장음표시 사용
11쪽
DE HARM. IVR. AT ET CRIMINA L.
gitationes istas examinandi, utrum scilicet vera, an tandum adparente nitantur persectione, relictum est, quas si iuri naturae contradicentes deprehendit, exstinguere debet, ex sic non peccat, consequenter nec ipsi pollunt imputari f. VII. Si autem homo imaginationis seruore speciosaque boni sed tantum adparentis repraesentatione ducitur araque corrumpitur si illas ulterius secum sotiet cogitati nes, in illis consentit, &prauis delectatur; si tandem sponte rationis suae iudicium supprimit ex iis agit, recte
titur imputationem, dum deprauati actus mentis cum lege naturae4 ad motitia cum iis connexa, conseruntur. iam enim ratio dictitat homini, omnes in anima muta-εiones ad sui dirigendas esse persectiones, repraesentatio aurem iucunda obiecti non liciti huic contrariatur fini, ergis e qui facit contra ius naturae delinquit. licet, istae mo-hus seeundi cogitationes, in speculatione tantum consistant, nec animus sit, repraesentata perficiendi, violat nihilominus ius naturae. Quamquam enim ius naturae potissimum actiones humanas externas respiciat S motus interni non videantur actiones esse persectas, asserere tamen haud dubitamus, in his etiam respiciendum esse ad normam actiorinum. Relinquimus argumentum illud, quo omni iure asse-iatur in vita ordinata hominis actiones externas internis
respondere debere, hoc tantum proferre placet omnes actiones ex ipsorum principiis aestimandas esse, principium autem actionum, est actus mentis, eius, qui liberum intellectus & voluntatis habet exercitium. Corpus enim
hantum est instrumentum, anima autem causa mouens.
Reatus anum primum in imputatione aevinus*rincipiuiu.
12쪽
conficit, Matth. XV, N. Vbi ab seruatore nostro sua uissimo, omnium malarum actionum sons, cor dicitur, processum autem imputationis in foro interno nos docet D. Paulus Rom. II, I. ubi cogitationes, se inuicem accusare dicit. Haec in eo conueniunt dicta, ut cor, ipse, iudex actionum sit, qui rationes actionum postulet, de clinantes actiones exprobret, ct qui iudex est conscientia ipsa, ct quo magis itaque homo, a norma sibi praescripta aberrat, eo magis seuerioris imputationis poenae sessu
licit. Quae de primo delicti attentati gradu dixusse sus.ficiant.
Obiectum illud persectum sed tantum adparenter tale repraesentatum mouet voluntatem, inde voluntas sitessicax, ct ipsi ardentissima suboritur inclinatio, quae obiecti deprauati tradere tendit perceptionis existentiam, &quo magis repraesentatio boni fit vividior, eo magis intensior fit inclinatio, & secundum facti non liciti intentati constituit gradum. Anima cum omnibus, ad obtinendum sibi persectum repraesentatum, tendat viribus, necessario sibi de mediis prospicit,quibus ipsa ad finem propositum peruenit, quaerit rationes, quae obiecto reprae-1entato existentiam dare possunt, remouet ea, quae electis repugnant mediis, omnemque mouet lapidem, ut voti sui compos fiat adpetitu suo corrupto sitisfaciat. Hanc adplicationem Melectionem mediorum Moralistae vocant proaeresin, quae tertius criminis attentati gradus est. Patet ex prioribus, summo iure homini imputari motus secundos, liceat nunc nobis a minori ad maius a gumentari S quo magis homo, inordinato captus adsectu, peccat contra ius naturae, eo maior est imputatio.
