장음표시 사용
41쪽
A Haec igitiir vena, ut arbitror. uniuersa aegritudineso acutaso validas patitur.nam tota una est atque continua a nonnullis autem medises ea pars duntaxat , qua secundum dorsum discurrit, grotare credi-riar.quoniam eius,que cor intrat,notae obscurae sunt.intra pecuis enim
rei nulli adlisi in scd n pectore subleuata protenditur, donec tranς uersum septum egresta cordonseritiir. Igitur si quod ingens malum
hanc venam compiat, pectore ambiente delitescit. In hac itaque vena Cedmata oriuntiin. Sunt autem Cedmata diuturni affectus ex desu-xu materiae Drouenientes, qualido sanguis copiosus erumpens citi Lsmovitam deleti Per superiora litidem per pulmones arteriam co sum si in pectore fiet taractio: Si iuxta Principii in imum ventrem descendens in intestinis continetur,atq; adeo intestina replentur cum prius, quam deiectus sanguis in conspectum detur, homines inter uran, ventriculus sanguine redundat. Nascitur & circa venam phlegmon qua ipsas magna sit, celeriter hominem tollit ignis enim acer mordaxque in ambabus cauitatibae inclusus accenditiir, paucusque duntaxat soris apparet, ut tangenti sanam tenuis esse videatur aeger et sese comburi existimat. pulsatus arteriarum exigui sunt, ereberrimi ic veluti oppresi atque repulsi frigus adest extremorum, sitis aspera oris siccitas. facies decolor rubet omne corpus subrubidum C est praecordia durassent atque reuulsa Molor in dextra parte maior,&cum palpitatio in longitudinem ad ilia usque perueniens quibuLdam: arieria secundum dorsum inflammatur quod pulsatio in ali risyraecordiis manifestat. nam ipsa venae caue morborum particeps csticitur iuxta illam in sinistro latere posita, apote ea, quae in omne corpus diducitur, nihil leuaminis flerente, neque cutim emolliente. cutis autem sic assectorum quassida , rugosia atque aspera est sed in partibus prominentibus atque ossicis, ut in cubitis, gentibus, digitoriimque articulis magis talis conspicitur. mni tumultuosi fiunt. MD uti, quibusdam nihil reddit, quibusdam exiguum, acre, biliosum l
. tium ' acre mordaxque est mens utique has constat, sed quadam segnitie tota et &corpus tabe consumitur tum quotquot hunc habi si . tum viderunt eum Caus,idest, ardoris speciem appellarunt. quandoquidem qu adsunt, sub ardoris genere collocantur. Per Autumnum haec alias exoritur,cum scrum quiddam Mimmane sapit. Viros acii vcnc occupat, quibus mala lucrassi ratio, laboresque tenuem corporis habitiam compararunt. Decimo auarto die hi plerunque moriuntiir. imbus morbus diutius trahitur, lupi longiori tempore pereunt. Quotcunque autem aut ab initi pusillam phlegmonem habent, aut magnam paulatim remittentcm; mortem quidcin uadunt, sed non
42쪽
dum morbo liberantur. Hi longo sane tempore Causo labosa verum Eomnia periculosa iam desinunt,dolores, precordiorum distentiones, puli uim malitia,&mentis ignauia.adhuc tamen fastidios simi languentes, consilii inopes imulque Mardor, itis, ct lingua, aris i siccitas grum discruciant multum diuq trahentes spirant. sibito totum acrem una spiratione refrigerandi causa adducunt Vcrum si rigidam citiam plurimam astatim bibunt, breui interuallo molestia lauatitur postmodum ipsis sitis accenditum ursiimq; uberrimuaquam ingurgitant. lec est mali successio ieciprocatio At egregius medicus, frigidam liberaliter citra noxam propinare potest: Vim aliis ardoribus stoici sed longe tutius ardore a vena caua oriente laborantibus eam conccsierit. Qtiois ventriculus aut vesica potam aquam expellant , neque vomitione opus est sin id facere nequeanx, a multa frigida pota multum vomendum est. homo enim disium peretur , si tanto bibit humore nihil aut per sudores, aut per Urinam,
De Renum ciuis affectibus. Cap. IX.
