장음표시 사용
391쪽
,ns EUCLIDES AN TRACTANDUS THEOLOGO m.M. LXIR
sis illis, quae observabit additamentis humanis judicatam contemnet secum ac conculcabit, falsam sine tergiversatione prae se seret, per c tionis molestiam reveritus vel imprudens incidet in casses inquisitionis, dum accurato ac Mathematico examine, quae deprehendit absurda concoquere non poterit, sed propalabit diligenter, &i ritabit crabrones Est tamen, ubi falsae quoq; Theologiae Mystis usum pote rar praebere Euclides bene magnum accuratae enim rerum indagationi adsuetos vel tandem docebit verum a falso, certum a commentiti secernere nec cum abusibus erroribus quor dam Christianorum manifestis ipsam adspernari vel rejicere Christianam religionem, quae sola habet, quicquid in omni religione est verum ac divinum, ita ut nihil dignum fide de cultu Dei ullus docuerit Philosopus, ulla gens crediderit , quod non in Christiana religione perspicue tradatur Vicimi nullus usquam exstet circa has res error, nullum vitium, quod non condemnat ac rejicit Christiana religio Quod si ad Theologiam etiam veram percipiendam noxium amrmat Picus, accurate ac perspicue argumentari, colligere certo, a falsis abhorrere conclusionibus, quod usquequaq; tacere docet Euclides: si propterea, inquam, Theologum ab Euclidis diligenti tractatione removere volumus, ne acutius cernat, quid Deus jusserit, quid hominum vel inscitia vel incuria introduxerit , ratumque habuerit. Valeat Mirandulanus cum conclusione sua, aut solis Theo-Iosis fateamur rationem , Dei munus, excolere non licere. Ouanta enim Euclidis laus etiam a rigido censore Petro Ramo lib. III. Scsolaci
Mathematicar. Nullus paralogismus, nulla Pseudographia in totis elementis Euin elidis nobis, quanquam sepere inquirentibus, animaisertι potuit auam laudem singularem esse proteor, quamque nulli adhuc neque Grammatico, neque Rhetorines Logico concederemtui, ut in Grammatica, Rhetorica, Logica, nιl falsi doceret.
Quibus adde haec Hieronymi Cardani lib. XVI. de subtilitate: Exefidi, hunt
duae praecipua laudes, inconcussa dogmatum firmi athbri Elementorum perfectio adeo absioluta, ut sellum opus huicIure comparare audeas auibus sit, ut adeo veritatis lux in eo refulgeat, ut ii solum in arduis quaestionitas videantur rerum a
falsi posse discernere, qui Euclirim habent familiarem. Vicissim tamen libenter confiteor, ad movendos&convertendos hominum animos in Doctore Ecclesia itico longe plus me tribuere iam, πνευώατ ,4 seriae
atque affectuosae ἀωό n disertaeque viris pii Ccordati persuasione, quam jejunae saepe perobscurae demonstrationi Euclideae ad res morales atque Theologicas applicatae, quae vel torpere animum sinit, vel ad
392쪽
controversias accendit, aut ad meras notiones intellectus redigit Theologiam, practicam si ulla usquam esse debet disciplinam opto tamen ut quicquid docet Mesoria doceat Theologus , hoc est, ut tum quoque nulla ejus effata vel ridigissimum examen Euclideum metuant, cum vel maxime videtur agere familiariter. Ita demum essiciet, quod
jubetur ab Apollo lo, ut quae docet, doceat e λογον Θεῖ.
