Caroli Ruaei e Societate Jesu Carminum libri quatuor

201쪽

MIs CELLANE A.

PARA PHRASIS

ITe rudes animae, cultuque assueta profano Turba,procul Musis invisum absistite vulgus . Vos quibus & Vates , & vatum carmina cordi , Vos pueri dociles , vos ingenuaeque puellae ,

Ore favete e novo vates nova carmine canto ,

Non pueris usquam , non usquam audita puellis. Sit regum in populos , terrasque timenda potestas AEquoraque ; eXtremum perrumpant classibus orbe Et serro domitas populentur & ignibus urbes ;Est tamen in reges, est formidabile coelo Imperium Jovis.Ille alios , sera monstra, Gigantes , Centimanu genus ille Gygem, saeVumque Typhoea , Enceladumque,Mimamque solo ruit: atque revulsis Montibus aggestos disjecit fulmine montes. Ille supercilii bio moVet Omnia nutu, Et Varias hominum certo regit ordine sortes. Hinc vir saepe viro sulcis arbusta reponit Latius : hinc magnae vincunt huic horrea messes rHuic labor , & vacui spes irrita deperit anni. Clarior hic factis & belli nobilis arte Annua solemnis poscit suffragia campi :Fama hic, & studiis melior contendit, δἴ aequis Moribus; hunc patrum favor, aut quaesita juventae Gratia, Venati s repitu votis ue clientum Evehit ad fasces certatim & praeficit urbi. Omnibus una tamen leY imminet, aequus in omnes Jupiter insignes fatis astrinxit & imos :

Una omnes capit urna, una omnia nomIna Versat.

Impositum quisquis trepidis cervicibus ensem Suspicit, & tenui suspensa pericula salo : Non illi Siculae sapiant regalia mensae . I a Non

202쪽

Somnus agrestum Lenis virorum , non humiles domos Fasidit , umbrosamque ripam , No ι Zephdiris agitata Tempe. De erantem quod satis es, Tumultuosumollicitat mare Ne aevus Ar Huri cadentis Impetus , orienti s Haedi rNon Serberatae grandine vineae , Fundusque mendax , arbore nunc aquas Culpante nunc torrentia agros

Sidera , nunc Oemes iniquas . Contracta pisces aequor asentiunt AZ is in altum molibus et huc freque, Caementa demittit redemptor

Cum famulis , dominusque terra Fasidiosus.

Sed timor es minae Scandunt eodem , quo Gminus d neque Decedit aerata triremi , et Fos equitem sedet atra cura.

suo dolentem nec Phmgius lapis ,

Nec purpurarum sidere clarior Delenit usus, nec Falerna

tartis, Achaemeniumque , cosum :Cur invidendis posibus , Sublime ritu moliar atrium flCur valle permutem Sabinis Divitias perosiores ἰ

203쪽

Fercula , nec veteri spumantia pocula Baccho :Sed neque aves levibus numeris, neque Iarrula docto Pollice pulsa fides,aut fila sonantia pleesro Concilient somnos.Facili plebs rust1ca somno Mollius indulget; nec somnus agrestia spernit Culmina,nec vili contexta cubilia junco , Nec ripas humiles fluviorum , aut frigida Tempe . Semper ubi flabris levis aura loquacibus umbras Ventilat alludens soliis : ubi limpidus undae Peneus, dc sussi scatebroso h pumice rivi

Fessa soporifero demulcent membra susurro. Quod satis est: optare, modumque imponere Vot:SQui didicit ; non hunc trucibus freta versa procellis , Horrentesque movent scopuli, non pectus inanes Sollicitant curae : quid vis inimica cadentis Arcturi moneat, surgentis & impetus Haedi :Quid laedat segetes, quid acutae grandinis imber Vitibus ossiciat : quae mendaX ssidera fundus Culpet, an effusos alieno tempore nimbos , An rapidos soles , an iniquae frigora brumae. Alter inexhaustis opibus dum fretus, in altum Porrigit ingentes insanis sumptibus hortos Pertaesus terrarum. Olli numerosa laborat . . Nocte dieque manus , fer Vet labor, aequora iactis Molibus , impactisque gemunt fraenata catenis , Et mutum trepidat contractis fluctibus agmen. Sive mari sibi , sive solo tamen extruat aedes, Huc metus, huc fati non evitabilis horror, Huc scelerum scandent furiae : non aerea puppis Eripiat sugientem , aut turbinis ocior ala

Pegasus abducat e casus comeS una per omnes

Post equitem sedet, & simili Volat Impete cura. Quod si non Ρhrygii lapides , & clarior astris

