Joh. Helfrici Jungken M. L. Chymia experimentalis curiosa, sive Medicus praesenti seculo accommodandus per veram philosophiam spagiricam. Rerum naturalium veris fundamentis exornandus, & faciliori omnis generis morbos curandi methodo illustrandus con

761쪽

CAPUT XVI.

Anticolisa tradit. ATroces hae dolorum furi diversis acidi

depravatis mixturi, ortum debent ex

bilis enim pinguioris mixtura, ubi bilis inflam mala se bigi tu r, ardoris inducitur sensus , ad gangraenam accedens: Si vero subacta bile, vel pauca, vel minus pingui, pituita tenax accedat,tum siublataeta vescentia, algidi sensus adest in remotis partibus , cum aestu hypo chondriorum, dolore perterebrante, distendente, gravant lancinante & c. pro varia ita que mixtura dolor item variat, exsurgentibus simul flatibus plurimotum anxietatum caussi ex depravata, corruptarum particularum fer

mentatione.

In genere ergo medicamina acidum respi. . ciant varie depravatum ι Si vero bilis exsupe. ret copia, necessario praemittatur vomitorium,etiam aliquoties repetendum si opus esse, duxeris. Postea abs rbentia& temperanti; exhibeantur,quae rarefactam bilem acido exagitaram domant & infringunt,ac fermentigas sylvestre exhalans coercent ι talia sun

762쪽

De olyra. 6s antim, diaphoret. oculi cancri, Conchae pra parat. ac alcatina similia, optatis combinata,&oleo cortic. arant. vel simili carminativo irru

misce,fiat pulvis pro dosi saepius repetenda. Si vero pituita simul viscida acriori bili iunisgatur,aromatica, incidentia, resolventia, carminantia & similia demulcentia & dulcificantia nervina exhibeantur , inter quae non infimum sibi vindicat locum sequens

Tinctura Carminativa.

caris. cumini. '

763쪽

Concisa& contusa misce, & infunde in Vini Malvaticim viij. 'ir. vim m. V. stent in infusione loco calido per I . dies, tum destilla ex M. B. excipiendo seorsim liquorem spirituosiorem primo egredientem, qui servetur promenitruo ad extrahendam tincturam. Deinde porro excipe benigniorem aquam ad m. ij. quam serva pro aqua carminativa.

croci S. θ. baccar. lauri. g.

Incisis & contusis superfunde spiritm prioris *iritu re. ij. . Digerantur per tempus tapius movendo postea filtra&adde olei anisi

764쪽

cary physt. 9. s. spiritus salis armon. J.i6. misce & digere donec unita probe conspicias, tunc serva pro eficaci medicina, in quam plurimis astectibus, colica, torminibus hystericis, flatibus uterinis, vertigine & similibus, n0n satis praedicanda. Iam Aqua'nis.

ms de hac mixtura singulis horarum quadraturis exhibeantur cochlearia ij. vel iij. donec

1yr.fornic. I. s.fiat mixtura. Externe umbilico inungatur sequens. Otii N. Mosch. expres. S.,

765쪽

6so De Glisa. Si dolor contumax perstet sub horam somni adhibe seq.

misce fiant pillulae. Sic& haec viliora sepius dolorem abstulo.

runt, V. g. N. Theriaca S. D. cortis. arant. pum. S.j.

detur Cum vino generoso calido supposito umbilico crusta panis assata, spiritu vini humectata , ac caryophyllorum pulvere Conspersa.

Vel N. Cortie. arant. puis. Femin. cumini ana. B. v.

castor. electi Bd. ms fiat pulvis pro dosi,cum vino sumendus. Quoniam nostri Galenici hic clysteribus multum tribuunt, &ad illos tanquam ad sacram anchoram confugiunt, ut eorum bCnC- volentiam captemus, unum vel alterum apponamus,ad cujus normam,infinitos alios poterunt fabricare: nos nullum adhibere praecipimus, docti, constringentes acido-austeras particulas, alvum obserantes, longe aliis demulcentibus indigere remediis , quibus destructis vel dulcefactis, obstructio alvi per se remittit, levi saltem adhibito purgante. Si

766쪽

cumini.

coque in s. q. aquae, colaturae m. j. adde olei lini S. j. balsa sulfuri succinat. B.I. eamphor. B. f. misce, fiat clyster, qui, si flatus adsint copiosi, repetitis vicibus injiciendus, brevi tamen interjecta mora. Hic O. medelius notari vult, ut clysteribus carminativis olea destillata par indamus, ne acredine eorum dolor augeatur, Cui facile ad

stipulamur, quia in sua reislutione sensilissimis acidis spiculis praedita sunt, quae si humorem

non inveniunt, intestinorum membranas avioriuntur vi rodunt.

