Vocabularium vtriusque iuris, vna cum tract. admodum vtili de Ratione studij. Accessit Lexicon iuris ciuilis, in quo varij & insigne errores Accursij notarunt, Antonio Nebrissensi viro doctiss. auctore

발행: 1589년

분량: 923페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

711쪽

tiant nemini pare ut, caballo potitis si aequo utunt Lucili. apud Nonium Marcellum. Succu lIa tori tetri taris dique caballi. Et Horar. Sa

tureiano circu uectare ca

ballo. Equus vero n5 dr nisi de apto,& qualem Vir. 3. Geor. describit, dicens. Cui ardua, ceruix, Argutunaque caput breuis almas, obesaq; terga, Luxuriatq; thoris animosum pectus,&c. Pomponius lib. 33.ti .defund. inst. l. si ita. Caballos, inquit.qui

in pristinis esset. Na pristianis no delegant nisi mali,& de qbus Iuvenalis dixit. Diios piijs mutare iubent. Exiguis,tritoq; trali ut epulli edia collo. Seguipedes dignique mola veIsiare nepo tis. Hos Hispani rocines illos caballos appellant.

Cacabolla gradior est, siue illa si t ex argilla, si ue ex sta

neo, siue ex argeto, vel alia quacunq; metallica mat ria Col.lib. I 3. de re rust. ineaeabo figlino nouo coquitur, vel stanneo musti arbustivi a mingi, urna. Eccl. l 3. Quid coicabit cacab. ad olla qn. n. se colli serint, con- sttingent,quasi caeabus sit metalli tm materia, & olla

excreta duntaxat figlina.

Pop.li. 3 3. ti.de au. & ar .le. I:& s.Certe, i sit, si caca bosarg. habebat, vel miliaria. argeteum. i. vas ad coquendum milium. Caducia,ex l. Papia, Iegatu Grat relictu sub eodoneiqua deficiete, vel vivo,. et mo tuo testore cadebat, & redibat, vel ad testore viuu, vel

ad substitutureo mortuo . Vn ti .e I Q.Iusde toti .cad. Iuuen. Legatum omne capis, nec non,& dulce caduiscum. Commoda praeterea iunguntur multa caducis . CaeduuS,a,um,a cededo .i. sciri

dedo dr,vn sylva cςdua diucta, qκ illius arbores licita E scindere, siue ligno ru, siue materi et ca . Na syl nudde uis de alboribus. Pli. qcilius in epistolis . Caedua ino risylue, cum mole ipso deicediit. Cato de re rusti. sylva, insit, cςdua,&c. Pa

est quod Vulgus putat, aedificii funditi, sed sunt lapides, ut ait Nonius,qui&ςdificia eo surgunt, citatq; SN se nnam in A. historiarum .

Formidine, inquit oppres Τ t a. lin

712쪽

Lexicon Iuris ciuilis.

Iis quod humilem caementis instructu oppidi muru, seiebat. Vii lib. I. Saxa quadrata . siue silex, siue caem tu, siue coctus later. Vlp. tr. I. ti.de rivis. l. Servius. Sixtuu e menticiu velit facere,audiendum esse, hic pro lapidib. quadratis posuit. Caius Iurisc. fuit, pace aliorudixerim, peritissim' otum. Eius cosialta consultissima

citant si siepissim E ilibris

Padecta ru, sed in illis Floretinis lem p per C. Calus. in

xecentiori b.: vero per G. Gaius . Causa vero erroris ab

eo est orta,qd Seruius glamaticus scribit in I. Georg. Virg. lib. tria esse nemina,qseri bunil p e, proferri dent

per g. Cneius Caius, A murca.de Amurca superius dictu est in suo loeo: de Caio Per e,debere scribi.Quinti. est autor tib i. orator, inst. Calata, comitia dicebant,au. tore Gel. quae pro collegio Potificu hri solebat,aut re

is, aut Flaminiti 1 augura

Oruca. Ea aut in duo genera diuidebat, curiata viis delicet, & ceturiata de qb. Dion. Halic. &Llu. in I .ab V. C. scripseru ut, Comitia vero calata dicebantur ex , P populus 'ocatus in ' l 'unum locu ad serenda sus.

fragia c5ueniebat. Cato. D. est vocare. Comitia praeterea a coeundo, hoc est, conuenicdo dicta sunt Iust. li.

