장음표시 사용
291쪽
De Monareh. Reg. ct Dran. 1s tis vixisse ipso viso , alii ipso viso magia uiuendum esIe praedicarent, &c. Et Nerva id sibi putavit palmarium, quod nihil fecerit, quo minus possit tuto vivere , elinsi privatus vivat sc imperium deponat.
Et quidem eo magis subditorum favori studendum est pryticipi quod . in eo sciat fundari fundamentum Rei p. Errae enim ex sententia T)rentii in delph. qui imperium. vi quod fit, stabilius putat L quam quod lenitate & clementia. Fir missimum longe imperium est, quo bedientes gaudent, Liυius, lib. 8. nec ulla potestas tuta, nisi benevolentia munita,' Smil. Pro . in vita Dion. Cice. in Lal. adindit rationem: Quis enim, eum diligat , quem metuat, aut eum . a quo se metui Putet . Vnde Xenopb. I. de dict. , racp. Socrat. vetat unquam vim adhibere, cum persuadere possis cum lenitate. Qui enim, inquit, coguntur, tanquarn eae poliati ode runt. Quibus autem persuasum est, tanquam gratum quis acceperint, amant,
Assequi autem videtur rex favorem subditorum , non per severitatem , sed
clementiam. Clementia enim . secundum Senec. I. de Clem. non tantum honeis stiores , sed & tutiores praestat , ornamentumque imperiorum cst simul , & certissinin salus. Propterea Leon. I. putant'
292쪽
2s g . C A P u T . I X. Vt sol , quibus affulsit, iis calorem -- pertiri solet : ita & ab Imperatore clementiam. tribuendam iis, quos aspexi - sset.Zona. in Leo. Desumpsit sententiam a T. Vespasiano, qui non tantum curavit se creari Pontificem Max. ne cogeretur cujusquam sanguine manus cruentare se a& semper in ore habuit: Non oportere quenquam . a facie principis tristem dis cedere, Sueton.in Vespa. Tantam clemenistiam in Antonino Piox Capitolinin in ej-vit. Antonino Philosopho, Dion in M . nron. Vulcatius in Caly. Diocletiano , --pitoli. in Anto. Pio Iuliano , Marcellinsulib. 16. alii in aliis quoque commendant, qui per illam tantum amorem subdi to-aeum captarunt.
Sed quando regem a subditis amati volumus , justum intelligimus bonorum
subditorum amorem. Alias enim opis rimus princeps malis necessario odio est ac iis quos antea libertate sua abusos , reisaeens sibi subjecit. Quos enim viceris , init Curtius lib. I. cave tibi amicos esse aeredas. Pari ratione a bono principe scelerati sibi metuunt dum sciunt scelera sua an ulta non futuraia Erga hos igitur seve. xitate: erga illos clementia pIincipi utendum est, sicut. Tacit. II. nn. docet et Amorem apud populares, metum apud hostes, quaerat .QHantum enim odii apud improbos contrabit, tantum faxoris sibia onciliat apud bonos, qui non tantum
293쪽
De Monareh. Reg. Dran. 2rsvIrtutem honorari, sed & scelera puniri& extirpari volunt. Hine Minos justi nomen adeptus est , quod mare a piratis liberasset, Thucyd. lib. I. Omnino enim duplex hominum gemus facit orsol. I.Erh. Vulgus, ait, non ita natum est, ut pudori obsequatur, sed ut metui, nec ut abstineat a pravis ob turpitudinen, sed ob supplicia dc poenam .
Cum vero maximam partem tales sint
subditi, crebro suppliciis Sc severitate utendum est principi. Qua de causa Aureliis anus iudicatus fuit necessarius princeps , licet severus, quod vitia Reipub. mitiorem principem non admisistent: Flaυi. p. in
uret.&. Severum censuit senatus, aut nota.
nasci, aut non mori debuisse propter severitatem. Laeli. Spart. in Seu, Iacobus VI. reA Britan . exemplo suo filium docuit , lib. 2. ne clementiae laudem nimium affectarct. Hic, inquit, Phryx tibi sum , quidc nimis sero nimis magno pretio sapere videar. Nam cum leniori bus principiis omnia praetexere in animo haberem, ut facilitate S clementia ominnium animos ad obedientiam pellicerem, . contrarium mihi prorsus usu uenit, ocnullum aliud , quam populum ingratum ,- imperium distblutum, lenitatis meae praemium reportavi. Erga tales enim homines , qui virtute regi nesciunt, valet regu ista Theodosii: Salutaris i igor vincit inanem speciem clementiae , Marcelsi lib. asa
294쪽
CI pnT IX. . ex Cic. ad Brut. D. E. Qui enim nasei nolunt & clementiae laudem in omnibus affectant , Aristot . . Ethic. ad imperandum in idoneos putat, sicut Diogenes , eum ipsi in os puer inspueret, non ait, irascor , sed dubito , an irasci de-heam: dc Cato , cui causam agenti , cum Lentulus pinguem salivam in os projiceret: nihil amplius , quam a firmabo , inquit, Lentule, falli eos , qui
te negant os habere, Seneca 3.de Ira cap 38. Irascendum enim dc severitate utendum, non tantum quia Rei p. inter en une crimina maneant impunita, sed ne, dum fertur vetus injuria . invitetur nova. Nisi enim Casi mirus I. Miezislao fratri peccata , contra senatus decretum, condonasset, tot periculis se non implicuisset. Michov. lib. 3. cap. 2 . Crom. Go. s.
