Doctrina politica in genuinam methodum, quæ est Aristotelis, reducta, & ex probatissimis quibusque philosophis, oratoribus, iurisconsultis, historicis, &c. breviter comportata & explicata, ab Henningo Arnisaeo Halberstad. Cum succincto quæstionum & m

281쪽

E 6 CApuae IX. Atque hoc quidem ab universis factum

fuit : quod si tum consilio M. sua autoritas fuisset, hujus certer erat ducem abdicare, sicut remotus fuit Marinus Falerius & Franciscus Foscarus e Nec tum culispa duci , sed optimatibus imputari debuisset, sicut fictum est, tempore Reneis si Zeni ducis s. electi anno Ias 2. 6c La Iedani anno Isos. quando salvo duce furor in totam Rem p. conversus est. Ducis igitur potestas imminui cepit sub Sebastiano Ciani. qui creatus est anno II s .& subinde crescente autoritate Cori .siliorum , ita decrevit, ut nulla ferer amplius sit. Plebs vero , ut supra dictum est, a consiliis prorsus excluditur. Vnde nihil aliud colligere possumus , quam Rem p. Venetorum prorsus esse Aristocraticam.

CApuae IX. De Monarchia , Regno O Tyrannide. Ostquam de Rebusp. in gene

re egimus, nune considerabimus easdem in 1 pecie, facto initio, cum QArist. 3. polit. c. I . a

Monarchia , quod simplicissima sit &oaeterarum mater , rase Plato. de si.

Quin 3c prim g origine dicitur Oristo t.

282쪽

De Monarch. Reg. se Tyran. 24 'Plat. ρ. de li. O. Iustino inpr. libr. I. dum

ait: Principio, rerum, gentilina, nationumque omnium imperium penes reges erat,

quam sententiam Mugustin. q. de civit. Dei cap. 6. O Uiυes in eo m. ibid. suo calculo approbar. Audacius idem assirmat Isocrat. in Panath. Pii usquam Democratiae& Oligarchiae nomen notum erat, barbaricae gentes de omnes GraecIae civitates regibus parebant. Adde Cic.3.desi. Casten.

Haec testimonia adduco , ut ostendam, Bodinum a. de Rep. cap. 2 - . lib. cap. I. sine causa sese opponere toti an iquitati, dum. negat Monarchiam primam suille Rempub. cum violenter sit instituta a Ni mro-- do , quod licet concedam : tamen non demonstrat Bodinus, ante Ni mrodi domi -- natum, homines sub alia Repub. vix ille . Cum potuerint pagatim & sparsim siue Repub. tam diu habitare. Sed nec est violenta omnis Monarchia , imprimis quam

Arist 3.polis. cf. Io. Heroicam vocat. Natura , inquit Seneca I. de clem. cap. I9.

commenta est regem, quod ex aliis animalibus,&apibus praesertim licet cognOscere. De AEgyitiis testatur Herodot. lib. 2. quod nullo tempore potuerint sine re-: ge vivere , qua de caula se illi libentet submiserunt. Primus enim ex longissima

memoria eorum rex nominatur Menes , Dio dor. lib. I. Poliator. Virg. 2. do I vent. rer. cap. a. Ioseph.8. antiq. cap. I. Eadem fuit. 1 R 3

283쪽

α48 C A P a T . IX. apud alias gentes ratio. Graecorum primi reges in hist. sacr. apud Homer. O LAEuantis Cel brantur, saturnus, Iupiter. Cecrops, Lacedaemon, &c. Troianorum Trojus α'pud Messalam Corviv. in libr. ad August. de ejuspro σen. Apud Garamantas, Cana byses, Herodotus lib. I 3. Apud Indos Alexander