Antequam ad alia Euclidis scripta pergo, haud absurde nota verim Elementa Arithmetica, quae sub Euclidis nomine separatim vulgata sunt graece&latine Paris i s 4. . non esse peculiare plaus opusculum, sed definitiones&propositiones equindecit libris elementorum, de uibus hactenus dictum est, passim collectas. At Arithmeticae Eucli- eae liber primus Witebergae A. Is 6.8. seorsim editus , est septimus Elementorum, utpote in quo non minus, quam in octavos nono Euclides de numeris agit. Atque nonum hunc xespicit Iamblichus, cum
2 χα ad Λrithmeticam Nicomachi Geraseni, allegat Euclidem κιτωτα Θριηπικῶν, ipsum reprehendens. Apud eundem p. 26 οπεραγοουν- τις οι - Ευκλειδεν, reddendum est quod cum ignoraret Euesides &c. XI. ΔΕΔΟMENA, Ma sive theometra Geometrica XCV, una
eum sive pretetatione 3Drim Philosophi Neapolitani, qui Pappi
Alexandrini commentarium memorans, respicit haud dubie, quae ille de datis Euclidis disserit libro VII. Mathematicae σι πήξεωe. Quod vero Pappus p. 241. theoremata numerat non plura quam X inde
fit, quoniam LXIV,4 LXV. pro uno habuit, tum LXXI. LXXII perinde ut LXXV ac LXXVI. existimavit esse epilogos sive corollaria, in
quibus similia pronunciantur de triangulis, quae antea de parallelogrammis. Data graece latine una cum caeteri; Euclidis scriptis edidit cinradus Das Nodius Argentor is a I. Latine exstantin ex versione Bartho Zamberti Veneti inter alia Euclidis opera Balii is 3 . lal sol. Separatim graece e codicibus MSS. Biol. Regis Galliae r censuito nova versione donavit Claudiui Hardiaeiu Paris I 62 s. q. Haris diaeiversionem retinuit D-Gretorius in nitida scriptorum Euclidis editione graecolatina Oxon e theatro Sheldoniano i7o 3 fol. Idem Gregorius diagrammatibus literas congruentes restituit e Codice MS. atque theorema XXXVI. non infeliciter illustrat in praefat. Euclidis data, manu IUVbi Auria collata cum quinque codicibus MSS. vaticanis, fuerunt una cum commentariolo sive praefationi Marini Philosophi
In Bibliotheca Caroli de Montcha teste Labbe p. pr. Bibl. novae
393쪽
31 EUCLIDIS HARMONICA Lib. m. e. m
Marini sis Da sine nomine auctoris lepitur graece ad calcem comis mentariorum Procli in librum primum elementorum Euclidis, Basil. a1 3 foli. Ir3. hoc titulo: - δολντων, muriμωe. Meminit Eucli. dis Iasterii 'εων etiam Proclus libro 3 p. 64. Abul pharajus p. I. XII. IΣAmTH APMONIΚu. Isque Lum Onaca, quae in quibusdam codicibus adscribitur Cleonidi, in Vat j cano ' videtur referri ad Pappum forte, quod illam recensuerunt. Georgius Vati Placentinus, qui primus latine vertit A. 498. Venetiis fol. edidit sub tituloci leonidis 'Harmonicum introductorium, una cum Procli hypotyposi Astronomicurum positionum, Mich. Psello de victus ratione Galeno de pestilentia, Aristarchi Samii libello, Athenagora de resurrectiones duobus Cleomedis libris. Grotius ad Capellae pag. iis. Ita ae Eue es, sise verius
Cleonides neque enim ista Euclidis sunt, quae titulo mνmonices sub ejus nomine circumferuntur, ut agacissime Pater meu rex aequalitatesemitoniorum aliisque si mitibus argumentis odoratus est. Sed hoc quidem argumentum levius visum Marco et bomio. Nec minus tamen puto falli Meursium, qui EucIidis Isagogen Harmonicam & Isagogen Cleonidis velut duo diversalcripta commemorat p. ia8. ad Aristox. Primus sub Euclidis nomine graece cum versione sua illam enim Vallae vidisse haud videtur . ubgavit Iohannes Penis Mathematicus Regis Christianissimi Paris isset. 4. Ex Penae editione profluxit altera Graecolatina Conradi Dasi odii, inter caetera Euclidis scripta excusa Argentorat. 37r. 8. Penae versi nem exhinet etiam Petrus erigonus in cursu Mathematico Paris i 6q . 8.&Anu..Poslevinus XVI. . Bibliotheca selectar, additis nonnullis Graecis locis Aristidis Quintiliani AEryennii, ex Codd. MM. Vaticanae Bibl.&Fulvii Ursini. Ab eo tempore Marius Meibomius Uu doctissimus Graeca emendavit ex codice Vulcaniano, cui titulus μυμ εἰ-γωγ αγονικη, tum ex aliis binis codicibus scriptis Coventriensi Rarocciano , quos cum Dasypodii editione contulerant Sel denus langbaenius. Idem Me ibomius novam addidit versionem totas, Euclidisoue Iagogensubjunxit elementis Harmonicis Aristoxeni, cujus celeberrmi ac propemo Vide M. Meibomii praes ad uelidis Harmoniea, ad Aristidem Quintil. p g. 2O8. η De cooniale isto quis suerit4 quando vixerit altum apud scriptores sileutium. Vossius itaque p. 3 7 de scientiis Mathematicis suspicatur latere sub hoc nomine Cleomedem. in Cleomedia esse hanc Isagoge Harmonicam, nunquam mihi per-
