장음표시 사용
11쪽
ritus ad maritum reseruntur, quaeq; tota ab eius voluntate pendet, &ad eum refugium habet: id enim est Tm οφη ivnde & ipse vir vicissim ibidem ilico γυιωκος κυ c adicitur. Α'πος σοφ ac porro alii vertunt conuersionem, ut Vulgata: Aquila, socieratem: Symmachus, anetιtum Vel ια-
petum. Neque E ecbresu locus huc quicquam facit : Ibi . quippe describitur merctrix projcctae libidinis, quae omni pudore profligato, quod sibi cunque libet & licere putat:
Id enim est ibi, asinis licentiam omnem sibi triabuere : unde Hieronymus vertit ibi secundum veritatem Hebraicam, meretricem procacem : secundum septu ginta, impudentem. Γεουπια, pro licentia passim, etiam hac epistola priore ad Corinthios: & Ecclesiastici '. v. is απεχε am' ος Ιου ε εχ R ipscMq. Et certe septu ginta Interpretes in aliquibus, apud Theodoretum p. 32.. apud Ezechielem habent et, vingo si De. Παρρησέα igitur, inuena, & licentia pro eodem. Theodoretus rectὸ inter pretatur mulierem, quae pudore a fronte absterso, imp denter propalam intemperantiam Profitetur. γαυ toc. y αδ ω με χων rurat υτα ς , ἀω'--ς I ab προτανδα eo, M AGIερχοιβρηe. Hieronymus, non occulte , sed laia libertate. Sic qu pque Ecclesiastes ecp. s. v. I . e u a ses ν ἀφροσυμ e, vel, ut schol. δυσια νως εν ανοώΓις. Sic Olim apud Romanos impudicae mulieres LICENTIAM
stupri apud AEdiles vulgabant prosessione flagitii , ut veITacitus scribit; lib. 2.. Annal. cap. 8s. Alioquin Δ justum voluntatis suae arbitrium qui habet, seu cuius voluntas abaliena non pendet, dicitur sis is ἰδου θελη- ab eodem Paulo hac ipsa epistola rap. 7. v. 3 7. Quod vero idem vir celeberrimus obiter adfert ex Achinem OnNrocriticis, ab hoc argumento, M ab hac appellatione, alienum prorsus est: ac nommatim . quod inde notat, si matrona maphorium in somnis viderit ex parte conscissiim, periculum eo metumque significari, ne vir eius
o obsinας dejiciatur: Nam, praeterquam quod hic de somnii
12쪽
D g g Ex v v I A CAPITI s. somnii interpretatione non agitur, ubi onirocritae liberioribus spatiis decurrunt,uerum de vocis ci .inu, di quidem in marito respectu uxoris, significatu, ista, de qua apud Achinetem , de publica potestate dicitur, quae τηρ σια , quae cum priuata potestate nil commune habet, multd miniis ad tuendam αε-AM Vocem apud Pau- .lum quidquam facit. Quam denique sententiam ex epistola Iudae. v. s. ad suum sensum concinnat vir doctissimus, ea responsum non aliud meretur, quam quod Iudas nihil tale ibi dicat , quale ipse proponit. vi ii. Clarissimo Viro, qui de sacri Instrumenti interpretatione dudum optime meretur, Δ nuper adhuc mer tus est, quemq; ego multis nominibus Colo, cum &ipse eευοας vocem ibi tueatur, alia tamen placet interpretatio:
Nempe auesae vocem Ibi interpretatur de potestate seu facultate procedendi honeste in publicum: sic tamen,ut ex recepta vulgataq; interpretatione id simul adsumat, mulietem in id signum aliquod in capite praeferre oportere, Ut ita honeste procedendi facultas ei pateat. Minus pensernam quod vocem attinet, quis eam unquam nudi
positam, de nisi quid aliud adjiciatur, signate pro potestate, seu licentia in publicum procedendi usurpauit, vel usurpare potuit aut quomodo utrumq; istud uni vosi simul con uenire possit, puta Ac potestas publice procedendi, de qui . dem honeste, de potestatis istius simul figitum Z Quod rem
veris attinet, quemadmodum Apostolus hoc integro capi te, quod totum δορθωτi . est, duplicem ιι ξιαν, seu duo miri, quae in coetu conventuque Ecclesiae Corinthiaeae admittebantur, emendare instituit , ita de habitu de schemate mulieris in eodem Ecclesiae conuentu egit: uti clare duobus locis expressum est. Primum , v. 4.
