장음표시 사용
481쪽
ricum vicissim contractio tribus modis fieri potest, si β. paucioribus et onstantes syllabis pro iis assum an tur, quae pluribus e. g. sta, pro: subsiste , sic reor, pio: ita existimo. rit si generale quoddam nometa aut verbum ponatur pro pluribus minus communiis bus, quae tamen sub illo contineantur e. g Animalia, pror avibus, pisc ibus, jumentis &c. νel denique reis sectis omnibus . illis quibus res ipsa pleneflc commode intelligi possit, synonymis sic. epithetis, aliquando& antithetis aliisque e g. s. d. Deus , pro : Omnipotens omnium creator. in aliquibus duendi rationibus longe pluribus modis contractio fieri potest , nimirum complexum e pluribus vocibus perocando ad unam e.g. novale, pro: novus ager. Sudum, pro, caeli facies serena. Hebdomas pro: septem dies. Lustrum pro :quinque anni : Roma, pro: urbs Roma. Cicero, pro : Marcus Tullius Cicero. Vel omittendo substan- tiram e g dextra, pro manus dextra. Primates, pror iri primates. Vel adjectirum e g vir est O , pro tvir sortis esto. Item, homo sum , pro z fragilis homost m. Nos omnes. pro: nos socii omnes. Vel nominoe,vus caesus i ntellectus 'b Genitipo e. g. Hector Priami, pro: filius Priami. Vel νe bo finito e. g. ajunt , prothomines ajunt. Pluit, pro P caelum pluit. Vel rerbum vicissim sub nomine e. g. Ecce nuncius se. venit. Rari quippe boni sic. sunt. Porro vel omittiturDalrνas per sonae e. g. ostendit sic. mihi. item et conducit, sc. humano generi. vel accusatiνus patiens e. g. do Ce trime.- Reeita se. lectionem. vel in itiνas in verbisnp.
scire, velle, conari, & similibus. e. g Scit fidibus se.
482쪽
' canere. Multum vellet : sed parum potest se. praesta re. Vel verbum Ditum. e. g. Tam deest avaro quod habet, quam sic. ei deest) quod non habet. vel Διi verbium e. g. amplius Ic. quam , sexcenti. vel pyς filio e. g. si Pater propter id succenseat. Percussus cum vel : a J dextra vel conjunctioe. g. velis, nolis, pro : sive velis, sive nolis; denique dc tuterjectra ri g. Infelicem mel pro: o me infelicem: vicissim transiesaepe nomen adjectiνum in adperbium e. g. si pro , i ingeniosius est & doctus, dicam et est ingeniose do ctus , vel νerbum in participium e. g. si pro r le- ' sit & audit . dicam e legens audit Item : Quae Deus creavit ., ea quoque conservat pro r Creata a se Deus conservat auigeram tum e. g. Cicero die endo pro multis, eos servavit, pro : Cicero dixit pro multis & eos servavit. Sed haec fere pueritia , non nunquam & jejuna ut ad minutias istas orator p rum respiciat. Rerum ergo contractio ad investigalidum Inventionis atque Dispositionis in oratione artifi-eium , si quis amplificandi rationem probe teneat. exemplis commodius quam praeeeptis , ut eam conveniat ;nstitui observabitur Hane ergo in rem quatuor Catilinarias Ciceronis se legimus , in quibus varios & amplificationis rerum &contradictionis modos, partium adeoque& argumentorum connexionem atque vim ostenderemus.
I. e uousque tandem s. abutere, Catilina , pa-
483쪽
tientia nostra λ quamdiu nos etiam furor iste tuus eludet 3 quem ad finem sese effienata jactabit audaciae 3 b nihil ne te nocturnum praesidium palatii, nihil urbis vigiliae, nihil timor populi, nihil, c uensus bonorum omnium, nihil hic munitissimus habendi senatus locus nihil horum ora , vultusque moverunt c patere tua consilia non sentis i tori, Mictam jam omnium horum conscientia tenati con-jurationem tuam non videst u) quid proxima, quid superiore nocte egeris , ubi fueri , quos convocave- ,ris . quid consilii ceperis quem nostrum ignoram
contr. Catilina patientia, Senarus ad furorem abι titur 7 Non enim movetur I praesidiis & excubiis sal mimitissimo Senatus habendi loco αin aprico jam positis consiliis. II. O tempora sa 5 mores b Senatus hoe intelligit, eonsul videt : hic tamen vivit. Vivit 3 immo vero etiam in senatum venit i my siz publici consilii
particeps ἔ notat , &designat oculis ad caedem num quemque nostrum. Nos autem , viri foties . satisfacere Reip. videmur, si istius furorem . ac tela vitemus. Λd d) mortem te, Catilina duci , jussia consalis , jam pridem oportebat: in te conforripestem istam , quam tu in nos omneis machinaris.
