장음표시 사용
611쪽
De Legibus. SsIqualis licebat minus peccare , se ut dum alium in propria domo opprimo, gravius pecco, quam si eum lcedam alibi. Ita seria vus gravius peccat in dominum, quippe,
cui debebat reverentiam, de proinde severius punitur, per li. Rom. imo Moses Exod. a I. poena eximit dominum , si severius castigando servum occideIit. Eadem ratio eli de homine probo & improbo, quorum illum it . ubique mitius tractant, i. non debet, de dol. nua l. l. I. I. I 2. I. st . de re milit. quod in hoc pra:
sumatur pro aere sis, de habitus , in illo
. Quanquam enim cogitatio non facit furem , l. I. I. 2. F. desert. nec solus habitus punitur, nisi inferatur simul aliis damnum, romodo Simonia in parvo , licet ex habitu profecta , non plectitur etc. eis, q. de Simo n. tamen delictum proinae resis multum aggravat, 3: Eth. cap. I. a. O 3. Cum hac unica de causa Draco,
Plut. in o On t Plato , in I 2. de Il. dc M. Chamus indiscretim sive magnos, si vopa os fures puniverint: Boter. a. pari. cosmogr. dc Damhud. cap. UO. prax. crim. n. ult. per text. in c. ult. Iq. q. 6. par Va rum rerum fures majores nominet, quod
magis ex habitu agere praesumantur, pari modo , quo ICti nonnulli, quos rerer z
612쪽
s a CAPuT XVII. qui cum pulchra, a Q. e. dict. non quod ,
se quis cognoscat pulchram , in deformi Vero', quam citius potest, se absolvat, sed, ut Baz,ia. ingi. cap. ult. ΙΑ. q. 6. quia Plura sunt, qua: illiciunt in pulchra , quam deformi, quam rationem reddit Sc Chris
Hom. Jo in z: ad Tim. cap. I. Vnde major
inclinatio de libido praesumitur in eo, qui deformi consuescit . quam qui pulchrae , Perinde ut Hieron. citatus a gl. ad c. viduas u vers. D 2 T. q. r. ratiocinatur : Libidi. nem in vitgine majorem pati famam, dum dulcius esse putat, quod nescit. Cum enim ab objecto, cujus dulcedinem non latis assecuta est , a recto dimovetur, ex 'propensiori praesumitur libidine agere , quam ea, quam, ut dicebat Plato, objecti vehementia, fere violenter inhit. Sed satis ostensum est, ex quo funda mento leges constitui debeant, illud adhuc convenit, quod, licet leges in Repub
me cessaraas demonstraverimus, multitudine tamen noceant, ut docet Ludov. in υ. ib. 7. de caus corrupi. art. quia viam ape
riunt litibus, prout rabula quidam, cum Carolus V II. rex Gall. leges multiplicandas aggrederetur e Hem, inquit, praesto sunt lites, SI aureorum cumuli, Bodin lib. Mit. de Repub. cap. ult. Conqueritur enim apse Iustinian. l. r. g. I. . 6. δ. IE. Item l: Σ g. ri: de emend: Cod: ex multitudine li:
613쪽
De Legibiu. t Iones esse, quibus totum sus contUrbari, non tantum ibi asserit Imp. sed de magni
docent ICti, Budaeus, Zasus ad se a. de oriae. jur. Duaren. derat. doc. aisc.jur. Vigil. in Epist. ad Carol. V. lessand. Piccolaib. 8. Inist. Mor. cap. 8. 9. Unde recte Casel. liri 3. de inst. ret: cap:24 novis casibus novas
leges ponere, nihil aliud esse scribit, quam
hydrae capita resecare, quod ex novarum. Iegum non tantum verbis , sed & ctia punctiunculis novas eXIIuant controversias, illi, qui, ut Seneca loquitur 6. deben . cap. s. argutas tractant ineptias, aut, ut Constant. l. juris. I. C. deform. O
impetrat. acti. sublat: qui aucupatione syllabarum insidiantur cunctorum actibus. In exemplum producit metira Pannoniam,obi, Cum ex antiquis moribus, S paucis
simis quibusdam lio caulas judicarent, Mquemadmodum de Servo Sulpitio dicebat
Cic. Philip :y: tollere controversias, quam costituere mallent,ab 'tre contentioni-hus pacate vivebatur. Postquam cum cois
ita tu Beatricis Ferdinandi regis Neap. filiae, eo ingrcssi sunt rabulae, brevi tem-Pore, ait Vives, Vidisses omnia fervere litibUs, controversiis,&c. Hinc Plato 3. deli. signum, ait, male constitutae Reipresse, si in ea multi inveniantur ICti, quippe, qui indicant multi- Udinem litium , ex multitudine 'l: nata-ro. Multi enim medici, ut ait Scip. num.
