Legis 12. tabularum collecta, et interpretamentum. Vtrique iterata nunc editione, multum accessit. Theodori Marcilii professoris eloquentiæ regij

261쪽

LEGIS XII. 2II

frons inlexandri , Apeseu Florida I. & Theodorici Italiae recis caesariem in verticem refugam crisipari. Sidonius dixit epist. II. lib. I.& Lucanus Athiopum re os a crine capillos Hinc dc Lici- oues qui cornua sursum versum reflexa habent. Iun. Phylarg. ad III. Georg. Alii tamen rocillinam, alij rehcinam maluere. Neutrum placet. Idem vero licium ct limum siue limin. A. Gellius c. III. lib. XII. Isidor. c. propen. lib. XV. Limm,

inquit, cingulum, quo serui publici

cingebantur obliquapurpura Et c. XXXIII. lib. xIx. Limus est cinctiuquem publici habentserui.Et dictus limus quia transuersas habet purpuras id est Iimas. Sic enim recte ibi

erit.

Tropich itaque per licium est, per seruum publicum siue adhibito seruo publico: non autem squae Sex. Pompehi opinio est in tauect licis quod rei furtiuae domi-

262쪽

nus , eam alienae domui quae situ rus, licio cinctus ipse intraret. Nec enim ipse per se dominus eam quaeritabat, sed opera serui publici: Vt, apud Petronium. As livs rei furtiuae dominus est , cpellam vero non ipse, sed seruus excutit

At ipse quidem rei sim tuae dominus lancem ante oculos tenebat

inquit Sextus propter matrum- familiae aut virginum praesentiam. Ratio. M quid cum L. Floro ex c. v. lib. II. dic ) ide virginitatis Ddicit eme integritate deiJUesa

rim vel oculis viderentur. V p, Λ

Hoc ergo quaerere furta per lancem & licium est: at concipere surta per lancem & licium .is vecticulariae vitae discipuli aut veneris nepotuli, & noctiumsurunculi, tanquam rei furtiuae domini essent, cum lancei Intrante ne agnoscerentur: cum licho au tem, aliquo seruulo laut clitatulo

suo quasi mantelibiserui publici,

263쪽

' LEGIS . XII. . au

non furta quaerere,sed facere concupientes. Haec itaque sic quae etendi si uti vis, eadem ad iurium faciendum semita. Sapienter. it

que Xuiri grauem his surunculis

poenam scripsere, siue eadem quae posita est furib. manifestariis. S pientitis lex Albutia scrutationes ipsas per lancem & licium sust lit. A. Gellius c. x: lib: xv I. Hac enim quasi radice excisa, ipsi ex

ruere stolones vltro, furta per lancem dc licium. 'Ita requisitionibus antiquis,

sartisque per lancem ac licium de sitis , perquiri coeptae res furtiua tali formula siue ordine. Cum testibus Veniebat . quaesiturus rem sui titiam, ut si iregata esset ea res, fieretantistatio , & raperetur inficiator ad Praetorem , sequeretur

deinde serutinium. Re sicinuenta, furti concepti actio fuit. 3. Co-ceptuiti, Instit. De oblig. ex del. Et ibi Theophil.*: Pr terea.Pauli. Sentent. Tit. penest. lib. II. Plau-

264쪽

ar INT ERPRETAMEN T.

tus Patrui Sc. ix. Ad hanc requisitionem spectat Tullianum illud Catilinariae III. Ut eum in priauata domo furtum unquam sit tam palam inuentum, quam hac tanta in RempubL coniuratio, manifesto imuenta atque deprehensa est. Nulla eiusmodi formula requisitionis & furti concepti iure hodierno est: d. f. Praeterea. LIX.

ΤVlere & de arboribus alienis

furtim caesis Xuiri, quod Plinius caput non legitimis verbis sed suis extulit c. I. ub. XVII.Me tio est & L. I. Arbor. furi. caeca. xxIIx. 3. Colonus De iureiur. D. Itaque profluum ex hoc fonte Praetoris edictum, & condemn tio in duplum. l. VII. S. Vlt. D. A .

Vsi hoc isto capite legis Xuiri verbis eadere , JUcera , civem,

265쪽

LEGIS XII. 2I

quorum interpretatio est l. V. MVII. D. Arbor. furi. caef. Caedere nempe est ut securi, subsicere ut serra, cingere deliberare, decorticare,deglabrare. Ecloga Digestor. ζωννυ ν,-m η ελειν τον φλοιολPoena huic delicto nummaria ex lege,eteris xxv. in arbores singulas siue asses xxv. Plinius loco di- sto. Sed iure ciuili noctu arborum caesarum capites: interdiu cassarum duplio,quemadmodum elicere ex Paullo est occasio. Senten. Tit. xx. lib. V. Tit. pensili. g. Sive seges. lib. II. Hoc & T. Cato in mentem fuisse dixerim. l. II. D.

