Compendium institutionum Caes. Justiniani sive elementa juris civilis in brevem et facilem ordinem redacta

281쪽

quit&gravius punitur, non solum vera aestimatione litis, sed etiam exilio , infamia, proscriptione bonorum pro re nata,/D. I. I. Inhabitantis cenaculum vel aedificium, sive sit proprium , si-i conductum, e quo quid deje-- νὰ, viii est in locum quo vulgo iter

bis . . fit vel consistitur, ut alicui nocitum sit huic n. datur otio Praetoria adversus habitatorem aedium s non adversus dejicientem nec dominum, aiec hospitem)ad diversas praestationes pro diversitate negotii verenim homo liber occisus est,&populatis annalisque actio cuilibet e po V QM-tur, ad poenam 'O aureorum , actori solvendorum Uel liber homo sus Vulneratus est is datur ei actio pri-ε a a perpetua , ratione sumptuum Ab 'Operar ulna missaruna, in quantuniis. 7 1u dici aequum videbitur. Ipsum au- ego te corpus aut vulnus aestimationem non recipitc si aliud damnumisi .e datum sit, dat dammim passo a- ..d. ctio perpetua in duplum Ad Ri Rus autem nomine, quod habias tator ita solvit habet actionem infa

282쪽

Compei tam et,

4.IΠgius qui in eo loco,per quem vulgo iter fit, positum quid vel suspensum habet, quod potest , si ceciderit, nocere, inde ad versus inquilinum vel domin uni datur actio popularis annalis , ad poenam Io au reorum actori solvendorum sqq. h. Quod si superioribus actioni b*.bus de quasi delicto filii agatur, is solus, non etiam pater convenitur de

6. IV. ΕXercitoris naVis, cauponae, stabuli, cujus ministri dam-d i num aut furtum in navi , caupona vel stabulo fecerunt; hinc n. damnum passo datur actio Praetoria adversus exercitorem mcluplum si, ipsi d*. ministri eκ vero delicto obligantur. LVi β.7. Si autem non ministri, ses ' alii damnum dederint aut furtum 1 e.

fecerint , Xercitor non e qua a .

s delicto in duplum sed ecquasi a Mntractu in simplum tenetur et i IT 1 T. I. Nant. De ActionibM. Restat tertium juris objectum scilicet actionum 'Traehatur de Actionibus alius est

283쪽

est generalis, alius specialis Ille generaliter describit omnium actionum naturam hic singularum actio num indolem demonstrat. Prior tradit definitionem, divisiones iarias regulas . imprimis de concursu , cumulationes cessione actionum Posterior quς cuique actio detur,adver' sus quem ad quid, quamdiu duret. Pars PrIor.

r. isti ab agendo dicta variar significat, sed tamen in jure plerum-

tionem sive remedium quo jus il- lud persequimur . t posteriore jὸb illo sigrificatu accipitur, et I ge-

neralissat te, pro qualicunque reme dio uris , quomodo, accusatio- eo . nemo Xceptionem quandoquec t. t. continet , HL generaliter pro judicio civili ordinario & extraordina-

rio quomodo & interdicta, praeju-da. dicta, stipulationes praetorias con- Η tinet d. Vel III specialiter pro actio- ne in rem personam , quae signifi-d I catio magis propria est e. Vel IV. spen. - cialissime pro actione in personam et Actio

284쪽

compendium. a. Actio nihil aliud est, quam jus persequendi in judicio, quod sibi

s. Dicitur 'ra, i. e. Iegitima facultas, uti indefinitione servitutis itineris , actus &c. Dicitur persic quendi in judicio, quod jure veteri dicebatur fieri apud judicem pedaneum,qui cum nullam haberet urisdictionem secundum formulam a Praetore aliove Magistratu praescriptam de facto cognoscebatis senistentia a dicebat, sinae jure aut impe- .rio sententiae exequendae. Postula-

executio Malia apud ipsum Magistratum fiebant exceptis quibusdam causis , quas Magistratus ipsi extra ordinem cognoscebant quod non injudicio , sed in tire fieri dicebat ur postea omnia judicia eX-traordinaria facta sunt abolito se anularum judicum pedaneorum dandorum more b. Dicitur quod sigi/. Non enim per c. sequimur alterius debitum, nisi cum, I hodie procuratorum ossicio funisi' 'natar. I

bum Ilias stricte significat id, quod

285쪽

μ,7 e obligatione nobis debetur ' ponitur ei quod nosti uni est , sed hie aliisque locis continet etiam quod

hostium est ut subjecta ha c divisio

aliaque loca evincunt b.

Summa actionum divisio est a

ἰ eausa proxima, quod sint vel in rem,

ro vel in personam, vel miritae e. 378.4 Actio in tem est, quae nascitur: V ex jure aliquo in re , cujus species nil merantur lib. a. tit. I. Actio In .per cor . sonam, quae e obligatione nasci tui; se ' e. Magna inter utramque est disse-zL' ientia Nam I actio in rem regularI-ὶ ιν te datur contra quem us posse -

ας rem vel turbatorem iuris nostri an P t - Actio in personam tantum contraris h. personam obligatami .er, II. Actioiles in rem dicuntur Vin dicationes & petitiones, actiones in pcrsonam condictiones et, vel sim-g3. a. pliciter actiones, ut supram homo IV. nomia visum est . . αἱ ik III Actio in rem institui pote li

non tantum in loco domicili rei, IO. sed etiam in loco rei sitae sectio

δ in personam tantum in loco domi-ὰΗ ' IV. Actiones in personam aliae

a. sunt

286쪽

sunt bonae fidei, aliae stricti iuris, aliae

arbitrariae a. Aistiones in re insunt ar a .