13쪽
io D HARM. IVR NAT ET CRIMINAL
Proaeresis illa, cuius iam mentionem fecimus, imputationis in actionibus internis constituit principium. Si itaque in homine, delictum committente, illa inuenitur proaeresis, ei recte quoque imputatur. Omnes enim animae vires ad obtinendum finem propositum sunt directae, nec quidquam in iis est, quod eorum propositum tollat,' sic quoad vires internas delictum iamiam est consumatum, in quo etiam ratio cum reuelatione eo uenit, Seruator enim noster suauissimus dicit Matth uicumque ad 'exit uxorem ad concupiscendam eam, iamiam adulterium cum ea in orde commist. Sine dubio, Christus adulterium , animo propositum, intelligit, quod ob externa tamen impedimenta corpore non potest consumi Adpellat adulterium in soro interno persectum, quoniam ad actus animi iamiam est consumatum, & remotis circumstantiis externis, cerro certius eorpore perficeretur.
f. IX. Notandum est, in illa tota de imputatione doctrina semper eo respici An dolus an culpa adsit' Si prior, id est fi quis deliberato animo viribus animae abutitur 1 non ad resistendum huic inordinato adfectui, sed potius ad perficiendum, eas adhibet, imputati cxaggeratur, sculpa autem, id est, si animo inscio &non deliberato viribus suis, quamquam scire potuit, ad resistendum non utitur,nm minuitur imputatio. Haec probe attentenda est regula , ne in imputationis adplicatione dolus cum culpaebia datur.
14쪽
Quia tranquillitas ct securitas publica summa est peria
sectio, praeter alias, in qualibet bene ordinata reia publica leges necessariae sunt criminales quao ornues ad illum finem ultimum adigunt vires S ut istae eo melius vigorem suum obtineant, reipublicae admi- rastrator motiva, qu=us ad illas obseruandas impelluntur ciues, adducere debet. Μotitia illa sunt vel grata is vocantur praemia vel ingrata, ct nomine poenarum veniunt. Si leges istae cum motiuis ingratis coniunctae, ad facta adplicantur, vocatur imputatio. Plura repetere, quae iamiam in Celeberr WoIfi politica S prae-1ertim ἱl P. a.d S pari. a. de Obligatione,&Imputatione. legum ciuilium, S potestate illas exequendi, demos strata sunt, hic superuacaneum esset. 3 XI. In crimine attentato essentialia sunt, cogitatio &conatus propolitum ad finem perducendi. Duae igitur partes veniunt considerandae, i an cogitatio in sorum externum possit incurrere Veniunt potissimum insorum criminale facta hominum externa illicita, tranquillitatenireipublicae turbantia Quum autem cogitatio, quatenus inter blum mentis actum constituta est, nec externe set, non est factum externum nec finem reipublicaeloque non cadit in forum externum, seu
15쪽
set Deo, reliquenda est imputatio. Consentit nobiscum lax illa famosissima 18 ff. de Poenis. Cogitationis pomnam nemo patitur. Cons Ius Pontis Cap. 4 de Poenit. Dist L Accedit tritissimum illud Ictorum pro uerbium De occultis non iudicat iudex Germ. Seuhancte finduolisten. Quamquam hoc saepius male ataplicatur Aequa est huius legis ratio, & omnino mai ribus perturbationibus atque tumultibus respublica esset exposita, quid, quod inquisitiones essent infinitae, si qui que cogitationum malarum poenam luere ociuGex abscon dita illa per probationem persectam detegere debereti f. XII. Ex principiis anteced. . . allatis, lis inter crimi halitas exorta, num scilicet cogitationes humanae in γω, rum externum cadant imputandae 3 facili potest componi negoti Etenim quaerebatur an nuda cogitatio possit pliniri, quae quidem quaestio tota otiosa est, denuhil aliud quam logomachiam sub se comprehendit. Sunt, qui nudas in soro externo Squidem in delictis atro- Cioribus e g. in crimine laesae Naiestatis, imputari posse contendunt cogitationes,&quisquis suam stabilire cupit sententiamper verba L. f. Cod ad legem Iul. Maiest missi-- rantum euitatieris de nece virorum iEUris , maiestaris ireus. Sed interpretatio eorum non ipsorum 1blum verborum contextu repugnat, sed omni desti tuitur plane ratione. Cogitatio enim, de qua lex loqui,
Mir versatur circa consumationem cogitationum, quacin ran iurium esse potest, unita, consiliorum parti . patio tolloquia seditiones at quis nescit vocabuliut cogitationiis diue node in Auctoribus sumi Homo itur, si alis
16쪽
repraesentatio, ct iudicium desilla, inter mentis actus meternos plane consistit, citcrum cogitare dicimur, si verbis aut facto externo mentis nostra intenta prodimus, de hoc sensu legislatori d. L. sermo est. Si enim nuda cingitatio delictum, S cam ob causam imputanda esset, Iudex ante omnia in cani inquirere iure deberet. Sed ex s. amtecessi patet, iudici competere tantum inquisitionem insecta non licita externa, cogitatio autem nuda non est clio externa, consequenter nec iudex in eam inquirere
potest. Inquisitio supponit certa Indicia, quae iterum in cogitatione deficrunt, sine quibus non potest dici, quendam commisisse factum illicitum. Quodsi autem
adsunt indicia, cogitatio intra mentis actum non e mansit, sed ad alios conciues transit, atque ita verbis vel sactis reuerentiam Ρrincipis laedit. Eo sensu non manet cogitatio, sed conatus dicitur, de cuius imputationumox paucis dicemus.