Inter quae duo loca hic noster , quo de nune simus,
13쪽
agimus , medio loco positus est. Istud igitur nominatim corrigere seu emendare Paulus ibi instituit, quod in Eccle sia tum perperam admittebatur: Non quod non idem ob seruari vellet procedente in publicum muliere, DP f σισόηια-ρν atque in communi conuersatione, seu
foro, quod Patres , dc in his Chrysostomus Λ: Theophil
dius recte agnoscunt, qui Us et Urse, α ι , Vel ram mulierem voluisse Paulum definiunt, verum quia iti Iud tantum emendatione opus .haberet e Veterem enim
hae parte disciplinam mulieres in publicum procedentes tum Corinthi seruasse videntur: quomodo sane de Tarse, quae ipsius Pauli Apostoli patria erat, deque Tarsensibus mulieribus diserte testatur Dio Chrysestomus, loco quem
ante ochennium iam hanc ad rem indicaui, diatriba de Imperio Maris, ex Oratione eius Tarsia I3. quae ordine est 33. p. oi. Κή -πω ἰ O.νι επι μύρον - οπως δ πο--τὰ σώφρον α τὸ τῆς τοτε ἀγωγης , ων vihi F- Aiγ- κῶν , τὐ ῶ- τὸν Umνυδες ἀλΘη e , - μηδὲ ενὰ κερν ιδῶν, μηδε τὼ προσώπου , μητε η umαῖ σω λ, μηδεν Mnia οξ ν , ρος ὀδοὐ μηδi. Et mox. - τα si, --πα νωολυμ ρα βαδ Muri , τῆ . ab σφοδρα ανα πω uJμη τοιγαρύν οξοτορον βλεπου- ἐὰ τ ο ὐμγ, ωαπερ οἱ γεωμSq. Tandem, Omnes fatentur, Illa, quae pro vitima ratione hoc versiculo nostro subjiciuntur, G. ad conuentus in Ecclesia pertinere. Ergo eo dem pertinent de illa, πώλει ἡ γ-n-εχειν sim τῆς M-1x Et hactenus quidem de interpretationibus, quibus receptam lectionem, atque adeo asυmata ibi vocem tueri viri docti, aliter atque aliter, ingeniosE adlaborant. Nunc emendationis nostrae defensionem ingredimur, quem iri. finem haec Dissertatio a me instituta est: ubi initio vide dum est, cur vir celebratissimus vocem loco e ξου ira hic reponentem ferre , conjecturamque adeo no
14쪽
D E Q v E Ex v v I A CAPITI s. Is
Primum ait, totam antiquitatem Contr, stare, etiam ultimam, Omnes Patres, omnes Interpretes, Syros, Ar
bes, AEgyptios, Latinos, qui vulgatam omnes lectionem tuentur, vocemque ἴξου- ας agnoscunt: a quibus proinde recedere fas non sit. Scio equidem ipse, quantum tribuendum sit antiquitati, veterumque consensui: Atque illud cum primis stio, quaenam religio, quantaque Veneratio sacro Codici debeatur: imo, quam exitiose iam olim haeretici ad huiusmodi Varias Lectiones de emendationes locorum seu textuum sacrae scripturae, confugerint: quam infeliciter Patres nonulli hac quoq; parte Conjecturis indulserint: Sed & coetera scripta mea, in rebus minoris longe momenti, seu praejudicii, id satis, opinor, testantur, etiam illud quod ad tuendam lectionem LCώχ. 1. derisuae creauis, paulo ante edidi, & nunc edo ad vindicandam Legem Barbarim Philippus 3. 