2. Inst. tit. de test. ordinaridis. Testamentorsi, inquit,

duo genera in usu fuerunt quoru altero i pace,& otio utebatqd calatis comiti j sappellabat. i. ad cui' solent tace requirebat ppri vocaricoses' a reliquo lege ibide. Calcaria e fornax, ubi cale excoctis lapidib.conficit. VnPlin.in histo. natu. scribit, olivas cinere ex caleariis ictari. Imperator in titu. de PCed.aut danum.l fodina

posuit lapidu, exa b. igni:

resolutis calx ipsa coficit, na de danatis ad metalla loquit, sunt aute lapides igenere metalli. Nam quod Accursius dicit calearia esi se opus ealcadi terra, et pueri, qui no dii aetate leuant, intelligunt esse perinane. Calculator ptoprie dicitur, gper lapillos rusticorum more competat, nam calculus .

est lapillis, unde calculare, per lapilloru signa copulare. Mar . Nec calculator in-ar,aut notari' velox. eosdeappellamus, & calcularios Modest.ii.37.dig. de excuc

ia a

713쪽

De Liter a C. 33r

i spadonum. Neq; ealcularios inquit, quos vulgo ratioci narios dicimus. calendari u liber erat rGnum quorumcuque, sed earum tm,quae ad shenus pertinebant, & in quo debitorurreno 1a scribebantu: dictum calendariu, quia primo cuiusq; mensis die, hoc est Calendis, pecuniae dabatur scenori , & exigebantur cumvsitra. Ouid. Si puteal I numq, times celeresq; ca-Iendas. celeres dixit, quia debitori b.cito redire vr terminus debiti soluendi Hora . Qui nisi eu misero tristes venere Calendae. tristes autem ab effectu vocavi equar debitore faciut triste:

Ide quoq; in Epodo de Atiphio sceneratore. Oem reis

degit Idib. pecuniam, qrit Calendis ponere, i.ad usuram, Seneca lib. I. de benefici js, Nemo brificia in Calta dario scribit, i. in ii. sceneraticiarum rationum, ut inde sortem cum usura recipiat.

Id Ein quin ro eiusde. Q id sinus & calendariu,& vitura, nisi humanet cupiditatis

extra natura quetuta notarAtq; adhue in epistolis: poru conterit,calendariu versat, fit ex dia o procurator.

. . .

Scaeuola lib. 3 3. dig. ritu .delando instr. l. nepoti. Leg uerat,inquit,prqdia. ut stria sta sunt cum vino, grano, caledatio. Ite Aphricanus,

de leg. 3. l.qui filium, Certa praedia nepoti per fidei co-m si si dederat. excepto ea lendario. Atq; ibidem .l. nomen. NOD,inquit, ex ea leudario, q elegerit. Accur. nomina debitor si ea lendaristimerpraetatur, vere qui de . non sufficienter, neq; enim quodcuq; debitu venit appellatione calciarij, sed- qd ex 'neratione constat. Caligatus miles dicebat, qui

erat manipularis. Manipuislus aut exercitus, Varro deling Latina appellat mini maS mauus, q unu sequuntur signum , ex manipulis aut cohors coponitur. Caligatus autem dr a caliga , hoc est, tibiali, siue ocrea,

quod erat cruru armatura

de qua Tranquil . in vita Caij Caesaris, Caligula, inquit, cognominatus est, gamanipulari habitu est in- ter milites educatus , De milite igitur caligato, hoc est, manipulari siue infimico ditionis, dixit Iuvenalis, Cum duo crura habeas o Aedere tot caligatos Qui

714쪽

bus. Parere caligatu tribu ui, Sc cannabi.

