장음표시 사용
12쪽
VERONENSIS . S. VAE in astu mortales inuenere summe Pont. Beatissime, nec ab uno omnia inuentasiunt et nec in Iucem simul omnia prodiere id haec una civite tru aliqui dies er rerum ccn ditio tulit.Fortunatissima autem illa mihisasse uidentur echla,quibus concessumst in difficilibu ac magnis digna quidpiam is uenire potu1st,qucd certes iciori bin tris priscorumsaculis Idoge donatum fiat .nestram uero statem hunc quum mecum ipsi considero,*liisdem non satis scissalicem ne an insalicem huc in re debea appirare,quanodo eornm quae ab antiquis inventa fuerunt,multa quidem antprosus intesrier'aut uix tenuem sui umbra ncbis reIinquere ualuere.Contra uero mulita alia, qtiae ne antiqui qhidem nouere, perinde ac enastentia aetate nostra
comptria sint et qua in re uel magnum quoddam 'tum tempestas haec hohu se uidetur m hi ut si priscis iris comparandu'rte non sit, multis tamen
anteponenda uideatur.Mviores nostri ut alia permulta taceam uItra Fortunatas insulas ab occasis,nil rq Catigaram ab ortu nihil pene nouere, atque, i Ierioris mundi huius, quem nos mortales colimus, uix dimidium attinges re ualuere:nunc tot Insillae tot littora tot gentes patent ac totum quotcun pMaris Terrael est,m cognitum nobis Dr nauigatum sat. Sed certe resis, perioris quos mundi irius,quod Coelum dicimus, magnam partem ipsis iris maioribus nostris ignotam MF pessumin firmare:ηam 3 er cocle era reμgionem contemplati,nec sane multos orbes agnouere, er prurripuos illorum motus uix duos deprehendere potuere. Nunc uera qua si utriuis Mundi comitio sto quodam restruata fuerit aetati nostrae o maiore numero er magis admirando cogniti crbes sunt , ev prurcipui duo aI3 motus alis uentirper quos cum aditus ad muIta eorum patet,quae abditissima sunt is natura: tam via ad ea omnia fine ulla obliquitate demonstranda , quae circa steras apparent.qua de re nunc ego quod tibi in primis tum reliquit omnibus,qui
aetatis nostrae Duentis ornamentisin; gaudent gratissimum futurum sterem nonnulla fripturus si/m. Non te latet quicunt tronomica sunt pressit,
omnes simper in redden dis eorum causis, quae circa sidera apparent,m gnahabuisse cultatem. duae enim quum essent uiae eos reddendi causas, aste'
raper orbesitis,quos Homeccntricos uocant: altera per eos quos appellat
13쪽
hemecentricis uterentur apparentia non demonstrabor . fuero Ecenti demonstrare uidebantur id quodammodo impudedium iris corporibus fientiebant Musi iris ac Ruras dabant, quae minis
me coelum d tant. quas ob discultates Eudoxum ex antiquioribus nec non m Calippum, quoi per homocentrica demonstrare uerent, in muIus derci si accepimus. Hipparchum uero inter primos maluisse Ecentriccs orbesrripere,quam 3s,quae apparebant e quem Ptolemeus ab eo mox penὸ omnes scatisiunt. Verum enim uero aduersus hoste quan
tum ad Ecentricos pertinebat omnis I per Philosephia imo mastis ac orbes io si di reclamauere,nemo enim qua Philosophus e re lacte nin inuen est . qui inter diuisa irare perstilissima corpora menstros sthaeras statui,audire pust. Ea de caussa plerique diuersis aetatibus quo phi
ι sophi simul et apparentibus satissacerent sublatis erint alia quaedam mοIiri Jesui3 quum paulisper precessissent ,1 e 46tituti
ab incaeptis destitere, Alis quam mala tentarent tollere,peiora muItore. Ita nullo hac in re quod dignum esset inuento monstrosea quidem balte nus er maana ex parte imper'cta permansit instronomia r quemadmo dκm inferioris mundi ita er Aperioris magna pars mortalibus occulta D it. State ne ira Ioannes Baptista Τurrius ciuis noster maxima ac pene dimu miseeenitur,ersiecreticris cuiuisam Philosophiae cuItor adivirandos duos in Sphe is motus inuenit:Illos ut arbitror quos tam Albatem tum plarique alii Afroneri Iesere in stellis uaticinati sunt.per quossibi ire sistus qtaditum nactas ad multa esse.praecipue uero ad ea fine ullis Ecentricis demonstranda, quae circa stellas ni fiuntur,quam rem magna ille ste agitare aηimo caeperat,quum aIiter decernente ,rtunasub ipsis initiis immatura inexpe statam merte praeuentus est. Iuuenis σtate ingenio studiis uirtute di plionaque ferὸ omni ferentissimus re admirandus. Moriturus autem quum iam et squalem Trimetistum Mercurium frunt morientem a lantes armcos ro ulli, ut memores forent illius nauis quam in medjo aethere perspetuo ascen