Nondum omnes criminis haereseos agitatae circa eius imputationem controuersiae sim sedatae. Nimirum quaeritur An cogitationes de haeresi sub iudicis cadant imputationem Eam alifirmantes, thesin hanc in haereseos definitione esse stabilitam, putant. Definiunt, quod sit, error malitiosus in capitibus fidei ad salutem nece Tariis, commissus, atque consequenter, merus intellectus ac tis, iiihilo autem minus iudicis inquisitioni subiectus. His igitur positis , haeresin in forum externum cadere, & cogitationes de haeresi in externum trahendas esse serum, putant. Sed grauiter errant, non enim de monstrarunt, nec unquam hoc euincent, haereseos tali sensu sumtae imputationem, ire periumque conscientiae penes iudicem esse externum. Doctrina enim erronea
17쪽
quamdiu reipublicae tranquillitatem non turbat, malum itantum est pirituale, quod & remediis spiritualibus spellitur. Nichum itaque manet, cogitationes in foro humano non puniri.
stare nostrae de cogitationibus sententiae videtur L.I4 ff. ad Legem Corne iam de sicariis, quae ita sese habet: uidelictis, non exitus lud voluntas consideratur. Sed breuibus deducemus, legem hanc non contrariari sententiae: yx antecedentio con in scit. L. L . . ff. h. t. adparet, Legislatori sermonem esse de homicidio. Bene perspexit prudens ille legislator, ex errore saepius committi posse homicidium, ut quis alteri mortem inserre tentans, tenebris vel iracundia vel temulentia seductus, alium S quidem soriasiis amicum, credat inimicum eique mortem inserat. Nunc quaeritur, num ille legis corneliae teneatur Rsp. Respiciendum esse ad occisoris intentionem, nam quum antea inimico suo mortem in serre decreuit, omnino est in eulpa, inhaeret nini rei illicitae, ergo quoquo tenetur de omni eo, quod praeter illius intentionem accidit, ct sibi imputet, cur non de huius actionis euentu cogita uit, quod tamen S potuisset debuisset facere vid. Carpr. rach. Criminat. Quaest. I. N. 28. Sani. Strychii Tractat de iure sensuum pag. 3O6 IO7. Ioam Henrici Pottius, Trast de Poena Conatus Cap. II.
Cogitatio iactum deducta cum intentione ad pera petrandum delicturn secundum delicti attentati constituit gradum, quem vocamus conatum. Ille gradus continet omnes achiones, quae modo in homine se exerunt,istit deliberationem, decretum, adplicationem&adgressionem
18쪽
tanem operis Delictum in eo,qui illud emcaeiter vult est interne persectum, etiamsi euentus, conatui haud feliciter respondeat. Hoc si fieret delictum absolute taled exte ne persectum es et Nunc potissimum de illo quaeritur et ano quatenus in foro criminali possit putari. Omnis actio libera non licita, quae republicae statum tranquillum S securum, peiorem reddit, crimen est, quod si immo iure punitur. Actus enim ille exterior ad delictum perpetrandum directus, rem publicam grauissimis onerat turbiso laeditimximum atque sic morito a iudice, cum legibus praescriptis, earumque ingratis motiuis comparatur, id est, punitur.