Comen dent ibi ordine caligati militis. vi p. in titu. de

ijs,a notant infamia . Ait, tuquit, Praetor, si ab exercitu dimisitis erit, dimissum accipere debemus militem caligatum, vel si quis alius γ', adccturione, uel prae sectu cohortis, ves alici siuel ionis . Iic de custo.& exhi. reoru .l.de militib. &dere milit. l. omne delictum. Camelasia , siue camelaria, est curatio camelorui e publiue cad usius publicus alebant .& Camelarij ipso-

tu camelorum curatores,

quoru duo sunt gna, alimru baistrianum, qd unu initu ber,alterii arabicumqd duo tubera in dorso habet, eosde & dromedarios

ob velocitate cursus vocat. Arcadius lib. FO.tat. de muneriba, munerum, Camelasa, inquit,personale mun*, ςst. Et ibid. de camelari Q. Cannabis herba est & mate. ria utilis, ex qua no modo texa fiunt, sed et funes torquetur. Vn Persi Tibi torto cannabe fulio Coena fit in trastro. Ulp. li. I . de exercitoria actione. l. I. PIAE dicis.interqallis in trasuersum conneza,qηib. tribunalia,scenae. &fenestrae muniricosueuerunt: Cic. in ver-s.Circundata cancellis viarin sua luincia . Idem j. de

orat. Fore sib. cacellis circu-

scripta seia vi unq; P translatione. Sed Sprie Sidon. li. I. de turba latellici Theodorici Regis. Exesus a,io sit, velis, inclusi cacellis. Canticor v. c. 2. Hier'.interpraete.Resipicies, inqui P fenestras, pro ictuy P cacellos. i. per foramina cancello rei. H moi quoq; senestrae Clatratae dnr. Aphricanus. lib. 3 o. qui est de te. I. c*tera. Si cancelli, inquit inni, vel vela. Iteti. de Fu do ist. l. qiitu. Cacellos quoq; instro cottiteri puto, & ali 1 si loci Cancello,cςllas, verbii ur es educhu a cancelli,in quibus ut transuersaria nectunt ligna, ita cu script3 ex pungeda sunt, transiuerssi cata .mo lineae indicu ut, quibus proprie illinire, siue allio ire est vii litur4. Hora. in axte poet. In copiis allinet gyte Trasuerso calamo sign.

ac si dicauc cellabit, Vlpi. lib.

715쪽

De litera C. 332

li. 22.ti. deus, quae intesto conceptaeulum, unde Ω-

delentur. l. cancellauerar,

quis testin uel induxerat,&ibid.Ι. proxima. Si omnem scripturam cancellasse. Ite lib. I x. de proba.l. si chirog. ean cellatum fuerit . uCatharis, cantharidis, scara.

beiqda species oblongioris.est,maculas rubras tras uersarias lins , Hispani in Baeti ca mea cubi cuius uocant, aliis iri locis Anata ios: in quo falluntur: tepe stati staret medici lcat ha- ridib. ut entes si busea. u r miculis ad muscaru similitudine. Pli .lib. i 8. Est, insit, catharis dictus scarabeus paruus. Gal. pterea de me. di. simplici. Cantharidum , inquit siue scarabeorum. Na canthariis est scarabescat haris vero scarabei h fis effigie, Marc. li. s. tit. ad i. Cor.de sicar. Sc ven. l.eiusde Et φ qs,inquit, lustramentientes erumpunt, quemadmodum apud Aphricanuli. 3o.dig. tit.de leg. I. l .ca te-ra.Cathari, inquit, pquos

aquae saliunt, Tri

Capitale odiu, .capitale supplicium, capitalis morb. qc caput alterius, i. uitam P tit. Capitalis ho, & capitale crimen propter, quod caput comiti latis peti deae ad poena. Festus Pompeius Capitalis inquit, locus est, ubi si quid ululatu est, capite uiolatoris expiat, Cic. de senectute. Nullam capita diorem pestem,quam uoluptate corporis hoinib. a

natura date. Pau. libr. 8.de

publicis iudiciis.l. publicorum. Capitalia, inquit, iudicia sunt, ex ab. poena,mors, aut exilium est, hoc est aquae & ignis interdictio pethas. n. poenas eximitur caput de ciuitate. ticu dederit cantharidas . Capiti ii est capitis tegme, ut Cantharus uas etat, quo ute- inquit Nonius,citati Va-

bant in sacris liberi pris.

habet an fiam, atque ut ait Acro, patuita etat. Virgi. in Buc. Et grauis atrita pendebat cantharus ansa. Pli. lib. 33. Cantharis potasse exe-plo Liberi pi is traditur. Est pterea cantharus illud atq;

rone in A. lib. de uita patrix in ii. in de ori. ne ling. Lat-αb eo capiti ii diei putat, quod capit pectust,i. ut aliis qui puta Gi ndutii copreli dit Iob. ca. 3o Quasi capitio tunicae succinxertit,ubi

interpres capitium pro col

716쪽

Capitulum a Pli .lib. 3 naturalis hisest oppidu Italiae, unde post essivum gentile, ponitur, capitulensis Pau lib.

