Doctrina politica in genuinam methodum, quæ est Aristotelis, reducta, & ex probatissimis quibusque philosophis, oratoribus, iurisconsultis, historicis, &c. breviter comportata & explicata, ab Henningo Arnisaeo Halberstad. Cum succincto quæstionum & m

331쪽

asS CAPuΥ. IX. est,qnod queat. Sed quid Comicum pro is fero , cum Iovem ipsum laudare possim . qui in Rhaps. I . Ilia. Iunoni dicit: Quamvis , Iuno , mea, uxor es , tamen omnia

non scies. Εjus quoque Vlyssem admonet Agamemnonis umbra, M. Odris'. ne omnia consilia credat mulieri. Imo quid Iovem, cum ipsas sacras literas producere possim Micho T. Custodi Oris clauiastra ab iis, quae dormiunt in sinu tuo , ictest , uxoribus, ut interpretatur Lyra. Annon Eriphyla Amphiaraum virum prodidit Huin. in Fab. cap. 73. Eriphyle, inq. Cic. s. in Ter. aur viri vitam vendidit. Solebat August. ad Agrip. clam uxore , invisere, idque nemini, nisi Fui . Vio, quem vocat Plutarch. in lib. et i αἰ, aut Fab. Max. ut vult Tacit. I. n. O Lipsin eom. ibid. patefaciebat. At hic, quicunque demum fuerit, mulierirem rursum indicavit, perquam ad Liviam permanavit. Haru cum illud cum viro expostulasset, Augustus, non aliunde nisi a Fulvio sciri potuisse cognoscens, ad se ingressum Fulvium, & solitum illud dicentem: Ave Caesar, hoc responso excepit: Vale Fulvi, quod morituris dici solet. Atque is intelligens, domum illico se subduxit, & vocata uxore, Rescivit, inquit, Caesar, me non siluisse arcana. Ideo mori mihi decretum est. Uxor autem, Iure, air, quoniam tam diu mecum habitans, vi- venia

332쪽

De Monarch. Reg. O Drau. Vensque nec noveris, nec caveris Intemperantiam meae linguae. Sed praecedam tamen ego , & accepto gladio seipsam coram viro interemit. Si e Plutarch. ted Tacit. scribit ejus planctus in viri funere fuisse auditos, & Ουid. de Pont. O Eleg. 3. lib. I. introducit eam post lata viri sa- perstitem. . Plura loquacitatis muliebris exempla

proferrem, nisi res plana elset : nec nunc in aliis mulierum vitiis enumerandis operosus sum , quod ad Rei p. administrationem minus pertineant , nec ita naturae muliebri astanes sint. Post animum contuebimur corpus, ut hinc quoque ad imperium minime natas mulieres conficiamus. Docet hoc pro nobis xenoph. iuOee. Mulier , inquir, imbecilliori Sc molliori corpore eli, ut admoneatur intra tectum manere, & lanificia curare: Inde

eoiani ingenerata est illi major sργη, ut sciat domi sibi tractandos Sc nutriendos

liberos. Item , Deus uxorem pulchriorem condidit, cum formam cum pudici-aia, domi se continendo tueretur: virum torosiorem , ut extra magis ageret, edidit, &c. Hinc Naumachus Poeta Christianus apud Stob:ser. 7 h. mulierem horta-

γιζον τε φυλαμ ν. Multa enim Iuni o His

333쪽

oo CAPUT IN. prohibetur, aut prae impotentia corpo Tis nequit mulier, Quid enim ad bellum mulier: Proverbium vetus est .: μη μα- ὁηλυ:&cum Pheret ima mater Arcesilai CyreMaeorum regis ab Eri elisthone principe Salaminis exercitum petiisset , pro restituendo filio , Enelthon

uni sit is sum aureum colum penso circumdatum , rescribens talia dona deberi mulieribus 8c non eaeercitus. Hero iado t. l. . . quod ab filo me. . 6.IIad. desumptum esse potuit, ubi Hector increpat uxorem tu ως-ιουσα - ν τῆς εργο κ μι -'Iςον τ ηλακα τί- τε ,- ἀφιπό-

μελησέ. Imitatus 'st Virgit. 7.

nullus notat: Cura tibi Divum emgies de templa tueri, Bella Viri, pacemque ge-xanti S. Eneid. vers. IO. Cui tolerare

colo vitam tenuique Minerva impos1- tum: Propius accedit Ovid: Iz: Metiam et Columque I capo cum calathis, & stamina pollice torque , Bella relinque viris.