d re er defendere docuisse tu ire ad nos connesus, qui astabamus amici. quum multa alia dixisset, tum me resticiens,quiddam inquit habeo Da lora
quod te siupremum rogem.hρrtante uero me ut diceret emore inquit teFre' : lim eorum circulorum,quos Timetu ad aram X Iitterae primum=cs mox ita retorquet,ut linearum capita intersi coeant. Signi abat aute asi inuentos metus tum,quod mihi nunc inuidet mers, si te prflaturumsse
rem ac captum per me negotium perluturum,magna morienti mihi conso alio sutura est .cui ego memorem stre medi opus fuisset, G desiderio ir Iam ijs clarum proim Illo igitur ut Dist placuit uituJuntio, quum decedere
14쪽
de amo pietas mibi ira non possct tum in in totum legerium totque inventu cendidyst,maxime autem mi randum nideretur inflatitum illud tae, sellium rerum inccptum,merum ine agitare animo occvi,num permes rore ieri pupsint non omnia 'ccsaltem quodpromisissem sterarim negotioum ab interitu definderetur,quod praestare pessm, uidebar mihi ipsi ersatis memoriae tanti amici feci π non parum dedissi artacti nostrae,si eo insvento non in sit frustrata, quod iri fata quodammodo reseruauissent. Ad
hoc autem π non parum impulere me Ioannis Matthaei Gibberti Religio. Umine trσ urbis Episcopi exhortationes . qui quam Ioannem Bapti amTurrium Denarrabili quadam beniuolint iasimper prosecutus fuisst,ma gnopere optabat memoriam illius inter mortalis uiuere. Ego uero desideri nm eius adimplere,non flam ob uenerationem tanti Epistopi , sed ex debito quodam tenebar. per cuius liberalitatem Usetfastum , ut quasi manumissus in Iibertatem,er otio frui possm,m omni pene ea commoditate,quae adsudia litterarum expetitur. Has ergo ob causa tametsi rei disticultate neuitateque non parum diterrebar, appuli tamen animum ad totam Astronem, eum negetiam omni cara Iudios euoluendum per inuenta a Ioanne Basptista principia quἄquam via quam ire inire cverat ut frie fcretior, rarioris cuiu1dam intergentiae, ita minime tentanda uis estsed iter omni,n ο aliud late planius tene ium,quo demum essectum est,ut nec mea me ut arbitror vllerit stes:et plane cognouerim quscuns circa eras apparD, aptissime per homocentrices orbes monstrari posse. isthac igitur de reprae, sin, hoc opus fripsi. ac tumfrte abfIui, quum te Ponti cem Max. magna totiu, Chrsiani orbis Iatit Uctum fuisse,nebis assutum est. Quum uero asnctissmerum tuorum pedum desulatione ad nos reversius Usit Ioannes Matthaeus Gibbertus Epistopus, ego illi quasi fructus nuntiaturus eius otii,
quod ipsip perissi mihi,dixi negetium deflerii perficisse me:ac sub eius austicio desicationes ,si ita sibi uideretur,editurum. qui quum milhigratulastis,issi minime inquit Ab nostrosdsub maiore austicio Mes. meum enim
f hoc munus, placet ut nouo Pontisci nouum dicetur opus: quod cocli aesderam centemplationem compIectatur: quorum ille claues alp imperium gerit,matismum enim tristurum puta,regno suo acdire decos dignitas
Reipub. curas nullo alio magis teneturstudio,quam totius Philesiphiae raeripue illius quae circasIderabo coclestes orbes uersetur.Iri proeterea quum coeli omnes omnis Dei terra gaudeat π gratuletur, set quidem hoc pacto xt er coeli quodammodo ipsi et mul Verona tua, que ego pariter congag deamus,grathlatumque eamus tanto Pentisci. quem Deus cptimus sua tan
15쪽
