Thomae Bartholini De insolitis partus humani viis dissertatio nova. Accedunt cl. v. Johannis Veslingi ... De pullitie Aegyptiorum & aliae ejusdem obseruationes anatomicae & epistolae medicae posthumae 1

151쪽

nini praegnantes comperiuntur. , Sunt fu i

vehementer confirment, mures , si salem ilambant, impleri sine coitu. Notum est, i Elianum n Plinium multa ex Aristotele desumsisse quae spectant animalia, uti stiam eos plures narrare fabulas. Plinius aliquoties erravit ex lingvae Graecae imperitia ; unde factum , ut, 5ristotele non bene intellecto, quandoque ornato stylo proponat, qVt Veritati non. pari modo consentiunt.

Hoc de Graeco scriptore AEliano dici non potest, qui, nimis saepe credulus et minus attentus, fallitur & fallit. Fos in hoc negotio Arist0telem secu- itos esse, dictorum assinitas monstrat. . AEliu us lib. o de Animal cap. 17. Latina indutus veste, sic scribit : Simus praegnans capta dissecetiir , ct eximatur foetu in eo quosve dissem foetus meperi tur attre. Hi nita in quod attinet, ille

Histor. Natur. lib. Io. cap. Q. de muribus ita loquitur et generatis eorum lambem acon.

152쪽

DE INsoLITIs PARTus VIIS. I ido consare, non coitu , dicitur : ex una genitos CXX. tradiderunt: quod etiam apud Asistotelem. legitur P apud

Persas vero praegnantes S in utero parem tis repertas. Et salis gustatu Aeri ρ -- gnantes opinantur. HOS seqv untur recentiores, secure obdormientes , tuti. Antiquorum, praesertim Aristotelis, autoritat 9. Edoardus ottomu de Diferent. Anim. bb. s. cap. Sy haec habet Terra Persica parte spodam mure foemina rescissa, intu3 foeminini praegna res comperiris traduntur. Sunt fui vehementer confirment, mures si salem iam fant m eri sine coitu. Neque ulteri Oxem veritatis indagationem persequi'tur. Fortun. Licetus lib. s. de spontan. Vivent. Oxtu, ita in sit, Jonte nasci animalia ex animalibus viventibus in eadem

decie ab Aristoreis didicimus , qui apςrte aliculi ibit, Terrae Aersicae parte sv dam mure femina rescissa , foetus feminia.

n, praegnantes comperiuntur. Sunt i. v ementer confirment , mures isse em

153쪽

lambant, im seri sine coitu . Similia o currunt apud clo C. Auroυand. de . v. dirit. Uiυψ ib. a. capcio. his verbis: Veruntamen abso Pe salis usu muria ium secunditat in debemus admirari. Cum scribat Aristotelos mure foemina praegnante in vase missario fuandosve oscustata , Paulo post aperto vase, mures vigi'ti , centum repertor 'i's. P re quam quod in semina graυida H ET, Otus semiuini pregnantes observatis f. Eadent ex Aristotele, absque ul- lteriore inquisitione refert Matth. Dr. lib. r. Diosior. cap. I. Plures adducere, quibus ostendatur, ultimam resoluti- isnem hujus persuasiqnis in solum A- istotelem fieri, supervacuum puto. a Jerpendamus jani, an ex illo textu Aristo telis, tam firma facti de quo agi- ltur , probatio peti queat i . Si, misso interprete, fontem consulamus , sta- tim apparebit defectus. Graeca verba 'sic se habent: ris λ Περα-ς ὼ πιι -

154쪽

o, κυμῶ φώνε, . Haec ita verti debent: Terrae Persic 'arre quadam, dias sis embvonibus, foeminei stexus . in mures ) tan am praegnantes apparem . Longe alius sensus horum verborum est, quam vulgaris interpretis. Non dicit Philos phus, foetus praegnantes Comperiri ; sed utitur voce φαεινήοι apparent, videntur, & expresse addit Vocem Γον tanc Pam, vasi praegnantes. Quia vero suspicio variae lectionis oriri poterat, inspexi editionem Parisiensem & Lugdunensem, in quarum Utraque eodem modo haec leguntur , addita voce οἱον. Ruit itaque totum& unicum probationis fundamentum : Cum Philosophus non afferat, quod illi attribuunt. . Mihi haec videtur esse series contextus. In principio illius capitis dixerat, mirabilem esse in rivm generationem, ratione numeri & celeritatiς. Hoc ubi probavit, ne quis putet, ideo ubique tenellos esse murium Detus , absoluto

155쪽

iii TROMA BARTHOLIMI eo quod primario intendebat, subjun-. git, in Persia murium foetus adeo cras sos & obesos produci ς ut quasi praegnantes appareant. Dolendum certe lcst, uno praeeunte, tot in errores ab duci. Ovium instar sumus, quae prae cedentem gregem sequuntur , eunt qua itur. His addo aliam considerationem, qua etiam erroris convincantur illi , qui tradunt, Aristotelem dicto loco docere, mures praegnantes nasci. Extra dubium est, altu in servari loquendi .modum, cum referuntur ea quae plerumque & secundum consuetum. & communem . ordinem & cursum Ueveniunt: Alium, cum narrantur ra- ra, monstrosa , prodigiosa ,. Prius scum fit, usurpari solet verbum prae-

sentis temporis ; ita dicimus, hoc fit in Dania, Gallia &c. q vasi di catur, hoc ibi fieri solet. Cum posterius fit, adhibetur verbum praeteriti temporis: tum dicinius, evenit, factum est in

Gallia.