bitrariae 3 sistricti juris; sed nullae ὴ af praeter mi Atam hereditati sic 'i .

titionem c. d. e

8. Ratione obligationis principa et S. lis vel minus principalis , in personam subdividitur. Nam alia es directa, alia contraria. Εκ illis contractibus4 quasi contractibus, in quibus utriusque contrahentis non aeque, sed alterius magis alterius minus principaliter interest, inaequalis

obligatio nascitur, actio dupleM:

direct L contraria. Di recta datur ei cujus principaliter interest: qui plerumque Dominus est, ut Commodator, deponens debito pignus dans mandans , dominus cujus negotium pupillus cujus tutela geritur. Contraria datur ei cujus minus mincipaliter interest,ueliati commodatario depositario, creditori, mandatario , negotiorum gestori tutori Rc qui de damno, impensis imilibus agunt, quae e accidenti interveniunt ut e singulis speciebusti a relatis constat. o. Actiones naiditae q. modis di ...

I, cunis

287쪽

cuntur, I .eX re poena.de quibus infra. Σ. quae sunt personalesin in rema' 6. scriptae , quaeque contra quemlibet

Iia possessorem dantur ut actio quod

ἡ ἡ ' metus causa ad exhibendum b. ρη . . In quibus uterque, actor&reus est . . In rem & in personam, quara sunt hujus loci, quaeque X utroque hib. fonte, Se jure in red obligatione na- 37 scuntur, quibus non tantum Vindicatur res aliqua . sed, praestationes personales condicuntur, ut sunt ad Mao ctio finium regundorum, familiae er-ρ' , F ciscundae, communi dividundo V. d petitio hereditatis d. Petit. Io Secunda actionum divisio et ae/ς ς causa remota, qua omnis actio dividitur in Civilem & Praetoriam, S t. Civilis actio est quae ellege, ret SCto. vel Principis placito, aut alia iuris civilis parte descendit .

i. Praetoria est,quam Praetor eπ

3.3 sua jurisdictione comparatam habet, mi F. h. e. de novo introduκit: quo etiam spectant aedilitiae,ab AEdilibus Curulibus introductae g. ἡ Γι. a. Multum autem inert 3 -7 ctio civilis Praetoria, quod per-

288쪽

einet ad terminum eκpirationis pr. 14. Tertio a diversis modo quo D 'aus civile vel Praetor introduXit -ctionem , dividi illa potest, indire poeci am itilem b. I. I.

s. Directa actio est, cujus te P. Nvel Praetor expresse meminerunt. e. 16. Utilis est, cujus te vel Prae g. to non eκpresse meminerunt; sed

quae ob eandem rationem ad eXem Pplum directae datur, uti e supradi liam

ctis il liquet. eod. I.

17. Aliquando tamen utilis actio geXpressis verbis legis datur, quandosc. directae actiones vel penes alios e r. sunt , a quibus avelli nequeunt, c. s. vel alia juris ratio directam compe tiere negat sie, quibu acti Vella py. f. me legatum , donatum , emtum d pas. aut alitercesssum est, utiles tantum vit actiones habent , cum directae e fiὰhaedentibus inhaereant e. flectu, fovet species non disserunt , tantum . pro . I. quis actione utili consequitur uuan. 'tum arrecta. Ai8. Di recta etiam aliquando op modisponitur actioni praeparatoriae, vel i

289쪽

qualitatio, sed directa frequentii δ.no Opponitur contrariae , de qua su-39 Quarto actiones dividuntur .,H.d in rei persecutorias poenales

I o. Rei persecutoris sunt, qui-b is persequimur quod nobis a pa- cI. s. trimonio abest e. Huc pertinent, I omnes actiones in rem. II. Omnes adhiones X contractu vel quali, adi. Oe ericepti paucis mixtis , veluti de Cl. ar deposito miserabili III quaedame . dςlicto, ut acti rerum amota viis, run in factum de vi xvi armata I. i. tributoria g. Fr. at Poenales sunt quibus perseat; quinaur meram poenam e delictis L s privatis legibus debitamin consti-

arm. tutam ii, non e conventione debi-

.I tam , non publicis dictam crimini- .Fih ιι bu S, quae accusationibus vindicatur Act. a ad aistiones privatas non perti-h r. Poenales subdividuntur sis quod sint vel in simplum , vel indu- qn plum Vel in triplum, Vel in quadru- , plum, quod regulariter poenam Iuris

290쪽

Compendium. 2 rRomani non excedit a. Rei perseeu as 3 toriae regulariter omnes surit in sim

sium Hodie poena dupli tripli,qua v. Idrupli fere arbitraria est. MI.

Aliter poenales subdistinguun 7'tur in simpliciter poenalesis secun cum quid, quales sunt, quibus actor obr persequitur, quod sibi e patrimonios lGabest, sive rem, respectu rei vero poenam qualis est actio de dolo, salem adversus falsum tutorem , ad fg. Versus mensorem qui falsum mo γ' dum diκit e stia. . Quaedam etiam sunt poenales Ibim respectu actoris solius . 23 Miκtae sunt, quibus remis in Paenam persequimur s. g S a. 6. Quinto a forma accidentali , actiones distinguuntur in bonae fi-sqq-

dei, stricti juris Marbitrarias g. ''Σ . Actiones bonae fidei sunt, in Hu in quibus libera potestas judici relinquitur aestimandi inter litigantes, quantum alterum alterii bono Lue. v aequo praestare oporteat i sunt auod tem non plures actiones bonae fidei,

quam Comprehensae sunt . 18. h. ita ut sub directis comprehendantur . . ff. contrariae, & quae adjectitiis quali 0. L a lati-