C. Cornelii Taciti opera

281쪽

Leg. 4. Qui servum occiderit, XXX sol. Gallicae

monetae libras 39 , componat. Sic quoque Saxo

ilibus fuere diiugi , Frilingio assi , id est

nobiles , ingenui, serviles , ut videre est apud Lindelabrogium, in Glossario , pag. 347. Idem patet ex lege Fritionum , Tit. XV.Francis quoque fuere Antrussiones, seu nobiles,

Ingenui , id , Servi. Inde in Lege Salica Tit. LXXIV, de Chreodiba. Id est, de cadat eris combu)tione , Leg. 1. Si quis hominem ingenuum seu infixa seu in quolibet loco occiderit, , ad celandum in igne combusserit, XXIIII M en qui faciunt sol DC , Gallicae monetae libra 7, 86o, culpabilis judicetur. Leg. 2. Si quis antru Omnem; et feminam taliter interfecerit, aut celaverit , aut igne cremaνerit, XII. Verius LXXII, γden qui faciunt sol. MDCCC , Gallicae monetae lib. 23,s8o, culpabilis judicetur. Tit. XXXVIII, de Homicidiis servorum , et expoliationibus Leg. s. Si quis serνum alienum mortuum V ii νerit per furtum spolia ipsa plus quam XL

denarios, Gallicae monetae libras 3, aleant tulerit , ALB. HEN FRI MOSIDO , C deΠ.qui faciunt sol XV, Gallicae monetae libras I96, culpabilis judicetur. Leg. 6. Si quis ero homo ingenuus idum alienum expoliaνerit , ALB. THEI MOSIDO , CCCC en qui faciunt solid. XXXV, Gallicae monetae libras 18, culpabilis judicetur.

Servorum ver nomina , quae postea apud Germanos , ut inpud nos , in dignitatum titulos

evasere, simuli pretia habet Lex Salica, it XI, de Serpis mancipiis furatis. Si quis Majorem te Grand-Malire , Inferiorem, te malire 'H6tet, Scantionem , te Bouteillier est Echan in mari callum te Marechat, Stratorem , Ecuyer , abrum serrarium, urbicemsi e Carpentarium,

282쪽

Vinitorem , et orcarium, et iniserialerifuraverit, aut occiderit , et endiderit, νου ientem sol XXU , Gallicae monetae libras 327,

soL XXXV, Gallicae monetae libras sM, Culpabilis judicetur, excepto capitalei delaturE. Haec sint satis de conditionum diversiitate apud Germanos. Vide QCl. de Montesquieu pri des Loix , XXX, Cl. Gaulier de Siberi, Memoires de 'Academi Evale des Inscriptions , Tom. XXXVII, pag. 4I seqq.

Impares Libertini Apud ceteros populos , qui in Germania non regnabantur, libertini erant infra ingenuos ac nobiles quod certissimum libertatis argumentum.

CAP. XXVI. Venus agitare. Contra eius Urbrfenebre malum , O seditionum discordiarumque creberrima causa ; ut vidimus supra Annal. VI,

pantum id enim innuit rerum series ita quoque Placitum rotio Conringi , Menagio , aliisque eruditis viris. De hoc Germanorum usu multa habet Julius Caesar , Beli. Gall. VI 2I. Agri culturae non sudent, majorque pars ictus eorum

iacte , , caseo , , carne conssit neque qui I quam agri modum Certum aut ne proprios habet, sed magi stratus ac principes in annos ingulos gentibus cognationibus u hominum , qui undcoierunt, quantum eis G quo loco sum est at-rribuum agri, atque anno p6 alio transsire cogunt. Mus rei multas asserunt causas si iud consuetudine capti sudium belli gerendi agricultura commutent ne latos fines parare studeant, potentioresque humiliores po196lionibus expellant nec curatius , ad frigora atque astus itandos a

283쪽

rediscent ne qua oriatur pecuniae Cupiditas, que ex re factiones di sensionesque nascuntur ut animi requitate plebem contineant, cumsuas quisque opes cum potenti ssimis equari videat. Superest ager Talem agrum Gallice dicimus .

une terre en Ichere. Prata separent. Fecundiora enim sunt prata, si separentur, quam si pateant, ac sint promiscua. Bona ign0rantur. Cum pomaria non consererent Germani , mellibus content , fructiferum

autumnum ignorabant. Nunc quidem omneS Zutumni fructus novit Germania : Znet Amen veteri memoriae monumentum neque ullum adhuc nomen autumni proprium: communi vo

cabulo appellatur Herbuet , id est messis, quam

Unam noverant veteres Germani. Videtur autem primos mortalium duas tantum anni tempestateS,

aestatem .hiemem , observasse. Unde Moses in Genesi VIII, las , hiems, nox ' dies. Deinde tres, ac demum quatuor anni tempestateS distinxere. CAp. XXVII. Nulla ambitio Contra apud Romanos maxima C. Caecilius Claudius Isidorus funerari se jugiit -s i, Gallicae monetae libris Σ13,984. Plinius XXXIII, o Haec adhuc pr vati funera, ante imperii luxum. At periti rerum 69eνerant Arabiam nun ferre tantum odorum annuo fetu , quantum Ner princeps noνijim lPoppaeae suo die concremaνerit, Plin. ΙΙ, Ι 8.

