Legis 12. tabularum collecta, et interpretamentum. Vtrique iterata nunc editione, multum accessit. Theodori Marcilii professoris eloquentiæ regij

231쪽

PRAETOR FINIBUS

REGUNDIS

- Sic praeses arbitros dat L. III.C. Theod. Fin. regund. Et Eclog.Di gestor. Tit. IXaib. LIIX. 9. II.

. , ' . .

Liquidum ex LXII1. C. Fin. regund. Cicerone, I. de Legib. Hi autem arbitri, seruatiss-

tJ Tres illi arbitri sodales , quia Galle, datessunt, L. vlt. D. Deeolleg. Iris a/siem faciunt collegia L.xiacv.De verb.figmf. Vt de familiam taciuntserui tres. L. XL. Dδ

232쪽

181 INTER PRET AMEN T.

eod. Ratio est apud philosephum

c. I.lib. I. de caelo. Nempe, omnes

diei non de duobus, sed tribus. zm

πρυ-παν- τοῖς πιὼν uniuersism, resque omnes definita numero ternario. Atque id decretum esse Pythagorae. Ita & Seruius ad 9Eneidern xII. Omnes non dici de duobus. Hinc& illud D. Augustini Atticei ηλεοναcον c. XLIII. lib. XIIx. De Ciouit. Dei. Omnisi trium linguarum. Cur autem 1 aruales collegat illi siue sedales,vel caecus perspexerit.

certa, aedes sepulchru, sta in bes puteus, olea ficus, aliaeque ambores, a Vicini possessiorie, abesse oporteret, tulisse Xuiros licebat bittare ex . inscriptione. vli ' DL

233쪽

Ex eadem L.vit. perspexeris hoc& antecedens cet ut esse riuulos ex lege Solonia. .m dc Plutarchus commemorat, & rationem eius adscribit in Solone. x L I X. SU Meano arrirum in XII.TA. teste V . L. I. vlt. D. De a bor caed. uod, inquit, ait Prator, est Lex xIL Tabular.e erevolusit XV. pedes altius rami arboris ei cumcidamur, ct hos iccirco inas , ne umbra arboris vicino prae noceret insertim Eclogς Digestor. Tit. VI. 3. Xm. lib. o. ωλο

Hoc ipsum. ct Lexixia. Tabulari praeripit. Ab hoc itaque legis capite , interdictum de arborious caedundis 4. I. f.- . Sublucare arbores , sermo lin' suae Xuiralis,ut liquet Paulli Sentent. Tit.VI. lib. V. at Praetor coe

234쪽

i8 INTER p RE TAMEN T. dixit, d. L. I. g. penuit.

DE conlucatione item arborum caput in xII. Tabulis. L.II. D. Eod. Si arbor ex vicini fundo, vemto inclinata in tuum fundum sit , exige xILTabularia, adimenda ea recte agere potes, ius ei non esse, ita amhorem habere. Idemque Eclogis Digest. Tit. xvI. g. XIV. lib. LX. Liquida coniectura, conlucandi verbo usos eo capite Xuiros: Pra

tor autem adimere dixit.d.l. I. g. I.

Sublueare, ct conlucare Festus diuidit, sed idem de conlucare pro sublucare dixit in Colucare,&Iun. Columes . C. vlt. lib. II. A capite itaque hoc Xuirali, est interdictum Praetoris de ademtio ne siue conlucatione arboris. d. L

235쪽

DE se nde procidua ex XII. Tabul.caput refert Plinius c. s.li.

Hinc & standis definitio apud

T. Caium lio. Iv. ad lege XII. Tab.

Glandem. prociduam sors sit an dixerint capite hoc Xuiri, ex e que voce natum illud Plinio, Pro-' ridentem &c. ut deciduum idem dixit c. rax. lib. XIV. Quib. eaduca glans rasit, crattent caducam esse magis sito sibi praedio: prociduam ma is praedio vicini. Sic L. xxx.De verb. sign. de glande caduca quaestio ad ius utendi fruendi spectat, non ad inter- dichum ex xii. Tab. De glande le- genda .D.

