장음표시 사용
271쪽
apud nos temperari solent, Sc modeste cum Ecclesiasticis personis hic, que ad compulsionem illis faciendam pro reparatione ecclesiarum pertinent,tractantur. reparatio tamen fit Sc per regium consiliu in aut per personas specialiter per regem designatas prouisio expeditur,ecclesiis vacantibus& fructibus sub sequestro positis.)Nam si ecclesiae suos habent praesatos, intercesitio magis fit ex parte regia cum superiore, quam compulsio. Schic eli unus ex casib. inqui b. iudex secularis habet potestatem in clericos,seu in bona ipsorum. Laurentius pr sidens Tolosan. in tract. nim .casus, in quib. iudex secularis potest manus sine
metu excom .in personas clericoru imponere. n. I3. ibi sextus casus. Sc ibi .et potest.esse huius ratio,quia quando aliqua.facit teX.
in Can. fili;s vel nepotib. I6. q. T. ibi. aut honesta conuentione conpescant; aut Episcopo Vel iudici corrigenda denuncient. Mai ibi .regis haec aurib. intimare non differant.& glo. regis. t declitrat negligentiam Episcopi vel alterius praelati ecclesiastici suppleri posse per iudicem secularem, per iura,qtiae ibi citantur. Adeclarat Couar. in pract. cap.3 s. nu.3. Vers secundo probatur.& cano mite in cap. ex transmisia. de sero compet. Laurentius ubi su p. & Carol. lib. a. cap.6. Accedit huc tex. in Can. boni principis est. 's. distinct. Can. sicut eXcellentiam. 23. q. . boni principis est ecclesias contritas atq.constitas restaurare. dc h ccura reparationis ecclesiarum eutatur esse mixti fori.arg. l. haereditas. de petit. haered. D. l. h in.aliquam. P. aedes sacras. de ostic. pro iacet leg. D.cap. I. ne sede Vacante. ext. ibi. reX quoq. cum regni magnalib. deposteret illud idem . t unde colligitur, quod circa ecclesiaruna statutum & reformationem rex cum magnalib. regni multum potest.quod in re riuatione fratrum Franciscanorum claustralium, mercenariorum,&aborum ordis num, ac etiam monachorum nigrorum & diui Augustini vidimus his proximis annis in hac prouincia.& refert C.irolus varias ordinationes regum Franciς in hac materia in d. cap. 6. Eoe. de statu Sc vita Eremitarum. nu. 3. in fine. ibi. & ego a domano rege. affirmat sibi comissionem factam a rege Franci ς pro reformandis
272쪽
as Commen. in v sati. alium nam q.
formandis quibusdam monasterijs .refert plura in hac materia Carol. de grassilit s. lib. 2. cap. p. in fine. in hacyrouincia solicia ludo stimma regis est, auctoritas summi Pontilicis, ut in plur133 bus resormationib. vidimus. t ad rem hanc facit quod in reparatione non solum ecclesiarum,sed etiam plurium aliorum publicorum operum contribuunt clerici. Im late haec tractans in th placet. C. de sacro S. eccles . Carol. in d. cap. 6. S cogi etiapossitnt clerici .et not. in cap. non minus. cap. aduersu4. de in munit. ecclῆfex. cap. I. cap. clericis. in s . eo. extat de hac re apud nos concordia inter regem Alsons. . et stamentum ecclesiasticum in cap. r. cum ali)s. in cod. tit. de Sacroseccleslib. I. in a. UOl. constitui. dc cum certum sit ius patronatus domini regis
in huiusmodi ecclesijs etiam cathedralibus ex supradictis & dis positione concili) Tridentini, nullius potest magis interesse conseruatione ecclesiarum,reparationem, defensionem, & bonii e rum deiurium illarum, statum adiuuari qua ipsius regis. quia
de honore regis agitur,de utilitate,de de onere illi incubente. Niscolaus de iure patro. lib. 2. q. I. dc alijsseq. dc q.6.Vers tertio con
sequitur. qui b.addi debet quae scribit Rochus de curte. de iure patron.super definitione in Verbo.onerosum. n. I. 2. Meliu SHierom
Giga6.de pension.q.6.&q. 23. in. t. parte.cui adii reo in istis patronatib. regijs, dc benefici js de patrimonio vel patronatu regio. Aliud ius regale competit regi circa praedicta, in quo cura re