Certis lienis. Quibus lignis ignotum. Divi

nare haud vacat. Cumulant. Ut mos fuit apud Romanos, qui .sunebrem Orientis magnificentiam aemulati sunt.

Sic Cornelia in funeribus Pompei Magni apud

Lucanum IX, I7s. Collegit pestes, irriserique insignia Magni

284쪽

Armaque Θ impressas auro , quas gesserat olim Exuνias , pictasque togas , elamina summo Ter conspecta Iovi, funestoque intulit igni.

Vide apud Plutarchum in Sylla , pag. 47s illata in Syllae funere decem .ducenta fercula Odorum grandia Syllae ejusque listoris simulacra e thure, cinnamomo.

Equur adjicitur. Sic in sepulcro Childerici ci

Francorum regi , reperta ejus arma , framea gladius : inventum quoque equi ejus caput, csolea , fibulae praeterea Phaleraeque aureae quae

Omnia vide apud eruditos Ioan Jac Chimetium , Anasta sis Chi derici regis, pag. 964 219 4eoq. ac Montiaticon , es monument de la mirare te Francois , Tom. I, pag. I .seqq. Pars magna adhuc exstat Pariliis in Cimelio Regio. Praeter jam memorata corpusque Childerici , reperta adhuc calvaria una , quae forte fuit ejus equi nis. Sic enim de Scythis, Germanorum auctoribus, prodit Herodotus Ι I. O spes frigit. Tumulum cespite exstructum jam vidimus supra Annal. I, 2. Maximos quoque e cespite tumulos regibus suis Scythas erexisse memorat Herodotu , oc cit.

Operosum honorem. Molium illarum rudera exstant adhuc Romae in Cestii Augusti, Hadriani monumentis , aliisque plurimis , quae passim cmaxime in via Appia occurrunt. Viris memini' e. Id quoque apud Canadenses populos vulgatum a Irimae iros dedecent. Et ad bellum profecturi Cios tantium ita alloquuntur: Sit 9 D memoria Feminae autem viro , liberos ,

Per annum integrum lugent , eosque hoc toto tempore continuis ejulatibus mane , Vespere

medio die , domi , foris vocant. Vide . de Charievoix loc ch. Leptre XXVI, 3S 376-

285쪽

CAp. XXVIII. Dipus Alius tradit. Jul Caesar

Beli. Gall. VI, 24. Fuit antea templi , Cum Germanos Galli virtutes erarent, , ultro bella inferrent ac , propter hominum multitudinem agrique inopiam , trans Rhenum Colonias mitterent. Itaque ea, quae fertili sima sunt, Germaniae ioca circis Heroniam fixam , quam Erato heni, quibusdam Graecis fami notam se ideo quam illi Orciniam appellant, Volcae Tectosages occuparunt, atque ibi consederunt. Quae gens ad hoc tempus iis sedibus se continet, summamque habet juglitio G bellicae laudis opinionein rnuncque in eddem inopi , egestate , patienti qud Germani permanenta eodem ictu , cultu

corporis tulitur.

Helpetii. Helvetii , es Suisse , latius olim

quam nunc , Lugdunum Versus habitavere. Praeterea in Germaniam ingrelsi, eam tenuere inter Rhenum Moenumque amnes Hercyniam

que silvam, te Rhin, e Mein , a foret de

Hari . Ulteriora Boii Boii, Gallica gens Melvetiis

contermina , ut patet ex Strabone IV pag. χος, Iulio Caesare , Beli. Gall. Ι, 29. Victi a Caesare sedem illam ab AEduis accepere , quam nunc dicimus te Bourbonnois Ante in Germaniam profecti ultra Moenum provecti, Hercyniam Silvam tenuere Manet adhuc eorum nomen in Boiem nomine , a Boheme. Quo tempore Helvetii Boiique Germaniam penetraverint, haud ita compertum. Id tamen videtur contigi1se , cum Tarquinius Priscus Romae regnaret. Tunc enim Ambigatus, rex Biturigum, te Ber , Sigovesum, sororis filium, in saltus Hercynios misit, ut prae gravante turba regnum exoneraret, Livius V, 3 3

seqq. Alia fuit Boiorum in Italiam expeditio, sed infelicior, Plin. III, s. Vide quae dixi supra