236쪽

186 INTERPRETAMEN T.

LII. T. Caius i.rix.D.De seruit.rustinquit, latitudo ex lege duodecim tabularum in pom rectum octopedes habet: in amstactum, id est,ubi sexum est,sedecim. Sic in Eclogis Digest.lib.inx. Tit. De via publica. νοόχον τεῖαι οδός; tis si ορ ον ρκτὼ 'ni νεQν . ' ς Ex lege via lata, in directum Iax.P. habeti in amfractum xvI. Significantertioui illi Romani viam latam siue πλατεῖαν δόόν dixere, ut&post paullo.Πλατέαδδενς--παυώνα , ἀχοι νεῖν,ὴ ἔλααι; ν. Lata via est , ire , cta mbulare, is agere. Non ociosa, inquam haec Nec enim via omnis lata est, siue plenam ex sermula legis lxtitudinem habens. Potest quippe Via, ut & actus, & iter, stipulationibus de pactis contrahi aut dii

237쪽

LEGIS XII. I 87

ωil.xIII. f. Latitudo D. Eod. Sed non ita contrahi aut dilatati, ut natura siue ius ipsum seruitutis mutet .fiatque ex itinere actus, eXactu via, aut Viceversa. Sive dum actus sit iumenti &vehiculi capax:via itineris & actus Eaque mens L.VI. 3.CertE. m. sem. amitt. L. Via. g. I. De seruit. rust. praed. L. xIII. De seruitutib.

D. Neque inter has leges pugna est , quam timuere aliqui. Sic via lignaria lignis vehendis latior,nempe formula communi, apud Aggenum Vrbicum,de limitibus. Vt L. VII. D. Deseruit.rust. praed. Via trahendi , est rectam hasta erod Dicam' aute & hoe delanctori . Si via P.Iix. est, quid Ailius Gallus Voluit L. cori. De verb.sign. in ait, Via est, Mesemita lue iter est Namsi aut lamita aut iter est, P. IIX. certe non est. Scripsere ad titulum illum hoc saeculo, ipsi apices iuris, nec hilum extricauere.

238쪽

188 INTERPRETAMEN T. Gallus autem Ailius voluit, viam

esse genus sub eo genere pecies,

Ite semitam, Viam. Generatam

'ia est quaqua ire licet: speciatim aliud iter, aliud semita, aliud via. Via sunt actus duo Serv. ad AEneidem Iv. Actus igitur semita. Glos sae,Semita γναοῖιον. Non dissimiliter i.II. g. viarum. D. Ne quid in loco publ. via est, iter, pro via.

Alia item visione, via est es mita sime iter est. 4ia & iter, S

semita siue actus in via est. L. I. g.I. D. Deseruit. rust. praed. Et Institutis 3.I. Eod. Et Pandectar.Eclo

Male itaque Pandectae Pisiani d. L. I. g. I. IIIam ct iter , O actum, O , via eontinet. Turbide de itinere, actu, via, obseruatio. xxxv.lib.

XXII.

239쪽

LEGIS XII.

quit , via sit lismunita, isset Iex qua velit agere iumentum. Uses Xuiros in hoc isto capite legis, nomine a egetum, sitspicari fas. - egetes, inquit Festus, dicuntur quorum ager viam tangit. Sic vicini l. vlt. D. Devia pubi Mit.publ. οι τληααζοντες Eclog. Digest. Tit. eod. Sed proprie tangitur hoc c. via quae serui

tus.

LI V. H De in xii. Tabulis de aqua

pluuia arcenda perscriptum f.isse testis Labeo apud Pomponium L. xxi. D. De statu lib. Me, inquit, Uerba legis xu. tabulam iveteres interpretati unt.SI AQUA

240쪽

iso INTERPRETAMEN T.

PLUVIA NOCET, id est,nocere poterit. Forte an sic Xuiri. Si

aqua pluuia, manu nocet , arbiter coerceto. Non enim de natura vitiove loci nocente aqua Xuiri: sed ea quae manu siue opere nocitura esset, L. I. g. I. j. Sicut. f. Iidem. aiunt. D. De aqua & aq. plu.

LVI. I Ndicio est Paullus L. propenuit. D. Ne quid in loco publ. Si perpublicum, inquit, locum, rium aqua ductus priuato nocebit, erit priuato actio ex lege xi I. tabular. Uti noxa doniano caueatur. Suspicio tamen aliqua, eiu modi actionem ex lege xII. esse non propalam: sed interpretatione Sex. Αiiij, & aliorum derivantium huiuunodii actionem ex ijs quae in lege x II. tabulat. de noxa erant,damno infe sto. . Etenim