장음표시 사용
301쪽
Respondit Christus: Amen, amen alta tibi iis quis maius sari i
d nuo, non pote tetidere regnum Dei. Solum ex Phariseis Nicoclem a Christ' benigno dignatural loquio &respcio. Aliis enim Pharii, is interrogan; ibos, aut duriter respodit, v i cu dixit Mat. et t. Quid metentatis hypocritae Item Mat. is. Quare & vos tranngredimini praecepta Dei, propter trac iones vestra, aut omnino nihil eis respondit: ut clim interrogarent in qua potestate
haec taceret. Matth. et t. quia On es eorum interrogationes aut
erant captios P, aut i uidiose & malignae,aut infideles & procaces : huius verb Nicodemi interrogatio ciuilis erat&candiada. Non enim conuenit Christum,ut ostendat pertinaciter,aut astutὸ es in sermone capiat, aut vitetet malitiosὸ, sed ut discat ideoque iuxta verbum sapientis inuentus est ab eo, quia non tentauit illum: ac si Christus diceret illi, Quod si venisti ex me auditum, quomodo iustificari atque saluari possis, dicam. Oportet te renasci, nam ad iustificationem ni nil prodest neque confert lex Mosi sine sacramento Dei. Sola sacramenti noua natiuitas primd iustificat. Nihil expresse interrogarat Nicod mus , & tamen Christus prinab omniva de regeneratione re spondet. Per hoc autem docuit praedicatores, ut prim b faciant arborem bonam : de deinde bonos fructus requirant, hoc est,
ut primb doceant fidem, qua homo iustificatur, & deinde
. Hoe autem uno & breui verbo, summam totius Christianae doctrinae comprehendit. Homo quidem ad beatitudinem creatus est: veriim,quia propter peccatum maledimonem incurrit, factum est, ut nedum ipse omniaque eius, sed & omnes posteri eius maledim sint. Quia igitur ex Adam nati sumus, omnes inutiles & abominabiles faeti fuimus in corpore, & anima, Scomnibus viribus nostris. Nisi igitur per grati aDei renascamur, ae plan E ex filiis Adae filij Dei essiciamur, frustranea sunt omnia, quae agimus,conamur,cogitamus,aut loquimur: imb vani sumus, & nos ipsi,& omnis ratio, oluntas, vires, & opera nostr Ita te qui cupit intrare regnum Dei, oportet ut nouus homo essiciatur. Sic & qui cupit videre regnum Dei,hoc est,intelligere mysteria resni Dei,di hanc caelestem doctrinam,quε- admodum Deus ipsi Iacob ostendit regnum Dei in scala illa Grecta, dcc. is seponat carnale suam prudentia, abneget ratione
sua,contemnat vires suas , ac totu se tradat captiuii verbo Dei. Hoc igitur verbo Christus omnes nos ac omnia nostra danat, ut eb fortius nos ad quaerendii a se auxiliti prouocet. Deinde hoc verbo, Oem fiducia in nos,vel oper, nostra nobis extorquet,ac baculuillit arundineum nobis aufert, ut discamus insola Dei misericordia fidere. Fides enim est baculus senectitiis nostrae vissimus, quo solo possumus Iordanem istum tenta
302쪽
tionum pertransire, cuius figura in Iacob praecessit, Gen. 32. Hoc non arrisit, quia non intellexit Nicodemus: quare ait; Quom a potest homo nasci cum sit senex' Nil quid potest in ventrem matris snae imum introire. mirasci ita humana ratio solet in rebus diui- .nis allucinari, atque deficere, & argutari. Quod enim Christus de spirituali natiuitate retulit, id intellexit de carnali Nicode- ii. mus. Nec mirum, Animalii enim homo non sapit ea, quae Dei sunt. stultitia enim est illi, &e. i. Cor. a. Nunquam tale quid audierat Nicodemus, nec aliam natiuitatem nouerat, quam carnalem: hoc tamen in ipso commendandum est, quod non ces.set interrogare. Alii Pharisei audito Christi verbo, risissent, a quo abiissent hic aute perseuerat pultando, donec aperiatur ei. Lue. II. Quare Christus clarioribus verbis Nicodemo respondit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua stiritu sancto, non potest infroire in regnum Dri. Paulatim Nicodemum ad maiora perducit: seque subinde clarius ei manifestat. Cum enim supra simpliciter dixis a et necessariam eli e regenerationem, hic explicat quomodo ea fiat. Cum autem baptismus sit primum lacramentorum , a paucis quidem fatis intellectum, a plerisque autem etiam impugnatum,diligenter attendenda sunt verba Christi. Primo igitur, qudd Christus doctrinam suam a baptismo auspicatur nam christiami nuhactenus nihil legitur docuisse clare ostendere voluit,a baptin o bapti om-mo incipiendu esse Christianismia. Sicut enim in rebus externis ς in . m.
