Legis 12. tabularum collecta, et interpretamentum. Vtrique iterata nunc editione, multum accessit. Theodori Marcilii professoris eloquentiæ regij

31쪽

quas tabulas vocari antiquas faba lis Prooemio Institutorum, liquaskbtilitatis ludibria l. via. C. de nudo iure Quir. toll.Non nauci ratio illa. Nec enim XII. tabulae

Iustiniano antiqua fabula vi pleterisque in mentem fuit, neque prudentium responsa, ut est in notis ad Instituta secundis: sed generatim Iustiniano antiquae fabula ius

omne quod Iustinianeo siue ho- dierno iuri pugnans est, aut obsoletum, neque obtinens in ipsis rerum argumentis siue documentis , ut ipse locutus Prooemio Institutor. Sc . vlt.De satisdat. Hoc

est, omne Xuirorum aut alius modi ius antiquum, quatenus exclusum a tritura forensi, siue moribus non receptum ut dixeris ex l. IIx . D.

De his qui sui. Tali autem cO templatione, & aliqua capita legis xi I. Tabular. S magnam partem iurisprudentia media siue ius ciuile, & aliquammulta plebiscita, & Sc. xa, ct constitutiones prim

32쪽

LEGIs XII. 3

cipum antiquae fabulae sunt. Sic l: vli. g. I. C. De iure dom. imp.Vetustissima obseruatio, ipsis rerum documentis opponitur, id est, iis

te ibus quae causia in soro iudicioque docere siue probare pose

sunt. Recteque sic interpretatus Prooemio Institutor. antiquas fabulas Theophilus. Qua viguere olim leges phodie autem nullo Uu,hὰ simile abestis. Sed,inquies quid sis notae secundae, antiquos iuris auctores intelligi voluere, non hos qui in Pandems, sed iis anteriores, & obsoletos ut Brutum I Ma milium, Aquilium, alios 3 Resero ego. Nil agit exemptam, ' quod itatem lite resoluit. Nec enim talium iurisperitorum responsa omnia fabulae. Non enim tabulae Veteres Eli l. xxxix. D. De pacte Et Bruti sistentia obtinuit t. lxiix. D. Devsuis. Discessere quidem sepicule a veterib. noui, non tamen ut res ponsa eorum pro fabellis via quam suerint, aut eneruataeis infracta-

33쪽

INTERPRETAMEN T.

que omnis auctoritas. Hinc illud l. lIII. Deverb. signis. Et sane post

veterum auctoritatem eo peruentum est,erc.

Hae ipsae tamen fabulae antiquae , siue obsoletae leses, perutiles: dixero dc necessarias, quia in tellegendis rerum ipsis documentis agminicula sunt. Eaque fini I stinianus siue stor olim&Peius Tribunianus antiquitatis notitiam dc rerum documenta s1c i gari voluere, ut haec biga iuris antiqui & noui siue nouantiqui camsarum patronos efficeret quasi sue aequimanos , dc ad omnes causarum defensiones nouo iure ut dextra, antiquo ut laeua instructos & habiles. vi Institutis I. De testam. 3.I. De fideicomm .l ered. f. I. De codicili. l. xIIx. C. Detesta. Et Novellis identidem.' ea in parte imitatus edictis suis Italiae rex Theodori s apud

Aurel. Cassiod. Ergo & antiqua subtilitatis lu-

34쪽

. . LEGIS XII. '

dibria d. livia interpretare non legem xII. sed ius ciuile &Mimul Dum , cui subtilitatem ut propriam Iustinianus siue Trib ianus adscribit 3. Media. Itistitui. Delegit. agnat. success. . . Voluere aliqui & iteratas bulis l. i. g. Adhaec Q D. ann. eX cepi. es . xii tabulas , alij autem Veterum responsa, vilaotae secundae ad Institutiones : sed fabulariteratae, iuris contortuplicatae: interpretationes dc calumniae, Pi--bus in soro certa uere causidici

Nihil itaque moremur Vituperones huiusce legis , quae iuris hodierni mater est: nulla eis prae Iustiniano fides, qui Nouilla XXII. C. II. primam Reipubl. Ron anae

descriptionem siue ordinationem huic legi in acceptis refert. Ete nim de hetur lage memorans o πα- , inquit, ηιαν Υπνὴ μων , ἐ- λυ πορο

35쪽

INTERPRETAMEN T.

Mum , ctis dixero, prima Romanis ciuitatem siue imo e descripsit. Vt ante Iustinianum Tullius I. de orat. ciuilem scientiam siue iurisprudentiam descriptis omni riaitatis stilitatibus ac partibus in . MI. Tabalis contineri. .

