Legis 12. tabularum collecta, et interpretamentum. Vtrique iterata nunc editione, multum accessit. Theodori Marcilii professoris eloquentiæ regij

111쪽

INTERPRET AMEN T.

L. vlt. C.De donat. Aut si hereditas sacris adstricta esset, venderenillam fiducia interposita heres, seni capulari, Acherontico, & iam paene in orci peculio:ut eo cis paucos menses an dies mortuo, reciperetur , & possideretur iam ut emta res non Ut lesata aut relicta,em. nec sacris aduricta. Hi senes itaque coemtionales quos Tullius pro Murena, iurissonsiliorum ingemis interimendorum sacrorum causa repertos ait. Eadem liquet cur dilecti huic negocio senes, ne scilicet longa fiducia esset: perinde vi l. H. D. De fideicom. liberta terest nonnunquam a sene poti-maNumisti, quam a iuuene. Prinstatio en im minus longa oper rum est.

Hinc Chrysalus seruus qua Plantum Bacchidibus M.Atrida'. hero suo marsupium exenterare instituens, argutatus est, Venalem se habere ac venὸere senem illum coemtionalem Hoc vult Crue --

112쪽

LEGIS XII.

Διι ille. Herum meum faciam ego

ut tanquam senex coemtionalis hodie ut, quia Ut seni coemtionali hereditas non manet,ita nec hς- To meo pecunia manebit. Inest alter iocus παρ 3 Id,οιαν. Senex coemtionisiis emit hereditatem: at ego hunc senem coemtionalem

ipsum venalem habeo, & vendam profecto. Hinc & conuicium, senex coemtionalis, pro falso iuris alieni adsertore , ut apud T. Li-hium fine lib. III. Scaptim senex

coemtionalis. Scriptum assii concionalis. Verilis est coemtionalis. Nempe ut per Senes coemtionales fraus testatori sit, S hereditas sine onere peruenit ad heredem: sic per P. Scaptium illum, Aricinorum atque Ardeatium litigi sus siue ambiguus ager ad Quirites. Non dissimilis Haus legi lacta a C. Licinio Stolone filium emaniacipante. T. Liuius lib.ura. Vsurpata vero & imaginariatae renudo iure Quiritium pro

113쪽

INTERPRETAMEN T.

scriptio aliqua bonorumin coemtionibus illis imasinariis.Vt epist. Ix. lib. VI. ad Amil. pium venale inter senes coemtionales proscribere. Venditiones autem illae imaginariae siue ex nudo Quiritium iure , nummo Vno quasi nullo aut minimo pretio. As enim siue nu-mus pro minimo ut apud L.Senecam , Sestertio nummo otimare, id est, millimo, epist. xcv. Et Papinium Silua vit. lib. IV. Emtum plus minin asse Caia

Id est, vili. Et assem Caianum accipe no raudusculum ut aliqui, sed assem ita diistum I nomine C iae, quod Caia siue mulier nubens Caium siue virum asse sibi emebat, emtione scilicet imaginaria. Marcellus in Nubentes.

114쪽

SEX. Pompeius prodidit in

cupata.

QVUM NEXUM FACIET,

. Tra ditionem nexu Tullius dixit Top. ad Trebat. Nexum ad lbrae Unsa refer : mancupiam ad vaditionem. Itaque non. absque differitate .est Xuir

Hinc hodieque in iure ciuili nexus pro obligatione. Vt LxxVI. P. Decond. ind4. Adeo. Debitorem nexu venditi liberare. l. vlt. De dot. promissi l. vlt. Si res pign. idata sit. C. Et nexus Pro librae penso, confirmante usacapione soli Italici l.vn.C. Devsec. transformanda. Ait lex. Non tantum in Italico solo nexu sed in

115쪽

- INTERPRETAMEN T. omni orbe terrarum, &c. Lege. Non tantiim in Italico selo,nexu, sed in omni orbe terrarum, &c.

Magna illis caligo fuit, quibus viasiam delere vocem , nexu. Nam

bene Tribunianus agens de iure antiquo, ita distinguit soli Italici sucapionem, ab usucapione seli prouincialis. Italica usucapio nexu eguit siue librae pensis, prouincialis usucapio non item. Nexus nempe quali forma perfectioque usucapionis Italicae. Expleto enim usucapionis tempore, Hucaptor ex iure Quirithim , adhibito li bripende ac testi siem illam ex iure Quiritium sitam esse aiebat. In selo aute prouinciali, nexu nihil opus, & tempore praefinito lege Xuirali, perficiebatur ustic pio. Magis itaque ciuilis usucapio Italica, ex mero nempe iure Quaritium: prouilicialis legitima tam thm sue eb tantum ciuilis quia praescripta iure ciuili,siue lege xII.