R Enc quantum ad corporis speciem attinces, haud ita multum
periculis patent tametsi in aliquod acutum vitium incidant: glandulosa enim ipserum natura est ad mortem vero inferendam be- Grie habiles sunt: ipserum enim actio peropportuna est, urinae videlicet a sanguine secretio, eiusdemq; expulso scd eam cohibet aut calculus , aut ingenita phlegmone,aut sanguineum concrementum,aut ad genus quando quidem ex consensu assectionis ob formam corporis prouenientis nulla creatur Orsensio. Urinae autem intercluso o nania Oua&acerba facit ignem acrem fistidium inserentem .d lorem grauem secundum lumbos in dorse, partium distentionem, sed magis circa praecordia Suppi essio autem loth non ex toto fit, sed stillatim itidem metunt, multum vero CPhlndere cupiunt. reduli dantiam enim entuint. Uuod si acremord axo lotium incst, si gent, Hiremunt, convelluntur,distet iduntur praecordia replentur. Haec morbi forma perceptioq; doloris alui insationi a ciborum multitudine corruptioneque prouenienti similis est. Pulsus initio rara fiunt ac legnes: si malum plusvrgcat, parui sunt, crebri, turbulenti, inordinati semii tenuc dolore cxat , non continui sed repente assem
p.rinde ac si quis pupugerit, prosiliunt: polica in soporem tanqua a situ i me oppressi delabuntur mentis alienatio haud ita magna est: nugantur, facies luci. At si quando rvrsium ciendi auiditas redeat, cum distentionibus magnisq; doloribus modicum quiddam,idq; stillatim
43쪽
latim ichini.tum paulum cruciatibus icitantur, postmodum in cadem relabuntur.Inter hos illi celerrime percunt, qui nihil prorsus emittunt. Quicunque vero non moriuntur, plures nim liberantur)hi aut calculo in vescam per urinae semitas delapso, aut i lcgmone stippurante, paulatimve per disdationem exhalate discrimen euad ut quaquam enim paulatim & auarc cisundatur urina, mortem tamen acili essugiunt: at longo temporis curriculo eorum habitus contabescit, atque iure ista aegrotantes patiuntur, in peiusque labentes ad colliquationem deuoluuntur. Anni vero tem hora,loca,aetates hunc morbum serum,quae 3 in vena caua laborante crebant. Nonnunquam e reninius sanguis multus subitaneus crupit, multisque diebus continentur uxit verum nemo ex huiusmodi profluuio moritur sed phlegm rius ratione, luae simul cum profluuio nascitur,d singui ncm coci cct. plerunque aute ex retentione, qua ingens phlegmone facit,mori uturi
De Acutis in Vesica aegritudinibus. Cap. X.
VI sica diisciles in acutis morbis dolores patitur si ab aliis vitium participet dissiciliores, magisque mortis cros si per se laborare inceperit quandoquidem omni corpori crvis A menti labem comunicare alentis, : me potest. Quippe vesica cruris frigidus C albusque est. ab innato calido quam longissime quamproxime Vero cxlcrno frigori posita. Nam in imos acro ventre ad aurcs thoracisi tain nobili quoque munere fungitur,vi in videlicet missione. Haec porro stantum calculis aut sanguinis gruminis,aut qua alia propria, peregrinaue calamitate interclusa sucini, perniciostim est. In mulierilaus enim ipsis Sulcriphlegmonas comprimit, in viris autem extremum rectum pr longumque intestinum. In plerisque vero ob inuoluntariam prae verecundia retentionem incCetibus hominum aut in conuiuiis repleta distenditur , constringereque non valens nihil amplius cxcernit. Igitur ubi urina stupprimit hirsuperio es quoque partes, I rene vidclicc replenturivi in ductus gra i reteras appellant, distenduntu ilia dolor ponderosiis infestat nerui conticlluntur tremunt horrent desu iunt. Verum si adha ulcus accedat inflammatio, multas me damna eueniunt Sed mors ulceribus fine quam celerior invadit. Caeterum de ulceribus, abscestu suppuratione . id genus alios,quaecranq; no acutissima sunt, in libro de longinquis morbis tractabitur. Quaecunque vero peracuta sunt, ct intra quatuordecim dies ut paulo citius solusve hominem crina ut, qualis hicum