156쪽

Dg IssoLITH PARTus Viis. ID Gallia. Atqui Philosophus ibi utitur

verbo praesentis temporis , apparent quasi praegnant a quod argumentum est, eum referre id quod in illa Persiae parte,non rarum aut monstrosum est; sed quod ibi vulgo evenire solet. Iam vero cui credibile videtur , dari aliqven L tractum vel certam regionem: in Persiae , in qua secundum consuetum naturae cur su in , mures soleant praegnante, generari Z Ibi tum rarum foret, murem nasci non praegnantem, quod plane a ratione alienum est.

Non igitur hoc voluit Philos . sed tr dit, in quadam Persiae part , mures solere in lucem edi, quasi essent praegnantes. Ratiocinatio talis est: Quod ibi refert Philosophus, credibile est iiχ illa Persiae parte solere fieri: atqui, ut

mures praegnantes generentur, non

est credibile, ibi solere fieri ; ergo illud ibi non refert Philosophus . Praeterea, si Aristoteles rem adeo miram voluisset res re, verisimile est, quod

157쪽

accuratius &specialius, additis pluri- bus circumstantiis factum narrasset. , Atqui, neque sui ipsius, ut oculati t. istis, iam ve alterius alicujus testimonia sum adducit: imo, ne quidem locum,

in quo hoc contigerit, specialiter ex- primit; sed, cum Persia tantae sit in gnitudinis, utitur solummodo voce, qua individuum vagum stigitificatur', dicens: Terrae Persicae parte quadam. Haec sussicere videntur ad probandum . quo' ii,stitueranD. Extra Aristotelem; video quidem . in Elusio campo , quem imperrime edi-

morari ex Torquemada, de eq va quae mulam pepererit mortuam , in cujus alvo alia mula sit inventa r. Sed, cui dstriptor ille Torquem da mihi plane ignotus sit; ut pote cujus librum videre mihi non contigit, fura de illa. historia non adjungo.

Reliquum est, ut aliquid addam de Liceto. inam debili ille sua super strua i

158쪽

. fruat sendamento prolata argu-upt. Praeter hoc, declarationes ejus mihi non arrident. Duplicem proponit modum ortus murium, de quibus dissicultas est , quorum unum non pontaneum, alterum spontaneum eL se judicat. Adscribam potius verba, Autoris : Porro, inquit, murra , qui praegnantes in utero matris resim tomperti sunt, duplicem generationem hal . re possunt it altera fuidem es non omis- ,

nsa, quia viventis muris anima in utero matris materiei viscidae in suo uterculo

degentis animam sibi consimium genero ac indat , eo modo o in pistium generet passeres, rubelliones , cs hiatuti, apud Aristotelem, sine usu maris omnes feminae

ex se pariunt, intra se fidium sentierint ova proh sica i modus generationis communis est etiam stirpibus , in quibus

non inestsexuum distin Iio. Altera moro eorundem murium generatio Pontaneas , quia in uterculis faetuum muris r sim praegnantium materia contineatur,

159쪽

r. THOMAE BARTHOLINI 1 sive a parentum sve a foetuum corpore istuc essura ue in qua, velut in vase, portio sentientis animae pristini viventis δε- γ' litescat: Cui materiei ab ambientis casire ubi per coctionem Hyositiones ad viatam congruentes advenerint, statim animam istim sibi componis informam essentialem novi muris constiὶutricem.

Primus ille generationis modus . displicet. Quia mures animalia sunt; - 4n quibus datur sexus diversitas: Ubi . , Vero illa est, nunquam ex uno, sed ex utroque sexu simul, genitum producitur: quod obtinere existimo in omnibus speciebus absque exceptione. Aliter si fieret, sexus discrimen frustra esset. Unde nec vero consentaneum est ; mistes laetas reddi. ex solo salis . . limstu: quod neque Aristoteles asserit. Deinde, anima embryonis minus valet ad generationem quam anima animalis jam recens nati : atqui illa non valet sibi similem animam producere : Cum in singulis natura cer'

' tum

160쪽

DE INsoLi71s PARTus VIIs. I 3tum tempus praestituerit ad generationem , in aliis longius, in aliis brevius, ante quod animalia ad generationem inepta sunt. Generantis & sibi simile producentis justa requiriturq antitas, longe excedens quantitatem animalis recenter nati, quid hic igitur valebit anima embryonisi Habet ill*d locum & in muribus, & in 'reliquis animalibus perfectis & discrumen sexus admittentibus. In alia inquirere, nunc necesse non est. I'io,

adimae murium adultarum,nunquam

producunt sibi similes animas, simi-les mures , absque commissione maris : multo minus itaque hoc praestare potest anima embryonis, animal culi imperfecti, necdum nati. Praeterea , in omni generatione, rapea requiritur materiae dispositio; sede vulgare illud, forma non introducitur in materiam indispositan z.

Atqui hic reqvisita dispositio deest. Dicit Licetus, animam illam indi ma- ter iei