Tractatus iuridicopoliticus de rebuspublicis turbidis in tranquillum statum reducendis, in eoque conservandis. Autore Philippo Andrea Oldenburgero ..

181쪽

quas vidisset rex maxime dignas admiraetione. Ille, ut erat vir sapiens, paucis Iespondit: Vidi sie se in Gallia Regnum pulchrum : In Anglia Rcgem pulchrum : In Hispania sapiens Consilium Regis. Formavit enim consilia adolescentis Mercimtinus Cancellarius , qui fuit Carolo v. autor moderationis, & flexit eum ad consilia moderata , in quibus perstitit ad extremum vitae. Richter. in Axiom. Pol Ιχχ. 9 Patet ex his , quod Manlianum &Rehabeami violcntum ac acerbum imperium minime sit diuturnum. XLI. ' Non autem susticit ad conservandum in republica quietum statum imperium moderatum, Manliano contra-xiuim, sed etiam, ut durabile illud moder tum imperium sisjuris& justitiae dexterriis mae administrationi innixum. Nam .Vbi non est pudor

Nec cura juris ,santilitas , pietas, s ex Inmbile regnum est -- hominibus non Christianis illud ipsum

182쪽

Sedandis. ISTeertissime deprehendentibus. Geni sine iustitia sine remige navis i

unda eis.

Haec candida Diva vinculum & quasi coagulum est societatis civilis Monarchicaedi Polyarchicae ; quod si solvatur, civitates dissipantur , hominesque, instat fera Ium bestiarum, solitarie vagantur, & se curi in aedium alias tutissimis receptaculis degere nequeunt : 'arm

ac potentior in jure semper existeret prior ac portor , cogerenturque homines instar bestiarum sese abscondere in antra sylvavrum ac montium, ad similitudinem speluncae Baumannianae s cujus descriptio extat

in Topographia Brunsvicensi &in Hen-ilai Ecκstormit Chronico mulcheiar densi aut illius quae, prope Alfeldam, in Ducatu Brunsvicensi, qua via in pagum inruireren feta ducit, conspicitur , & a Latrone insigni die appellatur: imo sine justitia nec Iovis iceptintuta. Hinc ingeniose commentus est DL

183쪽

vinus Plato ; Iovem cum vidisset homines ex imperitia artis civilis sibi invicem injurias intulisse, ex quo efficeretur, ut in sylvas de solitudines, relictis civitatibus, quas ante adversus bestiarum impetus exstruere coeperant , dispergerentur , ac violentiae ferarum sese iterum Libiicenent, ne genus humanum interiret, Mercurium milii se, qui Pudorem & Iustitiam, utpote qua so- cictas hominum minime carere posse ubdebatur , quam mundus Sole , omnibus hominibus largiretur , legemque insupes sanxisse, ut quilquis harum virtutum omnino expers foret, tanquam civitaris pestis e medio tolleretur. Haec Plato in Prcin

cticircir. Hinc porro leges cum ipsis

Rebus . coeperunt g. II. I. de R. D. l. 1. D. de Legib. Proem. Instit. in princ.) et ganterque Venetiis in Palatio Ducali in pariete laec scripta leguntur: Hoc υιncuis lum

184쪽

Sedandis. tum est tolἱm dienitatis , qua fuimur is

Republica: Hoc , fundamentum libertatis, hic fons aquitatis : . Mens ct animus , ct Uliam sententia Civitatis posita est Legibus : irii corpora nostra sine mente , siccissem sine lege , suis partibus, ut nerUis manguine, uti ct membi is uti non potest :Legum denique idcirco omnes servi βι- mus , ut liberi esse possimus. Recte proinde Leges tempore pacis dextrum, Legio

nes,sinistrum mundi cornu tenent , ac con

venienter Accursius cin Glosis ad Conliinde Iuttinianeo Cod. confirmando I Leges& Legiones duo mundi brachia appellat. add. Nov. 6. s. in princ. Imo generale aeternae veritatis broeardium Politicum est : Pereunte justitia, perit mundus : E contraiio vero , Salaιaria Consilia ; Bona Leges, or Iudicia bene constituta,eonservant in tranquilio statu totius mundi Respublica3. Philippus Rex Macedoniae, simulac denegavit Pausaniae justitiam , ab suit interemptus. Et generaliter pronunciat Aristoteles: Iudiciis causiarum non factis, minime man reti societas tamana l. 6. Pol.

185쪽

necesse est. Iudicia displicent aut nulla sunt 3 Vis dominetur necesse est. Sed quid inde olitur Z Respublica Cyclopum ocincivilis Anarchia ; und n urde das Hrs

euircissen. Et quid a bellica confusiolle pax tranquilla distabit , si per vim litigia

terminentur In Imperio nostro mo derno fete hodie, ut olim , cum non esset

judex in Israel e , nulla dextra iustitiae a ministratio, dum quilque agit, quod vult. En & ecce indicium non bene constitutae Reipublicae t Si judicia Germaniae fui sint in recto statu cum Viennae tum Spirae, insolentiaque & iniquitas Clerico-Politicorum & calumniantium per legitimos tramites fuisset coercita,imo expulia, nun quam d senestrationem Bohemicam anno Isi 8. in Imperio vidissemus, unde horIibilis civilis tricennalis belli flamma surrexit. Σἰan mus sonii semen ordinartie via facti belrubin oder cui 3 gus ohiniich defenestririn. Potissima huis