484쪽
quemque nostrum ad caedem ; Dudum itaque moristem ipse meritas est , quam machinatur in uos sta
III. An vero vir amplissimus, a P. Scipio, pon lisex maximus , T. Graechum, mediocriter labefactantem statum Reip. privatus interfecit: Catilinam vero, orbem terrae caede, atque incendiis vastare cu-Pientem , nos consules perferemus 3 nam illa nimis antiqua praetereo tb quod in Servilius Hala Sp. Melium , novis rebus studentem , .manu sua occidit. Fuit ista quondam in hac Rep. virtus. ut viri fortes aeorioribus suppliciis civem perniciosum , 'qua macero hisIimum hostem coercerent. ι) Habemus enim tenatus consultum in te Catilina , vehemens & gravet non deest Rei p. consilium , neque auctoritas hujus ordinis: nos. nos. dico aperte , consules desumus.
Contr. quaque istum Confli afficere posset si quodsi enim Pontifex seipio, Grarchum mediocriter so lum labefactantem statum Reip. privatis interfecit et quidni Catilinam Cicero tot scelera molientem. α Sie quoque Servilius Hala Sp. Melium manu. sua sustulit. Consentit Senatus & jam deerevit, viderem Consul,ne quid Resp. detrimenti caperet. IV: Decrevit quondam Senatus, a) ut. L. Opimius/COS. videret , ne quid Re detrimenti caperet. Nox nulla intercessii: intersectus est propter quasdam seditionum suspiciones C. Gracchus, clarissimo pa-
485쪽
ire natus, avis , majoribus: Oeelsius est eum liberis M. Fulvius , consulatis. Simili senatus consulto. C. Maria & L. Valerici COSS. permissa est Re . Num unum diem postea L. Saturninum tribunum plebis , ix C. Servilium mars a Reip. paena remorata est. a) At nos vi simum jam, diem patimur hebesce
te aciem harum auctoritatis. Habemus enim hujusmodi senatusconsultumve tu mi tamen inclusum in tabulis tanquam gladium in vagina reconditum et quo ex senatus consulto confestim intersectum te este, Catilino, convenit. vivis i & vivis non ad deinponendam , sed ad confirmandam audaciam. Cupio P. C. me esse dementem : cupio, in tantis Reip. perieulis non dissolutum. videri et sed jam me ipsum inertiae, nequitiaeque condemno.
Conre. Autoritate ejusdem decreti L. Opimius Cens eadem die Graehum ω M. Fulvium. Nec, non Q Mariu&. L. Saturnium tribunum pl. & C. Servilium e medio sustulerimi. Catilina autem eum dilata paenaaudaciori fiat , sicut elemens volui esse, noa debeo jam dissolutus νideri . V. Castra sunt in Italia intra Remp. a in Etruriae faucibus collocata e crescit in dies singulos ho- strum numerus t eorum autem Imperatorem eastrorrum, ducemque hostium , intra maenia , atque ade in senatu videmus . intestinam aliquam quotidie perniciem Reip. molientem. Si te jam , Catilina , e m
486쪽
mihi , n e non hoc potius omnes boni serius a me, quam quisquam crudelius factum esse dicant./Verum ego hoc , quod jam pridem factum esse oportuit, eerta de causa nondum adducor ut faciam , tum denique interficiam te, cum jam nemo b tam improbus, tam perditus , tam tui similis inveniri poterit, qui id non jure factum esse fateatur.
Contri Nam aperte bellum adversus patriam paras. , Et si ergo eo usqne pamam illam distuti , quoad e tiam improbissimus quisque ea te dignum fateazur . VI. Quamdiu quisquam erit, qui te defendere audeat, vives. & vives ita , ut nunc vivis, a) multis meis de firmis praesidiis obsessus , ne commovere te contra Remp. possis. Multo te etiam oculi , &aures non sentientem, sicut adhuc fecerunt , speculabun-itur, atque custodient. Et nim quid est , Catilina , quod jam amplius exspectes , si neque H nox tenebris obscurare caetus nefarios , nec privata domui parietibus continere vocem conjurationis Iuae potest 3 e si illustrantur, si erumpunt omnia 3 Muta iam istam mentem : mihi crede: obliviIcere caedis , atque ineendiorum, teneris undique : luee sunt clamriora nobis lux consilia omnia: quae etiam mecum Ita
Contri inligentissime tamen te observabo ; quoniam vero omnibus nota sunt consilia tua,
Iuret te hine abire, in castra Haiaq. vlI.
