장음표시 사용
111쪽
secti fuerint, sine ullo labore ac molestia subleuare possint. His porro quaestorum, cura
torum medicorum, pharmacopolarum, caeterorumque ministrorum domus re eradistinctis ordinibus coniunctae sunt: ut infidimis, si quis casus necessita siue acciderit,prqsto semper adsint diesque noctesque pro se quisque sedulo diligenterque inserui antea decim. inter reliqua regia xenodochia quibus amplissimis celeberrimisque Hispania passim
praeter creteras orbis Christiani prouincias reserta est, nostrum hoc facile principatum sibi vendicet. Pro huius vero foribus campus patet apertus, planus undique, quadrato sedium pulcherrimarum ordine circudatus, a quo diui Antonij& Maurusia valles, quaru supra mentionem secimus, in Δ literae figura se contingunt, ac diuersis postea plateis in corii bubuli similitudinem detracta cauda, ex plicantur, mare versus decurrentes. Ad de trum deinde eiusdem xenodochij latus, m dium inter aquilonem & occidentem, diuii Dominici templum situm est, ac collegium
celeberrimum,cuius ex aduersa fronte campo interiecto occidentem versus,tertium extat monimentum, a Diuo Petro, Ioannis regis huius nominis primi filio, sumptu publico costruct domus reuera ampi istima miris coque ope re admodum conspicua. Quam
eo latrum cosilio inibi, dum nomine Alfonsi quinis
112쪽
quinti, sivi ex fratre nepotis, regn i regimen HILinui extrui imperauit, uti exterarum gen- dtium regum q; legatis, eo loci hospitium praeheretur: pub licisque sumptibus ibi deliberat iter magnificeq; exciperentur. Inde si recto
itinere alii litus ire perrex cris, relictis ad dex-t gram in loco eminentiore coenobi jsCarmea itiὶrum Franciscanorum ac ordinis Trinitatis, magnifica, simptuosaq; structura nobilis II miS, regiam nouam plateam, anaglipta rijs, a cinula rijs,c elatoribus,vasculariis, fabris argentarijs,&ς rariis aurariis, item argentarii
Rhae t esertistimam, praeteriens, in aliam eo de Pariter nomine nouam mercatorum, continuo s ectens ad laeuam deuenieS, caeterarum omnium longe latissimam, aedificijsque pulcherrimis, utrinque exornatam, Illuc omni bus sere ex partibus orbis,& gentibus, quot, die mercatores certatim coueniunt,maximo hominum concursu atque frequentia, propter comerciorum portusq; opportunitate.
Eadeq; via contra septentrione progredieti, adleuam portorium vetus obiicitur: ubi promercibus importatis publica regi vectigalia nuper pendebatur. E regione huius portorijsorii qΨ veteris pali vocatur apparet, in quo sem P no pauci hores melis assidetes reperies, quos notarios vel librarios vocare possimus, nullis tam e ciuitatis ministeriis obligatos.Hi. OeScx hoc vitae genere sibi alimentum sup-
113쪽
paditant,quod omniu accedentium, mεtesmsuas explicantiu, sensum assequantur, ordineque in eodem ipso loco, subito schedis, scri-hant petentibusq; dato pro ratione materiae pretio, tradat,in tantum, ut literas,epistola que amatorias, elogia, orationes, epitaphia,earmina,laudes,paretalia,petitiones,syngrapha,&cuiuscunq; generis alia quae ab eis p stulaueris, ad ea habeant disipolitum scribedistilu, quod nullibi in totius Europae urbibus seri vidi. Vnde Olisiponis magnitudine, &hominu frequentia facila quis iudicabit. De hinc rectio itinere ad temptu Misericordiae,
de quo ia diximus iter est,contraque eius Ve- lstibulum ex orientali latere, quartum appa rei aedificium, regis Ioannis hoc nomine te
iij, perpetua memoria dignisti mum. Duplex nempe magnificarum aedium structura,totidem porticibus, utrinque triginta duobus ar lcubus, octogintam cellis exornata, angusta, laequalique areola interiecta quam domum frumentariam reipublicae, ac quasi Lusitanis nutricem merito nominare possis. Ea si qui s dem mente horreu ibi publicum a rege optimo ac prudεtissimo costitutu est: vi sublato frumeti leguminuq; omniu portorio ut non sine fisci magno detrimeto, ipse omniuregu Lusitaniae primus plebi elargitus est, spequeingetis quaestus mercatorib.,pposita, frumeo tum undiq. ab eis convehitur. Eo pacto b r ui
114쪽
