Compendium institutionum Caes. Justiniani sive elementa juris civilis in brevem et facilem ordinem redacta

261쪽

actio communi dividundo.

i. Familiae erciscundae mactio

mixta, in remin personam quae, datur heredi,adversus coheredem:ad

C ' familiam erciscundam , h. e. ad here: ditatem dividendam': nec non ad-c 3 praestationes personales , h. e. addis praestandum , si quid actor solus im-

usi is penderit, vel si reus solus fructus

ou. praeceperit c & similia, . Haec enini νή-i proprie e quasi contractu debentur, cum ipsa pars hereditatis dominio j vel hereditario jure vindicetur. No- an . mina in hanc actionem aut divisio Nise nem non veniunt, sed ipso jure I L. ii. Tabb divisa sunt ζ.ertim ' Σ. Communi dividundo actios a Q. est mi κta in rem personam quae datur illis, qui sive e societate , sive, H quacunque alia e causa res com- comm munes habent g ad illas dividendasHV -- praestationes personale h. xa. Aditione hereditatis heres c m. quasi ex contractu obligatur legata- divid. iii fideicommissariis unde nasc1h ue actio eκ testamento, quae datur

, legatarii sis fidei commitiariis ad

dis. δε versus heredem qui adiit, ad prae standum id , quod ex testamento

Dd. vel

262쪽

vel eodicillis actori debetur . g. ς 14. Εκ solutione indebiti nascitur IU A condictio indebiti, quae actio daturi I. c. Illi qui per errorem, seu facti seu u 2'T ris solvit, quod vel omnino b non gis . debebat, vel debebat, sed exceptio b K. Ne perpetua tutus e adversus eum i qui solutum accepit, ad illud resti-Pa. tuendum . Cessat tamen hae re Cond. petitio in causis quibus inficiando lis in eb. crescit ut in damno injuria dato te ι gatis ad pias causas , nec non in o T. causa uri furandis, rei judicatae g. transactionis h. forc

1. ti nobis acquiritur dominium πω per liberos constitutos in po t- testate nostra , nec non per servos sonost ros, fructuarios Malienos,per Iis deque liberos homines quos uti servos a. nostros bona fide possidemus: quod plenius explicatum est supra lib. I. Cond tit, X cita per eosdem eodem modo in b. acquiritur nobis obligatio i. ψ a. Quod is .is.

263쪽

α. Quod ergo filius stipulatuea pr. h. causa prosectilia , pleno jure pa-: Ttti acquiritu a, etsi sub conditione d . promissumis filius ante existentem

I. i3 a conditionem emancipatus siti: Con-R ἰ ψ ditionale legatii patri ita non ac-

e s s. a. Ad primum genus pertinent Insi, et hi modici solutio, o accepti latio, novatio ., q. ctant rarius conten suS, L. confusio , . obsignatio 7 com-dest pensatio 8. interitus rei, sine culpa -gρ -- debitoris concursus duarum caularum .lucrati Varum de reb. 3. Solutio est naturalis praestatiocre . ejus quod debetur . Aliud enim iit 3 alio invito creditori solvi non potest 4. Imone partis quid ei so-j sum Iutionem i, vitus creditor recipere recis cogitur la. Ipse autem debitor, an alius pro eo, sive sciente , sive igno-ιγὸc ante, sive invito solvat, nihil re- ip ferti.

264쪽

. Accepti latio est imaginaria solutio, per quam stipulatione seu 3. r. verbis contracta obligatio aliis c . h. contrariis Verbis X tinguitura. Ea Ph* que fit vel simpliciter,uel praeceden P te Aquiliana stipulatione , in quam I g. Omnis generis obligationes lactio IV Lnes tranSfunduntur primum in post die

occeptilatione perimuntur b. Xtra epe. illam Aquilianam novationem si fiat di. r. accepti latio , de aliis quam quae e j - . Verborum obligatione debenturia ' i' 'bet quidem vim pacti de non peten Ins. A.

aliam obligationem naturalem vel ar. I. civilem transfusio d. cxl

6. stque alia Vesuntarii pro I I prie dicta, alia necessaria o minus G r. proprie di ista quae per litis contesta. Orione mi inter actor in reum e quae tamen priorem obligationem PO.ὰ mon consumit aut e Xtinguit, sed a nidie. geti I. 7. Voluntaria nova illa vel est in specie&simpliciter sic dicta, Vel de .

265쪽

quando manente eodem debriore, ad primam obliga onem novi quide l. 3. accedit i per stipulationem b.

s. 6. suum debitorem creditori in locum DV V suum substituit quod quidem etiam ὐ πρ scrip vel nutu fieri potest ri ipsisque delegatus stipulanti creditori eκ pro-Π.d mittit d, unde χXpromi r dicitur

: .. Novatio autem nunquam in-eios, telligitur nisi de animo novalidi Da-c eod. nifesto constet I. contrario consens tolluntur obligationes consensu solo initae re integra irippe secundum naturam est, unumquodque eo genere

2 si dissol vi , quo colligatum est . t si

enim pactum non tollat obligatio- nem ipso jure sed pariat tantum ex a Ceptione mi, id tamen fallit in obli- excepi gationibus naturalibus i ,- consen-δα s. sualibus , quae etiam mero jure gen-

g- tium nituntur . nec non in furti Sci ., injuriarum obligatione. ι .n r. Confusio hic est,cum in ean- σθ dem personam jus creditoris & debitoris pervenit . , it 7 S. I cl. 7. g. I. f delaa. m I.pen. Udesομν