. gis maxime spectatur.' na ex sua pr rogatiua rex occurrit abu-sib. praelatoru dc onerib. si q ab eis imponantur, hasolita. Rebus intract. de appellat. ab abusu .in I .glos . quia rex no patietur dignitates ecclesiasticas & beneficia sui regni onerari pensionib.aut alijs onerib. extraordinari;s, etiam in fauorem aliarum eccles rum vel persbnarum ecclesiasticarum. t Leduntur enim minuit tur& grauantur iura ecclesiaru& beneficioru,quorumcuq. cum onera εί pcsiones supcio illis imponuntur, q propterea sine regis
patroni consensu no imponuntur.can .illud. bi. glo. I. X. q. . ne earum praelati intollerabilia sustineant onera. Rebus de reler . nu .i .dc sequen .in proi benefic. COua.In pract. p. s. nu. IO... vers
273쪽
ss vers. secundo est obseruandu.α vers.quinto illud est.J Congruae in sti per portionis defensio ad patronii pertinet. Rebus de con
37 hinc est . huc pertinent i quae de congruitate pensionis scripsit
post alios Felin. in cap. ad audientiam ij. de rescript.ex. Nicolaus ubi su p. lib. r. nu. 6 I. cum plurib.leq. Vlq. ad nu .s . A quae di catur uitollerabilis pensio. ibid. nu.7I. Gigas. q. 3s. 7. Prob. in cap. presenti. nu. 2. sequentib. de ossi. legat.in sex. qui citat j.
-8 ceptis. dc tit.de collatio. Verb. romanus Pontifex. t In alio quoq.' abusus pr latorum spectatur S per rege repellitur, quando prς- lati notorie abutuntur tua iurisdictione, mittentes falce, in messem aliena, Sc cognoscere Volentes de causis ad iuris ae secularemtri pertinentib.quia i non potest esse maior abusiis,Vel nullitas,qua defectus potestatis. Panor.in c. cum olim.coll.hia. ibi .item admittet exceptio nullitatis.de cauci possessi Sc propriet.ex. etsi cotratalia procedimenta, quq de factio sunt, piluatis resistere licet l. Irohibitum.vbi.Io. de Plaaea.vers. tertio, nota hic. de iure fisci. b. io.C. multo magis licebit magistratibus regiam iurisdict. d sendentib.ordine iudiciario procedentib.l. non est singulis permittendti,de regulis tur. D. dc contra istos pr latos siue ordinarios,sive delegatos, magistratus seculares procedere solent ex ose
ficio ad solius fisci suggestionem,inhibendo cum poenis stillatis
ipsis iudicib.ecclesiasticis ne in causa procedant, A parti praecipiendo, ne causam prosequatur coram iudice ecclesiastico, sub poena in literis colenta. quandoq. ad partis instantiam,quae in regio tribunali ius firmabit. Rebui .de appellat. tanquam ab abu- tu inter sitis glos. I. num. , .& sequent. Ac de hoc iure alto dixisti perius, plura, quibus sunt haec paucula adiungenda. Benignius sane apud nos cum istis iudicibus maxime delegatis, quia cum ordinarijs praelatis praescripta est forma, Sc inita conco dia, quae ob struatur. agitur in casibus contentionis, quam apud Gallos, ut superius abunde demonstraui, huc pertinent quae scribit Carol. Carcastanen. lib. a. cap. 7. Ibimus. in l. necessa
274쪽
o rios. P. non alias. parte. 2. nu .i 28.ad silenian. D. t hoc remedium etiam clericis contra iudices ecclesiasticos incompetentes pleriq. competere affirmant, ut ad regium concilium et partamentum recurrere possint. RebusVbi sup .nu .s s .et rurs. in alia