286쪽

111 IN LIBRUM DE MORIBU s

Tom. I, pag. 367, cum dissererem in eterest Gallorum gloria S. Mutatis cultoribus Augusti temporibus, Boii Boi emo a Marcomannis pulsi , in Noricum concessere eorum de nomine dicta est Bo-joari , nunc a BaPiere. Aran sci Ptolemaeo quoque ΙΙ, memorati. ungariae inferioris partem , quam dicimus

te Palatina dei itis, tenebant. A Plinio III, 2s dicti videntur Erat Uci , si valet eruditi Harduini

D. item dirimere videtur Tacitus infra

cap. 4 9 eosque Pannonica lingua , aut potius dialecto tributorum patientia coarguit non esse Germanos. Marcomannis Quadisque ulte riores erant partemque septemtrionalem Tran Ddanubiana Hungariae occupabant forte protenti Silesiam usque , ubi Offen , dans e Du hs 'Oeli, Iocus salinis Warte vitraria nobilis. Osos tamen Germanos esse contendit eruditus Pelioutier,

Histoire de Celtes , I, P, pag. 84. Sed non ita probabiliter. Treveri O merxit. Treveri , te Dioces de Treνes Nervii, e Cambresis , te minati. Vangiones , Triboci, NemeteI. Vangiones, te dio es de Morm : Triboci , te dioces de Straybour e Nemetes, e dioces de Spireo bii. Ubii, te Dioces de Cologne Eos, Cattis

exosos, in partes Romanorum pronos, e Germania in Gallias transgressos, in fidem recepit Marcus Agrippa , anno Urbis condita DCCXVII, Strabo libr. IV pag. I sq. Apud eos nata Agrippina , mater Neronis, Claudii uxor , in eorum Oppidum veteranos coloniamque deduci impetravit ; cui nomen inditum ex vocabulo ipsius , ut vidimus supra Annal. XII, 27.

t arcerent. Super ipsam Rheni ripam Ubios

287쪽

GERMANORUM NOTAE as 3

tollocavit Agrippa , ut Germanos arcerent, non ut pli custodirentur, experimento fidei satis probati.

CAP. XXIX. Batavi Batavi non modo insulam Rheni amnis, e Bόtuνe, sed aliquid ex ripa , ubi aliquot Batavorum oppida, coluere. De his dic- una supra Hist. IV, 1 , mist V, 9. Antiquo societatis. Unde Batavi dicti sunt fratres , amici populi Romani , ut constat ex vetere lapide apud Gruterum , pag. 72, num ν

Publicanus De publicanis dictum supra Annal. XIII, P. Oneribus , collationibus Onera , collationes,

te Corνges, e contributiori S. Reserνantur. Vide supra Hist. ΙU, Ir. Mattiacorum gens Mattiaci terras illas obtinuere, quas nunc dicimus partie de a gigraxie ,

Marpurg , de quo supra Annal. I, 6, mat tiaci fontes, nunc MiS-badem, re de Men Ce. De Mattiaco agro dictum Annal. XI, O. Finibusque variis Germaniae populis sui erant sines, quos solitudine defendebant. Id enim enixe Curabant , ut circa ipso , qui jacebant , asta forent, Mela ΙΙΙ, 3. Quod quoque testatur Julius Caesar Beli. Gall. IV, D, Publice maxim a Putant

esse laudem , qudm latissime a suis nibus acare

agros hac re significari magnum numerum i vitatum suam im sui tinere non potui De. Itaque ian ex parte a Sueνis circiter millia pastuum DC emendandum LX merito monuere viri eruditio

288쪽

maxima laus es, qudin latissimas circum se a statist sinibus solitudines habere. Hoc proprium irtutis exit limant, expulsos agris Mitimos edere, eques quemquam prope se audere conssere ismul hoe se fore tutiores arbitrantur, repentino incursionis timore sublato. In sua ripa. Usque ad Rheni ripam distusi

Mattiaci, maxime cum Ubii cis Rhenum fuere transgressi. Solo es caelo. Apud Batavos humidum caelum selumque contra apud Mattiacos siccum , unde Mattiaci acrius animabantur, pro solita locorum

animorumque cognatione. Decumates agroS. Decumates agri, nunc a

Suabe. Cum sub finem imperii Caesaris Augusti

Marcomanni, relictis suis sedibus Rheno proximis, in Boiemum migrassent, vacua eorum loca ex Gallis , Rauracis scilicet Sequanis , levillimus quisque occupavere. Agri illi Decumates inde sicli videntur , qud Lincolae , Germanorum incursionibus obnoxii , ut in Romanorum fidem reciperentur , proventuum decimam solverint. Eos vallo munivit Hadrianus Vallum Neostadio, Neu stat , oppido ad Danubium haud procul Almoni, Alimuh , fluvii ostiis sit , ad shavium Nicrum, est e re versiis oppidum impinam , Wimpse , per sexaginta leucarum Francicarum spatia continuatum. De Decumatibus agris , valloque , quod iis praetendebatur , plura vide apud

