Paradoxorum medicinae libri tres, in quibus sanè multa à nemine hactenus prodita, Arabum aetatisque nostrae medicorum errata non tantùm indicantur, sed & probatissimorum autorum scriptus, firmissimisque rationibus ac argumentis confutantur, D. Leonar

341쪽

- PARADOM NEDICINAE N Iznt, consequitur, nec eosdem parca ista vacuatione

,neque enim citra motu eorude minoratio

ri uia potest. Manifestismum itaque minorationi dηte

oba, concoctionem non esse locum. Tessu eius rei existe GaI. bb. . de tuenda 'valetudine,in huc modum seria

huic neoangus mittetas, nec alui deiectio, aut exemcitatio, aut omnino motus,aut balneum adhiόendum.

QSppe incise ena bonum sanguinem emittit, tum vero qui in primis maxime venis circa iecur, σ

342쪽

LIBER II. rasmefienterium vocant colligitur .in totum attrahit corpus. Deiectio autem in talibus tormina Cr r boues creat, animiae deliquia, cum eo quod nec notatu quippiam dignum educit, quando crudi omnes succi pigri, atque ad motum inepti,propter invitiem O rigiditatem sint. Quo fit xt omnes angustas vias eblauant, per quas id quod medicamentum vacuat, ferri ad aluum debeat, accidisque hac ratione ut neque ipsi educantur,s alim sint impedimetoad quod sane Hippocrates breui Ima illa sententia admonuit, dicens: Concocta medicamento tentanda esse no cruda. Hinc est quod cr libro De iis quos oportet purgare ,'qualibuS medicamentis purgantibus, e quando,humores crudos ante coctionem nullo pacto mouendor esse doceat iis Ῥerbis: τές ι μο-

τε τύς χυμους octas, μύη τε γῆν re δὲ emeiat κρίσεις γίνοντο& . hoc est: Qui in parte certa corporu fixi sintsucci, hos antea quam

coquantur,nusto abo auxilio mouere, neque medi- eamentu tentari oportet: tunc enim naturam ipsiam habemis euacuationi adminiculantem: videtur quiadem cr ipsa post coctiones humores secernere, CI D- peruacua expellere, quo in tempore sunt iudicationes. His accedit, quod medicamcntum materia dimianuens imbecille admossu sit,atque adeo crudis humoribus ac copiosis existentibus praeualere non positi, alias

343쪽

alias enim a debiliora in fortius feret amo,quod η

tanae impossibile est, ideoque illos tantum mouet, nec educit,ita ut necessario metua totius corporis turiatiosequatur. Proinde consulti sim est iuxta Hippocratis ac Galam consilium, non Plum non diminuere crudos adhuc humores existentes,sed ne mouere quia dem. Quod si tamen turgeat humores,licet istos quiadem circa principia euacuare, nodum etiam cococtis: - λέγον ta , tesse Galeno libro iam citato, οταμὲν κινησἐμορίων cier νοσηρ-ῖς γρανθρωπον ἄλ-

ξεποντες. quod est: Turgere autem humores dicitatari dum motu vehementiore correpti, ab πna parte in aliam transfluunt, infe lantque ac dolore affria ni statim ad morbi initia h ominem,turbantque ac quies cere non permittunt. Verbum autem, turget, Hippo crates ab animalibus quae ad coitam properant ranstulit,quam naturali concupistentia moueant ur ad sesminis genitalis excretionem. Quando igitur in toto

corpore simitu huic fuerit natura impetus ad excretionem superfluitatum,vel si non in toto corporesautem in partibus principalioribus, tale quid consueuit Hippocrates per verbum turgere, significare. Tales

itaque humores flatim euacuare,quil mouentur,trase faunique,non expectata aliqua concoctione,expedit Proinde Ῥt in longis morbis, Galeno teste,comment. 2 pnmi aphor. siemper oportet expectare coaronem',

ita in acutis, cum turgent , etiam ab initio possumus ti

344쪽

γti 111edicamentis purgantibM. Fime Hippocrates attig Ar οἱimen ivit uWAm T Jαι. id est: in acutu morbis raro, π in principiis,medicisu purgantihus Ῥti oportet. Ob id quum humorum de Ῥna parte in aba trafifaxis non nisi raro accidat, plerunque uatem hi per,niuersam morbi tempus uno tantisper loco quoad concocti tandem soluantur resideant praestat illos non

tantum no minuere ed ne mouere quidem donec cο- quantur. Sed obluctatur hoc loco Motuus,atque eummationem quae morbi materiam minuit, non turgentibas etiam hamonbus ante concoctionem ex Hippo-