Omnium itaque arborum nocturna caesura,latrocinium:sed vitium maxim d. l. II. D. Et legib. Georgicis c. De arborib. Et Eclosa Digestor.lib. lx.Tit. De arboribus. Ergo dc significanter Maro Ecloga. III. De vitium incisione

agens malam falcem dixit , quasi

maxime capitilem.

266쪽

ΕTiam ' de ligno iuncto actio legitima , siue ex lege Xui

rali.

TIGNUM IUNCTUM

Recitat Festus in Tignum.& Vlpianus l. I. g. I. D. De ligno. iunc. Tetigere &identidem alij vii. vir. 9. Cum in suo. De adqui. rer. dom. l. VI. Ad exhib. l. xe11x. g. vlt. De solui. l. XXIII. g.Tignum.De rei vind. D.&g. Cum in suo. Institui. De rer. diuis.

VINEAE QUE CON CAPIS.

Concapis , , Fro Alij aliter extulere , Ut con- caput, cum capite, concapet, con- capit,

267쪽

Sed est v

Tignum quidem vel aedibus

vel vineae iunctum. Tignum Vineae materia omnis vineae necessaria, puta, perticae, pedamenta. L. I.

F. Tigni. D.De tig.iunc. Expressim autem Xuiri ne co- capis vineae lueretur. Nam grauius ea solutione , vinea laeditur quam alius materiae detractione. Concapis nempe palus siue peda-men,pedamentum , statumen, ridica , pertica non quaruis sed quae iuncta capiti siue radici vineae: ut Iun. Columella pingit c. xIII. lib.

Iv. De re rust.

268쪽

118 INTERPRETA MENT.gnus , non tamen soluitur, ne aedium ruinis urbis facies deformetur , aut vinearum cultura turbetur. d. l. I. g. I.

Sed domino tigni in eum qui tignum mala fide iunxit, dupli actionem lex dedit, quod duplum totum poenae, quippe in furem l. II. D. eod. qui autem bona fide iunxit, duplam tui non mere poenalem, sed mixtam, siue simplam rei, simplam poenae si tignum sur-tiuum est L xxIII. f. pen. D. De rei vind. sin tignus ille furtivus non est, actio competit in iactum Praetoria ad aestimationem siue pretium tigni l. xcIIx. g.vit. D. Desoluta

Turbat Tribunianus Instituta f. Climinio. Vers. Q d si ali- qua. De rer. diuis cum ait. Si non fuerit duplum iam consecutus. Nec enim de quouis domino ita recte, sed domino tigni furtiui: de non furtivi diceret. Si non fuerit simplum iam consecutuε. ε

269쪽

Euariat autem ius tigni surti-ui iuncti & alio articulo. Nempe. In eum qui tignu furtivum sciens siue mala fide,aedibus vineaeve sitae iunxit, actio ad exhibendum est: in eum qui bona fide, non item. d. l.

XXIII. f. pen.

Ad exhibendum cape non Vt eximat tignum ac praestet, sed ut damnetutin id quod interest,quia dolo malo desiit possidere d. l. I. .f.

'it. Desiit possidere eo ipse quia

iunxit. Non enim qui aedes posta det uniuersas iccirco & tignum,&res aedium singulas possidet. I xxx. f. I. De adquir. possi l. xxm. g.

QUANDOQUE SARPTA

donec demta erunt.

Festua adtulit in Sarpintur.

270쪽

Eidemque hoc in mente cum explicaret quid Sarpta vinea. Sarpere auisa/pire vineam est putare ut Festus: at Papias, ονομι- ignobilis , sarpere interpretatus , herbin D rire, exstirpare, eligere. At enim hoc non υν

re sed runcare silue roncare aut ron-cinare est. Isidor. c. XI. lib. XVII. c.

Aliorsum Sidonius Apollinaris

epist. VI. lib. I. Stibulcos runcantes, siue, roncantes dicit, non farrie tes aut atrum stertenues siue, ρεους, siue, Plauditae dixerim,na-Jo Murguum clamantes accipiens sed bucinantes. Bucinare proprium propitium munus subulci. Varro Terent. c. IV. lib. II. de re rust. Subulcin porcellos debet consuefacere, omnia ut faciant ad bucinam. Frimo cu incluserunt, cu bucinatis est aportui &c. Et mox Ideo ad XII.

conuenire dicatur, ut silmstri loco