e in Rempuue. 'ratia' eccli in periclitantipti est. Ergo tantum e οhoc austicinni cupieni re desederio nostri Epycopi maremerendum duxi, et plane cognoui nuri convenientim suam tibi deberi Ilerarum orbiumquErontemplatione in quibus potestatem tantam unus ὸ mortalibus cunctis habeM.AEqui Jimum praeterea est,ut er tu nouis pleri orbibM.qui nunc primum cogniti Pn gratularis: missi tibi:qnoffata tuum in Ponti catum quadammodo reseruauere, ut patente iam re terra omni nihil in instriori hoe mundo sit, niihil is superiori,quod tibi non sest apertit ac gratuIetur. Q uod si re ea quo p te tenebit tum dena tum necesseria cura, quae Iulium Caesis rem Pont a Max.habuit,reformandi anni reflaris cursus ad uera aequis noctia reducendi uccurendi planis cyclis , hinc te non inuitabunt modo, sed et apertissimum uiam ostendentlydera, quibM cum magna quaedam esse tibi cegnatio nidetur. Ira nocenti ulularia felicius assere, Romanum, Frenensi pβmilia esse uoluere, crescentem ortu nae bonis, uti tutibus,diγscipIisi sp omnibus,ornavere. cc postremo in terris Poni cem summum ae Dei Vicarium esserere.Tu igitur opus hoc laalec p εβ qua i eo te erae eum reliquis orbis gratulationibus salutatum ueniant,benignus accipies. aesi quando a Chri banae Reipub. curis uacabit, ad remittendum animum Iesges. Caeterum non me latet quae valde noua sunt, proertim et maiorum nafrorum placitis aduersantia,ea,er odium quoddam secum afferre consueuis seselystic em temeritatis cuiusdum. Quoaam praeterea'rescio,quos novorum orbium numerus, multiplicitasφ est niat. alios qui qua i adiecta rembus astronomicis dissicultate, horum Iethenem resipant. verum in se quae noua in Iucem ueniunt,inquum est non ab autheribus siumendum esse iudiciνhmsed ab se quae cribuntur. quaeli ita intellectas si recte tradita fuerint,deIectare potiusquod noua int,quam odia haberi debent. Αduerueri uero maioribu nostris ea in reliceat nobis, in qua et ipsi maioribus eorum et phiIo vhjae omni ac si demum naturae sunt aduersuti. Orbium autem novit tem numerum nemo Vrestre debet, quando Carippo sthaeras quinque
et quinquaginta indutante neque Aristoteles neque totae Athenae eum nuν merum Vre tulere. Porro MicuItatem astronomicis rebus additum nemo putet.quandoquidem illud nos uere pollicemur, priori astronomiae Iucem quandam aditum s perfacilem esse per haec adieritum, T Ionge minus Quinptenque in homocentruis nostris laboraturum, quam in ecentricis alioν
16쪽
men existimanda est, re digna quae inter principuis cessa tur tum quod circa coelum re diuina illa uerlatur corpoωr'quaesidera appellamus,tum quὸd mathematici dycipli nae ubi diu ex certi simis magna ex parte ratiocinatur. Videtur autem ereosuper alias admiranda,quod annorum Apra mire tum praeteritos tum Iuturos iniuersi coeli motus dicerepos, stolis' ac I in re aliorum conuen
rin,cppositiones,destitus,m quicquid quaeq; saecula asses Iura in coelo lint, ricuisse,ad miratione profisto dignum est,m cognitio diuisitatis cuiusJam particeps. At uero er non propter fellam solum ed ετ propter aliή muruta expetenda atque amplexanda uidetur. ad quae non modo utilis φῆd re necessaria quodammodo est. nam quoniam quae hic untis siuperioribus er re guntur,re uariκs cfici tur modis superiorum quidem status mutationes' rognoui1st iiij I ismum certe est,et in uita magnopere desiderandum.quam ob rem εν prognosticae 'cultati is multis, eg medicinali,σ nauticae arti,
ac rusticae ex niuitis ullis Ammopere accomoda est, tum uero π ad multostisius ciuitatum idonea,utque in uniuersium ad omnia,in quibus ulla temporiser monlimenti rerum ratio est, petiissim sim autem ad totum Geographisam necessaria.Praeteream ad componendos quos animos non parum conducere uidetur haec1'eculatio. tum quidem quod paruitutem nostrimet renitae nostrae non aliter magis cognoscimu quam eorum immortalium corpo rum magnitudinem cr perpetuitatem admirantes,tum quod animum ab his terrestribus afforentes diuisorum commercys assueficimus. Hinc primum de Diis cognitio habita,hinc eorum umor ετ ueneratio. hinc prima Sternis alis admiratis fit. In homοcentricis autem nostris non solum ea utilitas