1. de olf Praetorum, quam abhorrentem a Correctionibus animum, & nisi silmma compellat necessitas, geram: illud dudum edoctus, iusserati fermernterpretis esse ad emendariones confugere. Denique dc illud scio, quam periculosae plenum opus sit aleae, quam reprehensiona obnoxium, si qui receptae sententiae, velut aduerso flumini, contraeat, & veterem, sic ut dicam , opinionis exuuiam ponere alios jubeat. Sed tamen quis hodie amplius, vel e mediocriter literatis, ambigat, aut negare amplius possit, in his laltem quae analogiam, canonem, seu regulam fidei non concernunt, non percellunt squam intactam semper cupio) priscos adhuc errorestinae uos quosdam, a quibus sibi neque vetustissimi In te
pretes , quacunque sint auctoritate , cauere latis potuerunt, quanquam numero paucos , Vel saltem α αγ- ων
et ἐς varias Lectiones, in noui foederis instrumentu, eiusque --ναρα etiam antiquissima, ne de veteri nunc , dicam , irrepsisse: ab imperita videlicet malaque libravi. riorum seu scribarum manu, quod & Patres olim obseruauere : dum videlicet illi aut ostitan er lacrum textum k 4 transtrin
15쪽
transcribunt, aut apicum seu literarum ductus taxusque haud satis assequuntur: quo tactam . ut non tantum litera quaedam alicubi aut tramposita fuerit, additave, vel prae
termissa, vi notat Isidorus Pelusiota. εν τοιχωονη μεμοιχειωΘὲν, si , verum etiam Cum alia mutata, propter literarum in manuscriptis amnitatem M cognationem seu similitudinem. Quod pluribus exemplis firmare, post egregiam tot clarorum, & accuratam nuper adhuc doctissimoroem virorum Danielis Heinia sit, de Ioannis Croti industriam ψ' emtationisin se obsere Milonibus sacru in Nouum Testamentum, superfluum puto. unicum tanturn vel alterum nunc afferam. Quis hodie amplius dubitet, epistola Pauli ad Colossenses, cap. Emersuit. non legendum , sed, posteaquam id semet ἁ bise indicatum est Mexinde id comprobauit auctoritas Manu scripti Codicis optimat notae Clarissimorum & Humanissimorum Fratrum Puteanorum, qui mihi non antiq.a magis Cognatione, qu m vetusto animorum foedere conjunctissimi sunt 3 Quis hodie amplius Actorum 6. scholam Λιβερ- ferat aut de fendat, probabili aliqua ratone, quos tamen Libertinos ibi hactenus serme omnes tueri adnisi sunt, etiam celebratissimus Salmasius in funere Hellenistico adsect. I. g. 8 . se a
sis. 4. p. Isto. alia tamen atque alia interpretatione adhibita, pariter ut qui IMAM nomen luc mordicus ruentur, loco Λιβιο , ων i. Lib Minorum: quomodo ibi reponendum omnes rationes clamant : Errore nato ex literarum affini
rate seu cognatione: in Manu riptis quippe simili liter rum flexu secunda utriusque vocis syllaba qua tantum
Quicquid tandem & in Interpretes omnes Latini, Suri, Ne qui non Liberetniniri nomen retineant: De quo se te, si quis porro ambigat, vel con uersiam moueat, alias plura.