nulla huius mundi comoda sentire potest homo, nisi prius nas O caturi sic nee spiritualium potest ei te particeps bonorum, nisi priuI in baptismo renasicatur. Huc pertinet qudd filiis Isirael ex
Aegypto egressis primo omnium occurrit mare, per ouod tran - . . sire eos oportebat: deinde solitudo, post hoc manna,subinde Ioe ς' 'danis,demum terra promissa: sic tendetibus ad regnum caeloruprimo occurrit baotismus . secundd, tentationes variae in munco tertio, varie e supernis consolationes: quarto mors, qua transita, ingrediuntur terram promissam.
Deinde obserua, qu bd Christus hic generaliter loquitur, &nullum excipit: nequis putet liberum esse, an quis velit vel no- saptismus nalit baptizari. Baptismus enim omnibus necessarius est ad salu- ς ad tem. Non, inquit, potest intrare in regnum caelorum, qui non renatus est. Nec obstat quod quidam etiam Martyres, non is runt baptigati. Hoc enim non ex contemptu baptismi proue- 'nit, sed quia ipsum habere non potuerunt, tametsi ardenter de siderarent. Vnde creditur eos vel proprio sanguine, vel interna spiritus sancti gratia baptizatos fuisse. Deus enim non alliga- - 'uit potentiam suam sacramentis. Ordinata quidem voluntate per sacramenta dat gratiam, nihilo minus tamen potest & sineiacramentis eatra dare.
Tertibiobserua qubd Christus verba haec loquitur ad homi
303쪽
nem Iudaeum. Amen, inquit,dita tibi, o c. Iudasiautem iam ante circuncto H habebant circuncisionem,'t signit foederis: nihilominus tam e-uacuta fidei. Christus etiam eis imponit baptismum, quo clare Oileiacit cocines i . cuncisione iam cessare debere, nec iniuria. Nam circuncilio erat
signaculum fidei. Data enim erat ipsi Abrahae in signum,quod crederet diuinae pronussioni de futuro semine suo , in quo be nedicendar erant omnes gentes. Circuncisio igitur nihil aliud ierat, quam aperta professio expectandi seminis, di quisquis circuncisionem accipiebat, hoc ipso facto profitebatur,ue expectare semen illud futurum,quod est Christus Galat. 3 . Quositi poli aduentum Christi, circuncisionem necessariam ducit, is negat Christum venisse Hinc Paulus Gal. I . Si circuncidami ci eureoli AE ni inquit Christus vobis nihil proderit. CH u gitur,cum iariis ta , in cessare deberet circuncisio, nimirum praesente Christo, aliua yi sigini foederis instituitur, scilicet baptismus. Quyaaute Iudari garriunt ,circuncisione non posse immutari, cum scriptum sire si '' Statuit circuncisione in pactum sempiternit,in foedus aeterni re ' falsumes . Quomodo enim circuncidendi lex aeterna esse pol ' rit chm nascendi & generandi successio sterna non siit Deinde nec ipsa scripturae verba intelligunt.Facta est enim aplasmenia it. a. eorum in laqueu, &e. Deus quide voluit foedus & paetu iuuesse sempiternu: atcircuncisio non fuit ipsium foedus vel pactii, cirrunci ηο sed signum foederis,ut clarὲ exprimitur. Quantum igitur distat fadvis for- inter testatoris scriptum, & sigillum quod appenditur, tantum ero uri dicti distat inter foedus, quod Deus pepigit cum Abraham , Oc ci R' cuncisionem . Manet igitur etiam nunc foedus ictum: tamsui simum foederis sit mutatum. Quam congruὸ autem mutatum F ter rh