ne est, aut Erunam fmguinci, aut esculus in ceruicem dclapsius de istis in praesentia sermonem faciam. Quapropter si quid horum inci-
44쪽
derit, urina retinetur: abdomen intumescit dolor acutus totum ven Etrem occupat. Vesca turget decimo die luteus sudor exit: mi , mitur primo,deinde bilis uniuersum corpus friget, sed pecies Vela
mentius.Si malum vires maiores acquirat,tum febres cum singultu hominem corripiunt micant arteriae inordinatis irequentibus, ac pusilialis motibus rubida facies est sitiunt: animo ancipites sunt mens non constat nerui contrahuntur.Medicamentis praeterea venenosis, cantharidibus, aut bupreste pneumatibus vesica deuritur a tota aluus maiorem in patitur ac prorsius in peiorem statum delabitur me longa mortis mora interponitur. Nonnunquam sanguinem vesiaca effundat.fatius autem ac tenuis vescar sanguis est. Sed perraro hac de causia homines pereunt, quamuis haud facile Languis iupprimitur. ruina Vero&phlegmone minantur interitum .refrigeratio enim et tinctio caloris ingeniti sequitur, quae Necrosis graece dicitur,ue a graema qua eam comitantur mala Id genus facile hominem tollit. Haec vatia hyeme Autumno gratiantur. In aetate viris, mapis etiain senecta vagent. Reliqua anni tempora tartates neque assidue hos
morbos serunt, minimeque mortiferissent. Pueri omnium maximenis calamitatinus Vacant.
De Vuluae strangulatu Cap. XI.
I mediis ilibus mulierum uiua posita est, muliebre viscus antia
malis ferme naturam adeptum. Si quidem per se uic atque illuc versus ilia mouetur quin etiam ad superiora regione pectoris cartila inem subit in latera quoque in dextram Videlicet, aut leuam partem, aut adiecur, aliave intestina mouetur:&ad inferiora natura procliui
or est utque paucis absoluam enitus errabunda est, &4ucundis odoribus delectatu ad ipsosoue se recipit: contra sinde olentibus contri-ilatur, ab ipsis longius se proripit ac prorsus est in homine vulva perinde,atq; in m mali quoddam animal Haec itaque si repente iani Iapetierit ac diutius abi commoretur,visceribusque vi enter ineunt bat interdum homo cluti comitiali morbo correpta citra neruo distentiones strangulatur anguilla nanque iecur , traiiuuersivit Et pu Ones,cor celeriter opprimmatur. a de causa sipuitu; Imbecilitasque adesse videntur.Praetcie & vena somnis Tot
munt. Incidit etiam ipsis aliud vitium proxime dicto non absunil in
ros Ilussistatuistar morbi, quem Catochon nominant. Attae u
45쪽
Vulta male habentibus tetra odoramenta naribus subiecta, iucunda
vexo naturalibus apposita opitulantiir.altero aute affectu laboratibus imi stra adhibentur nihilq; opis allam membra in vuli e morbo agitantur,in altero nectu quiestat Amplius tremores sp&tini,ci non pontini,sed ex ambriIthriansibiectione excitantur.vulus restigerauones vehemente copios sanguinis prosusonis et tu ,&id genus alia in causa sunt. Ita sin superiora siti unte vulva vexari
mulier inceperit,adobeunda negotia pigrior redditur exolvitur infirmatur gemia labant .vertigo iniustat: extrema debilitantur caput d
let, grauescim Mn venis ab utroq; nas latere iacentibus dolorem mu-B lier percipit: cuias ceciderit, stomacho mordetur.iuxta praecordia illa, b vulus domicilium est,inania sunt.motus arteriarum intermi tuti ordine carent,desciunt. iritus magnopere angitur vox intercia est uentiendi facultas impeditur.sipiratio ignota obscuraque est.c terrima nec opinato mors aduenit.nihil nim adest,quod mortem imstare gnificet.color nan vividus est,ac multo post mortem tempo-
remagis rubenti ut parum admodii extantes litigen haud ita muti tum intcnti,non tamen valde remissi de contuentes. se iam si prius, quam malum ad extremum venerit, aliquando vulva in sedem propriam mi retra strangulatione liberantur.quando aluus submurmu-