D. dig. tit. decensib. l.fi. Similes lunt Capitulenses.

Capsarii diar qui filiis lac bibo

rum ciuiu ad scholas euntibus, libros defirunt in ca psula . Iuuetialis de seruoca p sario. Quem sequii cu

stos angustae vernula capst. Sueto in. Nc Ione. Cousiae

quosdam cu paei agogis, de capiariis uno pratidio pariter necatos. Vi . lib. o. rit.

de manu vin. l. si collactaneus, ubi exprimit capitarii ostiat, i. si porrat libros. Ited iurei munitatis l. sibus da

Careum genus cst aromatis myiopolis cCgnitum, nobis vero incognitum, quipe quod peregrinia ii t. Pliab. i 6. Peregrinum inquit est careum gentis suae Domine appellatum , culin. Sprincipale Gale. ad Paternianum. cap. de careo. V titςo quoque Apitius de recoquinaria. Paulus lib.3 3. dig. titulo de penu. IcS LAl. non omne. Sed quod quidam negauerunt pipcr ilia gusticum careum , & laser. eiusm di in penu. Doncsici improbatum est. Cartum siue carrus, & carru. ea plaustra sunt oneraria. hoc est comparata ad fer dum tin onera. Caesar in primo comment. Iumemorum inquit.& carro ita qua

maximum numerum coe, mere. Ita comentario quo-

. que Hispaniensi. Per viarii

angultia S carra complura.

Martialis. O luc uda Coui. ne solitudo Carruca magis essedcq; gratu . Iuriscosuit. lib. 3 p. ti. de donatio Dib.l. si id. Vel grex ait,vel carria.

Carthagini esses post n, litera , peri, non Carthaginensesi, litera dispuncta, ut nunc vulgus loquit, debere scribi de proserri adstipulatur

Florentinorum Pandectae, tu quibus q oties . Carinthaginensium sit mentio, sic scribi adtior uri Lod uicus Bom gni Lus,data sibi copia libros illos saepe

legendi. Sed,& Pii scianus lib. . de octo partibus orationis;

717쪽

tionis: Si nomina, inquit,

sum tertiae declinatio uis, ij cluti tis,extrema genitivi,& aisumunt ensis, ut pr-stor pistoris, pistoriesis: Carthago carthaginis carthaginiensis: hoc est lex sylia,

barum. Atque ira in omnibus codicibus vetustis SpE semper legit. Ostendit huc locum primus omni u Laurentius Abstemius, atque ab omnibus viris dotis eius inuentio est admissa. Cassiopa ciuitas, & promo torium est Epiri, Strabone Ptolom o, Plinio, arq; alijs author ib. Vlp. . lib. digest.

tir. de exercitoria actio ue, I. I.Sunt, inquit, naues quae a Briindusio, vel a Cassio. pa , vel a Durachio vectores traij clunt. Castellum est aquq conceptaculu , unde ex aqua ductu

publicitus distribuetida est per vlbem aqua. Festus ab antiquis ait, castellum diuidieulum fuisse appellatu ,

ex eo dictum, Q inde aquae diuiderentur . Apud Plinium, Vitruvium,& Frontinum, de aquaeductibus, scpe castellum in ea signifieatione legimus. Aphricanus de leg. I. l. caetera.Si cancelli, inquit, sim, vel vela, i gari poterunt non fistulae, vel castella. Item lib. - .det aqua quotidiana, II. quid

sit. vi p. satis clarὰ interpretatur : Ex castello, inquit, idest ex eo.receptaculo ,

quod aquam publicam suscipit. Castellanos Fro tinus quoque illos appetilat,qui castellorum curam

gerunt.