ineri quae totam siquitur a rcnomiam ,sid re alia quaedam magnopere desideranda.primum enim σ ad ueritatem ipsum, qua nihil optatius esse de λbe m ad proprios coelestium metuum causis pern cendas facerre uidentur satis, deinde ετ ad qualitates motuum ipsis,quarum multae halienus in ambiguo at 3 obscuro re.quod re in Aplane orbere iis fle persticere satis
Iicet.qvalis enim quotus' i non errantisi flerarκm motus, quomodo ansnus mens ra tam varia diuersu temporibus inueniatur, tr qua ratione febstitiorum diuersitas fusinuri quidem ut par erat hactenus tradidere. scd ne tradendi quidem 'cultatem er uiam per cognites has tenus motus ulli baωbatre quod Guti nostrae sit diei π 'tum affert reseruabatur. Huc igitur
17쪽
is,deduxit. quapropter v nos qui per homocentricos orbes demonstrare Iolicemur quae circa steras ste fiuntur suns quidem fecerimus, si is tam abditare tam dissicili nihil impossibile,nihi I inconueniens oe ab onum induxerismus.quod certe issiciunt,qui per Ecentricos orbes demonstrare haltenus uaIuere. de quibus rationem habebimus Iocoβo.ubi ostendemus nedum necesfridi non es propter ea quae apparent ,sed ne posse etiam Use in natura.
r apparentium multa n on demenstrare, pIuribus etiam aduersri. Is autem procedendi nobis erit modus ut in singulis ante omnia prσponamus qπσcuηφ apparent,quoes obseruata tradu tur.mox quopacto abi ea o lens dere conati sint. tum demum quo pacto eadem nobis demonstranda uideans tur per ea principia,quae nuper hi ueηta μηt. Nunc uero ad rem ipsem
accingamur in primis noηnara ceu supposita praemistentes. quod discipIissmηριβciunt,proertim βbalternae. a nod si quaedam a naturali Philo Abia nobis petitaserint,nemo existimet aliena nos prosequi. quἄdo Astro ηρmiapartim quide mathematiu dist Ises, partim et natural ubierita est. SECTIO I. DE PRINCIPII S.Cap. a. Steras perse non mouerised in uberis duci.
Illud igitur in primis'atuendii est ncbis,'eras quas oriri atque occidere er circurserri videmus,ncn exfi ac stonte moueri,sid in orbibus is
ratum demenstratum p iam dm est, non ab re tamen ferit er nunc qμcqgemo rari.quandoquidem nonnulli fiunt non ex antiquis Ium sed e recentio ribus etiam ueI magnae authoritatis uiri,qui moueri per siesisterus acθοηte circumagi perinde ac aberis animalia quaedam , ripsere . sed certe hi nubIane dum uerased ne uerisimiliquidem ratione adduiti, ita Ant visast. quando er ratio Omnis cr ipsi etiam si s doc istellas omnes Sphaerii ossi xas uehi. primum enim fi ad eum Bierum multitudinem, quae non errantia dicuntur,resticiamus, quas quidem depittam ante oculos firmam Sphaerae ea uehenti idera conniciemus. ea enim est Sphaera ratio,ut quae in medio circulo partes μη e Iae sphaera commolao maximu uelocismum π circa centrum describant circulum. reliqua uero a medio quanto absent mogi tanto misores,todiores, ei centro remotiores circulas ducant usille
ad polos. sibi minimi,turdissmi,m a centro remotissimi circuli I t. ita tomen ut omnes inter se comparati circuli qualiter circumeant, atque orbem
18쪽
expantem omnia plane prolaruleras rudemusquor inerranter incuntur. nam quae in uocato arquino hali circulo Aunt, eae Iae maximum uelocissmum re circa centrum circulam lanant. ab eo uero deinceps quanto aliquoe recedunt magis tanto minores tardiores t a centro remotidores circulos obeunt usque ad polos. Circa quos quae sunt sterae re misismos, tardissimos o a centro amotissmos agunt. qui tamen omnes circus Issi ister si comparentur, valiter quidem orbem peragant, re ad idem re Mertaηtur . quae omnia quum in tota illa multitudine 1iderum in utraque coeli medietate e Iibella re stondeant,dabitare nemo debet in Sphaera aliqua
te mcneri psssent iura prostrito esst,quae non circa centrum uerteretur. ea enim naturas eriorum corporum est, ut circa centrum conuertuntur. Ad eos porro,qui Planetae dicuntur i quis resticia et ipsis c militer uidebit, non ex se moueri sed in orbibus in tostri. nam eos modo ant modo retroer nunc dextra nunc finistro,s modo tardius modo uelocius, agi constat.
