장음표시 사용
221쪽
non pro tur, qui ea ipsi sub spe, vel fide silevi' ii iii, hoc est, sub conditione vel tacita vel ex prefla, ne dicat aliis, pates acies: ast prodere arcana alterius , qui silai commissa nota facit aliis Puod tulia urget nece1stas, ut arcana tua alteri committas, qualis est, si consilio, vel opera alterius indiges in exequendo eo, quod decrevisti, cum tutius sit, ea non committi, quam ut committantur, ne ullus prodendorum metus supersit; ea committenda non sunt commissa vero nunquam prodenda M. 69 praesertim δε ad non prodenda te commit
m Cum simulando moraliter falsurii Gisti loquendo idem intendamus, nimirum, ut alter de animi nostri sensis contra.d mu riam concipiat Opinionem f. 3 8. 3 9.
serius tum etiam Alatio licita vel illicita. Similiter cum celando animi nostri sensa&dissimulando idem intendatur, scilicet ne ea patefiant alteri 9 349.).; quando animi nostri sensa alterum celare licet, etiam dissimulatio licita Com
222쪽
De mi siti: si alterisignificaaed. 91 textus species falsiloquii sit f.,so );
morairtates renus eadem valent,
Verba temeraria dicuntur, quae nul μα- fine proteruntur: de Facta temeraria
nullo me committuntur. Nullo c.,
imirum sale fieri dichmtur, in quibuSriis. illa spectatur nostra, vel alterius uti-itas, quae nimirum instar finis ario Mquente, vel faciente intenditur. Cum homines bligentur actiones suas dirigere ad sui aliorumque persectionem .ad status sui atque alieni persectionem ac eandem conjunctis viribuspromovere f. 43. 4. , sermo autem medium est quo animi sui sena eum in finem patefacere tenentur, quod per se patet; ideo non modo in loquendo, verum etiam in faciendo spectanda estiliqua utilitas sive nostra, sive aliena ex illa persectione, tanquam fine ultimo, aestimarula. Unde haud dissiculier coniicitur, verba facta temeraria legi naturae premiconvenire consequenter nec temere loquendum , nec semere
quisquam faciem- 4 Patet idem,
223쪽
praesertim de verbis, per obligationem determinandi actiones liberas per easdem rationes finales, per qua natur,les determinantur 9 43. . Ap,. Quodsi quis dubites, te moraliter τρον - io e rum loqui, nec constare posset ex eo, de . i. pio verba sunt, vel aliuise, veluti per quid L ses, cum nemo norit cogitationes tuas; nisi tu ipse, qui earum tibimet conscius es, meus id aliter probari nequit se per eonscientiam, aut Deum testem. robatio veritatis di rumper conscientiam testem, provocando scilicet ad conscientiam tanquam testem, dicitur severatio invocando scilicet eum tanquam testem Veritatis dictorum vindicem mendacii ac perfidiae, Iuramentum, seu ussurandum. Quid sit perfidii inserius explicabitur. sui ν Quoniam iurans pro certo habere de bet existere Deum eum nosse hominum anc cogitationeso punire mendacia acie
224쪽
πleumnose hominum cogitationes, aut puta , erran parum curare re humanas, Erare nequit.
Puodsi ergo quis falsios Deosprove δε--r L .Hbet, iis tr Auit ea ouae de vero Deo pro certo habere debet Iurans, Ac in reiectu ipsius perinde sit ac sip Euhriam Deum juraret, per falsos
te voluimus .etierim quibuscunque jura- repotest, tribuitur signiscatus, ilia in de finitionis jurament convivit. Unde simul patet, per res quascunque
jamri posses Ast per res istas non jurat; sed saltem severat, qui dicit, se
tam certo verum dicere, dicere, te, quo fuerimns rem quandam exi
stere, vel notorie bi arsi am se.
possunt etiam verba aderi vim jura- metiti aut saltem vim asseverandi habere, prout vel profestuntur altero juramentum exigente, vel sua sponte itas quis urare fusus astat Deus est testis ' si Instit. I. MNG. N meus,
225쪽
severat. Nimirum in priori casu verba quoque significant provocationem Dei tanquam vindicis mendacii aut perfidiae, in posteriori minime g. 36i . .
Q.aVAE Si quis animo indeliberato verba - rontis, quibus scilicet juramenti signi,' ' ficatus tribui solet, animo non jurarissim non profert, non jurat, sed ea ad verba trij meraria referenda β. 36o. , quae cum vitanda sint g. it.), nihilominus peccat. Idem tenendum de verbis, quibus alias asseverandi significatus tribuitur. f. 366. Γωσδε Quoniam vero contra eum, qui ad dicen3um verum obligatur, pro Vero habendum, quod dicit 3 3i 8.); squis jurare debet, aut jurare videri vult, verba jurantia profert, is jurase inteιligitur. Alias nimirum admittendae forent reservationes mentales, quae illicitae sunt 3 3 -)9. 367.