Purpura componunt animum , neque dona Falernae

Uitis , Achaemenii nec olentia fragmina costi :Quid mihi conspicuos Pario de marmore polles , Invidios a nouo quid moliar atria ritu

Demens : quid Laribus parvis , & valle Sabina , Dissiciles gazas operosaque gaudia mutem y

204쪽

C. RU AE I

LIBRI III. O DE SECUNDA A NYVsioni , amici, pauperiem pati

Robusus acri militia puer Cond sat ,

Et Parthos feroces xet eques metuendus basa r

Matronn bellantis branni Pro biciens, est adulta virgo Suspiret , rudis agminum Sponsus lacessat regius asperum Tactu Leonem , quym cruenta Per medias rapit ira Ged I . Dulce S decorum est pro patria mori . Mors oe fugacem perfectuitur virsim , Nec parcit imbellis juventae Popli ibus , timidoque tergo. Virtus rePludens imm ritis mori Coelum , negata tentat iter Tis. Coetusque vulgares , oe udam Spernit humum fugiente Ienna.

205쪽

MISCELLANE A. 1 9

NOBILITATIS

INSTITUTION E

ANgustam gravibus discat robustus in armis

Pauperiem puer , & belli tentare proce itas , Nobile Martis opus : non blando vivida luXuFrangere membra , Ievi neque tempora fallere ludo: Non lepidos miscere sales, non tinnula molli Pectere fila manu, nec odoro pulUere CrInem Spargere, nec pictis redimicula texere Vittis. Prima mihi rigidis assuescat pellibus aetas 1 . Caesariemque premat galea , clypeoque reclivis Deproperet somnos : iam tum mihi rebus in arctis, Et Jove sub gelido constantem ducere Vitam Incipiat, trepidisque animum durare periclis. Iam tum & Romulea juvenis metuendus in hasta Uexet eques Parthos : jam rumpere tela mentum Norit, & insestae fugientum occurrere fraudi. Hunc procul ε vallo conjux longaeva tyranni Bellantis, patriaeque nurus , & barbara Virgo Agmina fundentem aspiciens, di caede fluentem , Certaque fatali miscentem funera dextra MSuspiret metuens, Eheu l ne forte leonem Sponsus inaequali belli rudis ense lacessat, Et certo imprudens jaceat quoque praeda furori . At si speratos crudeli morte triumphos Eruit & primo sors invidet atra labori :. Non obscura tamen, nec erit sine nomine Virtus . Dulce mori patriae : mors & sugitiva fatigat Terga sequa X., nec poplitibus miserata . juVentae ,

Nec timidis novit vitam concedere VotiS. Vna potens fatorum, & avari suneris eXpersi Heroum grandes animas aeternaque Virtus Nomina subducit tenebris : Vulgusque profanum

206쪽

2Οo C. RUAE IVirtus repulsis nescia sordidae in contaminatis fulget honoribus Ne umit , aut ponit cures Arbitrio popularis aurae.

M oririli tuta silentio

Merces e vetabo qui Cererissacrum

Gulgarit arcanae ,sub iisdem Sit trabibus , fragilemque metum Solpat phaselum Saepe Diespἰteν

NeglecZus , incesto addidit integrκm , Raro antecedentem scelesum Deserui pede poena claudo.

AD VIRGILIUM

ATHENAS NAVIGANTEM.

Sie fratres Helenae , lucida dera , Gentorumque regat pater , obfri ctis aliis , praeter Iunga sNavis, qua tibi crediPum Debes Virgilium , sinibus Atticis Reddas incolumem preco/ Ilavia

207쪽

In via praepetibus caeli penetralia penis Irrumpit, celsaque Deum dominatur in arce. Sed neque humi. Virtus ingloria , sutile quamvis Imperii decus , & vanos non poscat honores :Ipsa sibi decus , ipsa suo splendescit honore Libera : nec tristem patitur neglecta repulsam , Intrega nec turpi temeratur labe venustas. Non ita quisquis opum , fluxaeque libidine laudis Fervidus incassitan populari serviet aurae , Uilibus addictus studiis , & mobile vulgi Promptus ad arbitrium sumptos deponere fasces. Imprimis rigidae si quis virtutis amore Flagrare incipiat , volucris moderamina linguae Austerus teneat custos, legemque tacendi Accipiat : sequitur secreta silentia merces. Nec mihi qui tacitas Cereris vulgaverit artes Esse velim socium : non uni assilescere mensae , Vivere nec tecto possim securus eodem , Aut fragili fluctu una tranare phaselo. Impia stipe quidem , saepe & pia sulminat ultor Iupiter in capita , & scelerum eonsortia plectit. Si tamen effugias , lento ne crede furori :Clauda , sed assiduo sequitur pede poena,nec usquam Impius elusos longum laetabitur ictus.

