Henrici Boceri ... Commentarius in L. contractus 23. ff. de reg. iur. alterâ pleniori, ac venustiori editione instructus omnibus juris studiosis perquam utilis

211쪽

is 4 CAP. IV. QVI MODI ET CON. l. Contractus sis. f. de obligat. ct action.

l. Imaginaria r6. . de regjunl MLSinon 9. donationis 8. C. de eontrab. empl. Uno itaque nummo fieri non potest emptio& venditio . l. Si quis 46. I. Locat. conduct. Nam unus nummus pretio oppΟ- nitur in L Si quis ante Io g. - f. de adquir. vel amιti poss. Vocabulum numus, an uno, vel duplici M. scribi debeat, O- .stendi Tractatu meo de jure monetarum, cap. I. .εo. Dico porro, Certo. Nam mercis precium certum esse debet, g Pretium auis

tem, Instit, de empl. se vendit Quale est cuius summa si ve quantitas definitur, cortum eis, s 1 de reb cressit. ei I. Dico postremo , Venitori danda,

Nam emptor dominium nummorum in venditorem tranSferre tenetur, L Exemplo ii, β. 2. de amou. empl. l. I. ine 2. princ f. de rem permul. Dare autem est dominium transferre, g. Sic itaque discretu, Insiit. tit..de action. I Non videntur data, i67us de reg.jur. l. Vbi autem

non apparet 7S. in D de ver oblig. Nunc

212쪽

DIT. IN CONTR. CADAd T. Us Nunc de naturali conditione emptio- 6 3. iis , dc venditionis. Emptionis & venditionis conditio naturalis est, quod per 'i,fecta emptione, in te vendita, & nondum tradita, venditor dolum dc culpam levem tantum praestat, non etiam levis simam culpam: Siquidem in emptione & venditione utriusq; utilitas Versatur,. h. l. n. er d. L Si ut certo, 3. 3. Nunc videndum, vers Sed ubi uirtios Commodati, L Euod e v. f. Sires vendita, de contrao. e t. IbiJCtus Caius, talis,inqui custodia desideranda est a veruditore, qualem bonus pateriam. suis rebus adhibet: quam si praestiterit, & tamen rem perdidit i securus esse debeto Dicit ICtus Mnus paterfamil. non ducit, optimuspaterfamiliab. Significat Liaque Venditorem culpam praestare te. Vem, non etiam lςVissimam Culac. Vero in lib. I E. quaestion. Papiniani, in e

plicat. l. 8o. T. de furtiS, pag. 327. col. l. 'tradit, venditorem praestare etiam custodiam & diligentiam exactissimam in

e vendita.

Si tamen

213쪽

Si tamen emptor sit in mora, quo minus sibi res tradatur, de dolo tantum Venditor tenetur, non etiam de culpa, L Ilia ciendum I - . de peris. ct commo rei vendit. φε 4. Dixi autem antea, pefecta emptione. Unde sequitur, si res sit vendita, ut pondus, ut numerus, vcl ut mensura, siquidem perfecta emptio non dicatur hoc casii, antequam res adpensa, adnumera. ta , vel admensa fuerit, omne periculum, dc damnum spect/re ad vendit

vendit. omne, inquam , periculum Sc damnum, quod scilicet, etiam culpa levi , aut levissima venditoris contigit. Nam Atale damnum & vis magna e cuiat vendi torem, La tic r iste d. t. M. Persecta itaque venditione non tenetur venditor de levissima culpa, nec ten iur de casu fortuito, I. r. 98. d. t. L i. I. pen. se uis. Coae eod. L s. in .st de r

Ainae vendit. t. Si staturinsy. in se g

. solution, verum

214쪽

D rTAN CONTR. CADA T. Is Verum Drtissime & quas e diametro huic sententiae & in eam adductis legibus repugnat & obsistit, i. Si fundus 33. ff. Locati & l. Lectos i I. cum duab. ll. seqq. ff. de peric.& commod.

rei vend. ubi expresse traditur, persecta emptione & venditione, rei non dum traditae periculum venditoris ecse. Quam sententiam quoque amplectitur Cuiac. ad African. tractat. 8. mihi fol. si . & seq. & in paratit. C. de peric. & commod. rei vendit. Sed hic . . . ObserVandum est , utrumque esse verum, scilicet & periculum pertinere ad Venditorem, item spectare illud ad emptorem, sed diverso respectu Ira venditoris est periculum , ut si ante traditionem casu pereat res, precium eius ab emptore exigere nequeat 2 vel si acceperit, illud rcstituere teneatur,ael. Si fundin s s. 1. Locati. Et facit L ultim. es de condior, caus dat. causnon sec. ubi idem traditur de contractu, Do ut des. Et quod periculum

rei venditae ante traditionem sit venditoris, aperte quoque traditur in d. L Lectos

215쪽

Lectosia. &duab. ll. seqq. ff. de periculis i& commod. rei vendit. , Nec dici potest ibi aedilem jure concidisse lectos ob culpam venditoris.Nam periculum ad veruditorem spectare ante traditionem, licet injuria non jure conciderit aedilis lectos,

ostendit intermedia lex, sicilicet I Eumq;

Non obstat l. Lucius 1 i. g. de evieti quae fundo ex praecepto Principis victoria de hostibus parta erepto emptori, &partim distracto, partim veteranis assignato pro emerito , periculum ait esse emptoris, & venditori integram esse de precio actionem. Non obstat, inquam, ea lex. Nam ut AZo recte sentit,& comprobat Jacob. Cuj c. in specie Ipsius legis, fundus traditus fuit emptori. .: Denique non obstat l. vlt. C. deperi cul. & commod. rei vendit. & g. Cum autem, instit. de empl. & vendit. Nam duo illi textus de jure stricto, non de aequitate intelligendi sunt. AEquius etenim est, ut emptor, qui tem non est nactus pretium non solvat. Sic quod Justinianus in g. Certe, Institui. tit. de reti divis.