glo. i. nu .sed extraiudicialiter procedendo fortas is hoc admittetur,non si in figura iudici. Rebus d.nu. . . dc superius tetigi. t hinc sane ' magistratus seculares s una mu imperium in prouincia habentes monere licet, ne in defensione uiris lictionis regi et sint tardi aut negligentes vel formidine censurarum ecclesia secarum deficientes in officio suo,sicut de miseris pr latis scribit Accurs in l. puniri. C. si contra ius vel utilitatem pub impera torConstantinus puniri iubet iudices qui vetuerunt pr cum a 42 gui falsitatem. t et Alex. Papa.3. patienter se sustinere asserit, si iudex delegatus, cui apostolica scripta diriguntur. non fecerit, quod praua insinuatione fuerat Romano Pontifici suggestum. in cap. si quando. Vbi Felin nu.2. de rescript. ext. non ergo i, meant,ait Acurs. miseri praelati si veritatem sequantur,cum per hoc placeant deo et pap . l.fin. C. de appellat. ibi. sed ad veritatis indaginem ferre sententiam, ne tanti iudices γ isi vinculis pr; pediti non possint legum Veritati et iudiciali vigori per omnia satisfacere. ut enim in sermone, ait ille, quςdam excipiuntur alias; l. si cui. de seruit.tit. gener. D.sic et in mandatis sup riorum Sc quorumcumq. iudicum, Veritas tacita pro expresta habetur,Vt fecundum eam procedatur l. 1. C. si contra ius vel
utilit. pub. ibi. et secundum hoc de causa conuenit ferre sentet tiam idem accurs. in glomuntians. in P. deinde. in nouella de 3 mandat .princip. si ergo i principi seculari, aut ecclesiastico iniusta iubenti non est obediendum, l. si vindicari. C. de poen.
cap. cum teneamur. 'bi Pan. not.I.et Uec .nu.3.de Pr bend. in cap. pastoralis. P.quia vero.Vbi glo.& si citat.de ossi deleg eXt. Innoc. in cap. inquisitionis.in fine.de sententia excomm.eX. qui hoc affirmat in Papa. Marant. disput. I. nu. I9. et sequentibu S.
- multo magis poterit quis non obedire iudicib ecclesiasticis delegatis, procedentib .in causis non suis,& consequenter abuten-
275쪽
tibus Lia iurisd. 8c non utentib.ea.Innoc. in d. cap. inquisitionis in fine. Puteus de Sindic. verbo.ossiciales qui eliguntur. versic. officialis non debet. Rebus in ordinat. tit. de rescript .art.8.glo.
i. quinimo si inde scandala sequantur, si iurisdictio regis i datur, I si quς mala in prouincia contingant i ob negligentiam magistratuum secularium nolentium opponere selevet ex officiosel ad partis instantiam procedimentis prςlatorum & iudicum e clesiasticorum factis in casib. ad iurisdict. secularem pertinentibus,possunt per sit periorem puniri,sicuti e contra pr mio affici, si certi de veritate facti de deabusii iudicum ecclesiasticorum: in qua re animaduertere debebunt diligenter, ne affectione aut odio decipiantur , viriliter restiterint, contra huiusmodi procedimenta, seruata semper reuerentia iudicibus ecclesiasticis debita e cum modestia sermonis & lenitate oppositionis; visit defensio tantum regiae iurisdictionis, non violatio ecclesiastic potestatis; sit propulsatio non iniurie illatio; sit propugnatio,nox indicta;sit denique oppositio contra abusiam,non abusiis. melius est autem sustinere rigorem censurarum ecclesiasticarum, cum rubore S humilitate quam permittere,Vt scandala in pro-46 uinciasequantur, pax dc quies subditorum turbetur, & i iurisdictiones ecclesiastica dc lecularis confundantur , quas distinctas esse oportere decreta sanctorum patrum testantur. in nouella. quomodo oporteat Episcopos dc clericos .etc. in princi- .pio. in cap. nouit. de iudic. extra. can. cum ad Verum s6. distinct. Laurentius ubi sup numer. I. plenius Auster. Vbi stip.
7 in praefat. dc t sperare debent magistratus seculares, qui pro
defensionei iurisd. regiae censit ras ecclesiasticas patienter sulti nebunt, remedium opportunum a Summo Pontifice de abusibus de excessibus certiorato. Couar. late in pract. cap. 3I. numer. s. dc a rege, pro quo contendunt dc dispendia varia patiuntur, bonam gratiam dc retributionem. Vtrumque vero de excessibus & abusu quam cito certiorem fieri oportet. Couar. ubi stipra. dc Rebustus in dict. articu. 8. glo. Vnica. quia ad inos tantum spectat hec vindicare & punire. Rebursus ScR. Couase
276쪽
Commen. in viati. alium nam q.