I ui plebs annonae caritate subleuatur. Quod sane magno reipublicae comodo factum esse nuper experti sumus.Post huius tergu, nouuPortortu inhaeret, ipsam maris crepidine attingens immanis quaeda lapidu moles, tignistrabalib. cosertim immisiis, ac fistucationi b. in mare adactis, suffulta, regisq; eiusde iussus iamptuque constructa cui merito ob sdium magnificentia,& operis pulchritudine,quintum in hoc ordine locum tribuendu esse duximus. Eodem tractu secundo mari, campus latus admodum inest, a noua portorij, ho reique struetiara,tu a septentrionali, tum ab . occiduo latere, pulcherrimaru aedili serie cir- Cum septus, tum maxime a meridionali, po ticu iucudissima aspectu, ad litus usque orna tu summo, deductus. Nam aliud latus cν orientem hibernum respicit, mare includit. In eo forum inest piscarium, unaque forumq; cupedinis constitutum quo celarij, fartoreS,
cupedinarii,san ij, panifices, dulciarii, grega
ti quotidie cocurrunt, omnia quae ad V rbem escendi causa afferuntur,Vendentes. Praeterea, propolaru, institorii, cauponum, Rahu. Iarior u linteonumq; tabernς ibidem instructissimae visuntur.In hoc vero piscario foro. certa qualitas corbiu deposita est, magistra-
tuu edicto, qui b. cim bis piscatoriis appulsis, pisces a mediastinis in sorti ad vendi trices aduehuntur. Hi quidem corbes stingulis annis a
115쪽
magistratu piscatoribus plus minus. duobus millibus ducatorum locatur. Dc qua sa ne re, an causa adaucti vectigalis, ciuitati congratuler, an tam latentem tyrannidis speciem reprobe dubius & perplexus sum. Nec huic loco talia conserui, niti ut urbis opulςntiam externis hominibus patefacerem. In huius vero campi occiduo sinu,eode piscario foro a tergo relicto, mercatoq: panificum, holitorum, fructuum venditorii,aucupumq; intemiecto, nec no macel lo, domus qua n ostri Septensem nominant,sita est, in qua regij praefecti negotia ad bellum Africanum spectatia expediut.No procul praeterea ab hac domo, coliguosdiu ordine, sextu mon UmentU,opere admirabili factu extat:proda spolijsq; multaru gentiu reguque reserti nimii cyah lndicis negotijs,quae ibi pertractatur, domu Indi
eam Vulgus nostrum appellat. Attam e meo quide iudicio aromatu. margaritaru carbunculo ru, smaragdoru, aliariique eius generis gemarum, quae quotanis ad nos ex india d portatur,em portu copiosissimu tu auri quoque & argeti facti i n sectique, horreu ampi is
simu verius appella re poteris, cellas ibiqplurimas miro artificio atque ordine distributas, maxima omniu haru reru copia assi uetes, ab omnibus conspici posse pal in est, ut me hhrcule, fidem res stiperatura sit, nisi id omnium oculis ψbuci,manibusque in horas
116쪽
pene contrectari videremus. Proinde ex re-pia , quam ibi desuper D. Emanuel amplissimam, S sumptuosissima sibi fabricatus erat, porticus latissina velut musculus, ut demostrauimus aqua capus de quo paulo ante metione fecimus a meridionali latere sepitur in mare prorumpit, in cuius fronte ad Orientem Versus, turris undique quadrato saxo mir C exculta. litori imminet. Ad hoc ibidem in ipso litore aliud aedificium opere mirabili , fundamentis modo facere occepit potenti Gsimus Ioannes III. Rex dominusque noster,
cu Deo divisq; Spit ijs ad exitu P duxerit,
Odit auum: locu ciuitatis ornameti obtinebit, ac reliquis omni b. palma facile praeripiet. postremo ei regire, Q diximus Emanuele aedifica sse, e regione huius nouae instru 'turae occidentem versus, platea interposita, contigusi est septim v, ultimuque publicum monum Dium, cellis quam plurimis, ac triclini js quaquauersum artificiose fabrefactis instructum , ut ob interiorum aedium multiplices recessus aditusq; diuersos, Labyrinthum es se vere existimes. Ibi Reges nostri armamentariu ingeti armoru omnis generis copia resertu costituerunt, machinarii ite &tormento ru, tu reruOmniu quae ad bellii terra marique gerendu pertinet apparatu, adeo instructu, Vt csteris omnib. i Europa Asiatie ho
117쪽
quorum optimam partem Vidimus, & mulis titudine machinaru,& infinito armoru telois ruq; numero facile praestet. Id vero hoc aris lgumento me cuiuis facilius probaturu prito, quod rex in ordinariis tantu naualib. expeditionibus, naues plures ducetis omniu generuperpetuo instructu, Optimeq; armatas in Α . ita, Africa,Europaq; habere cogitur. Tribus aute haru aediu cellis, quadraginta millia peditu armatorum corpora, ac tria millia cataphractoru integra quasi ex deposito diligetisti me,nitidissimeq;custodiutur,preter ea qad quotidianos & extraordinarios motus depromutur.Bobardici quoq; generis, Mortarios,Scorpione Basiliscos,Leones,Colubrinos,Camelos, Petrarios. Dispersiores, Ruptoresq; in usitatae magnitudinis,&ponderis tu reliquoru etiam vulgarium isti liu, quos Fal- scones, Berctos, Sci opposq; Vulgus appellate Pulveris item,&globorum,ta ex saxo quaeX ferro lata vim & copiam asseruari copertum est,ut si singulas omniu diuersiasque formas, in umeru,pondusque per partes explicare co ner, Verear ne falsa iis, i veris huic operi vi. t dear in semisse, quibus haec legendo dunta-i xat, vel audiedo, percipere sufficiet. Ad retia qua igitur pergamus. Urbs ex ea parte qua mari adluitur, ut paulo ante demonstraui. . mus, Ut pote nobilissima eius parte , portis