. cratu'Galenisententia adhiberi posse probare ηι- titur . Primum autem ad id euinciaum, aphorismum 29.st udae siectionis producit, ubi Hippocrates ιta inquit: Quum morbi inchoant, siquid mouendum viderari moue. χιa sane sententia quid ostendere vehi Motuus non Video ,neque enim quicquam nostrae aduersatursintentia: atemur enim aperte circa morbo rum initia mouendum cse,si quiκ mouendum videtur. Tum autem mouere licet ante concoctione, quum

morbi inchoantiquumque humores turgent . Proinde iis verbis,si quid mouendum Uidctur, dilacide Hippocrates insinuat,non in quovis morbo circa principia esse euacuandum sid tunc quando humores instaόiles sunt,eπ de Ῥna parte in aliam transfluunt. sim ibae

particulam adiecisset, sesimpliciter pronunciasset, morbis inchoantibus mouendos esse humores sibi ipsipuna tia scripsi pet, quandoquidem paulo ante cruda non esse mouenda dixerat.Galenum deinde Fcri,

turri

ti, loc sis expendiatur.

345쪽

PARADo2 Nun rct Nis qui in iam citati aphorisini enarratione ita inter Ctera Arabit: circa initia istorum morborum, in quibus steratur ae istum conualiturum , tentandum maiora afferte remedia de qaibus Hippocrates dixit: siquid

videtur mouendum moue. Sunt autem haec maxime, venae siectioinonnunquam vero'pur 'atio,quorum

nihil oportet morbo iam consi lente adlibere t enimis libro de crisdiu manifessauimus , coctiones tune maxime fiunt. Vt igitur hae citius eueniant,mebus en circa principia euacuare , quo minorem iam factamma rium, facilius possit natura concoquere. catribus

utique Galeni verbis probare conatur,licere ante co- monem materiam morbi minori m facere, quasi nissimpliciter negaremus nunquam ante coctionem dim nuente materiam euacuatιcne uti licere,quhm tamen

fateamur interdum licere,quadosi licet morbus Ῥatide acutus fuerit , ac sumores turgent. Nam 'vi q. aphor. Io. ait Hippocrates, φαρμιακ Θρ es ' si

aue acutis. si materia turget, eadem die oportet. Tardare enim in talibus malum est. Statim itaque in iis facienda euacuatio , antequam videliret robur corporis dissoluatur , velfebras caliditas augeatur, aut ad ahquod membrum principale, hi qui per corpus vagantur humores, decumbant . Quid multa Galenum non de iis mori, in quisus crudi admo-gum humores, inque loco Di sunt, locutum esse, inde eostigi potast quod venaesectionum purgat onu mei mini quorum remediorum neutrum, T Uupra etiam

346쪽

tem Lcutsi esse morbis inde etia manifestum fit quod

ait, Non unquam vero G purgatio: neque enim semper purgatio accomodum in morbis acutis remediuinest, xt Hippocrates etiam in aphon m s indicat d ces: In acutis affectibus raro , Cr in principiis medicinis purgantibus uti oportet,Cr hoc cum praemeditatione faciendum. Cum igitur fateamur, diminuente materiam Nacuatione in acutis morbis,in Ouibus humores

turgent, ii polle medicum,nihil plane iam dicta Gau.

lenisinteria nobis aduersiri potest. vacuatione autem diminuente materiam eam intest eas , quae tantam humorum mole educere potest, i humores pos haec tu

rere desinant. -dsi m tabs fuerit quae para aut

nihil plane e cat,quam maiorem in humorιbus tum bationem excitet,consultius erit penitus istum negligere qMam magno mi detrimeto adhibere. R ehqua quae producit nihil opus haΓent ut confutentur,n hilenim nobis pugnant. lasem igitur vahgiora attulisse Montuum argumenta,quibus suam roborare πι-

347쪽

Non esse aetate etiam consistentes tam sanos, quam aegros, ut multi hodie medicorum facere consueuerunt, immodicis medic mentis purgatoriis excarnificandos, multo minus infantes.

