Thomae Bartholini Defensio vasorum lacteorum et lymphaticorum adversus Joannem Riolanum ... Accedit Cl. 5. Guilielmi Harvei De venis lacteis sententia expensa ab eodem Th. Bartholino

191쪽

rtoire nitueri quia perpetuo succo illo candicant, si stare, tempore, quando chyli fit distributio, aperiantur. Id autem quod semper, quando fieri debet, & in omnibus

contingit, non potest casu aut rarae fortunae adscribi. Praeterea si ab uberiore nutricatu tantum superesset,convpareret solum finita distributione, vel seniper appareret, quia semperob continuam consumptionem partes nutria untur. Utrumq; experientiae repugnat. Imbcum per universum corpus concostio peragatur, quae causa est,

euria solo abdomine abundent Lacteae, rarae snt in Thorace , nullae prorsus in capite. Et in morbosis maleq; habentibus inveniuntur. quandocunq; coctio ventriculieelebratur. Si exsugitur pinguior a Chylo pars in Lacteis. reliquae partes fraudabuntur succo optimo &n cessario. Adeps certe peculiares ductus habet nullos; quanquamentim medulla ossium cavitatem impleat, illa tamen sine motu manifesto velut in lacu constricta, imis mota manet. Et quis spondebit pinguedinem ex chyli pinguiore parte nou conflari, quod visus est uenoream voluisse, illumq; sequutus Non igitur raro casu, sed perpetuo Naturae instituto succus ille candicans his vasis peculiaribus continetur, quem lac esse non valde r pugnaverim. Sed quod inseri Cl. H. ejus, iacis' non esse chylum, ademq; nec vasa haec esse chylisera, ulterius

Aquirendum. Hippocratem si consulamus, lacchylus est, nam L Nat. Pueri ex ventre preM lac in mammis docetexprimi, &disertius L a. Epia Mel. 3. acibis&pitibus mammas inflari asserit. Illud igitur quod a cibi, de potibus in ventreministum est, quodq; chylum esse nimo Medicorum negat, Coin Lac vocat. Si quidquam ponderishabe experimenta ad riurara in Hipp. si ratio.

192쪽

res ostea l. a. Emeti valent, chylus recta ad mammas fertur, cumq; eo quicquid occurrit, quanquam viae necdum sint detectis. Cnylus certe & Lac exiguo inter se differunt intervallo. Materia una, remota cibus & potus , proxima utilior cibi potusq; pars, essiciens eausa ea dem, finis convenit, ad nutritionem tam infiniis quam adulti, formam ex colore venamur, &allisaccidentibus. utrumq; exsecandicat, dulceest, nisi aliena misceantur,

nec quidquam video quod obstet, quominus Chylus sit

lac, dc lacchylus. Sola persectione differunt, sicut sanguis a sanguine, &chylus inter se, persectiorenim chy-1us est in mesamicis venis, quam ventriculo, quia angustia vaserum percolatus fuit; ita dc lae in mammis obviarum

angustiam Sc loci distantiam persectius chylo dici potest.

Certis tamen rationibus & experimentorum claritate demonstrari sibi cupit, esse chylum invenuioris, qui ex intestinu istuc detitin totum corpori alimentum μppeditat. Non disputabo an chylus nutriat corpus immediatε, an prius in sangia inem si mutandus. Plurimis illa hypothesis placet, & forsan aliquando fautores inveniet. Chyliam autem esse ex ventriculo & intestinis ad venas Lacteasd latum manifestissime demonstrabo. Ille ipse enim a mor candidus, qui in ventriculo ex alimentis suit transmutatus, invenis lacteis depuratus invenitur, nec ali 'de potest candidus ille sumus derivari. Prius ex partium continuitate 3c liquoris similitudine ostendam. Contianuus est cavitatum commeatus. Ex ventriculo per py lorumeremorcandicans intestinis inlanditur, de quo nymo dubitat. Ex intestinis tria vasorum genera excipiaunt, vel verrae mesar Hae, vel arteriae vel lactea vasa. Non venae mesamicae, quia r. nullum aliquam vestigium is obsidi