quae diuersitus ab animali friesse ρο composito aliquo corpore,quod instrumenta plura et principia moueri diuersa habeat eri per si possi. a simplici
autem π immortali ccrpore, non quale est coelum Er coelestia omnia. quod enim fmplex est, unum omnino est. unum autem unius est naturae,rena Mem .ro natura, ius tantum est iis per se est.ex si igitur tam diuersu obire planetas impegibile est . in Sphaeris autem deIatos non impos ibiI ut insequentibu ostendemus. At vero er alia etiamnum ratio monstrat,in orbibus rapi,quae circumaguntur flerae .s enim non fiunt in Orbibus ,sid si se agitam,
oportet quidem aut in vacuo moueri, aut in alio corpore, quod iis caedat. quemadmodum aer ετ a lis consueuere. ac nec uacuum esse, nec tuIe poste' corpus quod crdat . ubi enim corporum caessio ulla est, issic π rarosectionem esse m aidest em nece*s.aIlaqui moto quolibet totum maneri oporteret,quod latra modum est. at certe rareferri non potest corpis in quos untur stellae . tum quod summam raritatem sertitum rarescere ncnultra potest:tum quod corruptibilium assectio quaedam es rareffitio adden, sutioque,m in iis semper uiolentia versatur. coelestia uero nec corruptibilis Ant,nec uiolentiae ulli obnoxia. Otque ex his quidem er esse muItis non mosa ri per sini era μηνδεμ f ut aui nouit pertinax petest existimare. Cap. 3. non unam tantam Sphaeram esse ei pluret. Hoc qui in ita si h beat=qui re trud uidetur, hi non una tantum fit Sphara ,scd pluris. Stellarum enim ρμιν videmus, aliae sempir
19쪽
quae ergo ad alias itum rationemq; euariant se eadem insphaera non possunt, ni sper si mouerentur. at non per se moueri,distum est. quotquot ergo ratione ad aliis mutant,tot oportet e sthaerois esse,quae ira strant . quae uero no mittunt in eadem esse burra eis cosintaneum est. in pluribus enim si essent, fuit pristo resteyum3; ad alias comutarent, earii orbibus diue .