rat: humillitas adin locorum muliebrium spiritus asperior manifestiorque redditur. nequaquam tamen ab altatu excitantur, aut subleuantur.imo tua celerrime interitus aduenit.nam facile stiperiora vvlita petit scit quoque inde recedit Quippe vulti silapte natura sium
fiuitat . membranae vero eam sustinentes humidae simi: humidus est&locu ubi condit v. Amplius su ac carparentia ostium iucundorumque mouetur.quo circa labascit facile. ac veluti arboris ramus
c&illuc,susque de iuuenes si eminae id vitii patiuntur ciliores immunes sunt. Qui inis enim aetas,&vita,&mens vaga magis erratica est; his vulva quocui errabunda - stabilisque sit necesse est Quibus vero firma ac stabilis aetas,&vita, mens lucrit duc vulva similiter aflicitur. Haec utique a virtua pri ueniens aegritudo strangulatus videlicet mulieribus duntaxat infesta esset,lest sumtamen comunes quoq; viris aegritudines in vulva oriri suetierisit phlegmone videlicet, languinis profuso.com munes etiam sitiat, quae comitantur,no .utpote febres, pulsiis abolitio, refrigeratio, vocis amisito. In sanguinis autem prosus es maturius mors in iit, quemadmodum cum quis anunes iugulat.
46쪽
SAtur Dionysio sacri,qui pictura,quiq; statuis e primuntur,arreis et pene figurantur.quod diuinire signum est. Est vero&asse eius species, tui laborantis pene excitat rigitq*.atq; ob Dei figurisimilitudinem Satymas nucupatur.Est autem inexplebilis coeundi appetitus. Veru neq; si ad veneris opus accedant , quicqua iuuantur neque multo assiduoq; cocubitu 1edatur arrectio Conuulsiones autem in niu neruoru fiunt,& tendonii distetio, inguinu partisq; eius, i inter inguina iemen est, 'lechada si dii nominat,gcnitalitipterea inflamatio dolor.in sacie rubor inest, vapor quida roscidflnimiditati similislorro ipsi gri sese incuruato coprimunt: uiescunt tristes,demisit,utpote calamitate sua grauatim seretes Quod si hois verecudia id malu superet,turpiter admodu lingua inteperantes estici utur: Inte-perante quoq; in alvo exonerada,in venere laseivientes, meteq; inde liter titubates .na se cotinere nequeui. st laborat.pituita largius euomunt: am labris spuma,quead modii hircis in libidine ructibus is detiqnetia haud absimilis odor est. lotiu post longa retentione est inditur album, crassum,geniturosimile.aluus resoluitur,colle Maxill sipote
pruriu ac titillatur. couellutur: a cibis abhorret. sed hi eos alium ut,ra paciter actum iit. coturbatur. Sin ad interitu aegritudo spectat,inflatur, venter i in tumore essertur. tendoneso lacerti Oes cotendunt .aegre admoducorpus mouetur. membra cotrahuntur.arteriae paruo motu,
debili,inordinatoq; agitatur. Hς omnia quido i disicuti utur,si aluus perturbata multa pituitos a biliosisque humiditates eiecerat: a dem Quoq; vomitus no absq; discrimine nuderit Ncmpe medela no vacat discrimin ea per somnii profundulongissimumq; praestatur.Siquide frigeratio jesolutio stuporq; neruorum multus somnus est:sbipor 'er ac rcfrigeratio satyriasm medicatur. Id morbi genus vere potiς simu atq; aestate saeuir cosueuit. Inter aetates aute adulescentia iuuentu q; ei maxime patet .pcipue' illi omnes,quorum natura in Venerem propensor est. Acutissim uid malu,triste foedum i est nam pleruq an septima die homine cosumit. Memoriae proditum est mulieres etia in hanc labem incidere, eunde in libidinoimpctum,ac caeteriola simili purpeti.Veru ego impudicu vcnda libidinis ardorἴ mulieres inua- dux mihi persuadeo,mulieres inqua humiditate afflictes ut ipsius redundatia,psundatur: sed fatyria sim id fle minime ocesserim Neque
vim strangulatione abutero vexantur' viro terus datus non l
47쪽
DE CAVSIS ET NOTIS DIUTURONORVM AFFECTU VΜLiber Primus.