x. Et vir tameti doctissimis , pineaquam serupulumi e religionis Dissili ed by Cooste
16쪽
religionis injecit, canamque antiquitatem in nos commouit, omniumque Interpretum juncto umbone phalanges opposuit, Grammaticae Leges in aciem educit, ut pomoeriis eius vocem lic βίας excludat. Enhiiuerb ait primum, quod Exuuiae vox ne Latina quidem sit: Exuuiu enim ta tum dici numero multitudinis, suu plurali: quanquam idem indicat, facile se, nisi alia obstarent, huius ανα-αγve gratiam facturum. Hanc ego vero mihi neque deposco, neque admitto, qui sciam quicquid in hanc partem Censeant ucteres Grammatici, Soli pater Charisius, Servius, Phocas Et Glolsae quas vocant Cyrillli, Latinos ipsos seu priscos Romuli nepotes, auctoritate licentiae , usurpatIue, ut loquuntur, seu consuetudine usurpata , praticenter, in singulari multa extulisse, quae in plurali alioquin tantum regulariter declinantur, dc retro, quae lingularia serme siunt, numero multitudinis quandoque efferre solitos, quod ii-dcin illi Grammatici obseruant. Exemplo esse possunt vel haec : Angustiae, Angustia: Argutiae, Argutia: Blanditiς, Blanditιar Cerimoniae, Ceramanta: Copiae, Copia: Deliciae, Delicia: Facetiae, Facratae Induciae, Induciae Ineptiae, Ineptiae Inimicitiae, Mimicitia Minutiae, Minutia rNaeniae, Naenia r offuciae , Ossaecia e Praestigiae , Praestigia :Reliquiae, ReliquIae Vindiciae, Vindicia: aliaque id genus, quae diligentissimus Vossius congessit, lib. i. Ee Au logia c. 3. Qui sciam dc alias, Graecos, circa voces Romanas pallio dignatas, peploch Graeciae intextas, huiusmodi numeri Gαλλα δε admittere , idque per Omnia genera. Ita posteriores Graeci αρμα αρ ίς dixere λικως, iniicque' in plurali αυο , quae Latini semper π Θαυ--c arma dicunt, quidquid Thomas Magister obseruet. Sic O A vel Graecis, apud stholiasten Theocriti & Eust thium ad Dionvitum, &in Glossis Basilicorum, cum alias apud Latinos cancein nonnali in plurali dicantur. Sic δί - δελοι apud Pollucem , Hesychium, & Suidam, imo & Is g ore , g. pen. d. de furtu, cima tamen scalae inter flaminina . ti: ... ssemper
17쪽
1 DE VEL AND Is MULIER BUS,1cmper pluralia numerentur a Grammaticis, non minus quam Exuuia. Tandem, quidni exuuia recte dicatur, c tim&exuuium usurpetur quomodo insomnia de Insemnium rLixiuia, lixiuium : Vigilia, vigilium, unde peruigilium, aliaque id genus promiscue exeuntium in a dc um. xi. Secundo ait, Eouiis non qegi pro velamine vel pro veste, nisi etiam adjungatur, cuius eae sint exuviae: Nam Sc exuuias non esse quas quis induit, sed quae alii er piae fuere , quibus spoliatus quis de exutus fuit, de si alter eas induat,non esse illius qui induit,exuuias,sed eius qui eas dereliquit, vel pro derelicto habuit, aut quas etiam amisit vel furto vel rapina,vel potiusmorte sua: Quin exuuias easdem esse cumsoliis seu ; prointa, si dici possit, aliquem spolia habere in capite, id est velamina, idem de