Hinc Otto M. cum cepius rebellarent Ro mani , tandem Consules relegaUit , Mi-hules suspendio necavit, Petrum praefectum ignominioser in asino per urbem. duxit. Sigon. v. de hist. Ita l. Patet igitur clementiam se ver Ita tetem parandam esse, Poenam, Inquit Seneiaca I. de Clem. si tuto poteris, donabis , sin minus , temperabis. Atque hoc est , quod evitol. de Maximo scribit: Rogatus semper ignovit, nec iratus est, nisi ubi eum irasti decuit. Sed haec prima regis virtus ex cori communi coditione omnium bene constitutarum Rerumpub. deducitur: Alte-
295쪽
De Monareh. Reg. O. Tyran. ra vero requirit, ut caeteros mortalestatur virtutibus superare. Honestas a quo
vis quidem homine exigit studium virtutis: ted in rege, ut antecellat virtutibus, aut quam minimc vitiis 1 e inquinet, peculiares rationes requirunt.
Persona enim regis est , ut minima quoque vitia pro summis ostendat. Sicut in facie lens verruca molestiores sunt, quam res iquae corporis maculae: sic exigua peccata , ubi principis cernuntur in vita pro magnis habentur . Plutarch. in lib. de ger. Repub. Nam omne animi vitum, tanto conspectius in se Coimen habet, quanto major, qui peccat abe
henienses , Romani somnurn Scipionis culparunt, & Pompejo M. inimici vitio
Ver crunt, quod caput uno digito s)abe ret. Lucu Ilus male audiebat, quod coenaret sumptuo ius Plutarch in lib.philo posio e Fo vers.cism princ. O in lib. adprinc. indoctis Hinc Tibet ius recte dicit apud Tacit. . Annal. Caeteris motialibus in eo stant
con silia . quid sibi conducere putent: priri cipum diversa sors est , quibus praeal pu
rerum ad sanaam dirigenda. Nam omnia facta, dictaque principis rumor exc pie τ33ec magis ei, quam Soli, latere contingi t. Seneca I. de clem. Et Plutarc b. in lib deser. rep. Non tantum iis de publice di et is dc factis ratio reddenda est , sed&ia vitam eorum inquiritur , cubile, de , s 2 no-
296쪽
matrimonium, & quicquid serit jocive
agunt, &c. Deinde ad summum virtutis enitendum est Principi propter exemplum , jubente cirrian. Epict. lib. 3. cap. q. quia Plato A. deli. ait: Nemo nobis in animum inducat , neque citius, neque facilius, quam principum exemplo praeeunte, te ges in civitate commutatum iri. Componitur enim orbis Regis ad exemplum, nee sic inflectere sensus Humanos edicta valent, quam vita regentum Claud. de 4. Consul. Honor. Haec inquit Luiutil. 6. declam. conditio Principum, ut quicquid faciant, praecipere videantur. Hinc Senecae in Tos. Rex velit honesta, nemo non eadem volet. Rationem assignat Plin. is Panet. Flexibiles, quamcunque in partem, ducimur a Principibus, atque, ut ita di eam, sequacessumus. His cari, his probati est e cupimus. Ita cum Dionysius Platonem audiret . tota aula repleta fuit Mathemat Icis, cum Augustus Poetas, M. Antoninus venatores coleret, id genus homines in gratiam Principis plurimi prodierunt: cum Iosina rex Scotorum Medicos in honore haberet , quo quis illustrior haberi voluit, eo impensius dedit operam Medicinae t Euchan. lib. 4. cum Cali mirus I. coenobia ubique excitaret, eius pie .atem nobili Gmorum quique imitati sunt , Cromer.