193쪽

observare licet cindidi liquoris in niesaiatas venis, uiae

de non visis neruo potest attestari. a. Venarum usus est vehere sanguinem, non chylum. 3. Venae illae mesa-raicaecirculationi inserviunt, sanguineinq; solum Hepati advehunt. quod ex ligaturis luce meridiana est clarius. . Confundere vasa quae distinxit Natura, temerarium videtur. At semperdistincta visuntur Laist ea vasa&Mω senterica, illa eandicant semper , haec semper rubent. Nec arteriae huc advocandae , quanquam aliis id visum ,

jam enim extra dubium est apud illos, qui Lacteas impugnant. Ergo Lacteat vetiae Apsti solae lauic nauneri dest, natae supersunt, quod varia expertimenta confirmant A lere nelcia. In his ejusdem candoris liquor reperitur,qiisemctixit velitrieulus. Fateor puriorem succum ap- serere. sed in promptu est ratio. Successivus fit chylli ex ventriculo motus , dc quae pars prius elaboratur, citius esiluit, teliuior quam crassior. Deinde in intestinis crasitora chyli purgamenta deponuntur, deniq; a lacteis angustioribusdepuratus chylus imbibitur, lactis formae aemulus. Nee aliunde potuit adferri iste chylus seu succus candidus. Non a sanguiueis vasis, qyae s li adsunt, cum quibus nult s aliast Abus junguntur lacteae. Ι- alatii iiiiii sto piadit sucei lactei motus ad quem, quo. Motus a quo est ventriculus Hinc semper chy-- io venaedaist , scatent, quando chyli fit distributio, de Decessiva veitulatili coctio, alias nunquam. Motus ad quem est Receptaculum, deniq; cor. Conspectiores venae lamae intereipiatitu vinculo, servabis recti, -- nere succum candidum vergere, non ad nepar, quo nub laeven e lacteae pertingunt, sed ad lacunam mediam chy- Ii, e ciuile petooracicas lacteas a subclavias Cor, ut

194쪽

st Uannum Platonis magnum ligatas lacteas consedivaveris, irim litana alio chylum ex ventriculo vulnis serri aut in vertes, qua mad has venas. i Nescio filii dclarin pr0chyli veritate demonstrari possit. . Vasai sunt tui gehetis, a meientericis distincta, itutestini, vi ina, semi erchyli in morem caudicantia, iucςoam plena distributionis tempore, & quam si ii ventriculus concoquit, tumida versus intesti siligentur hi in dit i Jacyna inchylirςspiquot, cisco veniant, ipse durat ii snxit praecordia sinsulserunt fidem ipse ego praeit b .i, Omni chylo deserendo visurvire Lacteas jam ne sat Cl. Harvium , vario argument' us' Immer' '

nustu enim abeunt ad hepar, in aliquibus ais p. rtam se mistin alta eorum perti νnt.. In aliqui in sitarum κη atii V ---hil horum in terui, 'thusculorum subinde qMandana diversit tem gniaptat' mirum non est quum Rec arborum radices 'ςm seni

per 'e cu&numero pςr terr Jerp nti . A in Pon erit, ram cerv Mest inter se conve r. su quod certissimum.i P iηψςnym colligitiatus omnes in Recppiaculum chyli x querianum in qt ., vel Hglandia lavia fleas in ii mine, quibus velut in alveum Ii Vorem suum infundunt, extude, illares peiguot niplici seriu semper ramo, rd duplicia Ad sep r au- re & portam abire, Asellio, Walaro & qtim nobis visum, quod falsum postera cura & Peluetu divinavit, 3c ego exactiori diligentia in chi, squidem ductus seleh-

195쪽

phatici, liquorem ex hepate exportantes, nihil hepati afferentes. Pancros Apest, seu glandulam mesenterii mediam , abundare lacteis concedo , Sc id perpetuum, hoc enim fulcro intermedio utuntur, antequam se in Receptaculum exonerent, quemadmodum in radicibus herbarum noduli subindd justa serie eminent, ita in laci eis Pancreas, Receptaculum M. dispersos ramos colligunt. Thymus quando lacte turget, vicinis thoracicis lacteis resert acoeptum , quod raro in adultis obseritatur, quia Thymus constrictior, layius in insuatibus, quorum eo ora , quia chylbseu lacie in utero fuere nutrita, hinc inde lactis servant vestigia. Perpetuum igitur est in omnibus, Lacteas non ad nepar, sm per Receptaculumctyli axillaribus inseri illisq; omnem chylum concredere. a. Inplurimu--Albinu liferi hic ausnon omnis. ν periuntur, mi inustu omni tempore occurrunt, cum tamen iasmuritioni a inata debeant necessario omnibus animamribus omnii tempore adesse. . Fide mea apud Te, minissi, exciderim, nisi in omnibus animalibus reperiantur, maximis, minimisq; , in ipsis quoq; piscibus, quod orbis exemplo pridem demonstras. Si,ideantur in mi. nimis deesse, oculorum culpae imputandum, non Naturae deficienti. Omni ut tempore occurrant chyri r pleta, necesse non est, quia distributioni inserviunt ch li, non totius nutritioni, nisi remote considerentur. nquam enim nutritio partium sit continua, propter continuam partium consu mptionem; tamen huic necessitati sanguissessicit, continubpartibus nutriendis suppoditatus, cui per vices totiens chylus subfidiarias opem

