Tractatus iuridicopoliticus de rebuspublicis turbidis in tranquillum statum reducendis, in eoque conservandis. Autore Philippo Andrea Oldenburgero ..

321쪽

merciorum sedulam curam gerant, expositum est alibi. Hinc porro supremae po testates ait turbas evitandas id providere debent, ne monopolia, mercaturae adVcr santia a privatis exerceantur Vid. l. un. C. de Monopoliis, &Trach. D n.Frifchii. Hac ratione enim inducitur ierum caritas;& coguntur cives e manibus istorum hominum carius res comparare, item que impediuntur commodὸ negotiari , benignio- esque esse in pretio aliis civibus Molina de Iust. & Ιur. Disp. 3 s. n. IJ Licitum tamen est, ut nonnulli spe grandioris lucri ingentes frumenti acervos coemant; item ut ampliores Mercatorum socῖetates c uti In Belgio sunt Indicat) certis privilegiis sed temporariis muniantur; alias murmu- . frant ac fremunt reliqui cives, si videant paucos invidiosas hac ratione congerere opes , sibique obstare pi vilegia decretis publicis confirmata. vid. Sch oc . l. 3. de Sedit. c. Is ) Quomodo motus arti, cum dc operariorum , certis tribubus coeuntium praecaveri possint , jam supra fuit allatum. Vbi hoc etiam a pro id O

322쪽

Magistratu attendendum , ne occasione popinarum mechanici , item operarii sua dis lapident, ne paupertatis stimulus illos ad

Ies novas moliendas excitet. Constitutioribus sqnquit Perea) prohibentur popina,

in quibus alea luditur , compotationibus exhauriuntur pecunia, ct ad libidinem ster . nitur via. Nam saepe vini dulcedine illectier inescari artifices Ur mechanici non tantum politia leges transtrediuntur , sedor rem domenicam trandrediuntur, ct oblivi cuntur , est una atque altera hora in popina consumunt , quod tota hebdomada in officina siummo labore sunt lucrati. Atque inde spe benepoti audaciores ad scelera prodeunt, qua antequam committant , ex popinis extrahendi, in carcerempublicum detrudendi, ct pane doloris re aqua tristitia tractandi, ut sic tandem ad bonam frugem redeant, ct bono publico σfamilia sua resipiscant. Haec Ictus consummatus Pereatus ad tit. i6. lib. i I. Cod. f. n. Quin non tantum in urbibus sed

etiam in pagis rustici in hospitiis paganis indui Erugini reditus agriculturae egregie

323쪽

egregie consumere norunt , cum insigni . Reipublicae detrimento. Expedit sane Reipublicae, ne quis re sua male utatur fg. 2. I. de his qui sunt sui J legisque ri. C. Mandati licentia non est exlex, sed Reipti-blicae Dominio Eminenti ut Grotius ap

stament. Vt verum fatear , magistratus hodie persaepe non habent ante oculos tit. Digestorum atque Codicis de Curatore futiosi de Prodigi; quum juxta illius teno rem omnibus iis, qui furiosum exitum in bonis habent, bonorum administrationi interdicere, usque curatores dare teneantiit f add. g. 3. I. de Curatorib. Val. Max. l. 3. c. S. n. a. Paul. l. . Sent. tit. 4. J D minii illius, eminentis vigor , si dormiar,& non cum summa vigilantia exerceatur, videbimus tandem triste in singulis Re-busp. epiphonema: Dumsinguli luxuriantur, universitas Salutis publica tabificam

pes em , serpentem in gremio, ct epidemeti

eam calamitatem everitur. In ordinatio

324쪽

De R E B V s P. turbidis

Lindenssur. n. I. & seqq. 9 Vt autem re deamus ad artifices & operarios, cave dum omnibus modis , ne res aut resculas. suas in tabernis vinariis aut cerevisiariis temere & intemperanter profundant, ac quali ratra senestram, aut in flumen & mare proiiciant. Caveant itaque magistratus , ad praecidendam omnibu4 inde oriri

solentibus, motibus an sim , f IJ Vt di bus Dominicis durantibus lacris , omnes tabernae , in quibus plebs inebriari atalet, claudantur, f a J Vt caupones in negotiis inter hospites passivos controversis, instar iudicum, nihil cognoscant, sed hoc omne

325쪽

ad magistratum compotentem deferant. Γ3J Vt caupones ejiismodi luxuriantibus artificibus & operariis nihil credant , neque fidem de sumptuum solutione adhibeant. J ipsi tribuum magistri & ope-

rariorum moderatores animadvertere, ac

postea magi liratui deferre deberent, si quis ex artificibus QR operariis sub stantia sita de bonis acquisitis abutatur, eaquein latrinasi venia sit dicho J cauponum v cluti profundat ; Tum enim ejusmodi malae frugi homines tamdiu ergasteriis includendi, donec in rectam Oeconomicam Viam redeant.

fs J Denique providendum est, ut singuli tribules & operarii praefectis suis singulis

hebdomad bus aut in ensibus aliquid incommunem arcam conferant, quo, si unus vel alter in paupertatis statum sine culpa cum familia perveniat, inde ali sustentatiq; queat. add. Schooc . l. 3. de Sedition. Z I6. 9 De pauperibus autem & mendican tibus, quamvis non adeo sibi metuant Viri Politici , tamen, ut omnia sint in tranquillo , etiam iis benefacere oportet, modo non sint validi; qui ad labores cogcndi vid. tit. Cod. de validis Mendicanti b. AN 6 D n.

