Joh. Helfrici Jungken M. L. Chymia experimentalis curiosa, sive Medicus praesenti seculo accommodandus per veram philosophiam spagiricam. Rerum naturalium veris fundamentis exornandus, & faciliori omnis generis morbos curandi methodo illustrandus con

701쪽

subigantur & contundantur ac misceantur in 'mortario calido ut fiat lini mentum, cum hoc poctu cubitum iturus inunge quamoptime plantas pedum, prope ignem probe infricando, ac tum linteis calidis pedes involve, ac ita lectum pete, mane cessabit raucedo. Vel cccpas allii cum cerevisia coque, & de hoc mane&vesperi detur haustus.

'Vel fiat hic

Sympus Violarum compositus. Aqua Pectorat. Umapie. iussit .

Hisce calidis immerge Florum violar. martiac re C. a petiolis virid. excepi. d. j. Facta maceratione per noctem in vase stanneo cooperto ne quid expiret, fiat expressio. s Colatae infusioni denuo immerge Flores iolari rec. f. vj. & facta maceratione aliquot horarum spatio ut prius exprime, tandem

adde scibari albi eoar. puis. m. d.

702쪽

Ac sola dissolutione fac chari in stannea patina, supra aquam ferventem fiat strupus, quieoletur per linteum de servetur pro usu.

misce sat linctus Sic etiam Externa lapius opem praestant, inter quae hoc conducit

'on. 3- .ms fiat unguentum. Optime huc refertur Pleuriticus laterui dolor, cujus causae aeque ac pulmonum affectuum dubiae admodum hic investigari Hebent, antequam medicamina praescribamuS.. Verior & principalissima causa acidum es resolutum pleuram inflammans, ob inductarcstervescentiam, ex sanguinis & spirituum ci visione, Ortam. Sta T

703쪽

De pectoralisis. sunt Vero varia quae hanc divisionem intendunt,*vel interna vel externa.

IntCrna eadem sunt quas supra de Pulmo num affectuum causis adduximus. Externae vero Causae eaedem possunt esse, nisi ratione

loci differentes; Sic nudi pectoris frigido aeri expositio, hunc inducere poterit affectum, si concurrat dispositio; frigidior enim aura acrudos suos aculeos per corporis poros mittit, qui tunc sanguini se adsociando eundemicoagulant. Post ingressum enim illi poros obstipant, liberum sanguinis motum impediunt,

angustiora vasta magis angunt , &tum Iol tiles spiritus secedunt, quae verb tum in sanguine sunt adversae indolis, inter se pugnant, Conis crescunt &in pus mutantur muriaticum. sicuti har C ulterius ingeniose admodum explicat

Cl. meus politus milhelmin ten Rhyne. Ubi eos impugnat qui ex pituita Pleuritidis camsam primariam derivant, cum haec potius inter partes languinis litigium impediat sua tenacitate & lubricitate viscida. Potius verboIeosarum particularum acidum , quam pituitam in causa esse statuit, ac febrem simul

arde ratem ex inordinato in corpore motu trahere ortum. Quod vero ardor continuus in- .festet , cum tamen acidi comes frigidus sit, oleosae partis vitio adscribendum ducit,in quo

sana

704쪽

ω De Pectorali M. sanguinis oleum non plane in sua secedat prima quoad sensum; & si secesserit, inquit, tanto ferocius in alcatinas, oleosasque partes insu get, ut incendio conflagrent viscera. Et licet pus cum acido simul non suppeditet oleum , utrumque tamen ex affecta parte emergit ; quod enim spirituum secessii mordi. cat, per sanguinis appulsum defricatur, ac totam sanguinis massam inquinat, quae tunc, Cum ad Cor continuo regurgitet, incensivam illam lavet effervestentiam. Ac propterea facilius ex acido ardoris ,

quam horroris sensum inferri posse sentit. Ad sit enim acre, instat, acidum, aderit &bilis oleum & alcati , quae licet per se non

peecent, ac tanto magis inculpata sint, attamen ad fervorem nata, eundem excitent; Et si bilis renuat,tamen profundos ei infiget acidum aculeos, ut sponte etiam ad pugnam incitetur. Ubi e contra contrarium ex concreta Elulcescit pituita, quae in intermittentium febrium initio, pro eo, quem bilis cum adversario suo dimicans minatur fervor membra horrore

concutit.

Atque ita pleuritidem , acido coagulante ortam, & a sanguinis impedito motu induictam

705쪽

stam, ivi per ejusdem motus reconciliationem duplicem , nimirum vel totius massae sanguineae, vel minimarum in eadein contentarum , particularum 3 Illum solvi phlebotomia , hunc vero&illum,conglomeratarum sive ab acido coagulatarum particularum defricatione ; dum volatiles spiritus sulfurei dia-phoretici, non modo sanguinem resolvant, porosque aperiendo sudorem promoveant, jed Ec acidum peccans emendent & expellant, Cum exagitent , Ac tamen cum eo haud 'condari lentur, quia diveris in volatilitate re

fixitate naturae sint; remanentia acria attenu

ando dulcificent, bili pristinum vigorem restis

tuant, furociamque tollant ; adco ut spiritus animales,sanguinein temperando, viscera roborent, humorum praeternaturali impetu iresistendo, eosdemque ablegando,expellendo ve aptiores reddant.