Fuerunt sane, quae viros vincerent mulieres , ut Semiramis, Iustin. lib. I. Τomyris Cyri domitrix , Heros talis: et: Iud: lib:i: Zenobia victrix Persarum, Trebel Pol: inao: Τ ran: Helena , Rustorum regina , Sigism: Bar: in Muβου: Sed primis illis seculis , cum servilior hominum esset natura , nec pro Vitio Ieputarent ,

334쪽

De Monarch. Reg. ct Dran. 3O Remineo jugo collum subdere , quod postquam viri edocti sunt, nullam videlicet esse vi lio rem servi tutem , quam ice minis servire, sicut Tacit. de Movib. Gema. Iccte addit, cum Sitones a mulieribus regi dixi stet: Tantum non modo a libertate, sed etiam a servitute degenerat: Nequaquam porro utile potest este imperium muliebre , quippe , quod a vi Iis contemni solet: Nihi I autem clatrimento sius est imperio,quam contemni, mi S .polit. cap. Io. docet ris. Sc nos inter causas cor ruptionum Rerum pub repetemus:

Habetur in amore & deliciis omnium Libusia , regina Bohemorum, sed cum vis quaedam gravior invergeret, coacta fuit nubere, quod moli regni non sufficere crederetur , caenea Ilυ. in hist . Sohem. Eudoxia: Imperatici Const. ultro jurant proceres sed cum imperium Sul-.tanus Turcicus premeret , omnibus non obscurer indignantibus, qui foemina tantum bellum sustinere posset , coactR fuit Romano Diogeni, militum optimo nubere: Zon. in Rom. DiN. Quid Vanda Polonorum Z quae licet a subditis tuta fuisset, non poterat tamen vicinorum Priniscipum impetus evitare. Micho. lib. I. Chron

De Heduvigi regina Poloniae . Τα- dou vici filia, ita memorat Cromer. lib . 1 . Non gravati videbantur viri mulieri parituri , nisi impendentibus bellis

impar fuisset judicatae: Et jam antea Rixsi,

unicae

335쪽

3o 2 C A p u Υ IX. uniear filiae Praemistat , successio negata erat, quod instantia bella virum forte inrequirerent , Crom. lib. II. Ita licet animosae satis sint mulieres, quia tamen itales non e ile creduntur, contrahunt in animis parentium contemptum, qui plus ad destructionem imperii facit. quam aut Oritas ad conservationem.

Hac de causa plerumque laborarunc imperia, quibus mulieres praefuertarit . Non debemus quidem omnes calamitates soli principi imputare quod tamen fere fieri solere , Ian. Grister. in discJisper Tac. multorum sententiis demonstravit, sed dum mulieres imperant , Causam calamitatum in ipsis haerere foeminis ostensum fuit, idque patet ex historia

iit. Laodices Iust. lib. '. At aliae ψ. Rex. Tullii. filiae. Liυ.lib. I. Cleopadirae Ioseph. I r. avriq. Drato mirae Bohemae , Dubra D. lib. . s. Brunhil dis Franciae, Amymo λ lib. - . de gest. Franc. Lesci III. POlonis uxoris, Mia-ώου. lib. i. cap. H. Rixae Polon. Crom. lib. . Iohannae Lupae Neapoli. Cost. inhist. Nerip. Mariae Stuartae Scotae, Eman: in his: Γὸl Buchan.iu his. Scol.&muliariam, aliarum qias toga referre mora eis. Vnde non immemo Esaius cap. . ver Ia. regni Iudaici. calami tacem proposicurus: Pueri , inquit, populi mei exactores sunt , ω mulieres dominant ux eis. & cιΨ. I9. U. 16 a