326쪽

3I8 LMREBvs P. turbidisDn. Frishii Tractat. de hac materia.JQuod si Christiani Magistratus hodie sa-s iis facerent praecepto Dei de agnoscendis& alendis pauperibus', tot afflictiones miserrimas non adspicerent atque sentirent Chrilitanae Reipublicae. Cimon ho mo non-Christianus saepe quum aliquem Offentum fortuna videret minus bene vestitum, suum amiculum dedit. Corn. Nepin Cimon. pag, Ii I Ilum maius erit lucrum, quam pascere

egeno , Henore nam feresa.

Et sane melius operatur pecunia in paupe- iis cibo, quam in divitis sacculo ; ac thesaurum suum condit in coelo, qui Chridisium pascit in paupere. Et quidni Z Chri stum debitorem habere potius est , quam omnia possidere , qui pro frusto panis i gnum largitur.

grandi. centupla dona

327쪽

Si fueris Croesus, sic partis utere rebus, Ne jaceat surdus Laetarus ante fores. optimo Christiano exemplo hic omnibus Christianis praeivit D n. D. Conradus Horneius,SS. Theologiae Prosessor Helm- stadiensis , qui aegrotorum , pauperum .

afflictorum calamitates eo promptius, tu bentiusque levavit, quod, Servat Iis per sonam eos induisse, animo semper obverinsaretur. Eccur vero , aiebat, generis ne cessitudine nobis junctum, jacentem, Ie pentemque fastidiamus , cum venator ne canem quidem a lectulo arceat, agricolavitulum exosculetur, & propriis manibus viator asini pedes lavet. Ante sex a tem pore obitus annos misellum puerum , evicinia oriundum, membris Omnibus con

tractum , &, manibus pedibusque humi supinum, aegre reptantem, cum stipem in area , quam Iuliam appellamus , ab obvio peteret, in domum recepit, & h nigne habito persuast, ut sub chirurgi manibus membrorum usum Iecuperare

328쪽

no 1υ REB V s p. turbidis

periclitaretur. Dcducto in hospitium, omnia vitae & valetudini curandae necesse saria suppeditavit, quin lavanti , & mole stas compedes Ac vectem aptanti, intendentique chirurgo frequenter aditans homtatus est: Ferret fortiter exigui temporis tormina, spe perpetuae sanitatis. Adspiravit successum Dominus, ut, qui antea corinpore toto vicos ut bis misere perreptabat, jam incederet erectus. Tradidit eum postea textoti in Vibe Helm stadiensi, apud quem tyrocinio artis posito, manuum pedumque prompto usu sibi victum paravit, valetudinemque, quoad vixerit,post De uim B. Horneio acceptam fercns. Similem huic alium triennio post inter mendicos

ante templum jacentem contuenS, novam bene merendi occasionem noluit amittere. Accersitum iraque, & lecto, cibis, vestibus in hospitali cubiculo resectum ad parem medelam invitavit. Coepit procedere opus sic satis feliciter. Ille verba,ά ρ dum mitescere nervos & crura tendi animadvertit , indignari , malagmata revellere , execrari chi Iur

gum , quin mendicandi occasionem ita

329쪽

Sedandis. 322

ereptum iri palam queri. Horneiu S interim insistere feliciter coeptae curationi percutiens, primum bona verba dare, & inter filios suos spondere educationem. Accessere post dc minae, quae cum surdo ducerentur, tandem per ferramenta & virgas lictoris domitus,ferre chirurgum coactus. Quibus cum obstinato animo pertinaciter reluctaretur, &malo liberari nollet, ejectus ex hospitio & claudicare jussus est ;

summa, si divites magni, majores maximi; parvi, minores , minimi ; & pauperes in singulis Rebusp. bene tractantur , nulluSturbidus aquilo surget, nulli tempestatum nimbi decident, neque tonitrua Reipub. Domui tranquillae nocebunt. Hic etiam porro admonendum, quod Rerum publicarum Rectores, ad turbas praecavendas, inprimis intentos oculos in Repub L degentes Iudaeos , quos Carolus IV. Imper.

servos fiscatinos appellat,defigere debeanc ne aliquid monstri in Republica alant. Nam vulgatum est distichon:

330쪽

D damno ab Aue caper nunquam rellari, tur in horto

Sic nec Iudaeus sine damno in plebeia

fovetur. 1

Quotquot hodie inter Christianos Iudaei

sunt, non aliter quam precario ibi degunt ac tolerantur; re magis instar servorum vel mancipiorum habentur, quam civium. Migrandum iis est , si Principes vel Resp. sub quibus degunt tolerare nolint, & migrare jubeant.Licentia commorandi nulla alia ratione indulgenda , nisi morigeros se praebeant in illis , quae ad eorum conversionem facientia imperabuntur , & ab ipsis sine conscientiarum suarum scrupulo praestari possunta Nolim equidem autor esse, ut recipiantur, ibi, ubi hactenus r2cepti non fuerunt. Vbi autem pridem recepti, nunc ob certas causas elici n queunt, ibi humaniter & comiter tractari malim, quam quotidianis contumeliis re opprobriis vexari. Concipiunt enim odium non modo adversus eos, a quibus indigne tractantur, sed etiam adversus eorum

quibus injurias patiuntur, doctrinam &Iesi