exuuiis vel de exuuia recte dici posse. Multa verba Se adglomerata quae nobis euoluenda sunt, ut ita soriticus de hic prope aceruus frangatur. Primum igitur & hic satis expressum, quorum haec Exuuia sit, mulierum scilieet: Imo & qua corporis parte camhaberi oporteat: nempe in capite earum. . o Ent ὀτ-inquit Paulus, tii η εξουcιαν αειν της Secundo, imo Exuuia, vel, ut veteres quoque, teste Festo, dixere, Atae, non illae tantum dicuntur, quae aliis ereptae, quibus quis spoliatus & exutus fuit, vel quas etiam sponte exutas alia induere, verum illae etiam quς sponte ita exuuntur, ut non ad alios perueniant, sed ab iisdem rursus quandoque ex intervallo qui eas exuerunt inhabitentur, induantiirque :denique, quς etsi aliis detrahantur, ita detrahuntur, non ut spolientur iis, verum ut habitus pro more his per interualla
mulctur. Non enim Exuuiae Deorum dicebantur velamina& tegumina amictus, vest que, quae his mod5 aptabat tur, modo deponebantur quas & ideo moris erat in pompis praesermὶ teste quoque Tertulliano, Apuleio, lib. II. Metam. & Festo, de quibus Tertulliani quoque illa sunt de pallio, c. .super omnes Exuuiin oriplos Augusta vesta: quo modo
18쪽
D g g Ex v VIA CAPITI s. Is modo de apud Suetonium , in Augusto, memorantur Ex uia Iouis Optimi Maximi: dc Lactantium , Δb. L. e. II. Imo, non de ipse vir doctissimus ad Tertulliani pallium, Exuuiis
vestes & ornamenta Deorum & Dearum in commune i terprotabatur, ut peplos Dearum tantum IR Non&Exuuia serpentum vel stellionum dicuntur etiam quo tempore eaa inhabitant, sed quas suo statoq; tempore vernatione annua exuturi sint, δί sic antequam eas exuerint, deinceps exuendae r unde eaedem Jevses Lucretio non uno loco dicuntur ' Isidori quoque in id locus, lib. Iz. originum, L . in si nicae serpentum exuuιae nuncupamur, eo quodiu quod senesiuin sese exuunt: qui ae exuti in iuuentutem redeunt. Additidem, dicuntur autem Exuuiae σ Induvia , quia induuntur oexuuntur. Hinc adeo non serpentum modo sed de omnium quae δυνουσ1, exuuia 6 συφαρ explicantur : quom do de Hesychius, γηρος, δέρ- όγους .' item συταρ- τὸ α ρωίν, οι θ τῆ οῖεως , &c. Vide&Suidam. Ergo exuuiς, etiam quae exutae non ab aliis induuntur, imb exuuiς etiam antequam exuantur: non exutς semper aut ereptae, aut d
relictie, sed exuibiles sicut dicam) suo tempore ultro: sicut retro, indumentum est de dicitur quod non semper induitur, sed indutui est. Sic etiam Exuuiae sepulchri apud
Tertullianum, Apolog. e. ΣΙ. sunt vestes sepulcrales, quibus corpora seu cadauera conuestiebantur : quae apud Euangelistas, sindones, lintea de sudaria dicuntur: di quidem δαρχον ό όω SM της κεφαλῆc, Ioli. cap. 2o. v. 7. quomodo hic ἐξἡβ α ὶμ et,ie dicitur: Eademq; ταφου λη , Gm φια ψαρ γνα: imo dc ἱν φίων κλει- appellatione designantura Basilio Sc Nicephoro. Ergo tandem exuviae etiam quae
modo induebantur, modo exuebantur: modo exuuia modo induuta, etiam antequam exuerentur, sed de more
exuibiles& exuendae. Quareti hic 'εκβία Velamen, vestis, tegumentum in capite, quod mulier modo sumebat, modo ponebat: Quod alioquin vir doctissimus de sua ἐξὰ-esa tantopere contendebat. Imo non de exuuia dictie, quas
19쪽
M DE VELANDIs MULI EO Bus, rex: αας Epicurei dixere, profectas seu cmanantes C cor poribus imagines apud Apuleium in olog. quam vocem eadem in re restituit vir doctus in Lucretio Z Tandem di serte quoque Scrutus exulum interpretatur vestes, & quia dem . . neid. vi M Nonius Marcellus cap.6. exponit , hominum tegmina aut vestes. Non igitur exuuiς eaedem semper cumstoliis, clim λοφυρμ significant: Imo xspoliae ipsa non semper λάφυον erum Vestes dia regmina, quibus indutus quis cst: quod idem Nonius Marcellus scribit i de Iuris consultus testatur, in l. Diuus Hac amia 9.sf. de bonu damnatorum. etsi ea ibi postea aliorum quorundam Commodo cedant. Indu questoliam , D. Ereu, cellula an te balneum s ne de alio spoliarii tanere dicamὶ ubi loturi vestes exuebant, rursum sumpturi: quibus servandis capsarii adhibitit dc inde nostrum illud, quod de veste dicimus, quam dormituri exuimus, ubi surrexerimus, rursum ind