266쪽

x3. Obsignatio intelligitur , cum creditore sortes lutum accipere renuente, pecunia debitaeonsignatur deponitur m publico, a I. ro 14. Compensatio est debiti cete com diti inter se contributio, quae qui- ' ELdem hodie in omnibus actionibus,so ut si vetari si vestr. juris, sive in rem bisve in personam fit, dummodo debitum non sit illiquidum, nec spe y scies in compensationem veniat. EN-cipitur actio depositi, momentaneae possessionis , in quibus solis compensatio hodie prorsus cessate M ἰrs. Xceptione, non ipso jure c- ω tollitur obligatio , . pacto de non petendo in perpetuum L, a jureju g. 3oarando e , . re judicata , . prae stri Infra ptionet, s liberatione legata, a-ρ'

liisque modis de quibus plenius a

in tit de Aceptionibus insta except.

267쪽

1 T. Lobligationibi qua ex chlicto

nascunturia Equuntur obligationes κdelictis quasi delictis. i. Delictum est factum illicitum , quod lege humana poenam meretur. Dicitur et-st iam crimen, noXa, maleficium a. 3I E. Estque publicum aut priVa-

3. Publicum est , quo status publicus directo laeditur, quodque publice si exemplum vindicatur de quo vide infra tit de pubi. Jud. q. Privatum est, quo principalite e cives singuli laeduntur, quibus inde obligatio lactio pecuniaria acquiritur: unde civiliter agunt, hoc est, ad commodum suum , cum vel rem εἰ vel poenam sibi adjudicari petunt'.

' Quia tamen laesio singulorum

publico quoque nocet per indirectum,eXtra ordinem quoque de pri-xatis delicti licet criminaliter age-

268쪽

Compendium et ri

re , hoc est, poenam vel fisco cessu at ut .ram, vel corpori infligendam simi-

Iemve petere a. delii 6. Contra quem autem civilite utri agitur, contra eum criminaliter agi non potet L Unius enim Judaei Pele isti V. chio alterum tollit, cum utrumque poenam persequatur quam pro uno avr

delicto semel tantum praestati par

est Privata delicta sunt vel pro ι. 16.pria, quae vero dolo perpetrantur, S eκcepto damno injuria dato, eri quo seri. quis ob culpam levissimam tene et tur vel quasi delicta, quae per cui pam perpetrantur de quibus infra 8 Verad propria delicta sunt qua ras. h. tuor I furtum. Σ. rapina a dam i in Gnum injuria datum, .cinjuria de quibus porro ordine agitur. 18 ff.9. Furtum est contrectatio rei de aceta fraudulosa lucrifaciendi gratia . vel 'φ' ipsius rei, vel usus ejus possessionis . Io. Contrectare est rem amove Usuc. re runde neque rei immobilis, ne-

que incorporalist, neque sola eo Δ' 'gitatione furtum fit g. Fraudus a stiri. Φ autem

269쪽

autem est contrectatio, quae sit an mo furandi, seu alieni intervertendi causa, Neque enim rei propria: 3 fit furtum a , nisi cum usus aut pos- . sessio est alterius bcineque rei here-hl. 1. ditariae , quae nullius este eque rei alienae, volente4 sciente domi- ρ riola neque rei alterius sine prOPO 'Thstra sit Manimo furandi . Unde necet. 68 impubes furti tenetur , nisi cum put1feρα bertati pro Aimus sit, intellectum

.. i. Furtum aliud est manifestum, . aliud nec manifestum. 76 - Manifestum est , cum surde,

i 1 4 prehenditur vel in ipso facto, vel an

tequam ad una locum rem pertuleis rit, quo destinaverat eam deferre vel deponere. Deprehendi autem intelligitur cum videtur cum acclamatio- ne z.

a. Nec manifestum est, quod ita seqq. deprehensum non est Π Furti autem distinctio in Con-: epium , oblatum, pro tabitum n OI1eκhibitum nec non quoesti furtorum cum lances licio antiquata sunt, jamque omnes qui rem furtivam sulceperunt aut celarunt, furti

270쪽

Compendimi ras

nec manifesti actione tenentura Is Εκ hoc delicto nascitur actio UI. furti manifestiis nec manifestu Prior est Praetoria, perpetua, iatur in quadruplum' posteri , ci b s. s. vilis est. δε duplum dature. IV. x6. Utraque datur ei cujus interestrem salvam esse, licet dominus pὸυ. non sit; nec ipsi domino aliter competit, quam si ejus intersit, Hinc I Ffulloni, sartori ve re surrepta, non , Dominis, sed ipsis datur actio furti, dg. ir . modo sint sotiendo, ut Dominis ct sq. satisfacere posmint . . o. Hinc Wre deposita surrepta, es. deponens tantum furti agit, quia I scdepositarius de culpa levi non tene itur,adeoque ejus non interest L Εκ Iceptio X jure novo est in commo furt. datario, cujus quidem interest, siqui is 37dem de levissima culpa te nutur, sed g. iis. .

tamen furti nomine rei commodataeas . h.

agit commodans , si velit. Habet nit. enim clectionem, an fiarti contra a L

rem, an commodat contra commo

datarium agere velit alterutra electa , non potest poenitere, nisi ob ignorantiam .a8. Utraque actio etiam attu