Limite adlo. Cum Decumates agri in Romanorum fidem fuissent recepti, tunc ultra Rhenum actus est limes imperii, promotaque praesidias agri Decumates habiti sunt tamquam sinus imperi d pars provinciae, Germaniae scilicet superioris.

289쪽

GERMANORUM NOTAE assCAp. XXX. Ultra hos Catti. Ultra Decumates agros Catti , quorum amplissima sedes inter Rhenum, Moenum , Salamque fluvios .silvam

Bacenim , te Rhin, e Mein , eseuν Sala , O parti de a foret de Hart au-delata Mesema ubi nunc lamesse, a Turinge, parti d diocesede adet borti de Abbaue de Fulde , de a

Franconie. Observandum, quod eruditi viri saepe jam monuere , ea , quae Iulius Caesar, Florus Ptolemaeus , de Suevis dixere , de Cattis esse in telligenda. Eruditus Gibnitius, Scriptores Bruns icenser, Tom. I, pag. O , putat Cattos dictos esse a fetibus, acerrimo animali quod ab aliis Catte, ab aliis Belle nuncupatur. Saltus Percynius. De silva Hercynia jam dic tum supra Annal. IL, s. Quae vero hujus silvae tunc fuerit facies scribit Plinius mermaniae oculatus testis, XVI, et Hercynia silvae roborum νasitas intacta epis , , congenita mund , prop8 immortali sorte miracula excedit. Ut alia omitrantur fide caritura , consat attolli colle occursantium inter se radicum repereus jur aut ubi secuta tellus non sit, arcus ad ramos usque , , ipsos

inter se rixantes , Curνari Portarum patentium modo , ut turma equitum transmittant.

Stris artus Artus nervis validi; unde egetius I, 6. Sit ergo adolescens Martio operi dei' randus , igilantibus oculis , res cervice , lato Ieditore, humeris musculosis , alentibus digitis , longiortibus brachiis , ventre modicus , exilior

cruribus , suris , pedibus non supersu carne disentis , sed nerporum duriti collectis. Di ponere diem. Disponere diem ad proelia

Vallare noctem contra incursus. Contra solitum barbaris latitare diu , noctu adsultare , Ut occultarentur insidiae , majorque ingrueret terror. Si

Per noctem nihil molirentur, tunc nulla lege ,

290쪽

1ue IN LIBRUM DE MORI Bis s

nullo ordine, somno ingluvieque oppressi ace'

bant.

Ratione disciplinae Ratione usuque disciplinae

militaris acceptum.

In Duce. Optime Florus ΙΙ, 18, Tanti exercitus , quanti Imperator. Ferramentis Ferramentis ad opus, copiis ad victum, peditem onerZbZnt. Ad proelium. Alios videas ire ad proelium unico impetu conficiendum Cattos , ad bellum arte, disciplina, tempore, administrandum Proelium , te combat bellum , a guerre. Fortuita pugna. Apud Cattos rari erant eXcur sus , rara quoque pugna fortuita. Formidinem. Quo quis timidior , eo velocior. Qui cunctatur , constantior est.

CAP. XXXI. Vertit. Id est , versum est. Sic Quintus Curtius IV , . Ira deinde ertit in

rabiem. Crinem barbamque Sic privata audentia crinem

barbamque summisit Civilis, ut vidimus supra Hist. IV, 1. Sic apud Paulum arnefridum Hist. Longobard. III, 7. Sex millia Saxonum , qui bello superfuerant, devoνerunis , neque barbam , neque capillo incisuros , si se de hostibur Suexis ulciscerentur. Recentior memoria Gulielmi Lumei ex comitibus a Marca , qui se obstrinxit voto non saturum se ante capillum, qudm EO monti atque ornant mortem ultus esset Strad de Bello Belgico , libr. VII pag. 3qq, Pre a naῖcendi. Egregie dictum. In tot tantasque miserias mortale genus nascitur, ut unicum

nascendi pretium sit virtus. Singulare autem catrox fuit apud Canadenses populos illius Iro . Quaei, Iroqu0is , dictum , qui cum patrem suurra diverso in exercitu offendistet eum jugularurus