xi I. Et haec quidem tela sunt Viri Doctissimi. Si qui
vero praeterea opponat insolentiam vocis insuetς dc Latinet, quae in Paulo admittenda non videatur, facilis responsio, imo quisquamne in hisce literis tam hospes esse hodie potest,qui nesciat,complura in Instrumento Noui deris Romana seu Latina vocabula occurrere , Grςcis immixta, πιξρον με', e Latio in Grςciam, e toga ad pallium translata, peploq; Grqci sermoni , intexta, quae viri industrii singularibus iam Obseruationibus collegere 3 Imo Se illud ob seruo, quod hanc ad rem nostram maxime tacit, plures etiam in re vestiaria, quam in ullo alio argumento, Noui Τcstamenti conditores, , voces Latinas usurpassu: Enimuero , sex huiusmodi prςterea Occurrunt, puta Omoν,
ειον , t quam vocem recte Latio vindicauit vir clarissimus Daniel Heliasius aduersus Nonnum. Quibus adde nunc se ptimum istud, Imo S. D. Paulus ipse ad hunc na dum , hac ipsa epistola priore ad Corinthios, vocem
20쪽
D E Qv E Ex v VIR CAPITI s. 2I κε λου usurpauit: ut & altera adnmotheum episeois, mu- dixit. Eademq; apud alios quoque scriptores prisci probiq; si culi vocum Latinarum mixtura occurrit. In Igna iii iam Epistolis, ad Trastianos, Sc ad Polycarpum, ista,
Volusium Maecianum, in l. -ξ α me , sfiat. Rhod. de Pritu. vi oc apud Syrianum S Sopatrum. Quomodo S alias hoc
aeuo a Graecis usui patra multa adulterina dc Barbara, testa. tur vel lemma capsus I. lib. o. qui intercidit, apud Gellium, in Noctibi Atticis. Nequc voces tantum singulares, vertim etiam integrae locutiones Latinae in Graeci sermonis consiletudinem irrepsere. Cuius rei factique ratio in procliui: quod Graecia omnis Romanis tum parcret, & a Romanis Praes libus regeretur, Greci hctiam S Romani permixti agerent in communi conuers/rrone dc in foro, inter δα- rixe saepe, SI ncgotiatores, artifices x operarios. Imo est de
ubi coloniae in Graecas urbes ductae , indigenis se me : quo in censu fuit quoq; Corinthus , de quo vide vel Pausaniam, initio Corinthracorum, qxid hanc epistolam Paulus direxit: sicut Jc Tarsenses, e Tarso Cilici ς, que
Pauli Patria erat, si non coloniarum numero, cerrc libertate, Vci ctiam ciuitate donati, Romani iam erant. Adde
quod iidem Tai senses domi vix desiderent, sed peregreser me versarentur, ut testatur Strabo, D. Pauli coetaneus, lub. I . unde has , dc Cilicibus in commune, proculdubio exoticae voces & locutioncs multae adhaescre, δc Latinae
quidem, quod urbs Roma Tarsensium plena tum foret, ut idem Strabo auctor est, ibirim, p. 464. Et caeteroquin
etiam Paulum multa verba iuxta morem Vrbis S prouinciae suae familiarius usurpasse obseruat Hieronymus, in Epi- Ibis ad Astasiam, quaestione io. Idem ch in episeolam ad Galatas cap. s. scribit, Paulum Verba quotidianae sermocinationis seu vulgi assi impiasse. Profligatis hunc in modum quae aduersus Emendatione nostram tractenus aluta sunt, vel adhuc moueri ab aliis , , 3 possent: . 1 by Coosl