48 Couarruvias ibidem. t Sane in aliquibus prouinciss iudices c cletiastici, qui regiam iuris l. vitirpant Sc de causis ad suum so .
rum non pertinentibus cognoscunt, iuriidictioni regiae subsiciuntur, et multas sultinent, quas seculares iudices pro defensione iurisdict. suae imponere solent . in lege prima si quis ius licenti non obtemperauerit. D. Auster, ubi supra regula prima nu. 23. sed haec qua ratione apud nos tractcntur, iudicum ecclesiasticorum contumacia crescente dc pertinacia durante, superias tradidimus.
Aliud quoquς ius regale competit regi Aragonum 3c comiti Barcinonet circa beneficia eccletiastica, eccletias M pr laturas ' sui regni. Nam, cum defentio harum omnium rerum t ad rogem praecipue spectet, de is debeat inuigilare ut in suo regno
diuina honorifice dc diligenter peragantur, dc Vt augeatur po tius, quam minuatur cultus diuinus. glosa. cultus. in prooemio pragmat. sanctio. quam firmat l. denuntiamus. Cod. de his , qui ad eccles . coiifugiunt. ibi. in quibus cum pace dc quiete vota competit celebrari. dc in nouella, quomodo oporteat Episcop. dc caeteros clericos ad ordinationes perduci dc de expen. ecclesiarum. ibi. nos igitur maximam habemus selicitudinem circa vera des dogmata, Sc circa ficerdotum honestatem, quam illis obtinentibus credimus. quia per eam ma.Xima nobis dona dabuntur a Deo, 6c ca, quς sunt mma habebimus. etc. idem Iustini. in nou. de ecclesiasticis titulis Apriuilegijs ali 1sq. capitibus in princip. et de non alienandisso aut permutandis rebus ecclesiast. t prima Vero cura dc praecipua ut cultus diuinus non dimittatur nec minuatur, consistit in electionibus et prouisionibus praelatorum , dc ministrorum instrum ecclesiarum , per quos sacra fiunt , dc diuina ministrantur. capit. decernimus de Iudic. extra. capite. statuimus. de maiori. et Obedienti. extra. Rubri. ne pr lati vices suas vel ecclesias sub annuo censu conccd. cxtra. Can. tabernacu lum. dc versicul. qualiter autem. Ibi multo magis nos, quibu5 veritas patefacta , et gratia per Iesum Christum data
277쪽
est. de consecrat. distin. prima & Cano. nemo ecclesiam. ea. distinct. selua de benefic. parte prima quest. S. requisito pri- y mo. 6. . t quia vero si alienigene N exteri prs ficiantur in ecclesijs &eisdem de pr laturis alijs beneficiJs, prouideatur, quod Innocen. 3 faciendum scripsit in capit. ad decorem de
institui. ext. Panor. In capit. penulti. de ptaeben ex . magna tamen et multa incommoda consequuntur. Nam frequenter beneficia conferuntur non cognitis nequς probatis. capit. b Nq. a. P. quia Vero. de postulat. praelat. ex. glosa. nec cogniti P. cui rei. de collat. in pragmatica finct.facultates & pecuniae regnorum lc prouinciarum mirum in modii exhauriuntur,datu roccasio vagandi. capit. I. de consuetud. ex. capit. Ex tuae. ubi innoc. de cleric. non residentibus. ex. glosa. materia. in P.