Ego sane nullum colicum clysteribus vidi restitutum, quia hi mali aream nunquam at- T r 3 tin-

767쪽

tingunt, inprimis intestinorum viis fixam,

ibi ex maligna fermentatio ite exortam, DC tam a prava materiae copia, quam inordinati

fermentatione ex subtilissimis & acut11hinis sepe particulis inductam. Intcrim a nonnullis pro experto audivi exhibitum hoc, V. g. N. Pulv. colocynth. S .Ebulliat in petia cum bro dii pruniar. damascen. m. i. Hoc detur pro enemate absque ulla additione , quod tamen haud diu retinetur, tunc vero subito injiciatur lac calidum sero cervino quam pingue factum. Detur etiam aegro de lacte isto bonus haustus.

Si tandem acidum rude rodens eo aegrotantem perduxerit; ut a ueta bilis inflammatione , & ejusdem tandem subactione etiam membrorum contractura succedat, postsia-dorifera nobiliora, volatilia, confortantia, dulcificantia, tandem ad topica deveniatur, hOC modo: Membra contracta linteis asperioribus ad calorem confricentur, tum spiritus tartari rectificatus alcaiisatus probe infricetur, & post haec oleum galbanetum illi natur, superpolita radice sum phyli majoris, in aqua ad pultem

decocta, atque ita nulla contractura ex Coli Caresistet ed intra i dies utphirimum cessabiti

768쪽

Dὸ Alsifluxu Sanguinis pro vis. λ 663Vel infricetur optime juncturis membrorum Contractorum alumen plumeum , &superilli natur oleum spic , iuniperi&therebinthinae, hoc extrahet rude in articulis contentum acidum,ut silis instar adhaereat, hoc vero ita Continuetur per 14. dies, donec contractu

ra ablata notetur.

CAPUT XVII.

Alii fluxus τ sanguinis profluwii

remedia considerat. I genda sane corporis humani conditio,

ita numeris aerumnis stabilita, & hactenus intriCata,ut etiam in minimis vix fides haberi Certe queat, inprimis si affectibus Galenico more traditis, & false explicatis, insistamus;& mirandum , in re adeo necessaria & ardua. huCUSque a tempore Hippocratis substitisse Medicorum , inprimis Galenicorum subtilitatem, cum tamen Hippocrates per acidum, amarum , & infinita similia , sufficientem subministrarita issem, in haec certiora inquirendi fundamenta , ex quibus tandem certior partium activarum schemarum doctrina , emergat , quae sane corporis humani

769쪽

affectiones verius demonstrant, ex ipss h. moribus secessum passis delatas, quam humo.

res Galenico more considerati. Quantum intra non multos annos emolimenti Medicinae accreverit, ex hisce funda. mentis , schematum scit. pervestigatione , commonstrant ex Neotericis Clarissimi viri, qui, etsi nondum perfectam assecuti fuerinthu)us doctrinae sitientiam; attamen, stimulum addiderunt ne in dissicillimis hisce animum despondeamus, credentes ad exemplar Hippocratis per Dedalaeam dextram omnes n thri corporis affectus facile demonstrabiles fore. Cautior enim Hippocrates ad gustus organon tua detulit qualia, ac varias,& intra Nextra corpus, figurarum species esse docuit, quibus affectiones corporis advenire Consueverint; si in eis partium activarum sthemata acutiori lance trutinaremus, facile assectuum differentias metiri deberemus. Principalis hic locus datur mixtioni , quae temperiei socia & figuris adversaria: hac suavi, hac justa hominis nultitur sanitas,dulcinamq; mixtione nutritur corpus, sive sit singuis, sive lym phaticus, vel ner veus succus, hic enim per mille capillarium vasorum anfractus ita subtili lari & volatili sari debet, ut ejus, quem Conti net, talium spiritus, omnem conspicustatem,

770쪽

Sanguinisu Pro via. it hematismi certitudinem fugiat, & fui rjam si hic contraria particularum separatarum acie dissideat, intestinus exsurgit motus fimul dolorificus , &. licet in dulci sanguine omnes latitent humores,illorum tamen quilibet ab hoc secretus, propria facultate prostat, 2 quantum de acido possidet , tantundem

conspicuae schesis exserit ; Illud tunc est quod

diverks in corpore nostro excitat tragoedias, pro diversa schematis constitutione, illud docidente de vertice catarrho nares CXcoriat,i-lud partes arthritide vexatas compungit, ac caloris sensum mentitur, mediante illo melancholicus succus lancinat colica prensos de distortos, biliosus vero dilacerat. Et an non hoc est,quo fermentum stomachi famem excitat; annon mediante hoc bilis cum lympha amicam vitae ciet pugnam tSed hie lardentium saltem consideremus vitia sic quaenam spicula in propositis nostris alvi fluxibus se exserant, hic inquirendum jam esset: hic vero ejus, scit. acidi schesin variat vel admixta bilis, vel aliae at catinae terrestres particulat,diversis cibis implicatae, quae pro divemia mixtura & textura affectum variant, si separato occurrunt acido.

Congeritur vero vitiosorum humorum contrariantium colluvies sensim in prima cor-

Te 1 poris