AUDACIA.

s Ie tibi quae Cyprium praesenti numine litus ,

Et genus AEneadum,& fidos Dea servat amatcs: Sic fratres Helenae , gemino cum Caslore PolluX , Q ut pavidos recreant alterno sidere nautas :Ventorumque tibi faveat pater , atque furenteSCarcere contineat Vinclisque coerceat Euro, ,

Et toto placidum det Japyga ludere coelo ;

208쪽

2e2 Et sis res animae

Ilii robur o es tr sex Circa peritus era: , ρ ui fragilem truci

Commisi; pelago ratem Primus , n e timuit praeci tem Africum Decertantem Aquilonibus, Nec tri es Imadas , nec rabirari Noti ectuo non arkiter Hadriae

Major , tollere ,seu poncre vult freta. Luem mortis timuit gradum VLui siccis oculis monfra natantia , ut vidit mare turgidum , SInfames Mopulos Acroceraunia st Nequicquam Deus ab sidit Prudens oceano dissociabili Terras tamen impiae

Non lavenda rates trans tinni vada . Audax omnia perperi Gens humana ruit per Petitum nefas ,

Audax Iapeti genus Ignem fraude mala gentibus intuliι. Pos ignem aetheria domo Subductum , macies oe novasEbrium

Terris incubuit cohors e Semotique prius tarda necessitas Let i, corripuit gradum. Expertus vacuum Daedalus aera

209쪽

o ratis , aerio seu quondam in Volture pintis Immani steteris trunco: seu frondibus Alpes Vestieris , dignum certe genus , altaque sylvae

Progenies, magni servata inronis in usus Arbor ronus serva , quantum nec divite mittit India dente seraY, neque nobilis ubere glebae

Memphis, & halanti klix Panchaia messe. Nempe tibi Ausoniae decus & spes altera gentis ,

Altera nempe animae tibi pars est credita nostrae :Duc precor incolumem, & speratis redditus oris Palladia tandem per te potiatur arena.

Quanquam o i quid dubios pelagi tentare furores: Mens fuitZ Ahimale sit, saevum qui primus in qquor

Ausus inexpertas devolvere montibus alnos Et volucri imprudens animam committere flatu.

Non illi humanus circa praecordia sanguis Fluxit , at innati rigor aeris, & effera vinXit Corda chalybs , triplici stupuerunt robore membra , Quem non Moliae movit discordia turbae , Non Hyades pluviae , non praecipitantibus Euris Africus , aut gelidis certans Aquilonibus Auster v Arbiter Hadriaci quo non praestantior alter AEquoris , infestis seu bella movere procellis , Fervida seu molli placeat vada sternere pace.

Quam leti speciem timuit ; qui grandia siccis

Μonstra oculis altoque incerta Ceraunia coelo Infames vidit scopulos : nec rauca sonantem

Occeanum , & tumidas surgentem eX Vit in iras , Ergone tellurem discordibus abscidit undis , Et varias liquido discrevit limite gentes Nequicquam Deus ; ut sacros ratis impia fluctus Tangere , & indocili praetensa repa*ula terrae Rumpere nil dubitet Tantus rapit ardor habendi ,

Tanta etiam vetiti rabies nos criminis urget

Nec metus , aut duri possitat revocare labores lQuid , quis fraude mala vivacis semina flammae SubduXit coelo , Vacuo prior intulit orbi , Audax Japeti soboles, quam multa per ignem Damna solo inveYit Θ Dolor hinc , & turpis egestas , sebris , & nigris morborum eXercitus alis Ι. 6 PGI

210쪽

Pennis non homini datis a Perrupit Acheronta Herculeus labor . Nil mortalibus arduum es . Crium imum petimussultitia , neque . Per no strum patimurscelus Iracunda Iovem ponere fulmina.

MAECENATEM

LIB. III. O DE XXXIX.

TIrrhena regum progenies , tibi Non ante terso lene merum cndo , Cum fre , Maecenas , rosarum , 2 Presa tuis balantis capillis Iamdudum apud me es. Eripe te mora , Ne semper udum Tiour , S a seu Dective contemptrris aruum , θTelegoni iuga parricida . Fasidiosam desere copiam , SMolem propinquam ntibibus arduis romitte mirari beatae Fumum , Θ opes , repitumque Romae . Plerumque gratae divitibus dices ,

Nun aeque parvo b lare pauper