I, . Cum asseverationes temerariae sint, .. , temeraria etiam sint juramenta, si is, cui
226쪽
De animi sui Din alterisignificand. 9s
eui loqueris, non dubitat, te moraliter verum loqui, aut si nec tua, nec ipsius se
interest, lave credat te Verum lce νει ἡ re, sive minus f. 36O. 36Ι. , Ver tandis. ba autem temeraria illicita sint 3 36o , ac inprimis uramentum temerarium reverentiae Deo debitae parum conveniat g. I a ); sis, cui loqueris, nondubitat te verum dicere, aut sinec tua, neci ius interest, utrum hoc credat, necne, asieveratio, juramentum issicita sunt. Hinc porro eadem facilitate colligitur,sia Heveranti creditur, vel a severatiosus scit, ut credatur, jurandum non esse. 3. 368 Cum tibi competat jus te alteri obli Ad .id. gandi ad dicendum verum, si tua vel alterius intersit, ut is credat te verum di 2 .c cere f. 97. invocatio vero Dei tanquam vindicis mendacii ac perfidiae sit motivum dicendi veri, quod cum juramento conjungis 3 36 I. I Uurans te iteri obligas ad dicendum emu 9 3 . , consequenter falseloquium licitum ju--ento confirmare non licet g. Ioo. . Quia iurans te alteri obligas ad
227쪽
cendum verum 9 368. , adeoqUecori tra te pro Vero habendum, quod su Cficienter indicas 3. 3l8. . conseqUeri ter non alia mens tua esse colligitu C, quam quae verbis tuis significatur; u-
ramentum arcet omnes tacitas exceptione ac conditiones, neque admittit reservationes mentales 3.3 S.).f. 3 O. suo seu Ex eadem ratione intelligitur ju-jti, his iis antem verba jurantia sumere debere sumὸis in eo signi atm, quem iis tribuitis, cui urattir, consequenter non esse detor quenda contra manifestum eorundem: Aniscatum in alienum, ut falsum loque do ex mente ejus, cuijuratur Uerumse locutum probet ex mente sua.
D pde Prieratio a nobis dicitur iuramen
D dum falsum dicit; Pestirium vero violatio juramenti, quando scilicet non fa- cis, quod te facturum ex animi licet tui sententia iurasti, & contra. Quamobrem cum jurans te obliges ad dicendum verum 9 368.), i jures te hoc facturum, vel non facturum, juran do
228쪽
Deoisntfuissensis aeteris ni anicis i probare velis, quod ad faciendum, et non faciendiam te obliges, β. 97. 361. nec pejerare, nec perjurare Iicet
absenti in uteris jurare potes. f. 373. x animam alterius jurare dicituri, qui nomine & mandato absentis uret me
Cum perinde sit, sive quid per te, sive Tet per alium facias in animam quoque tum ab alio jurari potest. f. 37
obtestatio dicitur actus, quo quis al-De obteterum per Deum testem veritatis dictoas rum& vindicem mendacii, aut facti cujuscunque illiciti, vel rem quandam ipsi charissimam, aut cujus maxime rationem habere debet, obsecrat, ut verum dicat, vel ut quid faciat, aut non faciat. Cum itaque obtestatione alterum permovere intendamus, ut verum dicat,
229쪽
I98 P. II CVI. De animisui M. vel ut quid faciat, aut non faciat; quando tui vel alterius plurimum inters, in aster verum dicat, vel ut faciat, aut non faciat, qui ad jaciendum, vel non faciendum obligatur, obtestatio licitis es. Idem patet in eo casu, quo alterum exhortari debes, ne quid faciat, aue
D. rem serueratio per Deum testem, aut ν sotio rem aliam nobis charissimam, vel magni momenti, Contestatio dicitur Pertinet adeo contestatio ad asseverandi formulas, quae ad juramentum pr.
pius accedunt 3 361 19 376.s-- Quoniam pejerat, qui jurat sem-ν - ρην est, arcam, ad quod faciendum se obli-ν. gat, cum tamen animum faciendi non rus habeat, periurus vero non est, si faciat
mutato animo f. 3 i )is pejerantem paenitet pejer e, quo e facti rum juravit facit, periurus
230쪽
Cum introductis dominiis homo non aqua-
habeat, quod suum est, nisi res ἴ l I 'tam OrPorales, quam incorporales, UT quae sunt in fomini ipsius I. 9 s. p. - .ros , mainobes aliis utiles aequiparintur rebus in dominio existentibus i. et nenio quoque se alteri obibIare potest, nisi ad dandum e faciendum, vel non facisn m, consequenterat aliquid praestan m 9 et 38. 3 α. f. 378. Quoniam nulla osus est obligatio s-is si quid statim vi stetur; qui ou z.vin
tum obligatio ad actum futurum per quiis Mat,4 ad eum jus perfectum acqui M'nt alteri f. 9 . , isse in hunc transfert jvi exigendi praestationem. 3 379 Declaratio haec voluntatis de quo Promis- 'malier mestando, coniuncta cum ' i' juris a se exigendi uti iratur, in