394쪽
modum aequalis Euclidiscriptoris vestigia legere auctor Inagoges videtur. Denique David Gregorius in laudata Oxoniensi operum Eucli. dis editione Isagogen hanc ex ei bomii editione exhibuit, nisi quod . versionem hinc inde emendavit, cujus rei exempla quaedam perito te ctori consideranda offert in praef. Meminit Musicae Euclidis Marinus quoque in protheoria ad Data,&Marini Praeceptor Proclus lib. a. ad elementa Euclidis p. ao qui τας MουMκ- iχ- εις appellat. Manue- , porro Boennii Harmonica a celeberrimo Joh. vallisio T. . Operum Oxon. 699 l. Graece&latine edita, commentarii instar sunt in Harmonica Euclidi tributa, & pleraque illorum ad verbum etiam repetunt, etsi ab illo, quod miratus tum , ne semel quidem Euclides nominatur. At laudat Euclidis Harmonicam Abul pharajus p. 4r. ΚΑΤΑΤΟMH A NONOΣ, Sectio Canoris Musci eosdem editores Minterpretes nacta quo Isagoge Harmonica memoratur a Pomphyrio ad Harmonica Ptolemaei p. 72-κα-κἀ θεωρο-αω
τοι t. Illa porro καμμικαθεωρήματα sive diagrammata linearum uti&insum typum anonis laetii primus Meibomius feliciter restituit, quem ecutus in Euclidis luculenta, quam dixi, editione David Gregoriue observat hanc canonis sectionem Ptolemaei sententiae consentire, Aristoxeneae vero opinioni, quam sagoge resert atque adeo Isagogae ipsi adeo esse adversam, ut illius refutatio quaedam videri queat. Suspicatur itaque utriusque scripti auctorem esse non Euclidem, sed fortassis CDudium Ptolemaeum, qui in Isagoge sententiam Aristoxeni exposuerit, in lectione Canonis confutaverit. Sed vereor, ut hanc conjecturam suam approbet lectoribus vir doctissimus, cum praesertim Aristoxenum consuatverit Ptolemaeus alio loco is veterum scriptorum testimonia Codicumque antiquorum, saltim quorundam fides hos libellos Euclidi vindicent ut omittam argumentum, quod ex re ipsa historia Musica petitum urget Meibomius praef. ad Aristidem Quintilianum. Videtur Euclidem quoque respicere Bryennius lib. 2. Harmonic. p. ae. γοῦν roiarm πια - πο τ ρε μοι κων ω'- νDοητου κνεXIII. AINOMEN Phanomena, sive αιυ 'Amis vi primo inronomia, memorantur a Marino in protheoria ad data, Iohanne Philopono ad i. Physicor.'Pappo lib'c . risem Θεω Mαλματini praef.
395쪽
dit Conr Das odius inter caetera Euclidis scripta Argentor is II 8. Latine ex Barthes Zamberti versione cum reliquis Euclideis prodierunt Basil. 1 37. Ir 6 fol. Vertit Iolepbur Auria Neapolitanus cujus interpretatio cum observationibus Francisci Maurolyci lucem vidit Romae 394. Eadem versio recusa in Synopsi Mathematica Marii Mersenni Parici 64ψ. . pag. 249. Denique Phamomena una cum demo strationibus4 schematis primus graece ex Codice S. Oxonia A. I os inter caeter Euclidis opera caeci it David Gregorius Mathematicus praestantissimus, addita Auriae versione hinc inde emendata. XIV. ATILL Elementa Optica, quorum meminit Proclusi is lib. 1 ad element Heliodorus Larissaeus in Opticiso Marinus in protheoria ad data Latine vertit Bartholomaeus Zambertus, cujus interpretatio cum reliquis Euclidis prodiit Basil ira is 46 fol. Graece&latine edidit Iob Pena Paris iss . . e paratim, atque cum Penae versione iterum Conr Das odius Argent. Il. 8. inter caetera Euclidis opera. Exstat Renae versio excusa Paris loci , 4. tum Hetrusco idiomate exinterpretationest iis lucem vidit hic libellus cumHeliodori Opticis, Florentiae is 3. . Verum illa Ignatii expositio ut mano paralogismis scatens reprehenditur Iosepho Blancano in Chronologia Mathematicor. p. 2or. μου denique νητorius inpagectar sua Euclidis editione Optica quoque exhibuit cum latina translationeJoh Penat. adjunctis H. Grilli ineditis eousque castigationibus.