Iunio Paulo Crasse Patauino Interprete.
De Cephalaea Cap. II. De Vertiginosis Cap. III. De Morbo comitiali. Cap. IIII De Melancholia. Cap. V. De Furore Cap. I. De Re lutione neruorum. Cap. VII. De Phthis Cap. VIII. De Suppuratione in pectore. Cap. IX. De Vomica pulmonia. Cap. X. De Anhelitu Cap. XI. De Pulmonarijs. Cap. XII. De Iecore. Cap. XIII. De Liene Cap. XIIII. De Morbo Re o. Cap. X V. De Ocheca,idest malo corporis habitu Cap. XVI.
De Diuturnis assicctibus, Proci rniuria Cap. I,
Iuturnarum gritudinu dolor multus est, tempus colliquationis longum,&medicatio instabilis. vel nim haud ex toto deleti stat,uc ex malibet leuiossensa
morbi deleti reuertuntur. Nam laborantes equo animo erreis pin finem non audent.quin etiam si a uoanimo serunt,in vi his ratione nimis longa delinquunt.Si vero&ίω lor adest,laboriosa curatione per stimiamem, amara medicamina,&dolorem excititia,aut per sectioneni, ut ustionem, quibus in diuturnis morbis egemus,miseri aegroti cruciantur: ut mortem, tua iam pri dum appetebant,effugiant.vui me hercule in magna animi constantia
48쪽
giu praestanda,auxit, variandis,iucundis citra noxam aegro concessen dis ipsoq; d is ted medki virtus atq; excellentia dignoscitur aeter imo eger sortis sit,& cum medico aduersiis morbum conspiret ne cc flecti. luinoselum corpus tenaci ter arripiens psem celeriter tabe facit&exedit verum etiam serarum magnopere rubuerti animam mnasianam reddit.Nanq; ab intemperie corporis id genus furorem, atq; insaniam, quam graeci Melancholiam vocant, proscisci nouimus.de quibus in sequentibus dicam .in praesentia de Cephalaa,ides'de vetere capitis dolore sermonem instituam.
SI caput reponte obuia quao de causa,per plures tiam dies dolore patitur hic affectus Cephalalgia graece nominatur: si multo tempore dolor infestare assueuit,& per longos, frequentes' circuitus, ac mdies maior violentiorq; insultat di inculter fanationem admittens; id genus Cephalaeam reco vocabulo appellamus.Eius forme infiniterunt.quiqusdam enim perpetuus dolor inhaeret, exiguus quidem,sed
non antiam1ttens.nonnullis per circuitus reuertitur,ut bis,qui quotli
diana intermittente febricitant. nonnullis ab occasu solis usq; in meridiem:&tunc ex toto remittitur.vela meridie in vesperam,aut etiam ulterius sique in noctem permanet:sed non multum haec durat circui Gilo.Praeterea dolor modo est in toto capite,modὁ in dextra mammodo in innua,modo circa frontem, aut synciput.haecq eodeni die incerte &-atice fieri solent.Quidam dextra tantum parte dolent quidam, a: qua tempus,vel auris, vel supercilium unum,uel oculus ad medium usique t m natur,uel qua nasius in aequas partes diuidit ultra quem ternamum dolor non progreditur, dimidiu tantiim capitis occupans.Id uitium solum Eterocrania dicitur, haud leue malum uua uis intermittit, 'tinus exiguum tae prima specie uidetur. nam facute anterdum impetum faciat,soeda atq; atrocia detrimenta flerimerui disse uiaturiacies obtorqueetur.oculi uel coluent Hgida sunt uel huc atque auuci mei iusta melltitur, ac uertiginostant unapsisq; dolorprofundus usque ad intimas tunicas descendura extundonibus immodicus siluit repente . neque cohiberi
rit naus eas vomitus biliosius comitantur homo consistere neouit tum est. At si debilius est,&citu vitae peliculum diutius perma pigritia multa adest,&capitis xi auitas a
serunt.fugiunt cium quodam modo lucem ubia questus armis r
49쪽
nem solantun neq; quicquam iucundi,aut intueri, aut audire sustin ollactorius in iis ensiis insectus est, neque quicquam eos bene olens Oblectat; pariter quoq; gnaue olentiadaestantur vita ipsis inuisa est,
moriem' discupiunt. Harum calamitatum fons&origo est cum ariditate frigiditas. Si diu teneat,magis Finualcscat aegritudo; post des nus dolores vertigo subsequitur.
