Felicis Plateri ... Praxeos seu De cognoscendis, praedicendis, praecauendis, curandisque affectibus homini incommodantibus tractatus. .. De vitiis, libris duobus agens quorum primus corporis secundus excretorum vitia continet. ..

발행: 1609년

분량: 1102페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

561쪽

C A v s α. εἶ lioc ii pacto pliti sim suboriri posse, docent i Et inhaemoptoica passione, quod sanguis non susticienter per tussim excretus, retentuS, putrescens pulmones laedat, phii sim sic produci. Verum cum ob venam ruptam potius hoc, uti demonstrauimus, fiat, si tunc quoque sanguis e vasis elapsus, alicubi subsistat, nec eXcernatur, &corrumpatur, duplicem ob causam, tunc pulmonum haec laesio procedet. Quod si vero sanguis non avena rupta pias monum, sed per asperam arteriam a superioribus in pulmones delabatur , nisi tussi rursum, uti serὸ fit, ei jciatur, & ille infixus alicubi subsistat, quod

vix tum fit, tunc etiam putrescens, ea ratione pVLmones potest laedere. In inflammationibus pulmonum in pleuritide& peripneumonia, sanguissimiliter ab ea exudans, vel pus quod eXeo suppurato nascitur, si per tussim non suifficien ter expia gentur , sed in pulmonibus retenta eos inficiendo corrumpant, pthisim quae nonnunquam pleuritidem vel peripneumoniam non bene per tussim expurgatam sequitur, gignunt. Pus quoque in Ylceratis &corruptis iam phtisicorum pulmonibus. tum quia continuo generant, tum quia pulmonibus infarcta porrio illius manet, illos iam prius

ulceratos, ut magis magisque corrumpantur, e scit.

A venenato humore vel qualitate pulmonibus infesta, pulmones si exulcerentur, sicuti de lepore marino scribunt, illius esu pulmones ulcerari, siquidem verum est, id non nisi ab eiusnodi aduertasa pulmonibus vi, inde exurgente, proficisci potest. Curatis. Ccommodabitur haec consumptioni cor poris primu huic qui generalis est, totumq;

562쪽

trophiae et

Marcoris ruratis.

si 4 CON svΜpTIONI scorpus occupat postea particulari, ius certis itaXat partibus accidit. Generalis totius corporis consumptionis diuersorum generum curatio primum prout liqc vein sanis Vel aegris accidit, distinguitur. In sanis alioquin nec alio morbo detentis, si ob inedia diu passam, nutriinentiq; inde prosectum desecthi, Atrophiam quadam corpus patiatur; Vel ob labores curasq;. absumpto humido substatialico insumatur, tunc si rursum decenter cibentur, a llabore vehementi abstineant, curasque seponant, 'sponte liscemendantur, nisi penitus ad extremam i

usque tabem corpus redainiinsit, quae aegrὸamplius cedit. Vti & ob senium aetatis causa, absumapto humido substantifico, atque arefactis membris contracta macilentia, sicut nec senium ullo pacto amplius corrigi poterit. In aegris si ob Appetentiam prostratam, quia cubos non sufficienter admittunt,vel morbi vim nutrimentum absumentem, nutriinentiq; inde proosectum desectum, Atrophiam aliquam corpus patiatur,ea postquam morbo cessante, aegri conual seqntes cibum rursum appetunt, quoque dosinit, corpus ii pristinam habitudinem recuperat. Quod si vero ob morbi diuturnitatem, vel vim & acutiem, illius humidi substantifici defectus sequatur. marcorque quem senium ex morbo vocant, indicatur, is certe, uti nec humidu ipsum, aut senium,

reparari amplius minimὸ poterit. In morbis viscerum chylificationi & sanguifimo is obstu cationi destinatorum, ventriculi praesertim, hepacatae, Hi ct tis & lienis, quae sequitur Atrophia ob nutrimenti Me defectum, quia morbis illis procedit,unde sangui non sussiciens vel inutilis ad nutritionem genera- ' tur, curam potissimum eam exigit, quae hisce mom , . bis debetur, quibus sanatis mox corporis redit