Dixeris. Maneat hoc) iam: sed qua mente legum ille pater Iustinianus , primam fuisse Romanis censet legem Xuiralem,cum leges aliae ut Regiae, Valeriae, Sacratae priores snt 3 Haec itaque paullisipex nobis in hoc curissi rem a. . . Leges Regia, Valeria , Sacratam t. . . Xuirales discreta. 1

Lege Xuirali ordine temporis anteriore4 deges Regiae , Valeriis, Sacratae. fRomuli nempe aliorumque regum Romanis leges aliquam- multae, quae in Codicem &quia num . corpus cmp ehM 1 P. Pa-

36쪽

LEGIS XII. Spirio, quae collecta idcirco dictatus Papirianum l. II. 1. Fuit autem. De Orig. iur. l. cxliv. De verb. sig. D. Sed regibus lege tribunitia exactis, regiae item leges quasi cum patribus suis in exsilium pro sedis , dc obliuiae factae sunt, negle que odio regum d. l. II. f. II. Mam legem sic legere& capere oportet. Exactis deinde regibin lege Tribunitia, omnes hae

leges exoleverunt. Haec manus sci

licet Pomponij lv mens, exactum regnum lege Tribunitia , regia autem leges , populi tacito con sensu. Frustra illi qui ad Tit. De orig. iur. quaesiuere anxie cuius

modi lex Tribunitia illa' lesum

Regiarum exterminatrix.

Sed de semita in viam. Antequam Romulus leges' sanxisset, nullum populo Rom. ius certum siue literatum siue scriptum, scis

manus regis, hoc est, nutus Sc Voluntas regia pro rure d. l. II. I. I.

37쪽

INTERPRETAMEN T.

sent post regifugium,populus ite rum iure incerto agi coepit d. l. II.*.M. nempe quasi manu Cossi Scripserat Pomponius ara, quod est, regi siue minari. Piacuit ineptis reicribere ali: ut & Tullius pro Licinnio cum scripsisset. Hae studia adolemnitam agunt, id est moderant siue regunt: reposuere illi, me studia adolescentiam alunt. Post regifugium illa iuris Romae incertitud0, siue nullus iuris scripti ustis annis prope la. d. l. II. f. II. Male in vulsariis ibi numerus XX. ex manu librarij scilicet, non articulis & computo Sex. Pomponij. 'Moneamus autem & hoc pe suseriὶ, non esse Pomponij verbum sed interpretis de triuio d.l. n. g. I.sne lege eerta. Rectum suit, solitarium hoc ,sine iure certo Lex proprie scripta certaque: ius aut rem quoque inscriptum & incertum , exque regia manu siue nutu Aspensum. Itaque d. l. II. f. IIν

38쪽

haec opponens Incerto , inquit, suo magis, quam perlatam legem& i l Frustra autem de annis t. quaerit , cslidus idem iuris inter pres ad rit. De Orig. iur. Vt neque reges exaehos de Tarquinio Superbo recte interpretatus: Exacti

Tullius Caesariana III. Fropone

ssi de iii e populi

post regifugium incerto, cum ex ceptione legum Tulliarum caper Nam hae. quidem rursas populo receptae anno ipso regifugii, cuni quidem ante fugam eas Superbus Tarquinius abrogauisset. Dionys.

Tullira seges secutae Valeriae

de prouocatione. Nal rati Dionysius lib. cod. Plu h. Valerio .Τ. Liuius iii. Et lih.x. Val. c. I .li

39쪽

INTERI RE TAMEN T.

Post Valerias Sacratae leges, Gue de Tribunitia potestate armopost xemugium sere miri. De his Riqnysius sb.v. Festus in Sacratae leges i Ad deges Sacratis' refer. delesem Iciliam primam , de qua

Dionysius lib.vii. Et Iciliam alte ram, de qua idem lib. x. Sic enim&T.. Liuius lib. III i nomine Sa cratarum Icilias complexus haee-Mo.o , inquit, ne lex Icilia 'ae Aventino aliaque sacrata leges abrogarentur. Ergo dc cum Tullius lib. 11. de legibus dixit, in vete risus sacratissue legibin Vesrees

accipe regias M Valeri : sacratis autem, proprie Sacratas,& Icilias. Neque reiste Obseruatio xxI. lib. y. rescripsit. xii Sacrati uel

gibiu. Restatei Cicero ipse. Negat enim se verbis uti velle, non qui dem Xuiralibus , nam his planὸ utitur: sed antiquitanis quesia in legibus regiis Macratis.. A legibuς Sacratis peruentum ad leges Mirdes siue ad ius cet

40쪽

tum. Etsi enim leges Tulliae & V leriar & Sacratae iam receptae Romanis , tamen ad Xuirale saeculum ius incertum Romae. Nam leges Tulliae de contractibus & iure priuato pauciores, quam Vt rerum siue litium varietati essent pares. Quippe om-s numero quinquaginta. Dionysius lib. IV Valeriae autem Sacrataeque leges non de priuato iure, sed publico. Meriso itaque Iustinianus No-Uel. XXI. c. II. Vt capite superiore

dictum est , omnem iuris ciuilis Romani descriptionem legi Xuirali in acceptis refert. Ea enim lex tempore quidem posterior , sed utilitate prior est. Sic ergo cum rar: Tabuli iuris Romani sontes sint, nil nitrium si lex illa multinomia & ident

dem laudata est. -- .