XI tenebi foculis praetenduntur, caput in turbinis modum ci
cumduci videtur, auribus murmur veluti dulabentis cum stre-itu fluminis insonat,aut tanquam ventus flatu vela percutiens, ut ti-iarum sibilarum i cantus aut veluti stridor plaustra currentis obstrepit vertis o huic vitio vocabulum est. malum quidem scapitis sum,ploma est,malum quoq;,s cphalce succcssi ut ex caictusta cgrit dine orium est Nam si priora vitiario recesserunt, sed remanet Scoto-dine id est , cnc bre oculorian D apparcns motus in Orbem , aut longiori tempore cum propriis sumptomatibus nulla adhibita curatione ad summum peruenit vitium quod a graecis Scotoma dicitur a latinis Vc igo procreatur Causam habcis rigidam tumidam aliorumq; saepe morborum,cum insanabilis euasi initium csi,vis oris, melam cholicae,morbi comitialis cuiq: suis sumptomatibus accedentibus Vcrtiginis autem forma ita se habet .grauitas adest capitis splendida qu dam octilis inter multas tenebras sese of c ut .suimet aeger propinquorumque ignarus cst umq; morbus augescit,tuc tibis bluuntur atq; humi repunt.Nausea fit, ' vomitus pituitae, bilisve tam atrae, quam satiae quando flava per vomitum reiecta furor enascitur atra vero, melancholia ac pituita exeunt morbus comitialis sicitur. Omniu quippe morborum talis conuerso est.
De Morbo comitialita Cap. IIII
VArium ac portentosum morbi genus est Epilepsa, quae dicitura graecis atine Minitialis morbus.terribis utiq; in accession bus, peracutus perniciosus quando quidem nonnunquam accinsio una nominem rapuit. At si dii genti cura vim morbi sistinc labo rans aegre tamen vitam ducit inter orditates,ignominias atq; dolores. Morbus autem non sacile recedit,sed aetatibus melioribus, & pulchriori tempore viget.vexat etiam pueros adolescentes interdum secui da so luna uenit,ut per siccedentem prouectiorem aetatem abigatur. uando simul cum aetatis sore evanescit: Sed&tum quosdam abiens
Ormes cssicit, pueros quoq; pulchritudinis inuidia perdit, aut
50쪽
num inutilem reddens aut faciem torquens, ut sensum at hior Esus auferes.Quod si malum hoc penitus insederit, atque ui
egerit; neque ipsium medicus,neque aetatis maegrotante Vivit atq; commoritur.Interdum morbus iste mem: Osq; conuellens ac distorquens dolores ciet uaterdum mentem furorem adegit. Triste mediusfidius est ipsus inuasionis spectaculu
si mant.cuius rei causa sacrum morbum hunc nominant.' erum
ationibus id nomen ei sistimpostum aut ob magnitudinem, ,
aut ob haec simul omnia face morbus appellatus est. Quaecuno sene
dinem', Vitantes; neq; aetate procedente mitiores sit t. luitant nerquietem multas formidolossi Daginibus terrentur .cit
ngem sensusq; tarditatem aegre discunt auditus h lia, . aures tinnisit G
pio bombi veluti quidam insonant Linqua in si tibi, ac titubat, aute vi morbi ut Vulnei accep tunc irim, conuulsoni neruori inti
'Trabilis in acutis egi tudinibus si in stuperioribus apparet onpido quam mortifera est si
a reperiuntur,'n quibus neqinatu neq; bilis atra colligitur: sic ira inam crata,