563쪽

C v R A T I o. ssintegritas, sin minus, aegrum cum morbo pessun- edat. Quam curationem horum morborum in alijs grauioribus accidentibus, ab eiusmodi morbis etiatam profectis, descripsimus: Veluti in Cachexia, cuius quoque speciem esse Atrophiam, illic osten, dimus. Dein & in Hydrope alijsque nonnullis,

a viscerum horum morbis prodeuntium sympto matibus, atrophiam quoque comitem nactis. In quibus omnibus. oorporis huius consumptionis causa, si admodum hominem conficiat, Nutri mentis euchymis , beneque nutrientibus, Leposunt reficiendi: Eligendo exquisitiora ex illis, quae in hectica febre 3epntisi copiosὸ descripta sunt, Ma ventriculo, qui hic plaerunque debilitatus est. euinci queant: Huius quoque caus si illorum ap- . petitus omnino deiectus sit, adeo ut vix aliquid vel parcissimὸ saltem assumant, iniectio per clys mala ad nutriendum , aliquid iuuare posse creditur. Qualis in febre hectica ex lacte, iure capi ac vitello oui concinnata exposita fuit: Quae & ex decocto aliarum carnium & succo expresso vel per decoctionem in formam congelati redacto, se suis inde exstillatis. item cremore Hordei addito& Vino parata conueniet.

Febris hecticae causa, ob temperamenti insiti oin calidius &siccius sensim conuersionem, si Ma rasinus sequatur, quo pacto procedend una, in cu- ra febris hecticae Marasinodis abundὸ declaratum

Vti & in causo ne febre ob eandem causam, sed violentiorem subito accidens colli quatio corpo. ris, in cura febris colliquantis quid faciendum, exposituita fuit. A' febre vero hectica lenta ab exulceratione . pulmonum profecta . temperamentum quoque

peruertente, quae sequitur Tabes seu Phlisis, quq

564쪽

pacto tractari debeat,& quid de ea praedicendum, cum in febribus obiter illius tantum memineri. Phtisi, a

mus, hic nunc eXponendum.

Pulmonum continuitas soluta, ob ruptum vas Pulmonum aliquod . unde sanguinem spuunt, aegrὸ iterum Micer ' coalescit, Se proin vixdum quo minus exulceratio n

.- sequatur, impediri potest. Quae si iam,vel ob hanc

aliamve causam pulmonum substantiam inuaserit, purulentaque & putrida exscreent, longῆ minus, immo dissicillim ὁ curatio succedet, desper laque omnino est salus, si pulmones corrumpi, ata 'que ex parte aliqua vel magna in pus converti atque putrescere, ac empyema in pectore excitare incipiant. Quam curationis dissicultatem velim possibilitatem, motus continuus pulmonum eae parte parit, qui illorum continuitatem solutam non sinit amplius coalescere, uti & tussis comes, a purulenta illa materia, vel accedente defluxione, indesinenter molestans, pulmonesque magis in gi, que concitans. Dein & cum medicamenta ad pulmones vix minima sua portione peruenire poclint illa quoque in ruptura vasis, aut ulcere iam na. to, cum parum operari queant, curam protrahuntiatque irritam saepὸ faciunt: Vti&illud, quod pulmones corrupti reparari amplius nequeat,& quod de pure pectori illapso in Empyemate, si accedat, parum aut nihil per exscreationem egeri possit. Et licὸt sectione factae pectore educatur, tamen pubmonum remanet exulceratio, sine qua empyema vix gigni posse prius demonstrauimus. Quod αlic t nulla praecedente exulceratione pulmonum. ab abscessu aliquo aliove modo, uti dictu fuit, oriaretur, nisi matutd illi evitus sectione patefiat, undς sortὸ sanari posset aeger, si ita re se habere cognosceretur, vel aegcr apertione concederet, retentum

pulmones corrumpit, & in idem periculu inducit.