iuuenibus. decollat. in pragatica sanct. pleoei, quibus ipsi presunt, linguam praelati plerumque non intelligunt. capit. quoniam in plerisque de offic. ordin. G. capit. cum olim. de cle
ric. coniuga. eX. et animarum: in neglecta, velut mercen
xij temporalia Lucra quςrunt. glosa. quaerunt. in prooemi. prag. subtrahitur hospitalitas,quae expectat ad officium pietatis M ad eam beneficiat. tenentur ex debito necessii talis. Can. forentinum. 8 s. distinct. Cano. quiescamus. ψ2. distinct. glo. hospitalitas. in dicti prooemio. depereunt iura & reditus e clesiamin negligentia obtinentium beneficia, qui ut plurimum omnia ecclesiarum iura ignorant. glosa. depereunt. ubi. su pra ruunt aediscia. in eXtrat g. execrabilis. Ioann. ar. de praeben. P. Vnde inter caetera. M ibi. ruinis patent aedificia nobilia , quq magnificentia extruxerat decestorum . populi deuotio attenuatur. glosa attenuatur.Vbi supra. dc quod magis est dolendum clerici indigenς & prouinciales scienti jses virtutibus estiilgςntes, qui ad christianae plebis aedificati tionem filutarem vacare possent, & qui pro regis s& ecclesiam ipsius regni publicis consilijs serent opportuni, humanarum αdiuinarum scientiaru studia deserunt propter promotioni s con
278쪽
Σ6o Commen .m v sata. alium nam q. 11 gruae spem eis ablatam,qui erant si ' sint idonei caeteris praeserendi.can. nullus inuitis. 61. distinct. l. invictelijs de episcop. Sccleric. C. i incan. hortamur. γ i. dii tinct. glos . exterorum. in dict. prohe in. glo. consiliis. & glo. spem. ubi ita p. t propterea Rex Aragoni ς dc Comes Barcinon. iam ab antiquis temporibus consueuit alienigenas, ad ecclesias Sc beneficia non admittere, nisi sint naturalitatis iura consecuti. Atton. q. in curia Sancti Cucupliat. cap. i. quod postea extentum est ad commendas N praeceptorias Sc alia beneficia. extant conititui. in tit. que los estrangers no puguen obtenir beneficis, ni officis eccletiasticlis en Cathalu nya lib. I. constitui. Quae constitutio compre hendit omnes extraneos, qui non sunt s Cathalani vere dc ori ginatij, secundum dispositionem nostrarum constitutionum .d. cap. i. ibi. que algu, quenO sianadiu de nostres regnes e terres . hoc autem Verbum, nadiu, declaratur in capite. Per pro Deir. 3o. in curia Barcin. Reginae Mariae. ibi. declarat e ampliat.& in curia Barcin.2. Ferdinandi 2. cap.rs. quae iura sunt in litaque tots los officiali de Cathsuya, e en M illorques, sien Ca- thalans. Mier. collat. Io. cap. II. sub rub. quod ita causis Ca- thalanorum scriptores sint Cathalani. idem Mier. in capit. Vlterius confirmat. in curia Ceruar. Pet..3. collat. s. sed non excludit dominus Rex ab ecclesialticis beneficijs huius patriae, eos, qui sunt nati in regnis, in quibus recipiuntur indiginae& prouinciales nostri. cap. 66. per quant per constitutions. in curia 2. Barcinou. Ferdinan. a. sub titui. que tots los officiessen Cassisunya. etc. & in cap. 2 . per quant en AraF, Ua lencia, y Castella in I. curia Montison. Philippi Principis de cum tenentis Caroli Quinti. & hoc habet summa ratio-Is nem, i ut aequalitas legum dc furorum seruetur. rub. D. quod
quisq. iuris .etc. ec in cap. cum omnes de constit. Vbi. Felmus.' num 3. . dc per dictam rationem dict. cap. per quant en Arago. sunt restricta admodum verba illa en alguna part deis diis nostres regnes e terres posita in constitutione Alfonsissi quarti . t huic prohibitioni per Principem , bc curiam factae quo
279쪽
quo potuit modo, & salua obedientia romanς ecclesis & illius