196쪽

praestat, quotiens alimenta ventriculo subministrantur. Semper tamen licet vacuae, Lusteae supersunt, & commoatu devehendo inserviunt quoties ventriculus mittit. Continub autem esurireminis non debuit, ideoq; uno Pastu tantum Ventriculus concoquit, quantum sanguini sumpto resarciendo possit susicere. Ex vulgatis me-saraicis venis, quomodo inter se expediant, non video. Neq; enim frequentius ex ventriculo chylus illuc devolvitur , quam a nostras Luct eas. Nodi hi sunt in scirpo quaesiti. 3. i Quoia capacitas ct μιrica midonea culpatur

Deberentenia minores ramuli in majores desinere, hissimi geri nampliores alios, tori in maximum truncum termianari, qui teru omnibus cunalibuι amplitudine re oondeat. N aestio hactenus agitata inter lactearum venarum siutores, &an trunco indigeant, quia jam truncum in Thorace cum Pe lueto invenimus, soluta viis

detur. Is autem trunco non contenti ,angustiam causantur respectu Venarum Lao earum mesenterii, & utriusq; capacitatem inidoneamad totum Corpus nutriendum. Quanquam autem nulla Naturae necessitas istum ordinem imperet, ut a minimis ramulis ad majores, tandemq; ad truncum, omnes ramos magnitudine aequa tem, hicadscendamus , tamen & hinc nos extricabimus. Sunt in mesenterio exiles lactei ramuli, qui ex intestinis chylum sugunt, succedunt majusculi, intercedit alveus, tandem ramus major thoracicus trunco aemulus,

ureteris magnitudine, excipit modium a receptaculo definitum. Unicus hic quidem est, sed capax satis & conspicuus, qui plurimis ramusculis potest aequiparari. Et quanquam omnibus uesset aequalis, tamen pro trans- Aa vehen-

197쪽

vehendo omnichylo sussiceret ἰ quia successivasit&vese triculi coestio & per lacteas distributio. Revera capa- .cem esse, αυῆας- docet. Nec enim chylum per ligatim rasalici divertere observamus, sed universum prorsus ex intestinis ad axillares hac transire. Necessitatem supra repudiavi, siquidem dispar est horum canalium a venis sanguineis conditio. Unde a vena porta sumpta simili

ludo minus videtur accommoda. Hari: quippe perpetu sanguine ex Liene, ventriculo, melanterio intestinis&α refluo impletur; ideoq, per minimas venulas debet exsingulis particulis colligere sam inem, &ad truncum situm cum arteriosis referre. Continuus in porta fit san- guinis fluxus,quum in chyliseris interrupto tantum ordi, ne chylus ad cordis supplementum distribuatur. . Altera

similitudo a trunco arboris radicibus suis aequali propo

tione, minus quadrat. Vulgata est radicum plantarum cum venis chyIiseris instituta comparatio, sed, meo ju- dicio, minus opportuna. Primo enim, radices planta- rumcavitate carentes per fibrariam ductus insensili modo ex terra liquores exsugunt. Lacteae manifesta cavitate . omnium oculos perstringunt, ideo proportionis illa ra- . tio deficit, quae ex utriusq; multitudine desumitur. Deinde radicibus vegetabilium non lacteae solae, sed ventri- culus similatur, & huic vicina visophagus. os, lingua M. Hinc radicem ori analogon dixit de ven- tri. cardams de Subtil. ventri respondere prodidit. At Maliger Exerci et r. 3. potius ori assimilat, idq; ex The phrasto t. t. Hist. Pl nt. c. a. cui radix est, id quod alimentum attrahiti Utrumq; tamen jungit sententia Philosophi, quia radix, ut accipit, os est, ut co- quit, venter. Radicibus igitur arborum respondet in

198쪽

, tr

ianialibus , ventricultu, intestina, venae lacteae, imbipse thoracicus Leleus, qui improprie trunco aliarum comparatur, quia inter diuerentes chylum est numeramdus , quum caulis ex Theophrasto sit, in quod alimentum desertur. Radices non solum attrahuntalimentum,