duabus, & viginti distinguitur: pars vero
118쪽
quae continente respicit, sedecim, quibus omnibus, propter infinitam hominum multitudinem, eiusque ambitum lati stimum, ma- xime indigere Videtur. Turribus autem per murorum gyrum septuaginta septem muniis tur. Templa vero, quae a Graecis paroeciae appellantur, in quibus sacramenta fidelibus omnibus submio istrantur,quinque & viginti
Numerantur,praeter ea, quae plUrima monachis, Anachoritis, Vestalibusque virginibus sunt attributa . Huic loco nonnihil in lauisdem ecclesiasticae musicae adiiciam, idque veri stimum compertis limumque inter omnesciues habetur. Nempe quod in praecipuis an inn i festis diebus ex ipsa urbe Olisi pone, Vltra
triginta absolutos cantorum chor S, ad sacra modulato cantu , in pagis villisque circum vicinis canenda, Una die cuncti exeant: Omnibus Vrbis templis, in quibus musica modulata canitur, ex eo nihil detrimenti, ad siuas celebrandas sestiuitates capientibus. SocietateS Vero , quas confraternitates Vocant cxxxj. sunt, in quarum usum ingens 1 sodalibus quotannis conflatur pecunia, quae in pauperes, & alios usus necessarios summo ordiisne, elargitur. Quod at ad loci, situsque salubritatem, & acris temperamentum attineti tanta certe soli, coelique clementia, & amoenitas est , ut nullo fere unquam anni tempore, nec aestas, nec hyems immoderata sentia-
119쪽
tur,quo factum est, ut multi mortales ex diauersis nationibus . terrisque remoti nimis. coeli puritate perlecti, illuc commigrarim: derelictoque solo natali, & patriae cura posthabita, perpetuam ibi sedem, vitaeistique domicilium posuerint. Vrbis vero territorium. suburbanis, rusticisque villis aedificiisque magnificis, quocumque oculos Verinteris, propter agri fiscunditatem undique resertum videas, tanta etiam hominum frequentia,uti secundis iam pridem rebus, perpetuaque pace cum finitimis parta, complures iam ruri potius, quam in urbe comm randi desiderium teneat. Agros enim pasi sim, non vicis pagisque solum,sed templis etiam, claustrisque innumeris & ornatissimis,
frequentari, cum tanta animi voluptate videmus, ut villae, tam rusticae, quam suburbanae, numerum sexcentarum excedant. Pagos. vero qui ab urbis magistratibus ius petere coguntur,ducentos quadraginta numerant,
inter quos sex & triginta, priuatis proprijsq;
iudicijs ac praetoribus utuntur, suisque Oppidanis iuris dicendi poteltatem habent, in solarumque controuersias per se omnes diiudicant, di finiunt,nisi cum de causis capitalibus, grauioribusquc agitur. tunc enim ad
summum urbis magistratum prouocatur, eiusque sententiam requirere compelluntur.
Denique ut sa quae inligne aliquod ornam&
120쪽
tum urbi afferre possunt, breui velut epilo- go complectamur, ad Tagi ripam quinquagesimo circiter ab urbe lapide, si mine ad- , uerso, oppidum Scalabis situm est peructus atque inter plaeraque alia Lulitaniae oppida percelebre quod Plinius quintam Lusitaniae coloniam fuisse, atque praesidium Iulium olim vocatum testatu nostri hodiebant δε yram vocant. De qua re plura apud Resen dium nostrum antiquitatis amatores inuenient. Inde quoniam in montis excelsi admodum iugo positum est, in campum apertum & planum. longe lateq; desipicit. qui campus Tago . . , medius diuiditur, maxima terrae fertilitate, quae caeteris omnibus,Vsq; co praestat. Vt modicae arationes, quotannis pro vallis angustia, incredibiles tritici aceruos afferant. Ad tantam autem soli ubertatem id laudis non pudebit connectere . quod multis dictu vix credibile videbitur, sexage limo nempe post die, quam sementis fieri coepta est, segetes momento fere temporis adultae, ac praematurae secantur,teruntur,&si libet. moluntur. Verum ut ad proposi tu reuertar, Tagus qua Scalabim adluit, usq; ad urbe latis limo alueo desertur,atq: altis limo. Nec eo contentuS, in it ei dum multos sinus ultro citroq; ,& insulas
efficit. Eo itidem interuallo, Oppida pagi, villaeque aspectu , stuque gratistimae ac