sit, vel ex hoc patet . qudd Deus ter foedus suum cum homine η - - Ο renouauit,&semper nouit aliquod &persectius vel proximiussi' R'- sis et foede is dedit. Pinno cu Noe pepigit foedus de non uid di cendo in posterum diluuio: & ad hoc conueniens signum d 2 dit arcum in nubibus:deinde cum Abraham & semine eius sce diis ipsum renouauit, ac Christum pronusit: huic pronus fioni coueniens addidit signum,circuncisione. Postremo per Christu foedus renouauit, ac in perpetuum sanciuit cit omnibus credentibus: huius foederis signit est baptismus. Multo aute peri mus & essicacius est hoc nostrum foederis signum, quam priora. Nam Noe quidem signum accepit,verum extra se, in nubibus. Abraham lignum accepit in corpore,sed tantii in una par- te corporis: noster autem baptismus totu corpus occupat: quo signincatur nunc adesse plenitudinem gratiae,&c. tri 33 d. Quarto obserua , quod Christus duo quaedam in baptisimos liatas conruggit valde dissimilia,aqua scilicet&spiritu quoru Inum risemo conium corporale & visibile est, alterii spirituale & inuisibile: nimirua ι-- ut duplicis substatiar hominem perfecte mlidaret: Homo enim
304쪽
ex corpore & anima constat: sicut autem utruque a Deo creatri , est, Grumque per pecatum collapsum , sic Christus utrumque restituere voluit, nempe, ut totus homo per ipsum sanaretur.
Ob eam causam inuinbili operationi suae visibilia iacramenta adiunxit, ut quaelibet pars hominis haberet sibi conueniens remediu,corpus corporalia, anima autem tiritualia, sic in baptismo ipiritus hominis habe Spiritum sanctum, quo Lanctificatur: corpus vero aquam, qua non minus sanctificatur. Neq; absurdu est,etiam per aquam sanctificari corpus: quemaclia γ.modum enim aqua viribus ignis intensius calefacta, non aliter quam ignis, erit: sic hie aqua spiritus sancti operatione, quem sibi adiunctum habet, in diuina reformatur virtutem,qua baptizati corpus abstergit. Ita autem in baptismo aquam de spiritii coniunxit Deus, ut qui baptismia externe accipit rite ac debito modo & forma, de non 'sto animo , is vere intus accipit &spiritum sanctum, quo anima a peccatis abluitur. Hinc est, quod etiam in propheta haec duo coniunxit Deus, EZechiel a 6. Effundam, inquit, super vos aquam mundam,&c. & dabo vobis spiritum nouum, &c. Quod si dicis, quid opus fuit addere obiecti'. aquam,cum potuisset solo spiritu n mundare a peccatist RG spolideo: cur hominem ex terra creauit, cum potuisset eum ex nihilo crearet Nonne ideo, quia sic ei complacitum est Et tu. quis es,qui respondeas Deo Nunquid dicit figmeneum ei, qui ob se finxit, quid me ita fecisti l Romanorum. 9. Potissima igitur q st ratio, cur per aquam nos regenerare volui e , es: ipsius voluntas p α beneplacitum. Secunda ratio : ut persensibile signit fide nostram confirmaret.Tertia, vi subiiciendo nos corporalibus ele- mmentis, Guperbiam nostram edomaret. Quarta, etiam ideo in aqua regenerationis sacramentum instituit, quia aqua omnes
habere possitiit, nec quisquam se excusiare potest. Quinta, quia aqua familiare est elementu spiritui sancto . Na & in principio spiritus domini ferebatur super aquas, & ex ea pleraq; animalia
creauit, Genes. a .