' Magnus, rrian. in histor. lexand. APudextremos Americanos, Colorius regia Iosin venit, Mart. Dec. Id lib. I. eXccpt is Parisiensibus, qui annuis magistratibus Usi fuerunt. Vsque adeo verum est, qMOct riso t. Monarchiam fuisse caeteraria in Rerum pub. primam docet. Monarchiae tradit Arist. 3 lolit. Cap. Isis quinque diversitates, non ut habeantur

pro speciebus, sed , ut ostensa in singulis

varietate, domum illas sibi explicati clausumat, quae potissimae sunt. Primus modus vocatur secundum leges, quando Monarcha per omnia subjicitur legibus, ut Reges Lacedae m. quos GnaturXenoph. inde repub. Laced. singulis mensibus jurare solitos, se secundum i l. imperaturos. Vnde Demaratus apud Herodot. Cum aufugi Gset, rogatus causam sui abitus, respondit: Quia apud Lacedaem. plus valent leges .

quam reges, Lauterb. lib. 2.solitic cap. . Sed hos cap. 12. negat Ar . veros reges

esse, quia potestatem regiam nullam ha

bent a

Secundum modum ti ibuit A riR. Bariabaria, de quo post. Textius ordo Monaria charum

284쪽

charum est cxtraordinarius , quando cre vitur magistratus cum summa potestate extra ordinem. Asymnetas Graeci vocant Ec risto t. exemplum affert de Pittaco, cui Mytilenei summam Ierum crediderant , ad compescendas turbas exulum.

Consules, Iudices , Praefectos. Sed male dum Hsymnetis tribuat plenam potestatem, sed extra ordinem, aut ad

tempus.

Vivum eorum exemplum licet Intueri In Dictatoribus Romanorum , qui sine

Provocatione cum summo imperio ere ais Bantur , Varro 6. de ling. Latin. Ciceνσ3.de P. 6 Seneca alia. Dictatorem vocant magi-sIum populi, propterea, quod ipsi Dearit indulta summa in accensos potestas. Suidas eum putat Graeca voce exprimi posse , quod sit Min της τῶν λυρπτελων, sdditque, quod apud Romanos propter dupulicatam potestatem o σὐ-τίν dictus fuerit Ap. Claudius , sum vulgi suis

rores compescere aliter non posset: Age dum, inquit, dictatorem, a quo provocatio non est, creemus. Iam hic quo nuna domnia ardent , conticescet suror. Pulisset tum mihi lictorem , qui sciet jus de tergo , vitaque sua penes unum illum esse, cujus majestatem violavit, Liυius lib. a. Ita M. Fulvius, & mox T. Man-- R 4

285쪽

lius ereati fuerunt contra seditiones pIe- his, Limiin lib. 6. Et cum Tribuni pleta paterentur ad se provocari a Fabio , Papyrius Dictator acriter objurgavit tribuis nos , ne jus dictaturae , quod sine pro ν

catione esset, sua intercessione extinguellent, Liυωδ. lib. o. Tenuerunt igitur diactatores summam potestatem, sed ad te mispus tantum, per quod a Ueris Monarchia distinguuntur. Polyb. l. 3. Surd. in vocis D ctat. Godoleu. ad lib. 2. Liυ. Tiraq. q. q. dejμr. prima Turneb in lib. 3. Cic.de L Perion. Elond. Fenestest. Latus de Rom. MagiF. σω. sntiq. Nam Syllam ex dictatura Tyranni dein fecisse Cic. iudicat in I. Philis. ἱ-demque est judicium Plutarch. in Cas de dictatura Caesaris, quod ultra terminum

prorogarentur. Quartum genus vocat Arsot. Hero I. cum. Heroes autem derivat Plat. in C -

l. ab amore, quod eos populi prae singulari amore sibi praefecerint propter ditavinas & eminentissimas virtutes, unde de Iamblich. demst. . aptior. passim post Deos , Daemonas , post hos collocat Heroas, quod& Blejur de philosoph. Platon. sic explicat. Caeterum sicut virtus Heroiaca 7. Ethic. cap. r. non aliter a moralibus distinguitur , nisi propter di Vinam qua dam inclinationem : Errat enim N maS I l. 2. quast.4s .a.I. dum specie distinguit Heroicam virtutem a morali ita nec heroici reges divexuun Monarchiam