palloris uniuersalis,succuritur perlitera, naturalitati S, quas e teri impetrandut earum auctoritate naturales rcputentur,&pronatis in prouincia habeantur. Rebus de literis naturalitatis .glo. a. nu.2.3. . idem intrach. de pacificis possesser. in . limitat. nu. 2IT. Benedictus in cap. rainuntius. Verb. V Xorem nomines7 Adelasiam. nu. Io . ex. de testam . t hq litere solent apud nos concedi in curijs generalib. & conceduntur perraro. sed & dignitates aliqui; maiores huius prouinciς exceptς sunt in constitu-8 tione. cap. 9. IO. in d. tit. que los stranges etc. t hanc exteroruab obtinendis beneficiis in hac patria contradictionem, plura quoq. alia regna sequuntur atq. tuentur. Francia. Benedict. ind. nu.LO 4.Hispania Couar.in pract. cap. 3I. nu. s. Carol. de grassaHib. 2.cap. 8. vcrs ad pr dicta ficit regula cancellarie. Britannia, Hungaria, et aliς quot respublice, Gregorius in sintag. lib. IZ.cap 6. nu. I. 2.belua de beneficis parte s. q. 26. et parte 2. q. fin. Ioannes Feraldus de priuileg, dc iurib. regni Francorum in nouo iure alto. Carol. Vbi su p. Huius sue prollibitionis siue contradictionis ratio in Francia et Hispania fundata est in priuilegi)s summorum Pontificum, qui hanc gratiam regibus Franciae et Hispaniae fecerunt ob insignes eorum victorias, quas contra inimicos ecclesiς catholicet romanae cosequuti sunt.propter innumeras ecclesias maiores & minores,quas in suis regnis construxerunt &i dificarunt;propter grandes S amplissimas dotes, quibus ecclesias suorum regnorum dotarunt α singularia priuilegia, donaria, munera, quς ecclessijs concesserunt de donarunt. Couar Feraldus. Carolus de grassali)s,Selua de alij ubisiip. & de cathalonia satis potest dici constare quoniam omnia priuilegia, quς ob insigne deuotionem in fidem catholicam de ecclesiam romanam consecutus est a summis Pontificibus C rolus Magnus rex Francie dc impetuor romanus, comiti Bar cinonae suo fidelissimo socio,& tunc vasallo communicauit qua
obrem Feralitus ubi supra in vers & si aliquis velit dicere, fatetur regem Hispaniet haec priuilegia habere ex dicta communica. R 3 tione
280쪽
tione. postea tempore regum Aragonis Sc comitum Barcinonpplura alia priuilegia romani Pontifices Urbanus r. fixtus et alij qui in ea etrate in sede beati Petri sederunt & ecclesiam catholicam gubernarunt, regibus Aragonum concesserunt. Benedi tus Vbi sup . numer. IO s. Altera Vero ratio, quae hanc prohibitione sustinet, quam reges Hispani dc Aragoniς tantopere dera fendunt, fundaturit m possessione dc usii antiquissimo, cuius sela probatio priuilegiorum apostolicorum allegatorum probationem inducit, ut superius fuit demonstratum. Couar. in d. cap. 37. numcr, H. nam constat Carolum leptimum regem Bacis secisse constitutionem in anno. 1 3i .ut refert Benedictus ubi sup . Alfons .constitutionem fecit in curiss generalibus cathalanorum, celebratis in monasterio S. Cucuphatis Vallen.inan-nO. I I 8.eIIO. primus in anno. I392.cum regia pragmat. prolibbuerat omnibus officialibus regijs coronae Aragonum directa. reges castellς plures pragmaticas fecerunt, post ordinationes illius regni, quas refert Couar. ibidanu .f. alij principes et regesis suis donanius, iura imperij obtinentes similes costitutiones fecerunt, ut ex locis supere citatis colligitur.ex quibus efficitur hanc contradictionem exteris Scalienigenis factam pr tendentibus obtinere beneficia in extraneis regnis fuisse & esse immemorialem Sc ab antiquisiimis temporibus , ad haec Vsquae . tem pora obseruatam,romano Pontifice sciente dc non reprobante.& consequenter sinctam de iustam esse dc per principes christianos posse iure delandi Sc obseruari. quo pertinet Lin ecclesiis. C. de Episcop. Sc clerici. Tertia ratio sumitur ab absurdo de
inconuenienti, quod non unum tantum sed plura sequi videmus ex receptione alienigenarum, ad obtinenda benficia in regno. Minconuenientia atq. incommoda plura superius non uno in loco retulim', et possint maiora considerari in cisdem locis, quas cico tauimus. t hoc autem argumentum fortissimum est in iure nostro. Euerard. in loco topico 8.ab absurdo. Prob in capit. quia sepe numer. 3. de prςbend. in se .ct in capit, in fidei numer. s. de hqretic. cod. Idem Prob. in capit. generali. numer. I8. de