ΚΑΤΟΠTPIRA elementa Catoptrisa memorat diserte Proclus lo-
eo laudato. Cum eosdem planevi auditores Minterpretes habuerint cum Euclidis Opticis, tantum adjiciam , quod utraque Savilio vita sint non magni moment id vix digna Eueli de , cui sententice allatis etiam nonnullis argumentis subscribit David Gregorius. X v. DE DIVISIONIBUS Iiber quidam irime exstat, inceristum admodum, an recte relatus ad auctorem Euclidem Equidem Euclidem me διυμαων scripsisse testatur Proclusi. o. ω o. at ouem in editione Oxoniensi adjunetum Euclidis scriptis videmus librum dedi'isionibus superficierum, Iohannes De Londinensis Arabica lina uascriptum invenit sub nomine Mahomeli Bagridini, scrui saeculo post Chri
stum natum X floruisse sertur excellentiam scripti miratus non existimavit auctorem habere Arabem sed potius Euclidem, itaq; Urbini A. 1 sic reliquit seruo Commandino, qui in lucem quodue orotulit Pisauri Λ. 17o, Negavit tamen Euclidis esse acutissimus 'ires.
396쪽
ET SCRIPTA DEPERDITA. tib m e. XIV. a a Savilius, cujus bauculas notas David Gregorius in suo Euclide adjunx DE LEVI ET PONDEROSO FRAGMENTUM eidem Savillo rium visum est, Min Oxoniensi Euclidis editione similiter latine tantum
exhibetur ex Euclide Barthol Zamberti, Balii a 337. 41'46. sol. XVI. Scripta Melissis deperdita.
umes e live το πει λω εω βιcλιον. Vide, quae jam dixi pagina superiore. κωνικων 3 - 1. Pappus lib. VII. p. 24p. Euelidis Ibros --
statur Pappus lib. VII. p. a 3. 444. praecipuaque hujus operis persequitur p. 3s4 seq. propositione CXXVII. eq.
Τοπων Amia βιcλἱa 3 . Planorum locorum bis duo Pappus Iib. VII pag. 24 I. Τοπων res *-ειαν βιβλία β . Locorum adoperficiem libri duo. Pappus loco laudato. υδωρίων et μοι,Rationes falsa deprehendendi & paralogismos arguendi. Hoc scriptum non sine damno rei Logicae ac Mathematicae perditum ita memorat Proclus lib. 2. in Euclid. p. ao. ditae αMωκεν κώ ἡ τίτων λουακης ψηονε Γεωe, ας εχοντι γ/ανῆειν δυix Γόμεθα .ς ἀβ-
XVII. Index scriptorum in ' libros Proeli ad Euclidem
datorum compositus a me ad editionem Graecam Basileensem. Bbbi Eneo
397쪽
AEneas Hierapolites, sitie το τῶν EMιλάδους - - .py. AEgy ptii Geometriae in ventores I9. 38. Ameristus Stesichori fratera 9. Amphin musar. 6. m. Mathematicus 68. Amyclas Heracleotes Platonis discip. 9.
Anaxagoras Clazomenius p. Andron. 23. Apollonius 2 o. r 1. 23. 4. s. m. 88 9 AU ἔχιέα uatis 19.Geometrica axiomata etiam demonstravit 34. Πενγα. hor. Λrchimedes r. 3o Syracusius I 8. c. πρωμ' o. ν τοῖ περ σψουβας - νλίνδρου o. ωνῶ λα-- αρχα Θ sa ejus Helices 3 Circuli dimensio Ilo. Archytas Tarentinus I9. Aristoteles 8.lo. F. II. 17. 28. 11.32 3 3. 4. 6. O. 97. IOD. LOI.