Catadromus interpretat de- cursus, ua catadromeo est decurro, decursio aut e per catadromum iis sine perliculo erat, quod & Ιui isto. sultus siguificat, lib. I dusest. de actioni b. emptio. si seruus tuus. Eu,m qui fuisse seruum,qui per cata dromum de sceleret, ut in cloacem demitti solitus eς set. Suetonium in Nerone: Notissimus eques Roman - , elephanto supersedens per catadromu decurrit. Quod autem ludicri genu S catadromus esset, nemo dicit, quod ego sciam, neque ausim diuinare. Cauma, alis, calor siue in cod.

interpietat,cauo. n. est calefacio siue incendo. Vt pi .deleg. I. l. cu res. Si finadus inquit, cum a te perierit. Atq; aliubi: praedia, inquit, quaς sumate Periesunt. A tq; adhuc

718쪽

LGihon Iuris Ciulis.

hue alibi: Si eau male ali ve casu pars fundi perierit, qui b. in locis casma Peau. inate legitur.Casma naque per ch. aspiratu aliud signi fiat: hoe est caeli hiatu siue recessu. Auiliores sunt Atistoteles in Meteorol.Pli .in Σ. nat. historiae. Seneca in prima, nai. quiestio ie. SeTuius lib. 9. Aeneid.

Cavillatio, insit Nonius Marce.est ociosa caluntatio, &cauillari, locati. Valla: Cavillatio,inquit, subdola, cidam, ratio, qua no conscii nobis mendacii, vincendica proferimus.Vlp. titulo , de verb. signisi . l. natura ea ullationis,&c. Ite de regu . iuris. Ea, inquit, est natura cauillationis, quam Graeci

stoma vocant.

Caupo dicitur propriε qui vi' num uendit: caupona uero

est mulier,quae uinii quoq; vendit. Est et caupona locus, in quo vinii uenditur, author est Prisc. Apule. lib. primo, te a sino: De quada, inquit, amita caupona ilico praeconior. Gel. in 7. Qd in caustona delitescerer, id ad vesperam per portaret:

Apud Iuris ti .est li. 7. dig.

furti aduersas nautas, cau-Ponesn stabulatios, ubi deae propemodu qirae apud

Horat in I. ser m. leguntur.

msari j dic Mur, qui causam

hiit ex morbo, ut muneribus vacent. Llu.lib. s. ab urbe csidit a.Tertius, inquit, exercitus ex causariis, & senioribus. Seneca lib.5. epistolarum. In animo nostrossint quasi causariae partes, quibus adhibenda curatio est. Spartiali usi in Had. Omnes causiarios subleuauit. Plinio lib. s. Causariis vel latere vel faucib Mart. lib. 49. titulo, de re milita. l. milites, Causaria, inquiemissio est,quae propter valetudinem laboribus militiet soluit. Modestinus de excasationibus. Propter aegritudinem, inquit, cariam vocatam, causariam remissionem acceperint.

Causior, aris,est causam reigestae asserre siue'excusationem. Quintil. Ne causanti pupillo ne tutor irascatur. virg. in Bucolicis: Causando nostros in longum ducis amores.Vlp.libr. O. tit. de sidet eom. lib. l. generali--ter . Neque enim causari debere, quo minus illi reluctum fit. Cauterium,serta mentum est

chirugi cum ad inurenduvulnera

719쪽

De Litera C.

vulnera. Est praeterea cauterium instrumentum pictoriti, quo ututur in pctur', quae clicitur encaustice , de qua Plini. lib. 3 s. & Martialis: Encaustus Phaeton tabula tibi pictus in hac est .

id ubi vis Dipyron qui

Phaetonta facisὶ De eadequoque Ovidio dixit: Tabulasque coloribus uris e Martianus de fundo instructo . l. pictaris. Peniculi, inq uit, & cauteria, & conchae, ubi mendose per cau teria, cautheriae legitur.

Cedere diem significat incipece deberi pecuniam. Venire die mi, signi sicat eum die venisse, quoippcuma peti possit. Ex Vlpi n. in tit . qui

est de verbibl. l. cedere die.