286쪽

De Monareh. Reg. ct Dran. 2 set 1 caeteris constituunt, sed naturalem vel divinum quendam ad regnandum instinctum caeteris regibus superaddunt. Ultimum denique genus , verum re gem constituit . de quo priusquam, si cui Sc de secundo agamus , illud praemittendum est, quod ad omnes Monarchias pertinet et Non polle videli cet Monarchiam inter duos dividi, quia verba Iunt Lucan. libo I. Nulla fides regni sociis , omnisque potestas Impa

tiens consortis erit et nec gentibus ullis Credite, nec longe fatorum exempla petantur , fraterno primi maduerunt sanguine muri. Seneca dictum est in Agamemn. Nec regna socium ferre, nec taedae sciunt, 'quod Ovidis 2. de arte amam se expressit: Non bener cum sociis regna, Venusque manent. Si enim Pomp.& Caesar, quos dc potestas populi &autoritas patrum poterat cohibere, siNarses&Bellisa lius, sine aemulatione nequiverunt vive re , quantumvis Imperatori subjecti, quid speremus de iis , quibus tantum licet, quantum libet Parciisima fuit potestas regum Lacedae m. tamen de iis seri-hla Paucim. in Laeo. quod in unica saltem re semel concorditer senserint. Vnde, cum Agis proficisceretur in Argivos , Plisto ais nactes coactus fuit domi manere, sicut& Demaratus , cum Cleomenes iret in Aginetas, Herod. lib. s. uod. lib. s.

Romanus Fabius id quoque advertit,

287쪽

qui cum Minutio noluit eadem eastra ρα ' gere, quod duobus Imperatoribus raris conveniret, Liv. li.22. Plutareh. in Fab. . Qua de causa P Obb. putat inter Roma--nos Coss. alternum fuisse imperium , ne dissensio eorum periculum asterret Rei p. . Nam Castor& Po Ilux, quanquam ovo prognati eodem, diversis tamen ducti fuerunt studiis, Ii Horatio credimur. Laudet Mamertinus in Panegyr. concordiam. Diocletiani dil Maximiani , nobis sane constat ex Zosm. Muressio Uict. se Pomp. non ad modii unanimiter ab iis imperatum fuisse. Si tamen ulla necessitas cogit imperantes multiplicari, plures satius est praefici, quam duos. Triumviratus enim. Pompeji, Grassi dia Caesaris, Plutarch . in. Crus. Item Lepidi, Antonii de Augusti, Dion. in August. tam diu stabilis fuit . quam diu duorum simultates tertii autoritas repressit. Non aliter igitur constat ratio Monarchiae, quam si unus praesideat. Vt vero Monarchias rectae ordinemus , ab ea inchoandum est, quae caeteraru norma est, utpotς a regno. Regnum est Monarchia, in qua salus subditorum maxime procuratur, quod sit, quando Monarcha subditis, sua cuique relinquens bona propria. secundum D E I, naturae, suasque ex iusto dc aequo conditas i l. imperat. Et hic Monarcha rex eth, quem a caeteris per Virtu- ιοι distingui inus, scut C teliauM ait l. r.

288쪽

De Monareb. Reg. ct Dran . 2ς in osse. xu. c. I. Id enim constat inter Phia Iosophos omnes, non esse regum, qui imis trobis infectus moribus dominatur. Irecte faciet, non qui dominatur, erit Rex, ait Muson. in Mon οβ LRecte autem facit Rex, si secundum Po- II b. lib. s. semper benefaciendo, cum cle mentia & beneficentia subiectos guber

net. Non requiruntur praeciser omnes ad regem constituendum V Irtutes , ita ut sicarum quibusdam destituatur, Tyrannus, aut minus rex saltem dici debeat. Negat Nicolaur Papa 2. q. I cap. Scelus. Lotharium Verum regem esse , propter adulterium cum Guald rada commissum, Dion. ID- erat. in Psicocl. Pontan. Prilusuib. I. stat. Psia n. cap. I. a I. Patrit.de regis. LVs. in pol. Plinius in Paneor. Synes in orat. ad Or -σad. Machia D. de princ. ct huic o post ut Antimachia υel. Nolosan. libr. I. θ. IO.