mede euariatis . Septem igitur quu nicter. quae perpetuo errantesside ad alias mutet deliqua uero ors, quarum in η ita pene multitudo e semper inter se eandem ratione construent,ecto ad summu cogniti orbes uere. quibus
sellae sunt a Diis datae. quorum unus a signatus .lssuit, quae nunquam oberranis1dera qui π cb id ΘpIane fui appellatus, quod in eo irma sidera nunquam errent. Septem nero tributi sunt 8s,qui ab errore in perpetuo Planetae,hoc es Errones fiunt appellati. At uero quod re aliae quos finisthaerae rottione magis,quam Jerarii a stictu cognitae,insiquentibin ostendemus. C p. q. quo ordine se habeant sphaerae notae. ontineri orbes unum in alio uti mani lum,recipiendam est. quo ca1 . tem ordine octo illi χhabeant, quisle issiunt insigniti nen una apud' antiquos opinio fuit. Aplun F tamen Omnes uno cossensis Aura plane itss'atuunt.primum quidem ea ratione quod comparantes Apianem planetis,uiderunt citus circunuerti Aplanem in occasum, frius autem planetas. rusus uero π ρpIanem hiderunt quaqliam citius conuerteretur, misin tamen ostendere motum siuum,Planetas uero mani liorem Jacere . quinimo et
Pplanes fleras perstexerui vparere ne quidem meneri, nisi Ioca multis alis comparassent . planetas uero per minus interuarum motum prodere animaduertere. Apertissimum id signum fiat non errantialidera longim abesse a ηcbis quam pIanetas,quod iure sit. non cognoscitur enim motin rufi coblatis locis,quae successive post se relinquit,id quod monetur. in propinqstis autem 'ci Ie ερ Ieca coorre re distinguere, quaquam minimum etiam dis flent . at in Iungi quis non ficile. quoniam quod inter unum re alium I 'cum est lateruallum e Ienginquo basim non Iecit, nec in oculo angulum paruum sit.propter quod nec moneri apparent, quae uilde dflant, nisi Iecarnalii interstitii comparauerimus. quam ob rem Apianem Iongissime a nobis
fiam animaduertere. Hst praterea remotiora non errantia θdera alio etiamnum indicio deprehendere,quod eocilaei micarent. Planetae autem non . tremulus quidem enim ect a: us, quod micare dicimus. neque enim ipse
20쪽
cENTRICA. r cin tenere uisu volamus. Iabor ut enim quae sientit pura. Adbo alitem pia netaesaepe ui i sunt aliquas non errantium stellarum occultare. propter haee igitur supremam omnium Apianem constituere. Porro er planetas quoque quum inter si comparassent,viderunt ετ non qualiter in occasium uerti d Saturnum ocius circu-rri,Mox Iouem nox Martem, tardissimum uero omnium Lunam. Solim uero Venerem et Mercurium inter si quide aequaliter,at Ima tamen cilius.tribu uero reliquis tardius. Saturnum ergo supra Eies cognouerint esse consimili ratione, qua π Rplanem cognouerant. vis derint enim quaquam citiin ire in occasium conuerteretur tardissem si tamen eo in motu uideri. qui et fi micabat,propius tamen erat,ut m miteret quam reliqui ab Saturno Ionem collocauere ei em de causis. Ab Iove Murtem. Linam uero omni u imum constituere . tum qμod tardissima in occasum acta, ueIocissima tamen in eo motu uidetur. tum quod ab ea pIanetas reliquos obscurari mani lum erat . insole autem Venere oe Mercurio quam ea ratis
non appareret magna apud antiquos dubitatio fuit,quis eo im siserior', ret. Ventrem tamen supra Mercurihm si seu stapersuadente collocaruere. quis autem Iocus Soli daretur,non satis liquidumst. Plato enim AEgyptios suo dum scutus supra i amfluum restituit Iem. eafri 1se ratione,quod conuenientiissime prope terram ea Iocantur sidera quae maxime beneficie terrarum sunt secta. cum quo er id quoque accedit, quod si I supra Ueηeremo Mercurium 're oporteret ab 's Aiquanti per obscurari,quumApposisti fit essent. nihil autem, quum pati ab se uideatur fA, existimare aliquispostili,non supra eβ. Pristi uero ante Platonem omnes π recentiores omnes post ipsi Dra venerem er Mercurium Iem Iocant. quod paruam stis
distantiam a centro teres ad Iungglibum uiderent. magnam vero ad solem. liare tantam quum intersit inter utrimque, conuenientis e medii Venus Mercuriust conqtituentur. Verum tam hae quam oppositae rationes ex 3s certesunt,quae commuinia dic solent,necessarium nihil continentes. Nos is ambigua re maiorem hominum part atque ipsum Pisaemurumsicuti itas urarum ordinem'atuemus,ut prima supremat omnium sit 'Ianesci indis Saturnus,lerti s Iuppiter,quartias Mari,quiritus Idista Veημs, et mus 2 dercWju Octava e ultima omnium Ima,ad nos prima Cap. s. lim erbem non nisi unum mothm habere. R Fcipiendum praeterea si unum orbem nen nisi inum mothm habe, re,atqlie elimsimplicem et uini firmem. Simplix autem est rectus,