jus rei causa fuit penes Romanenses Cl sicos s

186쪽

' Sedundis. IεIricos , & inprimis Praesulem Pragensemi& Abbatem Brunoviensem. Cum enim Protestantibus a Rudolpho & Matthia Caesaribus libertas religionis esset data per

literas , quas vocant , Majestaticas ; Romanistae vero templa, ab Evangelicis tiructa, Brunoviae & Clostergrabit aut occluderent, aut solo aequarent mirum, quam alta mente reposuerint has injurias Prote- alantes; posteaque exasperatis Protestantium animis Proceres Bohemiae facinus

praememoratum quod tamen non laudo caeco fervidoque animi impetu suscepertini. Syllogismus Protestantium in dista de omnι, pris que , quae vocatur figura bene fundatus erat talis : Princeps , qui iblerum exercitium verae R. sermatae Religionis Evangelicie semel Proceribus de subditis per pii vilegium & literas Reversales indulsit atque perpetuo confirmavit, admotus in Republica evitandos , illud quod semel ex causis praegnantibus manu ac sigillo suo promisit, sanctissime servare

omnelque contrarium molienteS , coercere debet. Atqui Caesares Rudolphus II.& Matthias Bohemis Evangelicis liberum

187쪽

S perpetuum Relig:onis exercitium Premiserunt Ergo. Et Major est vera & Minor ; sed concluso , a turbidis Iestitis ac Papicolis non admisia per trigi

ta annos vexavit miseram nostram Germaniam. Quam male se habuerint per Germaniam olim iudicia, si aliunde non con- staret , vel inde colligere possemus , quod si constitutione Friderici Imp. apud Gobdastum judicio aulico tantum unus iudess uerit praepositus, imo privatis olim etiam duella permittebantur, ut constat ex Leg bus Alemannicis propterea latis. Manet itaque certum , firmiim & fixum , quod vita civitatis, nempe Respublica, sine na deratis consiliis, legibus & judiciis noli magis retineri possidi, quam sine cibo de Potu corpus. Quid juvat sententias tam Interlocutorias , quam definitivas Spirae Nemetum, Viennae in & extra Imperium pronunciare, si executione destituantur. Aliquando Magnus Imperii Prineeps Ma datum de solvendo e Camera Imperiali recipiens, illo perlecto ad seos amicos Cancellariae dixit .

188쪽

Sedandis. derea Et quid tandem inde eveniet, si is M revisis actis & actitatis forensibus,

itentia lata viva judicis voce existat Pr tua, neque in executionem deducatur. inime manent societates humanae, si jucia facta ad exitum non perducantur ait

riseoteles l. 6. Pol. c. 8.) Imo judicia C executione campanae similia sunt sine alleo, quae promittit quidem sonum,sedon edit. In summa tres sunt jurisdictio

is partes fi 3 Cognitio facti ; Γ1J C nitio juris de facto ; i3J Iuris, quod de

icto redditur , Exa o v Tio i Ex ECV- ro Ex ECVTIol si ita propter Re- umpublicarum salutem exclamare dicet talarius adhuc ita ordo juris per decespriadus ostenditur

iJ . ens ct consensio hominis basis est principiumque jurii ct judiciarii ordia

nis.

i. Ex consensi dicta ct fam procedunt. ιJ Ex dictis facitisique Ueri vel Quasi Con

tractus.

189쪽

I64 De RE Bus p . turbidis s s J Ex obligatione Actio ;η φ . Is J Ex Actione forma sive facultad agenξ

J Ex forma agendi Iudicium ;

8 J Ex Iudicio Sententia ;s J Ex Senientia Executio; 1oJ Ab Executione deniquo

s ALVS REI PUBLICAE.

Hinc DD. aiunt, quod absque executione Iudicis sententia nihil aliud sit , quam umbra sine substantia, idea sine corpore, campana sine pistillo , fulgur ex pelvi Lyra sne chorda , & ignis sine flamma &

- XLII. ' Alterum remedium Politicum ad Rempublicam in tranquillo polatu conser i andam est Frugalitas & Modestia, quas duas Polificas conservatrices virtutes Temperantiam vere Civilem appellare posses. Quoad privatos , quibus d obsequii gloria est relicta , valet illa aurea

190쪽

diocritatis Politicae regula : Expedieipublica , ne quis re flua male usatur . I. de his qui fiunt Fui dcc.) quae si ad li-Iam de lineam in vita civili observare, aureum seculum, quod in mundo ini- o obtinuisse perhibent , adhuc prope em in hac ultima ejus senecta adipicenus. Si omnibus iis bonorum adminiationi interdiceretur , und follin

n qui habent furiosum exitum in bo- .s svid. t. t. D. de Curat. Furios de proogo quam bonam Politiam re quasi Αnlicam tum cerneremus. Sed hodie Dat veniam corvis, vexat censura columbas: exlex licentiae Siren in instrumentis luinuriae, tam quoad victum , quam quoad mictum,ubique fere grassatur Fimo etiamurum & argentum sine quibus metallis eliciter vivi non potest) immane quan m corrumpitur, atque perditur durci,

huchtii. Sed manum de tabula i Quod si itaquς