I a. de Republ. Castellari. de Oisse. reg. Nom. Morus, Matthias, . ritius, Sambuc. do Il. Imp. Ioh. Marian I 2. lib. Insiit reg. Simanca, dc infiniti alii, plurimas coa- ervant virtutes , quibus volunt regem studere. Sed hae maximam partem P i vatae sunt , dc omnibus hominibus com- P tunt, quibus rex non quatenus rex, ted quatenus hUmo enσουι.Misa opera dare debet. Pulehre hoc docuit August. in Epist. ad Boni feomit. Aliter, inquit, servit, quia homo , aliter, quia rex est. Quia homo

es, servit vivendo fideliter. Quia rex est

servit,

289쪽

ass C Apuae IX. servit, leges justa praecipientes & contra- taeia prohibentes, convenienti rigore saniaciendo. 23. q. .c Si Ecclesinsmsiecte instituit Dion. Prusensis inpr.pracept. regior. reges: Deos, inquit, colant,& venerentur: deinde homines curent & ament, si &ipsi redamari cupiunt: Et .Arsor. s. politic. cap. II. addit rationem, quare principes pietati maxime studere debeant, quia obedientiores habebunt subditos , quippe, qui putant Deos vindicaturos , si quid in pium principem peccaverint, Sicut Cromeratis. 2.polit. scribit, subditos abstinuisse a rebellione, quod Pyasti pietatem timerent, rati Deum ejus cuis ram habiturum , suaque in pium regem peccara puniturum. Sed pietas ample- ct .nda Principi est, quatenus Christianus est, S: non ad ossicium Politici, sed The ologi pertinet, quam Politicus semper praesupponit , ipse vero Occupatus est in iis virtutibus , quae regi insunt, ut reingi. Alioquin Cyrus, Darius, Alexander M. Augustus, Traianus, qui Christianos persecutus est , & caeteri, vera pietate destituti, reges non essent: nec Constantinus M. Carolus M. Casi mirus M. qui partim homicidiis, partim scortationibus se

Proprium autem Ossicium regis ab ejus persona desumi debet, quae publica est, dc consistit in gubernatione subdito rum. Vnde pulchre Iacobus V I. rex

Bria

290쪽

De Monareb. Reg. ct Dran. asi Britan. filio suo in prine lib. 2. ct in . tibia 3. Institui. reg. commendat versus πιν gilii ex 6. OEneid. in quibus ossicium regis separatur ab aliis studiis. Tu, inquit Anchis. regere i mperio populos , Roma ne, memento, Hae tibi erum artes pacique impone re morem. Parcere subjectis,debellare superbos. Imitatus est Seneca. in Octav. sed adiectis pluribus :Consulere patriae, parcere amictis , fera caede abstinere, tempus atque irae dare, orbi quietem, seculo pacem suo. Hae a summa virtus, petitur hac coelum via ἀ Sie ille patriae primus Augustus parens, Complexus astra est, colitur & templis

Porro benet gubernat subditos rex , si regulam Trajani sequatur: Talem me praestabo Imperatorem privatis , qualem optarem ipse privatus, cujus & Mecce nas Augustum admonuit , ut nihil tentaret contra subditos, nisi quod sibi ab iis praestari vellet Dion in August. Vellet autem unusquisque sui rationem haberi , suaque commoda in Repub. procurari. Ideoque regis est omnia acta sua ad omnium salutem referIe. Summus cunctarum finis , supremaque legum Regula, Rex, populi paxque salusque tui , ait Gitata. Epigr. legali 76 Scipionu sententiam ex s. lib. refert Cicero ad Ottic. lib. 8. F. II. Ut gubernatori cursus secusedus Medico salus, Imperatori victoria, sic