336쪽

De Monarch. Reg. O Dran. 3o3r6. inter AEgyptiorum calamitates numerat , q uod sint suturi similes mulierum , quasi mulieres ad res gerendas sint in ido-ncae , quod& Osristo t. docet. a.polit. cap. 7 .c ostenui . lib. s. hist. P eap. recenset Leoniis num hoc distichum , quod& apud Luc. Pen. legitur , l. penuit. C. depros. ct med.

lib. IO.

Regna regunt vulvae,clamat gens totas mul Veh. Interitus regni est a muliere regi. Proinde Gynaeco cratiae pIurimi populi contumaciter restiterunt: Ac ne de omnibus dicamus , Romanorum calaus est , quod vix siverint mulieres in publico versari , nedum in imperiis S magistrati-hus. Etenim Nov. M T. cap. 7. inter causas divortii scribitur: Si uxor cum viris extraneis, nolente marito , convivatur, aut

cum iis lavat: Si nolente viro foris domum manserit, nisi forsan apud proprios parentes: Si Circensibus , aut theatris, aut amphitheatris interfuerit ad sp acta dum , ignorante aut prohibente viro. Et hac tam um de causa Sulpitius Gallus , P. Sempronius , sophus, Antistius uxores dimiserunt, Valer. lib. 6. cap. Plutarch. in Probi. Sic & Gellim autor est lib. s. cap. ros mulierem, quae in patris potestate est , non posse arrogari , quoniam cum foeminis nulla est comitiorum communio. Sic Constantinus lib I. C. de ost=div.jud. Nemo, ait, judex ossicialem mittat

337쪽

degit,cum praecepto , ut eam in publicum protrahat, cum certum sit, debita eius quae intra domum considerato sexu semet contineat , domus ejus vel cujuscunque rei habita distinctione , publicis necessitatibus posse servari. Quod sis qu is in publicum matrem familias poshhac crediderit protrahendam inter maximos reos citra ullam indulgentiam capitali poena plectetur, Statutum quoque est cap. mulieres de jud. ne mulieres vel ferendi testimonii , vel alterius rei causa cogantur personaliter venire in judicium t Et apud antiquos Romanos, cum mulier aliquando propriam causam in foro dixisset, milit Senatus Deos consultum , quidnam civitati ea res portenderet, Plutarch.in Num.sic iit &. Gallis mirandum visum fuit quod Mathildis

Artesiorum Comes ., cum senatus Roberti Arthesii causam judicaret, astutia set, Bodin. 6- Kep. cap. 6. Vnde non imis merito indignatur Cato in orat.pro l. p. Majores, inquit, nostri, nullam ne quidem privatam rem agere sceminas fine aurore voluerunt: in manu esse parent iam , fratrum, virorum, Nos, si Diis placet, jam etiam Rem p. eas capessere patimur,&foro quoque & concionibus, & comitiis immisceri, Liυ: tib : Digna est oratio hae a Catoniano spiritu: Niam, qui basin publico versari non licebat, qui liceae . in

338쪽

in publimperio: Et repellit saner lex a virilibus ossiciis Reminas , l. Foemina. a. de re.,ur postul ubi Vlpian. postquam praetoris edictum proposuerat, Ratio, inquit, prohibendi est, ne contra pudicitiam, sexui congruentem, alienis causis se immisceant, ne virilibus ossi

ciis fungantur mulieres, quibus tolerare colo vitam , tenuique Minerva impositum , ut loq: P et: Nitit ut holos. 7. de Rep. cap. o. Iesis mentem restringere, quod lex lata sit contra Calphurniam improham mulierem: Iam putat cessante causa cessare effectum , arga.generaliter. C. do