Tabularum de qua nobis insta in

116쪽

caput xl. Hinc itaque Aggenus Vrbicus lib. 11. de limitibus. Stipendiaris inquit,agri nexu non habentur , sed mancipatio eorum legia 'tima e sepotest, Hinc & discrimen illud l. I. C. De annali excepi. alios esse Italicos contractias,alios prouinciales. Sed plura iam mihi

operae non est. Plane quidem frustra d.l. VII. Vt Comment. adl.vir. C. delevere aliqui vocem nexu aut transposuere. Nexum autem pro librae pensis accipi notares. De nexu Terent. Varro VI. de Ling. Lat. Tullius III. de Orat. Plin. c. III. lib. xxxIII. Festus in

Notabilis autem alte lex tra

ditio. Una ex iure Quiritium, siue

traditio nexu. altera iuris gentium traditio sine nexu. Illa rerum mamcipi : haec rerum nee mancipi. Vlpian. Regul.Tit .XIX. Hodie nulla interstitio rerum mancipi & nec mancipi l. Vh. C. De usuc. transs. 3. Per traditionem

117쪽

66 INTERPRET AMEN T. Institui. Derer. diuis. Sic enim c

pe ibi verbum illud Tribuniani. Cuiusunque generis. QMnquam vestigium dilariminis antiqui exstat l. aratione 3. Hae quoque

res D. De adqui. rer. dom. Hodie itaque omnis' traditionaturalis, nuda exordinaria, simplex. Ritinue. d. g. Per traditio nem, traditio definitura Theo philo, φρο

facilis , O nihil superuacui habens,

Uractu naturali. Vt si diceret, ordinariam,& sine sormulis. Uellicat hanc definitione Obseruatio xIx. lib. xi. & ait. Possere de manu in maliu tradi animo alienadi, & facile & no saperflue ter,& naturaliter, neque tamen esse traditione. Quippe. Si euici ea res potest. Huic diceret Theophi- 'lus. Mετα,αν siue tralationem dico non corporis tantum frigida

118쪽

LEGIS XII. 6, 7

istiusmodi cauilla est sed corpo-ιis cum iure, siue corporis cum imtellectu iuris vi l. Cogi g. Inde quaei itur. D. Ad Trebell. &vice uersa hereditas sine ullo corpore iuris intelleistum habens. l. L. g. I. D. De hered. pet.Neq.ijdem rc ctet. D. De actionib. emti re cribui observ. xxxv.lib xIII. Datio

possessionis, magis est ut scripserit Pomponius Traditio posse ionis. Tradit possessionem qui alienat:

dat etiam Praetor.

Interpretatus hoc Verrius, hami nominarit, locutusue erit.

Ex. Tullij iii. de ossic. caput hoc legis explere Volenti , occasio est. Set infitiat , duplione ιbello. Ait Cicer. Nam eum ex xII. Tabulis

119쪽

68 INTER FRETA MENT.

Diis esset ea praestari, qua essent L I N

sitiatin esset, dupli poenam sisAris

dce. Prisco sermone , inficiat , aut infutar. Glota vet. Festus. Antiquo iure nulla venditori poena reticetiae, Tullius loco praedicto: vestigiaq; iuris huiusce antiqui aliqua & hodie, Vt l. I. M. I I. Deact. emti.l. I. f.I. De aedil.ed.D. XVI

traditionem nexu sequi debet preth numeratio, aut satisfa-erib, Vt res alienetur. Hoc in XII. Tabulis caput sitisse testis locuples Iustin. Institutis M. Vendi- tae.De rer.diuis Fidem itaque sine satissimone, siue caeca, Xuiri exclusere. Ex eoq.iure varro c.Π.lib. II. De re rust. Etsi, inquit, mancipatio factasit, tamegrex δε- minum non mutauit, ni t asad-

120쪽

numeratum. Et Fabius Declam. CccxxxVI. mo iure vindicare potes eam rem, cuius pretiam non dedisti' Eadem & Charondae, Thuriarum legum patri, mens apud Stobaeum Serm. cxlv. Idem & Platoni sensus , legum lib. XI. Ne recte obseruatio xIx. lib. xi. idem placuis se Theophrasto. Iure quidem hodierno creditor emtoris fidem re- sequitur,& fides data acceptaque pro satisfactione est, l. I. De

que & d.*.Venditae.scripserat forte an Tribunianus. Sed ctsiu qua vendidit. dcc. nempe ut notaret quasi aquiuergium noc, iuris antiqui δc noui.

XVII. IVlius Paullus sententiam lib.

tr. Τit. De deposito,in comparatione legis Mosiacae. Tit.x. Ex

inquit, depositi lege MI. -