante, e dolo hoc intendis f. 7. , ambiguitas iuloquendo mendacio aequipoliet 9. 3 i ), cuia sequenter illicita si f. sa. . a

te Vero porro , ambiguitatem in loquendo e se licitam in eo Uu, in quosa, loquium licitum f. 3 a. .

A egoria est sermo constan Voca-Debul js, quae a significatu proprio adgmst ψε. aliud quid significandum transferuntur

219쪽

'ars II. Cap. propter rerum similitudinem AlleΗria obseurior, in qua impropritas e borum significatus ambiguus, En Ddicitur. Faciunt itaque emgmata a exercendum ingenium , quippe Us est facilitas observandi rerum similitidinem: quando ambiguitas in Isque I

do licita vel illicita I. 3 3.), Enigmati ea quoque dictio licita, vel issicita. f. 3 S.

D. r. Verba aperta dicimus, qlas ore pr ' feruntur, vel scribuntur, Ut perciris isti possint ab aliis tacita vero , quae mente reservamus, ut nonnisi a nobis peicipiantur, scilicet non aliis, sed nobiloquentes Sermo moraliter Uerusci stans verbis partim apertis, partim tacitis, ita ut illa in generent animo audien iis falsam opinionem, haec vero illorum sensum detorqueant in verum huic contrarium, Reservatio mentalis dicitur. Sunt itaque reservationes mentales versioquium nonnisi resperitu ejus, qui loquitur 9 3 7.), ast falsiloquis respectu ejus, ad quem ermo dirigitur 3 348. ,

consequente mendacio aequipostent,

quando ad animi nostrisno alteri indi-

220쪽

De animi suifras alteri significanae 189anda obligamur s. 3 I. , in eo autem casu quo salsiloquium licitum I. sa. ,

litiχΙ. Ceterum facile patet, refer aliovibus mentalibus accensendum non bisermo rem, si is, ad quemsermo di uim faciis colligit ex verbis apertis,ubuli rata materia mente reserzata.

Fadere alterum dicitur, qui Verbis an εel factis alterum inducit, ut pro vero με A labeat quod non est. Hinc Simulatio

definiri poterat, quod sit factum; ab loquium, quod sit sermo, quo alterum falltae intendimus. f. 3 7-Cum ab obligatione naturali nemo An me-iberari possit β. a.);sad Ceriloquimitu fleri Migamur 9 3 a. , metu periculi no , hy ce aliis imminentis mortiter fas istam sum, vel ambigue loqui, aut aenigma :ςi μψtice respondere non licet ast licet, δε ad -- - veriloquium non obligamur 9. 69.).f. 338.

Arcanum dicitur, quod ab aliis igno Deare rari volumus, vel etiam velle debemus sto Et arcana sua alteri committere ici Vi .is tur, dis O