Huc itaque spectant acidum coagulansiestruentia diaphoretica & alexi pharmaca upra exposita, volatilia, balsamica, ut sunt sinisti beZoardica spir. tartari, C. C. salia vo-atilia , vel fixa, ut anti mom diaphoret. oculi an Cri, dentes apri, salia card. benedicti, tarari α similia alcatina. Quae tamen exulante nimium sanguinis motu, magis quam

706쪽

g68 1 a pectorauu . volatilia conducunt,etiam i humidi sive lyra. phae concurrat Copia, optatis & acidis volati lioribus restinguendo, r mixta. Si acidum coagulans admodum peCCare, ex scorbutica dispositione, compertum habe.as, & serum deficiat,

or. papav. errat. g. θ.ms fiat mixtura , singulis o. horis repetenda inprimis si concurrat malignitas.

ms sat Pulvis aliquoties exhibendus, ubi set sufficiens adest copia,alias cum sequenti EAhibendus emulsione. v. g.

sat s. a. Emulsio , pro lubitu pauco saccitata

dulcoranda.

707쪽

sic etiam ob alcati quod continet,a muliis

reab ipso Hel monte recommendatur sterco tis equini manipulus,cum haustu vini expressis,pauco sacchari edulcoratus,& propinatus, expectato sudore in secto. Nec inconveniens huc erit secretum quod

Dygbi habet , qui sumit panem reciniteh est

clybano extractum,dividit per medium,& bi, na theriaca illitum, calide applicat, unam patitem pectori dolenti, alteram a tergo, ac ita rei linquit pet aliquot dies, donec Apostemas ιξuratum ejiciaturi vel sumunt alii carpas num. xv. x eoquuiit tum lacte ad pultis consistentiam, dicataplas, malis instar ratori applicant. Si biliosum corpus hoc in stetur morbo, Veluti magis aptum,&effervescenti motui acitdmmddatum , tum prim6 ad ejiciendam Ω- petabundantem bilem , consulto statim pro pinatur vomitorium antimoniatum legitimἡ paratum, postea subito ad specifica inlibe atifectuitur. v. g.

misce , fiat pulvis cum aqua bardanae vel card. mariae sumendus, hic fermentationem bilio-

Qq sana

708쪽

vel bibatur ad aestum in Pectore contem erandum per dies aliquot haec emulsio.

aqua cubor, borrag.

papav. errat. ana. q. s. vel R, i. fiat emulso, cui pro grato dulcore addes r. de althea Feris

vel si adsit bi troatum particularum vel al calinarum coagulatatum Copia, crassa tenaci pituita implicata. incidatur de solvatur per id, per quod coagulatum suit, scit. per acidi volatilioris spicula ; quorum loco hactenus Galenici &alii crudius acidum in Oxymelle propinarunt, nec contemnendum effectum saepε consequuti silete, etsi ignorata effectus causa egentiali, v. g-

. veronis.

oxymest. pl. SJ. s. ris propinarunt vel sequens hydromel exhi-huerunt V. P

709쪽

Coque, & despumatum dc colatum loco potus ordinarii adhibendum serva. Huc etiam pertinet illud a D. Cardilucio laudatum antipleuriticum, ubi vel magis vel iminus robustis exhibet succu nasturtii aqua tici recenter expressum, & cum tertia, quarta , vel quinta parte aceti squillitici, vel vini addita portiuncula salis communis, & si lubet olei olivarum, mixtum ; de qua mixtura omni semihora circiter unum vel alterum cochleae exhibere jubet. Atque hoc apostema rumpi, i febremque restingui certo, asserit , cuilibet temperamento applicabili.

CAPUT XIII. Stomaclaea confiderat

HAEc potissimum respiciunt ventrici tali robur, & quidem fermenti vel legitim

vel depravate constituti ratione, ab hoc enim dependet totiusOeconomia,vellana velam Inibi prima valetudinis semina ac radices cin Ieruntur,propagantur,inolcscunt tandem Lao

710쪽

maturantur , sermenti bene constituti ope, quod duplex est, vel amarum specificum aucalinum vesicula isellea inclusum, ves acidum peculiare a splenis promo condo, pancreate

Haec siluit actionum variarum, & transmutationum instrumenta, quae quo magis incul- pata existunt , eo nobilius viscera massaque sanguinea corporis Oeconuiuiae munus susceptum persolvRnt. Haec ambo o uncta salsum constituunt ventriculi sermonium, & digestionis instrumentum,quod exinde putredini adversitur, viscosos lentosque succos emendar,resolvit, secumque sine noxa abducit pro salute hominis :hinc salis cibarii usus ventriculo gratus. Huius fermenti salini altera impurior portio sequestrata per ordinaria excernitur emunctoria: altera subtiliorum partium magis magis, que clarificatur & in nobiliores usus destin tur,nimirum pro spirit m fabrica, M singula. tium partium nutritione materiam ministrat. Hinc quicquid medicamentosi cum alibus yolatilibus, affinitatem, consonantiam, prΟ- portionemque gerit, id in fanando permagni istimandum est momenti. Bina haec fermenta variis alterationum & depravationum mo-

iis subjecta extant , unde infinitae quaerelae, hinc illae lachrymael