487쪽
Vll. Meministine , me ante 4 iem XII. Calen. Novembr. dicere in senatu , certo die fore in atmis, qui idies futurus esset , ante diem PII . Calend. Noνembr. C. Manlium, audaciae satellitem, atque administrum tuae Zmim me fefellit. . Catilina , sa) non modor stanta, tam atrox, tam incredibilis, verum, id quod multo magis est admirandum , dies t Dixi ego idem
in senatu , caedem te optimatum contulisse in ante . diem P. Calena. Νονembr tum cum multi principes civitatis Roma non tam sui conservandi, quam tuorum consiliorum reprimendorum causa profugerunt,
li) Nam inficiari potes, te illo ipso die meis praesidiis,
mea diligentia circumclusum , commovere te contra Remp. non potuisse, cum tu discessu caeterorum, nostrae tamen , qui remansissemusu caede contentum
Contr. Etenim si Nihil tam occultam quod ego noni indagarim : Praedixi enim diem sa) quo Manlius , futurus esset in armis 2 quo trucidandi optimates; praestidiis itaque meis te circum lusi. VIII, Qui di; eum te Praeneste Calend. rpsis Na. Pembr. Dccupaturum nocturno impetu esse confide reet sensistine, illam coloniam meo jussu, meis prae .sdiis, custodiis, vigiliisque esse munitam a Nihil agis, nihil moliris, nihil cogitas, quod ego non rno do audiam , sed etiam videam , planeque sentiam. Recognosce andem mecum illam superiorem b) ηο-Am. Iam intelliget multo me 'igilare acrius ad la
488쪽
lutem , quam te ad perniciem rei p. Dico te prior nocte venisse ni erfatearios no agam obicure)in ι M. Leccae domum : convenisse eodem complures eiusdem amentiae scelerisque socios. Num negare audes hquid taces convincam , si negas Video enim asse hie in senatu s4 quosdam, qui tecum una suere. Z
una tecum, eosque hic praesentes video. IX. O dii immortales lubinam vi gentium sumus rquam rem p. habemus 3 in qua urbs vivimus λ Hie, hie sunt, in nostro numero, P. C. in hoc orbis terrae sanctissimo , gravissimoque consilio, qui de meo , nostrumque omnium interitu, qui de hujus urbis , at-- nue adeo orbis terrarum exitio cogitent. s, Hoste ego video consul, &de repub. sententiam rogo: &. quos ferro trucidari oportebat , eos nondum voce valnero. Fuisti gitur apud Leccam ea nocte , Catiis, lina . distribuisti parteis Italiae: statuisti quo quemisque proficisci placeret : delegisti quos Romae relinqueres, quos tecum edueeres et descripsisti ut spaditeis ad incendia: eonfirmasti, te ipsum jam esse exiturum: dixisti paullulum tibi esse etiam tum morae, quod ego viverem. Repertritant duo equites Romani,
qui, te ista cura liberarent ,& sese illa ipsa nocte paul.
489쪽
lo ante lueem me in meo lectulo tuterfecturos polli-
ConIr. iique adsunt, ut una suffraguim ferant. Tu vero Catilina me exploratum jam habere scias. quo pacto ad incendia & caedes tuos disposueris, quibus me equitibus tuterimendim, commiseris. . N. Haec ego omnia . sa) vix dum etiam caetu vestro dimisso , comperi: domum meam majoribus praesidiis munivi, atque firmavi , e Sclusi eOS. quos tu ma ne ad me salutatum miteras, cum illi ipsi venissent, quos ego jam multis viris ad me venturos id temporis este praedixeram. Quae cum ita sint, Catilina, O perge quo cepisti: egredere aliquando ex urbe: pa. tent portae proficiscere. Nimium diu te imperato rem illa tua Manliana eastra desiderant. Edue tecum etiam omneis tuos : si minui, qu3 plurimos, purga urbem. Magno me metu liberabis. dum modo inter me atque de murus intersit. Nzbistum vel satijam diutius non. potes. si non stram , non patiar , , non sinam.
Contr. quos vero praemonitus domum majoribus . . muniens praesidiis exelusi. Abi ergo I namque Man- liana te castra expectant, meque simul liberatas
V XI. diis immortalibus habenda est gratia. amque huic ipsi jovi a statori: rantiquissimo custodi hujus urbis, quod hanc tari terram, tam horribilem,
490쪽
hortor in exieris: exhaurietur ex urbe tuorum comitum magna, di perniciosa sentina reip.
Contr. & jam aperte Remp. petit. Inte autem C tilina nota gravius adhuc quicquam consuleret sed suadeo saltem, ut urbe exeaι, quae odio te perseauitur, ac fastidit. '. XIII. Quid est, Catilina ca) num dubitas id , me
imperante , iacere, quod jam tua sponte faciebas ΤExire ex urbe consul hostem subet. Interrogas me, num in exilium t Non jubeor sed , si me consulis, suadeo. Quid enim , Catilina , est, quod te jam in hae urbe delectare possit in qua nemo est, ex- tra istam conjurationem perditorum hominum . quite non metuat, nemo, qui te non oderit φ tb Quae nota , domesticae turpitudinis non inusta vitae tuae est quod privatarum rerum dedecus non haeret infamiae quae timido ab oculis , quod facinus a manu bus umquam tuis, quod flagitium a toto corpore abis fuit cui tu adoleIcentulo , quem corruptelarum illecebris irretisses , non aut ad audaciam . ferrum,
aut ad libidinem, facem praetulisti. si Amplf a pre interru. bJ enum. pari. Contr. Et in qua nihil est quod ea delectare porsit,
detestantur enim omnes vitae tuae turpitudinem de facinora plurima.
XIV. Quid vero nuper, eum morte superioris uxoris, novis nuptiis , domum vacuam iacissis nonne etiam alio incredibili scelere hoc scelys cumua