CAP. VI. Emo est qui nescia medicorum hodie quorunda tantam esse inscitiam, ut in quovis morbo dei

Aoria medicamenta commode σ citra noxam exhia seri posse existimet. Qianetiam eousque ιstorum processit temeritas, Ῥt si quispiam bona adhuc etiam valetudine vires,vel leui Lmesaltem in victu debquo rit mox huic deuorangu pharmacum adhibeant. N que quouis tempore aliud in ore habent isti, carnifices verius quam medici,nisi hoc aenum, purgatione opus habes, quasi unico hoc remedio quibuslibet morbis succurri queat,non animaduertentes quanta sit noxa, quae ex crebra medicamentis tione subsequisolet. Qilare diligenter admoάsi cauendum ne integra adhuc valetudine praeditis temere pharmaca exhibeamin. Hippocrate enim et .aphor. 36. teste, Οἱ υγιεινως

tatem corporis habent, per medicamenta purgati cuto exolvuntur. Et mox sequenti, οἱ ευ - σωμώ- τα , φασι κούεία. - quod

est: Qui bene se habent corpore, difficulter ferant

medicationes . enim medicamentum pum

Inus , proprium quidem attrahere humorem appe-

348쪽

ta6γel flava cilicet bilem, eiatram,aut pituita, aut aquos Versiuitate, ιssis vero no praesentibus, sanguinem costiquet, ac carnes, lex ipsis proprium attrahat humorem necesse e F. Sed obiiciet hic ciolis qui fiam, dicens: Fateor quidem bene haἶentes non

facile medicamentis esse purgandos, verum cum in- dies in corpore multa siuperuacaneoru Digeneratio, expedιt crebra alui sebductione istaeuamare, ne si plus aequo redundauerint morbum procreent. Cui ita

restaseum Ῥοlo: Non opus esse ob eam quae quotidie in corpore aceruatur superfluitatem crebra purgatio-ne,se i scit ut singulis diebus cosse iam, exercitus

expurgemus,interdum etia per balneas, abs que euacuationis modos educamus. Testis est grauisimus autor Galen.qui 3. aphor. Is in hunc modum sicribit. ia

349쪽

tes disicut futur. Peν imbris aute intra corpus cossectae

p tri sit. nisi quu singulis diebus congregatas exemcitio expurget. Quae enim fit per balnes euacua-.tio modica Llsi ea fermc quη circa cutem Anteuacuat. ah te in profundo per carne, CT petries

ter pcrba ea eaacuantur. Neque tamen ea quaestper purgantia medicamenta supc ruacaneorum acuatio, idonea est nam valde indigent ιbus, A-gis interualla villa ecl. Eorum Ycro quae quotidie generatur in corpore superuacaneorum euas vario, mi nor es quam vi gat purgantis medicamenti opse Nes bis nationem. QMd si vero quispiam voluerit bis mcnse, Wq-ς ρ' sieme alte ea γti, veritus nesuperuacaneorum' u -, L. t Abitμdo aggregetur,prato id quod nocebit,com ne uti iis etiam in malam consuetudinem trahit. Quid Oro t. his verbir apertius est tta enim hodie medicantium peruersam meder di rationem damnant, ut nemo sit qμi istos non toto caelo a serrare videat. Neque enim, ursolent, quibusu temere, G quocunqsse tempore purgantia medicamenta esse exsiόenda monent,sed indigeηtibus tantum, π ex L is interuastu vaergo ratione si tώebuntur qui leviculam ob cassam, quam via visus rcfla ratione π incere quera, mox deuorandum medicamentum propinant duo deni-

350쪽

lis, quod tamen Galenus repreόendit , sed quisus Fn apis , hebdomoda catapotia deglutiessa tu qui interna ad f pi huc f/uuntur valetudine, exhibent Multo itaque

consultius erit ut hoc pollia conentur,qqo vitiis- pr . rum humorum ,superuacaneorumque multorumge- ῆς Mnerationem recta victu natione at que mota proh όeant, quam visemper tot immodicu purgationiabis sanos iuxta ac aegros excrucient. Id quia Gai nus etiam probat Ib. 2 de natur. t facul. cap. 8.χbi

εἱ- τηει,α, *αχταεκκενοῦντας id est: Haec minime ignorassct Inusistra-.tus , si vel per somnium aliquando cum peripateticis suisset Iersatus,aeque t ea neque quae ad genrenti nem succorum pertinent. De quibus quit quod diceret nihil haberet. ne quod mediocriter quidem probabile

esset, fasseresse putat, dii inutile prorsus esse id genuestemplatione pratendit. Sed nu quid per Ioue quaeso