fret & coquunt, non selum frutici, sbi, quod de

Lacteis dici nequit, quae non suam in gratiam sed totius, chilum deierunt. igitur si rem p us expendam radici plantarum comparanda sunt in animalibus omnia viscera chylum conficientia, recipientia de desserentia, deniq; in sanguinem mutantia, uiambitu is complectamur & ipsum Cor. I runco autem arboris seu cauli herbarum reliquae partes nutriendae assimilantur, vel selae arteriae. Jam cumarborum radicibus proportionem expende, quae est inter os, oesophagum, ventriculum, i testina, lacteas mesenterii, lineum thoracicum 5c cor, ut dissimilitudinem apertius videas, haec enim omnia radici alborum includuntur. Hinc rectis Theophrasin Lx. Hist. c. i. de Plantis, non omnia simioteram n-

tibin accipi debere monet. Neq; illud perpetuae est veritatis, caudicem seu caulem in vegetabilibus pmportione aequalem essemis radicibus. Expende bulbos, orchides, raras brasiliensium& hujus cens alias radices, quae caulium exilitatem longe superant. Sume in exemplum Alcine, A gallida, Lentes palustres&α quae vel exili radice, vel nulla pene ubertim germinant. Ex Aria rum genere Cupressum opponam, exigua radice altius surgentem. Ureteri dilatato thoracicum lacteum nihil cedere sensus confirmat, qui interdum usu exigente ob membranae laxitatem ampliari potest, si quando largior Aa a

199쪽

xtra rumpotus Ierem transitum urgeat, sicut in cale

losis ad intestinicapacitatem ureteres vidimus distentos. . Cumari materia illac copiose 'ertranseat, non sed re se quomodo vena uia Lacteae suum iacte servare posint, se urinam intere ab earundem albedine Au ti Urinae materia serum si copiosius istas venas inuis

eat, non candido sed Lymphatico colore tingit lacteas. Quod si candido chylo terum in lacteis sit mixtum, colatur in renibus, separaturq; serum ab aliis heterogeneis, nisi, quod raro evenit, chrius ipse viarum laxitate perrupta, lotium lacteum reddat, cujus exempla alibi

annotavimus.

s. Si vis a i um chlam E errent, nan R r semper diame o humorem a sum in Ieram ecti, sed inserae

sevo . miriri an e colore ringeremur. Antiquorunx facitis si standum, omnis chylus candicare des,et Her ventriculi & Intestinorum nativum colorem. Distines ione autem hie opus erit. Chylus in ventriculo non semper reperitur candidus, sed subinde pro assui torum ratione varitis, viridis ex viridibus alimentis, ruber ex rubris, & sic consequenter. At in lacteis venis semper candore suo se commendat, cujus rationem nave inire est dissicile. Forsin alieni colores imbecilliores cando superantur, utvasa haecinfici non possint: vela hen us color in intestinis cum crassioribus purgamentis deponitur : vel quiaangustialinearum velut per cribrum de ulteriorem concoctionem dealbat chylum, excluditq;eolores alios, sicut lilia alba ex nigra terra depurant lis 'quorem sibi similem ' vel deniq; quia raro aperiunturaminalia, quae versicolores cibos ingerunt. At si sectio.

fiat a pastu rhabadrari vel asparagi, dubium non est. - quin

200쪽

quin in lacteis chyli color variet , qui tamen non ita alte rat tunicas , quin candor membranae praevaleat. si lactingitur, magis chylus. In vulgatis venis mesaraicis sanguis non inficitur, quiacmaor superat, ita nec in lacte, as chylus, qui ibidem abundat. ae tingunt igitur, quibus vescunturanimalia, ut gramen, caro dcc. vel dei iniunt eolorem in excrementis, quae saepe virent, nam viriditas in herbis sicile naturali coctione separatur, siquidem succus terrae pallet magis quam viret; vel a candore in lacteis obtunduntur. Cruor pari pacto excarnibus concoctione mutatur, de ipsae fibrae carneae r qsduae ex se candicant. Alia autem in medicamentis est ratio, ut Rhabarbaro, Cassia dcc. quae transeunt celeri-: ter, nec ita facile concoquuntur, aut transmutantur a. entriculo, quanquam color vel flavus vel nigricans inurinis non tam a medicamentis sit contractus, quam ab humoribus expurgandis. Quamcunq; dechyta seu lacte sententiam eligant, aliter se vix ex lant ab hae dissicultate.

c. Si materia ista albescens ex musinis in duam imiiransieris, deberet certe e mori humor in ipsis in sinu vel se ut is eorum tunicis alicubi reperiri. Vehementius haec obieci io antiquam hypothesin premit, quam n stram. Nam se exsilii suppositionechylus canalcans per intestina labitur, antequam a sanguineis mesamicis a sorbeatur. Reperiri candidum luccum in intestinis, dubium non est, quia hac transiichylias, quamcunq; hypothesin s quamur, candorem autem permixtae taces obscuranti inod vero non semper in sectionibus com Pareat, ratio est, quia cito transitu tenuior utiliorque