Haec nostra sententia non solum cum 'naturali a quitate, scd S legibus conuenit Seneca Lib. de constitui sapient Cap. II. Omnia, inlati,selera 'etiam ante
effectum operis quantum culpae satis est perfecta sunt. N
que enim exstareum euentu,sed consitorum ebctu, iud candum es, illum namquefortuna in potestate habet, hiemratione cuiusque aestimatur. Et Lib. 3. de beneficiis Cap. XIV. dicit Latronem esse, I non manus inquinet, qui ad occidendum iam armatussi, o habeat spoliand atque in-
refciendi voluntatem Philosopho acintitur Poetas ea nil enim Iuvenalis, Satyri 3.
Namscelus inter se tacitum qui egitatistam Forti erimen habet: . Egregie conuenit cum Iure naturali ius ciuile romanta L ff. de extraordinariis delictis, ubi Legislator vi Conseruiutur pro effectii Cotis L. at L . de surtis. iam de iis, qui nimanti Insam Cc in qu6autiisque iuristi alter ueniit nobis Ius Nedyt.
19쪽
Liceat nobis quasdam adducere notulas, sensum huius articuli clariorem reddentes. Pleraeque constitutionum criminalium editiones, articulis anteced. adlegati,
verba ita tradunt Sosia jeman einer That mi es rIidem scheinlidien Mersen aliae iterum alias ponunt mi elli dien aliae ct quidem paucissimae tandem, auferlichen.
Qui verbum aufertio retinent, sensum constitutionis quidem commode cxplicant, at nimia nobis videntur uti licentia, siquidem illud inprimis, huius constitutionis, editionibus, non reperiatu verbum nec videri possit, quaenam illos necessitas, a verbo etliden, recedendi cogat illi,
qui mit et,cliden deinliden Deruen legunt, recentes a
liquioribus praeserunt editionibus, ct praesertim prima editione carolina, quae Moguntiae 333, auetoritate imperiali, ex officina Iuonis Schaesteri prodiit, Scin qua legitur etlisen reiecta, elliste nescio qua ratione posuerunt. Nostra lectio non cum ordinatione criminali Bambergens, quae mater carolinae dicitur, eiusque art. CCIV. 1blum consentit, sed S cum Braadcuburgeius, quae e prioribus1ub
20쪽
sub Georgio ct Casimiro, archionibus Brandenburgicis hausta prodiit 3i6, quam denique secuta cst carolina I332 Satis quidem speciose vir celeberr S de iurisprudentis nostra germanica, inprimis criminali Optime meritus, Dii. Κressius, in Iulia Academia Proseor dignissimusti Commentat ad ordinat Criminal p. 339. lectionem fruchen, defendere contendit, sed nondum euicit. Ipse enim fatetur Philologos iuridicos editionem moguntinam de Anno 333 pro lege authentica&proseute reliquarum habere editionum. At quid impedit,quo minus textum ipsum in edit de A. I533. pro genuino agnoscamus. Nonne verba in proiectis de A i52i ct i529. quae Clarissaressius denominat, ab negligentibus potuerant corrumpi scribis insuper sentias, quem voculae el)rulen adscribit, de nou fictis 1cilicet clandestinis sed apertis indiciis iam latet in ve bo, daemii id est, in actioitibus manifestis, quibus reuera delictum committitur. Sed nunc quaedam de imputatione criminis dicenda Grunt. Omne enim, quod tranquillitatem S securitatem reipublicae turbat, est crimen, eamque ob cautan puniendum. Sed iudicis sententia,eo debet esse directa, ne quis maius aut minus commodi aut incommodi sentiat, quam ei conuenit, ergo poena delictodebet esseproportionata,&sicut pars non potest aequiparari toto, ita nec delicium attentatum delicto consumato Miniine itaq; in delicto impersecto eadem poena,qua persectum coercetur delictui admitti potest,&licet summus adsit conatus gradus. Inde fluit regula Delictum quot perseetum&consumatum est, poena coercetur Ο a in ta autes Maus est pessectum, mytum extra Ο