Cedere post: ssione vel usu

fructum , vel ius , est alteri possessi γnem, vel usum, velius tradere. Ambrosius ad M ircellum. Quid sibi profuturu D quod rura possessionis cederes. Vir. I l .RCn.

Cedat ius proprium Regi.

Idem in tit. de leg. 2. l. similiter. Si vla Ducttim , in-s t mortis caul Ia cessero. Et in tit. de acquir. pom. saepe Celarium dicitur locus a reponendis celadisque esculentis poculetisque uictus

Apud Colum .de re rustica. caput ex quo pacto villica tractare debeat cellaria Iuriscon. de leg. 3. Cellarium, inquit, iunctum ei de die-tae. Cellarius vero est, qui cellae vinariae pret sertim pretponitur Plau. in captiuis . Sume, posce, pro me quidvis te facio cellarium. Vip. libr.3 s. de iurid. instruct. l. quaesitum. Cellarium, inquit, i. qui ideo praepositus

est , ut rationes. saluae sint. Et aliubi saepe . Ceaiotaphium interpraetatur inane sepulabrum , i. quod sine cadauere in memoria tantu defuncti coli structu est:quale apud Virg 3. Aeneid. Hectorem ad tumulum viridi que cespite inane. Vlpian li. I i. de religiosis,&e. l. vel quae. Sice noto

cendu est, & infra l. monuis

mentum. Monum eluta, in.

quit, memoriς causa factu, quod Grς . e cenotaphium dr: Et tunc scribitur per e, simplice.Nam perae, di pla- rhongu , significat caenotaphum nouum sepulchria,

quale fuit illud, in quo Saluator noster fuit sepultus , de quo in Enag. Sed per ce,

720쪽

Zexicon Iuris Ciuilli.

ratur. Cenos aut siue diphthon, vacuus, cς nos per Ce, diphthon. significare coe . Censeo. es,est arbitrari .vn censores dire, ad quoru censio

lus, ut scribit Varro de lingua Lat. Festus quoq; Cenxores, inquit, dicti sunt qd rem sua tanti quisque aestimare solitas sit, quanti illi

censuerint. Hinc dnr Cen-sti,quorum tes est aestimata certa quadam sumn a &per ea in classem suam redacti, si et Opitecensi. i. opibus censiti dicebantur: &Capitecessi qui nullo , aut

paruo aere censebantur Autor est Gel. lib. I s. & Valer. ubi de Mario In codicis Iussi. li. I I. tir. est de agricoliscensitis,& infra . In quibus causis coloni capite censi tid nos accusare pnt. Pop. tit. de acq. re r. do. l.ergo Cens-torii, inquit, vice fungitur, Centones sunt cilicia ex pilis caprarii, siue panni erassiores ex lana diuerso rucol ru consuti. Pau.in Epid.In altu qras cui centones sam cias. Iuvena. Iiurauit cali-du veteri cεtone lupanar- Cato de re rust. Prius veterem sagam accipio, unde fiant centones Dehmoi rusticis cetoni b. loquit Iu. cosut tus Vlp. libr. 3 3. dig. de

fundo instruc. Cctones, inquit,suu es percit . Ac.Vgur)j authoritate, cetones interpretia tur, puluinaria,id-

est opus factum admodum puluinari v. Q a id vero per puluinaria ipse intelligat,

ego no video. cum authore

Seruio puluinaria sint lectuli,qui sterni templi eonsueuertit. Principum qu que puluinaria dicu tur, ut apud Iuue. Lupanarias tu. lit ad pulvinar odorε. Catullus quoque de nuptijs Pelei: Pulvinar vero divae

geniale vocatur.

Centurio miles dicebatur, gpraeerat. c. militib.& cohors illa cui praeerat, appellabatur Centuria. Centurionisi ligne, vitis erat, siue , sarmentum ex vite. Plinius; Centurionu,tu quit,in manu vitis. Iuv. de Mario sub Centurione costituto: Nodosam post haec frangebat

vertice vitem . Luc. in s. de Lelm centurione: Latiam

longo gerit ordine vitam. Et Sillius. libIO sexvo. Le. uius

SEARCH

MENU NAVIGATION