297쪽
De Monarch. Reg. 9 Dran. 263 Ostendit hoc Herodianus in vita Maret. Solus, ait, Imperatorem, non ve Ibis aut decretorum scientia , sed gravitate mo- Tum, vitaeque cotinentia studium sapientiae usurpavit. Quo factum est, ut magnum sapientum virorum proventum aetas illa extulerit. Solent enim plerunq ue homines vitam principis imitari. II incetiam Nicolaus Papa ad Lotharium Imper. scribit cap pracipue o. q. 3. deterius peccare praelatos , & magis puniendos esse, quam pri Vatos, secundum Gregorium. quia dicente Cicerone in 3. deli. Vitia non
solum ipsi principes concipiunt. sed et-jam in civitatem effundunt , plusque
exemplo , quam peccato nocent. Recte igitur Cicero in s. de li. cum posuisset legem: Magistratuum ordo vitio caret O , addit rationem hanc : Caetetis specin ianesto. . Tertiam rationem aperit Isocrat. in orat. ad Nicocl. ne videlicet deteriores habeant imperium in praestantiores, solidores inprudentiores. Nam Hal carnas ait in praefat. orig. Roman. Naturae lex est,
omnibus insita, quam nullum tempus di sibivit, deterioribus semper imperare
meliores. Vnde contemnere solemus regem , quem nobis indignorem ex illi mamus, sicut Dorieus Anaxandi idae regis Spart. filius maluit exul vivere , quam Cleomeni fratri hebetiori obedite, Iurod. lib. s. Ialautam vero Gede-
298쪽
2ς- . CAPUT I x. mini sit II a ducatu Lituaniae removerunt,qithd hebetior esset& caeteris inferior ,
In omni bit sigit ira rebus principi minus licet peccare , quam caeteris, sicut Iulius Caesar, caeterorum quidem facto, su- 'am vero familiam etiam suspicione Carere debere dicebat. Plutarch. in Caesar. EcScipio, cum capta Carthagine milites ipsi adducerent pulchram puellam: Liberiter , ait', acciperem, si essem privatus , non Imperator. Intellexit enim minus licere Imperatori, quάm privato: quin deTacitus. . Annal. Malum vocavit, qui ex magna fortuna licentiam usurpet tantum. Pericles , cum videret Sophoclem praetore in eleganti puero delectari: Praerorem, inquit, decet non tantum manus,
sed & oculos abstinentes habere Plutarch. in Pericl. Themistocles , cuniintcr cadavera obambularet, visis armilia is aureis , Jussit eas a famulo tolli. Nam ego, inquit. ut saetiam, minime convenit. I ire r. in Themist. Denique a istabiliendum regnum cori-dueit Au tori tas,qua injicitur subditis opinio magnifice de rege sentiendi. Quia
cnim majestas imperii, salutis est tutela,
kic ente Curtio lib. 1 o. recte admonuit Alexis andr um Se v. mater , ne nimia familiaritate autoritatem suam perdat & imperium di sibivat: Lamprid. in .Alex. ΔίTacitus in uric. ait , Nec tibi, quod e thrarissi ἀ
299쪽
De Monarch. Reg. O Tarsi. 26srarissimum, aut tacilitas autoritatem, aut severitas amorem diminuat. Reges Persarum olim conspectui hominum se subtrahebant , Herod. lib. 3.Iius ib. I. Arbena ib. q. Dipnos quod putarent, diae et Ieraυ. tib. et q. homines minus, quod quotidianum est, revereri, quam quod rarum,
atat.Tacito. I. Annal. majestati majorem
ex longinquo reverentiam enh: quia da causa hodie rex Aby ssinorum, vix ter quo tannis faciem subditis aperit, in lυα- es. O Damian. a Goes scribunt. Continuus enim aspectus minus verendos magnos homines ipsa satietate facit, Liv. lib. 31. Eadem de causa Sullanos AEgyptiorum narrat Mart r. lib. 3. legat. Babylon. solitos uti gravissimo capitis tegmine, ne facili mitatione gravitatem perderent: δί Xenoph. lib. 8.corop. laudat Cyrum, quod vi in vestitu magnificentiae studuerit &inornatu corporis. Omnia haec , inquit , putabat aliquid conferre, ut minus forci subditis conremptui.
Prolixum esset caetera coacervare, quibus regem instituere solent Politici :Nos ad modos pergimus per quos conducibilius sit regem ascendere ad i perium. Plato φ . de II. sortem praefert, quod illam Deus maxime videatur moderari. Ita Darius IIerod. lib . s. Lescus I I. apud Polo n. Micho υ . lib. cap .8. Pyaseus: Lucius in comp. histor. Pol . Gordius apud
Phryges , I Asinaib. 11. & Praemisiaus rex
300쪽
o. ad regna devenerunt, sed, quia de
inter sortes saepiculer regnat temeritas, inec Deus a caeteris modis abest , Platonis ratio non valet, rectiusque sana consilia praeseruntur, quibus Deus moderator adest perinde, ut sortibus, Isoc. in .Areopa Propterea rasto t. 3. polit. cap. II. Bauel. M. 8. lib. Hexaemer. Hieron. in cap. Moues S. q. I . ubi idem notat gl. Machiaυell. lib. I. lDisc. σου. Io. & alii anteferunt electio- nem. Alii successionem potiorem faciunt, s
Mariane libo id de rege cape 3: Vtri parti credendum sit, quanquam res ardua est,& controversiis plena, brevibus ostendemus, si unicum modo praeceptum Politi cum praemiserimus: Boni civis esse, praesentem statum , quantumvis improbu' lum, boni consulere , quoniam sine majori malo mutari nequit. Gruter. disc.