216쪽

DIT. IN CONTR. CAVAM' divis docet, malae fidei pollutarem,

domino vindicante impensas servari noposse per exceptionem doli mali, ex jure summo & stricto est. Nam aequitas alia cui suadet. ne petitor ex aliena iactura locupletetur, Planere,.st. de heredit.pG 'rit. Sic etiam quod Paulus in l. 3 - g. sin. st Mandati, tradit forma mandati non obtervata, non nasci mandati actionem, de stricta iuris ratione intelligendum est. Nam aequiori & benigniori jure usque ad mandati formam nascitur mandati , actio, licet non sit stricte mandati soruma obse ata , lo F. d. t. Cujac. libr. I M

Sed utrum ius in hoc casu sequimur, 66. nunquid strictum, aut aequum & benignum ius 3 Sane jus aequum. Placuit enim in omnibus iebus praecipuam csse justitiae, aequitatisque, quam stricti iuris , rationem , l. Placuit 8. Coae de Iudie. Atque ita ex supra dictis intelligitur, quo modo periculum rei venditae dicatur esse venditoris ante rei traditionem. Emptoris contra periculo est res ven- oradita ante traditionem, ita ut si casu sortuito

217쪽

I6o CA P. IV. Qv I MODI ET CONAtuito pereat res, id, quod interest, supra precium rei non consequatur emptor,

L Si fundin yy. Locati , potest magni

cmptoris interesse ipsam habere rem: at cum ea perierit, non culpa Venditoris, sed catu sorruito, praeter rei precium , quod dedit, non conscquqtur etiam interesse illud. Atque ita dicitur emptoris quoque periculo esse res vendita, etiam ante traditionem, cum tamen precium non amittat, ut dixi. Sic etiam si scyphos tibi dederim, ut mihi vicissim Sti- ' chum dares, etiam ante Stichi traditionem , Stichus dicitur esse meo periculo, L Naturalis s. g. i. de praescript. verb. . ' Nihilominus tamen mortuo Sticho scyphos repetere possitim, d. l. ult f. de con- dict. OUdat. ca nonsicut. Nam Stichus meo periculo est, quantum ad intereno , quod praeter scyphos consequi

nequeo.

c8. Sequitur de pignore. Pignoris nomen aliquando significat ipsum contractum, ut in Isolutum II. g. Si quasi, ibi, pignus contractum eZZ-depignorat. arit. l. I. iusin. .depact. Aliquado vero rem ipsam, quae

218쪽

DIT .lN CONTR. CADANT. ictquae alicui datur pignori , ut in . Credi- quoque, iist raui pignus accepit, I iij. Autly. mori re contrah. oblig. l. Euam diu, g sin. ibi, ui dederit ignin, i, di necessitas, 3. in annua 3. ibi, Accep rim piguus , Τ depignorat. action. Sed definiam pignus ut contractum. 69. Pignus est contractus re initus a debitore in crediti securitatem creditori tradita. Dico, contractus re initus. Nam pignus neque nudo consensu, neque Verbis , neque literis, sed rei traditione consti tuitur, d. g. Creditor quoque, ibi , re obligatur, Inuit. Δuib. moae re contrahat. obli LI. 9. Creditor quoque, ibi, retenetur ,ss de oblig. se action. Non obstat l. 1. & l. si convenerit, l8. in princ. T de pignor action. Nam quod ibi traditur etiam nuda conVentione pignus contrahi, non est intelligendum de pignore, quod ita proprie & in specie dicitur

temarition.

itur, sed de hypotheca, ut indicat V. D 'em Serviana, versic. ad eam, Insit. de Pignus proprie & in specie dicitur, IO. quod ad creditorem transit: Hypotheca

219쪽

signific. Ubi Gajus Iurisconsultus, pi-: Pignus contractus est, ut dixi. Hya

' potheca vero conti actus non est, sed pactum legitimum, ut dixi si pra, cap. I. I. Quantum tamen ad actionem hyapothecariam attinet, inter pignus & hy-

220쪽

Di T. IN CONTR. CADANT. I 63gnus, quo magis ei in tuto sit creditum,

ligat. Unde intelligitur quod pignus sit

alterius contractus fides & accessio, &solvendae rei vinculum, L Legata , . ult.

Pignoris autem modus & conditio 3. naturalis est , quod preterer dolum & latam culpam , recipit etiam culpam levem, h. l. n. L Praetor ait , .Eθ Praeterea, Is de bon. author. Hic. possid. d. l. Si ut certo g. Nunc videndum , Commodat. l. Ea igitur lo .. se l. Si servos as. d. depignor, act. l. Creditor, . C. d. t. Pignus enim utriusque gratia datur, &debito-rn, quo magis ei pecunia credatur, &creditoris, quo magis in tuto sit ei credu

Si tamen solius creditoris gratia pi- 7 gnus datum sit, praestat creditor etiam Ievissimam culpa, ael Si cum M.tasin. ibi, en it se custodia, j. de pignor. actiona ct . LySicut, I p. ibi, Sed se custodiam , C. de pignor. Hae leges volunt, credi LOrem teneri quoque de levissima cul