장음표시 사용
11쪽
u DE CANCELLADIs vinciis, de quibus supra. Sublimior est apex, de quo quaerimus. Dabo etiam, diplomati alicui antiqvo verba haec, quae urget Budarus, addita fui Te : Gaueetinus notator Nice Rogerii Archiepiscopisummis Canceliarii recognovit'. extat totum hoc in Balderici Chronico L. I. c. 67. p.ro 8.& est Caroli Simplicis,non Magni. Nondum tamen concludas, summum illius temporis Cancellarium paria fecisse cum nostro, de quo agimus charactere. Summus enim vocabatur ratione notariorum inferiorum.
Henricus Spelm annus Glossar. fol. Ia 6. & Autor Anonymus Glossarii, quod praemittitur Capitularibus Caroli M. adducunt verba Hinc mari, ex illius Epist. 3. c. I 6. Apocrisiario sonabatur summus Cancenarius, qui asecretis olim appetiabatur.
Olim qui secretarius, hic summus Cancellarius. Et adjectarem uberrime declarant: Eranis i i subjecti prudentesmintelligentes ac fideles viri, qui praecepta Regia, abss immoderata cupiditatis vena itate scriberent, eae secreta tuis fideliter custidirent. Hoc est, summus dicebatur, facta comparatione cum amanuensibus hisce. Et quandoquidem hi non sum ciebant, tradere tenebatur Decreta & sanctiones regias Archiepiscopis, & Episcopis iterum transscribenda, & in suis Comitatibus coram omnibus relegenda, ut cunctis innotescerenr. d. c. a . Ur. II. Recte colligit inde Spei mannus, parvam Hincmari aevo, qui sub Carolo M. & Ludo vico Pio floruit, adhuc videri in aula Francorum muneris istius amplitudinem; dum parte una fungeretur Apocrisiarius, alia Comes palatii: Cancellario ipso viX quidquam praeterea tunc curante, qUam chartas Regias. Sigillum enim nondum assequutus erat.
Ubi Spei mannus coram oculis videri queat habuisse ipsum illud capitulare XLIII. libri III. quod prete misimus. Attamen in eo fallitur, quod arbitretur, Caai odori aevo majorem hujus muneris amplitudinem extitille in Imperio, quam
12쪽
VETERUM. a Hincmari aevo inter Francos. Cassiodori enim verba plusa figura dictionis quam re ipsa habere, vidimus. Anonymus ille auctor Glossarii ex capitulari Is 8. Libri
I. voluit praeterea concludere, cancellarium istis temporibus solas scripsisse chartas: ut nutias presbyter chartas scrabat, nec conductor sui femoris existat. Sequuntur apud eundem verba quaedam ex vita beati Ausberti: coepit esse aulicus scriba, doctuae, conditors regatium privisegiorum , s gerulus annuli regalis, quo eadem signabantur privilegia.Omnia caderent in Cancellarium,
sed aulicus scriba vehementer resistit. Videas tamen, etiam scribas illos nominari doctos, & conditores privilegiorum, imo gestatores&custodes annuli regalis: qui certe apud Carolum M. remanebat. Monachus Egolismensis, in rita Ouν p.rs. Plura loca, ubi vox Cancellarii in Legibus Ripuar.Langobard. atq; alibi Occurrat, protulit Ger. Jo. Vossius de Vitiis
Sermon. F var. Gog. Latino-Barbar. Lib. II. c. III. . 369. At Veronihil inde praecipui exsculpi credidit. Sed & Uir. obrechius Prodromo Rerum Alfaticar. VOl. I. c. XII. recitat Diplomata Ludovici Germanici & Lotharii II. fatis antiqua & integra,
ubi subscripmin: Helarhardus cancellarius ad Nicem Luitserta in uicape ani recognovi, anno DCCCLXXIII. p. 29 3. Rursus: Ego Thielmarus Regis Notarius, 3 cem Melserti Archicape ani recognovi, Anno MCXXIX. p. 299. Numne igitur Archicapellanus ille hodie eadem gaudet praerogativa y Ita Egintia dus Archicapellanus & notarius Caroli M. in Chron. LauriS-ham .cui jungo Chron.Slavor.Ηelmold. I. 9. Sensim aurem crevit auctoritas. Sic apud eundem obrechium sub Philippo,Seculo XIII. inchoante: Ego Conradus Ratissonensis Episcopus'Rogalis Aulae Canccurrim recognovi. p. SO2. Petrus Gregorius contra provocare ausuSeit ad aliud capitulare Lotharii, quod est apud Midastum Tom. III. l. 269. ut nullus n-B 3 celia-
13쪽
eel arius reo ulti judicato aut scripto, Mqrud amplius aeripere Baisat, quam dimidiam libram argenti de Majoribus scriptis. Syntagm. Jur. Lib. 47. c. 29. Bl. 7 a I. Ubi copiosa descriptio, secundum ordinem temporum, Aulae &Cancellariae Gallicanae. Lubet inde pauca decerpere. Statutum, ne adyta Canerium ingrediantur eos accedant loco, quo AH a custodiuntur,famuli, litigante ,pragmaticι , aut alii, quam Magistri reqvesarum, Curiasuprema Senatores,scretarii, F grii pro ministeris exiguntur necessa ii, scilicet ex constit. Ludov. XII. In Constitutione Caroli Ια. art. 63. Uetatur, ne Secretarii referanae, Pes consultent radiculos, seu subscribant, prius tamen consultatos ab uno ex offrendariis, qM in cauda iu*um scribant nomen suum, fol. 7 a
E Gallia revertamur in Imperium. occurritq; memOrabilis membrana Caroli M. qui nondum erat tunc imperator renunciatuS, apud Abbatem Stadensem: talduridus -- ehi-Episcopus Aniensis facri Param Capaelianus recogno)i: ann.
88. fol. I94. Tecte adhuc ossicium Cancellarii Clericus hie exercuit. Nec disputabo, an aliqua hic contraventio contra capitulare 13 8. libr. I. lateat. Frustra hoc fieret; quum secutis temporibus Carolinorum utrumq; munus publico actu, ae sere indivulso coaluerit. Ubi non negem, excusari morem illum potuisse quodammodo genio seculi, quo cultura Legum Romanarum exulabat in Germania, reliquarum a tem literarum facultas claustris monachorum obsessa erat. Ergo eundum erat ad Clerum. Hi quum Quaestores Sacri Palatii vocari nollent, qui olim vetere Imperio character hujus fastigii fuerat, temperamentum in vocabulo humili qua sivere. Hinc notarii, hinc secretarii, ac cancellarii, citra fastum videbantur posse dici, cum omnia ista vocabula priscis temporibus tantum non infimae dignitatis munia fuissent, atq;
14쪽
VETERUM. rsatq; adeo citra omnem invidiam a Clem possient resuscitari. Si enim servum servorum se diceret caput Ecclesiae, neminem aegre laturum, si abjectus olim cancellariorum status paulatim in Ecclesia revivisceret. Imo in ipso Hieronymo extare exemplum totius rei valde luculentum: qui fateatur, se Damasum LRomana urbis Episcopum juvasse in chartis eces Uncis, Orientis ais Occidentis nodicis consultationibus respondi ρ. Epistola ad Gerontiam, fol. 92. n. 8. Et miror, Henr, cum etiam Spelmannum Anglum credidisse, seculo quarto Hieronymum plane Cancellarii munere tunc functum; nomine illo licet noluerit innotescere. Nam seculo tertio exeunte Carinus cancellariis suis primum nescio quam personam imposuerat. Certe Flavius Vopiscus aliquid foedi in isto genere deprehendit. Jam esto, Hieronymum ordinismarii apud Romanos non fuisse imperitum, neutrum certe hominum genus potuit sibi ad imitandum vel affectandum Proponere. Omittitur autem: ante annos plurimos id ab eo factum, atq; adeo a juvene,& nondum per integrum triennium fuisse Romae, testante ipso in Epistola ad Asellam f ao.Quum igitur Damasio Episcopo esset ab epistolis, utiq; longe honoratior haec Hieronymo fuit statio, quam 1i illum Pseudo- Cancellarium quendam seculi quarti appellaveris. Nec licuerit nobis, omnes Clericorum consultationes sacras confundere cum offciis secularibus Principum. Dic potius, Hieronymum fuisse apud Damasium Quaestorem Sacri Palatii. Et videbis, quid ad haec sit responsurus. Extat Epistola Damasi ad Hieronymum fol. 76 3. ubi notanter: Epistoras tuas
ora aviditate legi ais DESCRIPSI. Nes vero ulum puto digniorem confabulationem fore, quam psi descripturis ego interrogem, tu resondeaου. Ecce cancellarium. Postquam vero abolita plane
esset foeditas illa tot seculorum lapsu, ita ut novum Omnino
15쪽
vocabulum videretur proculam, mirum non est utique,certasse Politicos cum Episcopis, & quando nuspiam superesset aliquis Hieronymus, gloriam nominis hujus, in quo sibi omnes tantopere complacerent, ad se mutuis studiis atq; enixa aemulatione n axisse. Illud addendum de Hieronymo,
quod ibi annotavit ErasmuS, ad verba: ante annos plurimos . x hoc loco apparet, divum Hieronymum aliquando Damas a sacrιs obeltis fise, quem nunc secretarium vocant, in his qua pertinent ad consultationes s nodicas. l. 98. Itaq; parum nos moveat, quod scripsit Decanus Mon, steriensis, Bernardus a Mallinckrotlib.a. in . p. I98.parum abest q in credam, x Hieronymum Damas I. Papa Cancellarium fuisse. Nervus probationis in hoc consistit: quem mscribendis eccosiasticis epistolis adjubisse, ruita Scriptores non retaeent, ac ipsemet
sanctus λιν alicubi fatetur. Videtur Mallinckrotus legisse Erasmi Vitam Hieronymi, locum epistolari pilus autem non evolvisse. Nam idem Erasmus eadem fere habet de altera quaestione, an HieronymuS fuerit Romanae Ecclesiae Cardinalis 3 Jam ultro largitur: nisi quod iso aevo Damasi I. scilicet) iam Cancellarii quam Cardinalis appetiatio necdum Mideatur usu recepta fuisse. P. I99. NeqVe tamen vel sic sibi constat. Nam post pauca : ac sussicari libet, sub Leone LX. aut verius Cleia mente II. aut Damas II. certe Petrus Diaconus sub hoc posteriori Caneriuriatum obιisse reperitur ) primitus introductum fuisse cancellarii nomen. Coinciderent haec omnia in seculum undecimum, Hieronymus autem in qVartum. Ceterum neq; Petrus Diaconus obiit Cancellariatum sub Damaso II. Vixit enim Petrus Diaconus seculo XIII. sub Honorio III. & Innocentio III. claruit autem in aula potius Lotharii II. quam Pontificis. Ab illo fuit secretis adhibitus, & Romani imperii, ceu loquiturCme ,Capellanus,quin etiam gotheta factus; qui
16쪽
VETERUM. Iqvi tamen statim addit: exceptor N auditor ejusdem tonsis utin, sol. 46 a. Qua ratione singula haec in unum competant, non inquiro. Sane nihil de omnibus Ger. Jo. Vossius, de Hist. Lat. lib. a. c. 9. P. 4O9. Provocat mox Mallinckrotus ad Bullam Leonis IX. quam ipse viderit,) ubi Hermannum II. Coloniensem, S. Rom. Ecclesiae Archi-Cancellarium creavit. Ita vero recurrimus ad seculum XI. Sed quomodo alibi assirmare potuit idem scriptor, S. Cunibertum circa annum DCXXXIIX. omnium primum praedicato Archi-Cancellarii in Germania usum, regnante Dagoberto φ p. Iaa. P vocat enim ad Donationem regiam, cujus subscriptio ita ha
beat: A se Canee rarius, vice Cumberis Araehιcanceliam recognovis
Haberemus testimonium satis memorabile. Et fatendum est, Cunibertum aliquem fuisse a consiliis Dagoberto post mortem Arnulfi, praesulis Metensis. Aimoinus de gestis Franeorum Lib. IV. c. XIX. p. 3 I. At vero post discessum praefatiantistitis, Arnulfi, considu Pipini s Chuniberti, urbis Coloniae prasulis, obauiuens DagobertuS,suggerentibuι eis aqvitati aejustitia operam dabar. Memoratur praeterea C. XX. quidam alius, a nomine, in consilii salubritates in principis haud dissimilis familiaritate. Is erat ex Mustria, non mediocri praeduus potentia.
Hunc consiliarium Regis appellat Historicus e.XXXIII.p. 36 . Sic c. XXXV. p. 367. Ega Consiliarius dicitur palatium cum . regno,defuncto Dagoberto gubernasse. Plane ispraefectusρ- Iani Regis Clodovet, c. XXXVIi. p. 369. Et post illius disi cessum Erchinoaldus, major domus in Neustria constitutus Nihil autem de cancellariatu Chuniberti. Alium nobis, sed Desiderii, ultimi Longobardorum regis, Cancellarium octaviseeuli sistit Uossius Lib. a. c. XXX. Paulum Diaconum. p. 29o. 29 I. QVandoquidem tamen dubium adhuc est, annonuriensis fuerit, de qVibus supra, mittamus tantisper: quum
17쪽
certum sit, post excessum Caroli M. demum coepisse totiunistud inventum, gradibus etiam adhuc quibusdam servatis. Nam praeceptum immunitatis a Ludovico Pio datum Ecclesiae Cameracensi ita subscriptum Baldericus profert in Chronico Lib. I. c. XXXVII. p. 6 s. Ego Durandus Diaconus ad vicem Heri charii recognovi. Amen. Neuter adhuc hic appellatur Cancellarius. Sic Caroli Simplicis restauratio ejusdem Ecclesiae apud eundem c. LXVI. p. io 7. ita finit: Hugo regia dignitatis notarius ad vicem Herivet Archiepiscopi subnotavit. Et tamen sub eodem Carolo Simplice Gaugelinus, ille notator, Archiepiscopum suum Summi cancellarii titulo salutare non dubitabat. d. c. 67. p. IIo. Sub Arnulpho accessit alia novatio
C. LXII. p. Io 3. I chivus cancestarius ad micem Theotmari arcέμcapediam recognori . Eundem stylum retinuit orto I. c. LXXII. P. III. & c. LXXVI. P. I 29. duabuS VicibuS: Brun cancelgarius ad vicem Rotberti Arch icapellani recognovi. Ja m Orto III. c. Io I. p. I9 2. Hildebaldus Episcopus s Cancellarius Hice I stlistarchiepis pi recognovi. Similiter c. IO8. p. I93.&C. III. p. Ioz. originalia horum vidisse se testatus est in Notis Georgius Col- Venerius p. 46. adjecitq; de suo Diploma Henrici Sancti de
GPus Archicapestani recogn. Η. Conritigius dedit Diploma integrum Ludovici Germanici in appendice Censurae D, plomatis Ludovic. p. 36 3. cujus subscriptio plane ignorat adhuc manum alicujus caneellarii: Comeutus Notarius ad virem Radoici recognovi. Vicissim ejusdem aliud, quod post sexenitium secutum, p. 369. Haberius subdiaconin ad vicem omegarii Cance arii recognovi. Atq; id nunquam antea fuit editum. De Carolo Crasso anno 888. ibidem p. 57I. Segoinus nota rius ad Nicem Lm Uardi Arch/Cancestarii recognoriιVsubscraesdam de Otione M. apud Henr. Meibomium Clinon. Berg. anno 963.p. 5. Poppo Cancellamui ad vicem Eridenti archicapestani recognovi.
18쪽
.mis. Ita congruit haea subscriptio curn praecedentibuς e. . Chronico Balderici Plura suggerit Diplomata idem Mei bomius ad Milichin dum fol. Ii s: sqq. Sed tria ibi video, quo
Poterat haeC tam prolixa enarratio plane manis&tardiosa videri ; quae tamen perutili S fuerit ac plane neceuaria.Nam si quis quaerat, ubinasn ergo collocanda iit prima & haereditaria fundatio trium Archi-Cancellariorum imperii, M guntini, Trevirensis, ColoniensiSy respondebo, in omnibus illis Diplomatibus, addo, & Capitularibus, quae Ea nus vidimus, dissiculter vestigia tantae rei deprehendi. Modestius autem non potero causam tractare, qVam ii fatear, me qui dem id nondum cernere. Non quod nesciam, quid ex Hi ne-maro asserat LehmannuS L. a. c. 7. sed quod omnia illa pondus nullum habeant, in re tanti momenti. Sicut hoc regnum ex pluribus regionibus consat taex diversis etiam eisdam regis ita bus aut in primo aut in secundo aut etiam in quonbet loco, i donaminiseri fuerunt etigeni, ut eo familiarius o aes regiones palatium adire possent, dum fra genealogia vel regionis consortes in pagatiolscum tenere cognoscerent. In primo loco o. e. in apocris aras coiam tu palatιi s in secundo, i. e. in miniserianum in tertiose. e. in o-rumtibet ministrorum. Hoccine est clavem nobis porrigero ad penetrationem tanti mysterii de triplici jure Archi-Can-C a cellaria-
19쪽
ao DE CANCELLARII scellariatus, in tribus illis Ecclesiis y nisi quod secundus & te
tius fere coaluit in primum. Pergunt, totum hoc institutum referendum ad Carolum M. qui curam Imperii etiam Episcopis Germaniae magnam partem commiserit. Iterum quaero, an infelicitas temporum, in quae ille incidit, sit perpetuum & hereditarium fundamentum triplicis illius Jurisy U-hi tamen si quis ad recentiores Bullas provocare contendat, nemo non videt, nOS in antiquis versari,& neque cum Bullis iis, neq; cum Archiepiscopis ipsis pugnare, sed cum scriptoribus , qui ultro ad tempora antiquiora progrediuntur, comnibus tamen probationum argumentis circa jura Archi- cancellariatuum destituti.
Unicum est, quod crepant: Reges Francorum solitos habere secum in proeliis canam S. Martini, ob alutorium Mictoriae s Leh- man. c. 8 d quam 'ia ferre'cusorire cum ceteris Sanctorum res quais, Gericorum erat, Capeliani ceperunt vocari. Aut si hoc dis. plicet , Capestam aulant olim fuisse miniserium ecclesi asticum, F ideo ministros imperii electos a longo tempore fuisse ex ilia Cape a. Nonne idem per idem hic disputatur' Atqui Gallia nunquam eo perduci potuit, ut sive cappae S. Martini, sive cuicunque capellae tantum tribueret. Diploma anni 77 . si eam habet, quam habere dicunt d. l. c. 7 subscriptionem:
Amelbertus Cancellarius ad Nicem Luperti archicancestarii recogno--r utique est pervetustum, & ad tempora Caroli M. aspi
Et hic iam prodit se usus Diplomatum. At enimvero harmonia illorum fortiter resistit huic allegationi, atque
omnem fidem convellit, vocem archicancellarii a Carolo nostro tunc esse usurpatam. Nam ec seculo Ottonum intimus ac primus secretariuS erat, qVem nostra artas vocat Cancellarium; teste Cramio Metrop. L. 5.c. I 6. sol. 68. Et frustra
20쪽
VETERUM: xsstra, Carolum M. anno ipso I o. LuitWardum Episcopum
Vercestensem appellasses delem regis archicancestarium inDocumento quodamonasterii Gengenbacensis, ibidem perhibenti Scilicet anno illo Carolus noster nondum natus. Carolus a 'tem Martellus ignarus perinde istius allocutionis. Neq; Vero qualiscunq; tandem vocabuli ratio quidquam ad sumam tantae causae conferre poterit.Tale est vocabulum commentariensis Imperii: quod quia Munt se reperire in vita dovici Pii de Archanbaudo aliquo, gaudentArchicancellarium nostro aevo similem eo involvi. Pudet ineptiarum in re seria. An Onuphrius Panvinius acutior fuerit, non diiudico. Certe deseruit istam antiquitatis speciem , & circa tempora Ottonis primi descendit: Se enim ex ipsorum Imperatorum privilegiis vel diplomatibus publicis observasse, institutionem horum Cancellariorum Imperii circa istam periodum exortam. Quam velim ea exhibita lectoribus esse. de Comitiue. n. n. seqq. Videturque Limnaeus TOm. I. addit. p. 5Sa..hic acquiescere. Nam&in loco Flavii Vopisci de Carino, atq; in toto argumento, etiam in Notitia regni Franciae, vix ea attuli t,quae debebat. Conformitas autem curiae Ottonum Ostensa est in Diplomatibus supra recensiris. Eundum ergo ad tempora recentiora: ubi Constitutio Friderici I. de Ducat
Austriae anno II 36. ita est subscripta: Fgo Reinasus Cancest 'rius vice Arnoldi Moguntini Archi scopi s Archi ncestaris recogno-
vir inter Diplomata Aeneae Sylvio adjecta fol. 3. Porro Diploma ejusdem Friderici I. datum Episcopo Torcellensi prope Venetias anno I III. Ego God radus Cancestarius ruce Philippi Cosoniensis Archiepiscopi cs Italici Regni Archicancestarii recognovi.- Prodromo Codico Dr. Gent. diplomatio s. Confirmatio fun