Episc. O Cler. ideoque probam mulierem non excludi, sed improbam, qualis erat Calphurnia, aut Afrania, de qua Valeris

libr. t. cap. 3.

sed improbitas Calphurniae tantum fuit causa impulsiva, de qua negat Bald.

in l. Simulier . C. de jur dot.regulam valere, cessante causa, lac Mali enim mores multas bonas pepererunt leges, quae adhuc, cessantibus moribus manent: Causas autem finales alias assignat Vlpian. quae sunt perpetuae , quibus Caecina alias addit in orat. ne mulieres comitentur magistratus in provincias apud Tacit. 3 .

tum olim , ne foeminae in socios aut genistes externas traherentur : inesse mulie; um comitatui , quae pacem luxu , bel lum formidine morentur, dc Romanum

339쪽

3o6 CA p uY IX. agmen ad similitudinem barbari incessus

convertant, Non imbecillem tantum,& imparem laboribus sexum, sed si licentia adsit, invum, ambitiosum , potesta tis avidum. lEx quo patet satis rationabili consuetudine exclusas esse taminas a regula ri successione seu dorum , prout constat ex 3 g. Hac autem, de his quisend. dar/Ge. I. g. Filia. de succus. seud. c. unic. madmodum seu d. adsisteri. c. I .de. nai.Dcce . Dud. quia scilicet ossicia Domino debita, praestare non possunt', nisi aliud introduxerit consuetudo aut privilegi ii ,

sicut Cuspin ex re hiυ. rchid. r. n Oistavit, ad . Ducatum assum admitti etiam foeminas, quo jure ollocarus ad se transtulit Austriam , cum Magaxetam Austriis ae Ducinam duceret, Munst. 3. Geogr. Est in hanc rem lex Salica Francorum a multis celebrata. rit. de allod. In terra nostra mulier ne succedat, ex qua Bald. in l. r. d. de nat. accussit regem Anglorum, quod titulo foeminae jus in eo regno sibi arroget. Observarunt eam legem Lacedaemonii quoque ut ex Lycurgi historia patet Plutar. in Lyc. Is enim successor fratri erat designatus, nisi fratris uxor, quae adhuc praegnans. erat , filium peperisset Ex hae enim conventione pater, Lycurgum fratri successorem su tu rura su i sse, licet mulier foeminam peperisset.

Apud Polonos sceminis ad regnum

viam

340쪽

De Monareh. Reg. se Tyran. 3o 7 viam praeclusam suille, conflat ex lib. I,

stat. e. I. a. a. l. I. Nam quod Ludovvico ex gratia concessum fuit, Casi miro negata est , Crom. lib. I 2. Germani ne quidem voluerunt Henricum IV. esse in tutela Agnetis matris, nec Flandri liberorum tute Iam matri Richidi reliquerunt, ne cogeremur mulieri parere. Orimit.s. gest.

Franc.

Neapolitani demum , quod in com moda Gynaeco cratiae satis experti essent, a collegio Cardinalium obtinuerunt, ne apud eos mulieres ulterius succederent, ut cavetur in tabulis fidelitatis, quam accepit A lphonsus avno I ss. Bodin. 6. de EvBb. c. s. dc Romani , post mortem Heliogabali , qui solitus erat matrem in curiam ducere, SC tum fecerunt': Ne ulla posthac mulier curiam ingrederetur : nedum ut imperaret, Lamprid. O Herod. in Heliogab. Quod recher factum suisse, praeter jam dictas rationes, sic quoque ostendimus. Aut manet innupta regina aut nubit. Si

prius , dissicile est , pudorem illibatum servari ab ea , cui impune est , quidvis fa

cere, imprimis cum tot irritamentis incitetur. Non satis in tuto videbatur reginae pudor, ait de Hed vulgi Crom. l. I 6.illa aetate, illaque forma', & necessa Ita cuviris conversatione. Exemplo sint Se miramis, Cleopatra , Iohanna Neapolitistic. Et licet quam maxime se conting-