Asinatus Philosophusi Theodorus 3 6. Athenaeus Cyzicenus 39. Carpus 66. Antiochenus 3s Mechanicus, ν τῆ ἈWολογκῆ πωγμα
Chrysippus Io 3. Ctesibius. I 2. Cratistus Procli aequalis 3. Idem cui Pappus Aleri collectiones sua. scripsit. Dinostratus Menaechmi frater P. Epicurus so Epicureus Zeno, videZeno Orc initiis.
Eudemus Peripateticus libro πωγωνιας s. πταῖς Γεωαετυκme kae oracpχ quousque Geometriae perfectae historiam deduxerit Ly. respicitur idem liber P. 87. yy OQ. Eudoxus Cnidius I9. Platonis aequalis. Geminus M. 29. ι I. a. 49. Fi. MD. 6. A. ros.
398쪽
Hermotimus Colophonius I9. Hero la. o. s s. iii Mechanicus. 8 I. 9 . Hippias l. 9 I. Eleus. 9.Hippocrates Medicus I . 26. Hippocrates Chius s8 συι eεια Geometrica scripsit. p.
Leo Neoclidis discipulus is ejus ta, meometrica ibid. Leodamus Thasius ip, a Platone analysin didicit, qua in Geometricis
Σιμαiας ς 3. Video infra in Socrate Platonica corpora quinque
399쪽
Posidonius 23. o. 47. 9. liber contra Zenonem Epicureum I. 6o. Pythagore 6 O. r. l. s. q. s. 7. 23. 29. 32 36.37. 6. 8. 99.i Py. Pythagoras I P. II . . Socrates is πολιτεια 2 6. 7. p. 6. 4ὶ Θεπιτη a. 8. s. v Γοργια7.9. ab φιλοω7. ἐν συμπρα , is Milo,s Is Platonis scripta intelligi omnes vident. Stoici 22. q. IO3. Speusippus 2 a. O. Thales I9. 44. 67. 78. Timaeus . o. 7. II. I 2.2F. 29. u. 4 . 46 48. 77. I 3 Theodorus Cyrenaeus Anaxagora paulo junior is. Theodorus Mathematicus 33 vide supra Asinatus. Theaetetus Atheniensis I9. Theudius Magnes elementaGeometrica scripsit 9. Zenodorus 46.
Zeno Sidonius Epicureus is sy co. XVIII. Ut de reliquis Geometris antiquis nonnulla subjungam , constat hanc disciplinam primitus excultam ab AEgyptiis atque inde in Graeciam pervenisse, ut traditum Herodoto lib. 2. c. rop. sive Theutus sive Rex Sesostris hujus rei AEgyptiis fuerit auctor, sive antecessor ejusdem in regno Moeris , de quo idem Herodotus cap. Ioi. de quo capiendus Laertius ' VIII. H. E Graecis celebriores fuere Geometrae Thales, Pythagoras, Democritus, Antiphon Pythagoratorumque quam plurimi Bryson , Archytas, Aristaeus, ' Hipparchus&c tum Plato&Eudoxus&Aristoteles atque Heraclides Ponticus, de quibus singulis alibi dixi , de quibus longe plura nobis constaret, si aetatem lusisset Theophrasti, Laertio V. 8. ω emi Rhodii, storia Geome- νisa Proclo plus simplici vice laudata, cujus Procli locum insignem ex Iib., ad Euclid. p. 9 veluti brevem quandam Geometriae ante Eucliis
. Conser ibi Menag. k ossi lib. de scientiis Matii. c. 33 p. s. seq.&c. q. pag. 327 seq. male sςσρος in scholiis Graecis ad Euclid. XIV. a.
400쪽
ANTIQin. Lis. III. e. V. 38sclidem historiam non dubitavi haec emendatius describere. Cum enim
ab AEgyptiis repertam illam disciplinam polt tot alios scripsisset,haec lah. jungit, quae alibi frustra quaeras: