Felicis Plateri ... Praxeos seu De cognoscendis, praedicendis, praecauendis, curandisque affectibus homini incommodantibus tractatus. .. De vitiis, libris duobus agens quorum primus corporis secundus excretorum vitia continet. ..

발행: 1609년

분량: 1102페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

551쪽

rimὸ in interuallo, quod pollici Se indici substrata

ossa intercedit, collapso de impressio se manifesta Praeter hasce atrophias, Oculus potius quam neusiare pupilla, uti illi docent, atrophia contabescere, vel 1 hia vert phtis laborare dicituri quando non exactὸ distςn tus & impletus, sed non ibit collapsus & subsidens, quasi minor obscuriorq; apparet, pupillaeq; soramen seu nigrum oculi angustius, magisq; constrictu cernitur. Qus angustatio pupille in Visus lis ne descripta fuit Quo & oculi haec subsidentia potius quam tabes q in crassa illius tunica fit,ptinet. Cause.

OMnium tam generalium, in quibus totum M agia

corpus, quain particularium, in quibus sal. si tem partes aliquae decrescunt, Vel contabe- scunt, causa in partibus praecipuὸ mollioribus, caratie Sc pinguedine contait, cum haec citius, ob causas mox dicendas, consumantur, quam quae duri res sunt, ut ossa, cartilagines Se membranae, quae manifest4 vix decrescunt, ob solidiorem eorum 'substantiam, licet absumpto ipsorum succo 3e humiditate. etiam vivente adhuc homine siccari rearescere, nonnihil possint. Hincque fit, ut carne 5epinguedine absumpta, loca quae illis prius opplebantur. postea inania relinquantur, ossaque minus tecta de tanquam pelle solum obducta, promineat. Quae inaequalitas in protuberanti js Se cauitatibus illis in locis se maior offert, ubi plures maioresque existunt musculi, ut in temporibus de sacie circa malas , in quibus collapsis, os iugale prominentiam illam efficit,ubi δe oculi sedis cauitas anterior, propter musculos 3c pinguedinem, quae circa radicem oculi existit, absumpta. retrocedente tunc oculo, se offfert. Et in reliquo corpore, absumptis

musculis copiosis collum occupantibus,thoracem

552쪽

fr4 CONsVMPTIONI sinuestientibus, dorsum implentibus, abdomen constituentibus, clunes esscientibus. multa loc

inania, & cauitates ostiumque ut vertebrarum, costarum illarumque 3c iam Agis cartilaginum, scapularum, clauicularum & iiij protuberantiae conruliarent, & in reliquis membris, absum p tis muscuis. qui brachia & crura implebant, sura, que constituebant, brachialisque & pedis interititia opplebant, & digitorum ossa ambiebant, ea loca nuda & depressa, os laque in illis illorum que praese

tim articuli, protuberare cernuntur, unguesque eonsumpta etiam digitorum extrema carne, magis prominere, no vero amplius, uti creditum fuit in consumptis excrescere, cum tunc potius decrescerent, nisi a natura hoc illis inesset,cum continuo alterantur, ut ad extremum usque vitae tempus,

pauco,uti de ossibus dictum, nutrimento contenti, semper crescerent. Quod & pilis euenit,ut comsumpto uniuerso pene corpore,& illi con inuo in. crementum capiant, nisi etiam tunc exiccatis vim orbi eorum radicibus, ut sepὸ fit, defluant. In alijs cartilaginibus, vix dum aliqua consumptionis apparent indicia, nisi quod externae illae denudatae, magis prominent & attenuatae esse videntur. unde nasus acutior apparet, dein &vngues, qui soli ἡ cartilaginibus 1e ἡ cute exerunt, in summa

corporis attenuatione interdum curuatur. Quod membranas attinet, Cutis quae sola intereas cpnspicua est, cuin corpus ambiendo aequale reddat, si

subiectum illi stratum, quo distenta mane , caro Mpinguedo absumantur. faccida & corrugata, uti dictum , fit, & rugarum umbras efficientium camsa, circa illas fusca de obscura. Et sub ea venae cut nere, ob absumptam quae illas toto ductu ambire solet, pin guedinem,nudet apparent. Quod vero enarratae partes consumantur vel

553쪽

C A V s M. faseontabescant, causa est vel Nutrimenti illarum aut Humidi substantifici defectus, vel Temperamenti

ipsarum mutatio.

Ob nutrimenti desectum si corpus emacietur vel contabescat, Atrophia appellatur. in qua partes succo ipsos nutriente ex sanguine singulis assimi lato procedere solito, destitutae marcescunt, cum in locum substantiae deperditae, nulla noua aut

non sufficiens reponatur. imprimisq; cari leae, cum ampliori ut sustententur nutrimento, eoq; continuo opus habeant, & cum molliores sint facilius absumi possint, duriores vero, ut ossa, cartila3ines, membranae, minimὸ vel non apparenter, cum vel

minimo refici queant, & ob duritiem stabiles defrinae maneant, nec ipsorum substantia ut in ali scedat, unde Se post mortem ossa nihilominus diu perdurare videmus. Caetervin vari js de causis nu. trimenti ille defectus accidit, imprimisque quia vel non generatur, vel inutilis est, vel impeditus. Quando non generatur sanguis sufficieter, tunc quia succus partes nutriens, ab eo prosectus deficit, Sc quia pinguedo non a pinguiore ipsius potatione exudante, quae quoque continuo deperdi tur, restituitur, se sic perit, corpus ab suinitur. Pe. nuria autem haec sanguinis primae interdum concoctionis. seu chylificationis, cum chylus illi in teriam praebeat, causa accidit: Si ille deficiat, quod fit, vel ob cibi penuriam in sanis, quando inediam

patiuntur, vel in aegris, quando ob appetitum de lectum, cibum respuunt, unde quoque non solum inorbi causa corpora, uti dictum, debilitando attenuantis vel etiam absumentis, sed quod diu cibo exiguo aut minus nutriente aliti fuerint, corpora ipsorum attenuantur. Quod & ab aliis ventriculi

morbis eueni epotest, ut concoctio e per eos labefactata, chylus parcior vel imperfectus gignatur,

utrimenti desectur la

554쪽

sic CoNs v Μ=TIori corporaq; ea ratione emacientur, uti se n tympnite corporis eae sedes, quae no flatu intumuerunt, consumptae sunt. Secundae concoctionis seu sanguificationis laesae causa, sanguinis generatio deficit, corpusq; inde attenuatur, vel si omnino impedita sit, atrophia consumitur. Quae laesio a visce-

rum hepatis & lienis morbis diuertis proficiscitur. veluti tanta imbecillitate, a qua horum viscerum actione non solum diminuta, cachexia vel leueo- phlegmatia procedit, sed ferὸ abolita, adeo ut prouentus penὸ omnis sanguinis sit sublatus: Cuius magnae imbecillitatis causae eaedem, quae 3eminoris in cachexia expositae, si validiores existant, eri possunt. Sed de alij hepatis & lienis morbi hydro pem ascitein gignentes, atrophiam ea ratione hydropi copulare possunt . In qua superior corporis regio, supra praecordia, quae non distenta tumore existit, uti venter x pedes, penitus emaciata con sumptaq; apparet. Qui morbi in hydropis causis quoq; descripti suerunt. Inutilis & corpori nutriendo minimὸidoneus est sanguis, si vitiosus sit non crudus, unde caches xiam, A leucophlegmatia nasci diximus, sed alias impurior. tunc enim marcorem vel atrophiam,c cochymiae iunctam procreat ι Vel etiam si serosior sit, eum qui asciti copulatur, progignit. Quod vitium in primae concoctionis labe, quam secunda non emendat, vel etiam secundae, sanguis contrahit, a causis quoque in eiusmodi aflectibus expistis. Impeditus sanguis nonnunquam quo minus partibus communicetur.Atrophiam particularemptaerunque progignit, a causis externis serὰ dedu- Elam, cuin internae prius enarratae, sanguinis defe

ctum procreates, marcorem toti corpori commu-

noni potius quam particularem producant. Impeditur

pia b

555쪽

ditur autem eiusmodi sanguinis distributio venia per quas influere debebat, impeditis ex comprec. sione, per luxationem aliquam interdum factam alicuius articuli.vt coxendicis: Qui diutius perseuerante atrophia cruris frequenter sequitur,aepor aliquis, si cum venis nerui simul premantur.

Quod & in alijs luxationibus simili modo potest accidere: Vti & si membra diutius arctὸ vincta fuaerint: Vel venae a vicino aliquo tumore, callo, aut nodo vel ganglio circa iuncturas, uti frequentiussit, arctatae, vel etiam abscissae, praesertim si hoc citaca maiores venas, vel in plurib. simul accidat, cum alioquin, si pauciores aut minores hoc pacto pressae dissectaeue fuerint, pluribus per partes distributis, reliquae intactae,adhuc partem enutrire valeat. Idem si magni arteriae quae in profundo latent,ab- secentur, euenire potest, unde tamen mortificatio Potius quam marcor membri sequitur. Ob numidi substantifici & per consequens ea H mirisu loris natiui, cuius est pabulum defectum. corpus se interdum consumitur, idq; aliquando aetatis cau, M., bis sa sicuti enim eo per aetatem iuuenilem abundan- rubis. te, corpora crescui. 8e postea in aetate consistente. eo perieuerante, vigent,ita per senium uti illud, siede corporis substantia. quae eo sustentabatur, de crescit absumiturque, adiuuante insuper siccitate partium, quae ratione temperamεti in siccius mutati, senibus aduenit, unde etiam corpora ipsorunt aridiora fiunt. Idem laborum & curarum, ac in aegris morbo- rum occasione euenire potest, quando ob illorum vehementiam & perseuerantiam , & morborum' diuturnitatem vel peruicaoiam, absumpto humido primigenio, caloreque natiuo debilitato, ut in senio, aetatis decursu accidit. sic extra id, vi laborum, curarum vel morbi, citius quam par erat, hi

556쪽

I quationis corporis.

uer 8 Co N s v M p T I o N I s ' - tanquain senescentes, non solum imbecilliores se LEc macilentiores fiunt, tandemque marcescentes ad extremum usque vitae tempus sic permanent Nisi fortὸ h e calorem natiuum nondum adeo debilitarint, quin reparari possit, tunc enim etsi admodum attenuati sint. tamen si a laboribus & cuaris desistant, Se a morbo conualescant, pristinum corporis vigorem statumq; recuperant. Obtemperameti insiti in calidius 8c siccius sta. ti si ii in bilem permutationem,accidit,ut luna singulis pax tibus eandem intemperiem adipiscentibus. 3c retines, is sta nentibus, corpus non soluin non amplius crescat.bh. h. Aea in iuuenibus, sed&in prouectae aetatis, &senibus o co riquλ decrescat, sensimq; exiccatum marcescaet& conta

μ' , A .i bescat. Sicuti in febribus hecticis euenit, in quibusr '- obfebris ephemerae vel alterius praecedentis calorem, cordis temperamento,scper consensum omnium partiu, in calidius & siccius conuerso, corpus inarasmo dicto, uti in febre hectica demo stratum, spacio temporis consumitur.

Quod uti non nisi sens in in hac hecticae specie. ita subito ac breui tempore hoc in illa accidit, quae

Colliquans dicitur, Sc ardentes febres seu causones sequitur, a quarum summo ardore non solum cordis temperamento, cito in calidius 8c siccius conuerso, sed & substatia illius colliquata, ut vocat, seu potius arefacta Sc ab suinpta, cum hoc idem in parati ius solidis moliatur, corpus inde statim consti-mitur, seu ut vocat, colliquatur, sicuti in febre cotiliquante id abundὸ ostensum fuit. Quae uti in febribus eiusmodi hecticis simplies. ii in Ai in bus seu solitarijs accidant, sic&inea, quae comit ta est pulmonum assectu, atque ab hoc proficiscitur, similiter contingit, corpus siensim, ut in hecti ca simplici contabescere, unde Sc febris haec hecti. ca, cum morbo qui illi causim praebet, ob tabem hanc

557쪽

pulmonibus excitata, cor vicinum continuo la- μcessendo, calefaciedo, intemperaturamq; calidam& siccam, in eo ut A singulis partibus, febreni uepro in hecticam introducendo, oritur, uti aliae hecticae ab alijs febribus originem trahunt. sicuti in eiusmodi febribus hecticis, in febribus descriptuiri fuit. Cuius putredinis, indeq; natae sebris hecticae,&ab ea prodeuntis tabis causa prima, pulmonum est exulceratio, eo usque progressa, ut putredo inde sequatur, qua corruptos pulmones ex parte ali qua, vel etiam penitus in uno latere, Se in pus conuersos deprehendimus, vasis cordis, quae illi cum pulmonibus sunt communia, similiter cum pulmone illius lateris deperditis. & circa cor veluti

ab sectis, ia callo illic iuxta radices occlusis & oblitate ratis: Tantamq; saepὸ corruptionem fuisse, ut se mediastinum pulmones diuidens, ipsu inque peri-

cardium cor obuoluens, ea infecta fuerint.

Quibus sic se habentibus, pus in pulmonum in pse

hac eXulceratione genitum , non solum asperae ρ ές arteriae ramis illapsum expuitur, sed & tandem, quando ex corruptione pulmonum substantia di. maii uiditur, in pectoris cauitatem influens, illic q. sensim coaceruatum, atque interdum magna copia congestum, Suppurationem quam Empyema vocant, producit. Quod ab exulceratione hac in phtiscis, eo uti diximus modo potissimum prodire,v-ti sectio patefacit, per quam in corruptione pulmonum, puris semper aliquam saltem portionem, si non magnam, pectori adhaerere, vel innatare de- praehendimus, ita & haec comprobare videntur, 'quod vixdum ex succingentis membranae inflammationis suppuratione pus genitum, in pectus se, uti vero docent, exoneret, sed si hoc fiat, quod ra-

rum est, per exteriora potius, uti in illa pleuritide

558쪽

CON svMpT IONI squam succingentis vocavimus, demonstrauimue mergat. Nisi fortὸ abscessiis quidam, succingenti aut intercipieti membranae, vel etiam pulmonum exteriori tunicae ad natus, alijs quam ab inflammatione de causis ruptus. in pectus pus enundat: Vel aliunde extra thoracem pus in illud defluat: sicuti in angina suppurata hoc fieri posse docent,& a de fluxione labetis pituitae in pectus, idem fieri, quod tamen, cum nullus ductus qui a collo descenaat 3e in pectus se aperiat, existat, & si haec in asperam a teriam influant, nisi tussi iterum rei ciantur,inputa 'mones potius quam pectoris cauu in delabantur, haud verisimile videtur, multo t. min' a pituita defluente hoc euenire posse. Quod si in citra pulmo

nu exulceratione empyema, eo uti dictum modo, nasceretur, retento in pectore pure, pulmones etia tandem inficerentur, illorumq; eXulceratio, mox etia empyema tale sequeretur, quae tamen uti diximus, pi qmq; si no semper, empyema solet pcedere. luis puD HuiuS autem eXulcerationis indeq; natae putre montim con- dinis causae sunt, vel Inflammatio pulmonum, vel

imuit Ruptura vasis alicuius in pulmonibus, vel Vulnus 10 P ''' illius Vel Substantiae exeso, ab humore aliquo acri vel putri vel venenato proceden S. Ab inflamma tone pulmonia in peripi umonia&pleuritide, si non saltem sanguis maturatione Secoctione in pus, i, postea excreatur, uti plaeruq; fit, sicut & in pleuritide ostensum fuit, couertatur, sed di pulmonum substatia inflammata, alicubi simul suppuretur, exulceratio pulmonia, quae interdum eiusmodi inflamationes sequitur, gignitur, in qua pus maiori copia tunc genitum , tussi propulsum, faucib. palato,&ori adhaeret, magnaq; saepὸ quantitate ab initio, sicuti crebro vidimus, e puitur. Quod pus nisi mors praeueniat, pulmonii substantia in ulterius corrumpes, phii sim eam diuturnam.

febre

559쪽

libre sessica comitatam, in qua sensim corpus co- tabesci procreat, cui, si vel in illius mox pri ncipio vel postmodum pus in cauum pectoris defluens, illic coaceruetur, Empyema insuper accedit, vii&Hipp.pleuriticos, si quatuordecim diebus no purgentur, in suppurationem seu empyema transire docuit: quod eo modo, in pleurit cis uti&peri- pneumonicis, Θ pulmonibus pure emanate potius. quam a succingente membrana, uti aliis volueruneuenire, cum vera pleuritis aequo ac peripneumonia a pulmonum inflammatione, uti in ea declari

uimus, procedat,comprobat.

A' ruptura vasorum puli nonii, Vel quae substantiam ipso mundiq; perreptant, sanguineq; repleta sunt, frequentius hoc fit tuncq: sanguine e vasis itia sperae arteriae ramos effuso, sanguinis exscreatio per tussim primum se offert, quae cum piperuraque pliti sim praecedere soleat, a disrupta i ena eam fretaquentius nasci demonstrat, idq; hac ratione, quod per disruptam vena, vulnus in pulmoni b. factum. Ob cotinuam pulmonum dilatationem &constrictionem, per quam illius labra indesinenter diducuntur, coalescere de consolidari nequeat. sed diuturnitate in ulcus sordiduin conuersu in , vicinam pulmonum substantiam putredi ne afficies 3c cor rumpens, uti dictum, febrem hecticam producens do. tabi occasione in hoc pacto praebeat. Cuius vasorum rupturae causa, nimia 3e vehemens pulmo num dilatatio 3c constrictio interdum existit, in vociferatione, sufflatione valida vel conatu intenso, in rebus gestandis vel voluendis, aut excernendis excrementis, aut foetu excludendo. Aliis vero ruptura vasoru ab alia vi externa prodit, ut ab ictu, casu, si pectus eo usq; ut pulmones simul laedantur, contundatur. Sicuti haec in hae inoptoicae passio-

nis causis uberius explicata sunt.

560쪽

A vulnere pulmonum a causis externis prodii Elo, ob contusionem pectoris iam dictam, non so lum vasa disrumpentem, sed Se substantiam ipsorum contudentem, vulnusq; contusum procreantatem, 'et vulnere punctim pigrunq; pectori inflicto.&ad pulmones usq; penetrante, cum vel hac vel illa ratione illarum vulnus sordescit, ulcus in pulmonibus quoq; gigni potest. Ab humore Ialso vel alioquin acri a cerebro deis

fluente, pulmonesq; erodente vel eXedente, eos

exulcerari, eamq; potissimam plitisis causalia esse, piperique censent, quod tamen tam facise Vix fieri posse, hoc comprobare videtur, quod innumeri, quibus eiusmodi defluxiones multis temporibus molestae sunt, tusimq; concitant, tamen minimἡ fiant phtisici, iuuenesq; sirequentius ouam senes, quibus defluxiones magis consuetae sunt, in hoc malum incurrant. A defluxionibus tamen, tum quia tussim promouet, haec q: aliquando, uti dictu

venae rupturam, tum quia multoties pulmonuini interiora irritando, eos successii temporis laedere

potest, i litisin interdum suboriri posse concedimus, defluxionesqι phtiscis facilὰ suboriri a quib.

etsi laeso pulmonum,no primum genita sit,tamen ea ob tussim, quam de nouo huic, quae ab ulcere Glioquin iam prius progressa fuit, copulat, plurimusic augeri potest. Frequentius tamen si ab humore pulmones viceran te phtiss sit, hoc eo in pulmona

substantia congesto, retento corruptoq; , nec per tussim reiecto, vel se pius se iterum congerente, procedere potius existimamus, cum in substantia pulmonum genitus, nec dum in asperae arteriae ramos se ingerens, tussim minus, quain si a capite de Efueret i nasperam arteriam, inouendo, diutius subsistere, sic ii magis laedere possit. A' sanguine vel pure pulmones quoque vitiari,

SEARCH

MENU NAVIGATION