565쪽

o CVRATIO. 637 Curatio, cum nihil intentatum relinquere debeamus, suscipienda, prognostico tamen prius in deteriorem potius quam meliorem partem i nclinante,praemisso. Accommodaturq; haec praecipuo morbo, veluti exulcerationi seu corruptioni putiirionum, & simul cu eo purulentae huic excretionicum tussi, quq inde procedit, uti &puris collectio. ni in pectore inempyemate, si illi iungatur Dein Malio morbo comiti febri hecticae, & simul consui naptioni corporis, quae ab ea potissimum exurgit: Postinodum & causae, defluxioni nimirum, ulcus vel inducenti vel fouenti, tussimque adaugenti. Quod aliam causam attinet, venae scilicet rupturam,quae per sanguinis eXpuitionem cognoscitur, quid illius causa faciendum, in haemoptoica passi sonesuit expositum. Exulcerationis pulmonum & corruptionis, indeque profectae purulentae per tussim excreationis& collectionis in pectore, causa, exhibentur quaedam, quae licὸt vix& minima quantitate, ad eos per asperam arteriam penetrare queant, tamen successiuὰ usurpata, aliquid quoque possuntesticere. Danturq;,uti in aliorum ulcerum cura fie ri solet.abstergentia, quae pulmones a pure, &pectoris interiora etiam, si& illi pus a pulmonibus inhaereat, repurgent, &ad excretionem,quae per tussim fit, promoueant. Quae & in empyemate si citra exulcerationem pulmonum illud fieret, uti docent, pus expectorando similiter proderunt. Dein &consolidantia exhibentur, qu vieXiccante nonnihil & emplastica, pulmonum hanc diuisam substantiam, rursum quantum seri potest. conglutinent atque uniant. Quod sequentia prae

stant.

Lac cum tenuiore serosioreq; sua portione abstergat, & crassiore caseosa conglutinet, & utroli

s L s

566쪽

s 38 CON svMPTION fmodo sic agat, ad curatione in viceris imprimis 'surpatur, cum A simul fauces leniendo, pingui sua butyrositate tussirin inde natam quoque minuat: Facitque ea, tu in sensim addito praesertim Saccha ro alijsque conuenientibus lindium, vel bibitum, tum copiosὸ potum , sicuti ad consumptionem , corporis reparandam, illud hoc pacto affatim diuque bibi debere, mox demonstrabimus. Potus Aquae mulsae, quae ex Aquae duodecupla, ex Mellis una parte coquitur, loco potus ordinarij ad viceris abstersionem iuuat, uti & Aqua sacch irata, vel Ptisana; Aquae Chalybeat , potu, ulcus sic

cando,iuuare dicitur.

Iulepus a quibusdam probatur, factus ex aquis

exstillatis e radi c. Petroselini, Foeniculi, Enulae 8e Althe , mistis, coctisqi cum Saccharo, addito duincoquitur, gummi Tragach. vel Arabici portiuncula,&succo Glycirrhi Zq. Sympi ad ulcerum pulmonum curam propinantur Atque ex usi talis syrupis conueniunt Mymetinus vel Myrtillorum, lentorem cum vi siccante

simul possidentes. Proderit & strupus de Rosis rubris siccis & Cydoniorum. Vel paretur sequens, rectius scopum adimplens: Iv. radic. Consolid & Cilycirrhi Z ana ἔ j. g. rad. Althe g j. radic. Acanthi vel Aristoloch. g l. herba rum Plantaginis, Veronic , Pulmonaris Brassic , Tussilaginis, Burs pastoris ana Μ j. fior Rosarum, Violarum ana p j. quatuor seminum frigidorum Maiorum I R. quatuor semin. frigidorum Minorum, seminum Lini torrefact. ana 3 ij. seminis Nasturti j torrefacti ue j. Cicerum rubr. P j. baccarum Myrti vel Myrtillorum 5 ij. Iutuba ruin Sebestenana paria vj. Pastularum praepar. x. fiat decoctio addendo Mellis vel Sacchari quart. j. coquantur in formam sylupi, de quo sensim di si pῆ sumat.

567쪽

CVRATIO. si 'Botryos decoctum ad purulentas exscreationes

commendatur.

Vehiu. succi radicum Consolidae 3 iij succi Tus flaginis Rosarum rubrarum etna ξ j. succi Liquiri lice Se Hypocistidis exiccatorum dissolutorum in praedictis succis 5 j. f. gumini Arabic. Thuris con-rusiana j. Hydro mellitis ζ iv. Sacchari Penidiat. Rosset. tabul. a a g h. syrupi Iu iubarum &Myrtillo in ana 3 j. f. Potest & succus Scabios, addi de ad

consolidatione in succus Plantaginis. Eclegmata vel Linctus qui lambuntur, vel Ele ctuaria quae sensim assumuntur, aut Tabulae seu trochisci, qui in ore donec sponte dissoluantur, te- mentur, pro ulceribus pulmonia idonea,varijs modis fiunt.

Ex usitatis quibusdam, ut Diatragachato frigido, Diapenidio sine speciebus, plete runque tabulata 'tis: Vti & Saccharo Rosac. tabulato, quod valdἡ est utile: Item ex conserva Rosarum frequenter sumpta: Dein & electuar. Resumptiuo sne speciebus, &Looch de papauere, quod &tussim ad modum sedat. Ex illis quae in tussi destribuntur, linctus aliqui, incrassantes praesertim, vi glutinandi aliquid ad viceris huius curationem conferre possunt, veluti ille qui ex Muci laginibus, dein alter ex Resina lari

cea compostus.

' terquς, inprimis ad pulmones viceratos vel corruptos, si fieri ullo moco potest, san ad os proderunt sequentes pulveres: qui vel cum Sacchari rontabulati aut penidiati permistione, per se, vel cum Lacte sumuntur. Vel cum Saccharo dissol in auuis conuenientibus, in tabulas prius rediguntur: Vel cum syrupis instar eclegmatis componuntur, aut electuari salijsinisti, eo pacto sumuntur.

568쪽

s o C oris v MrTIONI stheae Glycii rhizaeana 3j. Rostrum rubriph gunini Tragach. & Arabici parum assianas l. Amylis j. fiat puluis subtilissimus. 9

Alter: N. Cicerum rubri seminis Lini & Cydon. parum torrefactorum ana ue j. semin. Nasturti j torarefacti Θj. semin. Plantag. Altheae, Maluae,Portula- cae, Bona bacis ana ue s. semin. Papau. albi 3 j. qua tuor semin. frigid. Maiorum mundat. 3 ij. Balaust. Θj. Thuris vel Mastiches, Succini ana 3 5. fiat pu uis Utatur per se, vel cum priore permisto. Hisce & Spodi vel rectius Lapillorum ocul rum cancri & Coralli rubri puluerum an a 5 j. comimodὸ permisceri potest, Vel si amplius glutinam dum, tantum Boli vel Terrae sigillatae. Essicaciores magisque appropriati fieri credum tur sed minus grati erunt, addendo Pulmonis vulpis cum trachea illius arteria in furno exiccati 3j. cineris Astacorum fluviatilium ue g. misce. Consert& puluis cochlearum exiccatus , & Mustelarum pulmo. Si sputum sanguinis adhuc adsit, seminis a Uyos qui ami albi 9 j.utiliter miscebitur. 4

Ad purulentas exscreationes, rad. Personatae, E

thiophim. fol. Betonic ,sem. Irionis exhibet DiocAlij etiam fol. I lini, Veronicae & Scabiosae dant: Quae praedictis pulveribus addi possunt. Electuarium sequens essicax existi t: I conseruet radicum Symphyti mai. 3 j. g. cons Rosarum rubr 3j. insus gummi Tragach. factae in Aqu plantaginis 3 j. Coralli, Boli vel Terrae lemniae ana 5 j. Hyapocisti l .g g. Croci Θ p. syrupi Myrtini vel Myrtillo. rum q. s fiat electuarium. Potest huic addi de pes. veribus praescriptis ad 3 j. Morselli vel tabulae sequentes gratae sunt & utiles: N. florum Rosarum exactὸ rubr. ab sectis albis quibus innituntur unguibus, eXiccentur, fiat pulia. uis subtilisarroretur succo Limonum, S: cum Sa . . chara

569쪽

C V R. A T I o. s sebaro cocto cum aqua Rosarum fiant morselli. Vel: N. Sacchari q. s dissolui. in Aqua Rosac. ataque addito succo Rosarum rubri fiant tabulae: Vel: N . Sacchari quartar. j. dissolu. cum succo Rosarum & coquatur,&circa finem adde specierum Diapapau. & Dia tragach. frigid.ana 3 j. Conseruae radi c. Symphili 3 g. fiant Tabulae.

Trochis et ore tenendi, admodum conducentes: U. Resinae laricere, vel Terebinth. parum coctae ut

pulueris ari queat, Thuris ana g ὁ.Myrrhae, Sanguinis draconis vel Balaustana 9 j. Croci 9 g. radicum Consolidae 9 ij. Sacchari rosarum tabulat. 3j. infustumini Tragach. factae in aqu. Tussitan q. s fiant

formulae.

Sulphur dissolutum & fusum in aquam Plantaginis Tullilaginis vel Rosarum, boni odoris causa

aliamve conuenientem, idque ter quaterve repetitum, puluerisatum datum per se cum ouo sorbili aliove modo, aliisve permi ilum uti & Saccharo, hic quoque ut in caeteris eiusmodi pectoris affecti, bus, probatur. Chymici magis elaborando,album, que reddendo, flores illius exhibent. Sulphureas quoque thermas bibitas opitulari putant.

Ad curationem exulcerationum pulmonuim, praeter exhibi ta, alia quoque administrantur.Conseretqis scissitus vel fumos, qui ulcera siccant, naribus atque ore excipiant, & cum inspiratione in ulmones attrahantiquo &rectius, quam quae ex-ibentur, peruenire possunt. Proderit 1: imprimis sussitus ex vapore decocti quem calidum ore excipere debent, in tussi descriptuS. Amplius secant fumi, probaturq; prae omnibus ex radicibus & folijs Tussilaginis accensis excitatus fumus per inspirationem attractus : vici

570쪽

Vel qui alijs quoque additis, uti & semine I os,

quia mi,ex trochiscis in tussi ibidem declaratis pa

ratur.

Aut alii qui cum sol ijs ijsdem caeterisq;, Sulphur quoq; recipiunt, in Asthmate expositi. ΣVel qui hoc pacto fiunt lv. gummi Heder ' j. g. Thuris 3 j. Myrrhae 3 5. Succini 9 j. Benzoim Sto racis ana 3 f. Hypocistidis P h. semin. Coriandri,

rosarum Rubr. Santali rubriana 9 j. puluerissentur excipiatur is scis. gumini Tragach. vel Resina laricea, fiant trochisci: Potest de parum cortic. rad.Maadragorae, vel semin. Hyos quia mi addi Auripigme ti tantillum non satis tuto aliqui addunt, falsi sor tὰ quod cum Sandaracham legerent, gummi Ver nicem dictum intelligetes auripigmensum sand racham quoque Vocatam esse putarunt. Aer siccus, qui phtisicis magis quam udus coue nit, si in eo potius versentur, &spirado eum attrahant, aliquid siccando ulcera, poterit efficere. . Inunctiones pectoris aliquid quoque opitulari possunt,ex relaXantibus unguentis, ut facilius ex puant purule tam materiam, qualia in tussi & asthiamate fuere exposita. Quod si vero illa pauca si veIremittat, ad viceris fanationem aliquo pacto iuuandam, leuiter adstringentia &consolidantia ilialis permiscenda , an sortῆ vis illorum ad pulmo nes usque pe ne trans, aliquid possit essicere. Veluti Br. olei Myrtillorum vel Rosiacet, Mastichiniana gj. g. mucilagin. rad. Consolid. &se. minis Altheae ana g j. fari n. s. Lini vel Foenogr. 5 ij. Sarcocollae nutritae in lacte, Thuris vel Masticho

r albς parum, sat Linimentum. Ad concoctionem seu maturationem abscessus quem alicubi in pectoris cauo genitum, empyemae producere existimant, ut citius antequam grauio-

SEARCH

MENU NAVIGATION