614쪽
sunt malae Reipub. signa : Hi, quod IIlI-tiosos, illi, quod gulosos & intemperarites homines designent. Quam ob rem Solon paucissimas, adhuc pauciores 1l. tulit Lycurgus, quia, quo pauciores suntll dummodo strenuer vires suas exerceant, eo bene moratae Reipub. melius conis veniunt, ut sentit Iacobus VI. lib. 2. Brii l. dor. se Uocr. in reop. Tuisto quoque Germanus ita paucis fuit II. contentus, ut eas cantilenis incluserit, os vent. lib. I. Chron. Nec enim commodior via est ob viam cundi avaritiae rabularum , qui, Hur etron. Arb. in Sat. ait, cruda studia Pro rellunt in forum, &, dicent e Lisca . apud Lactant. libr. s. huic uni solent studio se dedere arti, Verba dare ut caute possint, pugnare dolose , Blanditia certare, honos si mulare viros se, Insidias facere, ut si hostes sint omnibus omnes, quorum mores, nimium quam graphice depinxit Ammian: tib . 3o: dc D: Bernhard: libi II: consid: ad Eug: ubi dc pravum morem jubet Eugenium corrigere. Praecide, inquit,
linguas vaniloquas, & labia dolosa claude. Hi sunt, qui docuerunt linguas suas loqui mendacium, diserti adversus justitiam, eruditi pro falsitate, sapientes, ut
faciant malum, eloquentes,ut impugnent
Denuue, sicut magna cum cura ferendae sunt li. quod Alex. Imp. quidem ob servasis constat, qui nullam l. sine et O. 2Cto
615쪽
De Educatione: sssICtorum consensu protulit, Lamprid: in lex'. sciens quippe, ex Socr: dial: de justi peius esse, malam l. serre, quam hominem interficere ' Ita semel latae li. non facile abrogandae sunt, ne li. automati derogetur, a: Polit: c: s: Sc litigantibus occasio praebeatur legis, quae ipsis obstat, abrogationem petendi, quod ne fieret,. Eginetae graviter multabant, qui legis
condendae, aut mutandae occasionem dein
disset, Thol.li. Io: e: 6: n. s. & Thurii cogebant cum , qui l. sublatam cupiebat, in serto in laqueum collo id petere , Diodor. lib. I a. quod de Locrensibus refert Deismosthenes in Timocr. Consentit huic rei autoritas inpiani I. a, J. de consit. princ. In rebus, ait, novis constituendis, evidens esse utilitas debet, ut recedatur ab
φO jure, quod diu aequum visum est. CA suae XVIII.
Roxime agendum est de Ε- ducatione S: Institutione , propterea , quod , dicente
Machiavr I. doc: 3. tan a vis sit ejus, ut probe educatis legibus opus non sit, sicut Lycurgus, rogatus , cur il . non uteretur, respondit,
quod bener instituti temporis utilitatem Nn 1 no.
616쪽
nolint , SI Numam testatur Liv. lib. r.effecisse, ut fides ac jusiurandum, Pro pulso ll. ac poenarum metu, civitatem Tegerent. Econrrario vero , si neglecta fuerit rnstitutio, frustra ferunturi l. quia frustra imperatur ei, qui obedire non didicit, ut pulcrer de hac re docet risior. s. Folit.pag. VI. maximam corruptionis Rerum pub. causam asserens, quod non i nostituatur juventus ad eam Reipub. formam , in qua victura est. Nam propte Iea non sine causa putatur Brutus filios suos
trucidasse quod ad popularem statum
minus educati, regnum reductum cupe-Ient, Clapnuar. lib. 2. de arcan. c. I . cujus
conlucturam ex oratione juvenum patritiorum desumere licet, quae est apud Liv. Iib.et inpr. Recte Senece Epos . ubi aliqua res excaecat animum, & ad ossiciorum
despiciendum ordinem impedit, nihil agit , qui praecipit: sic Vives cum patre , sc cum uxore. Nihil enim proficientpriecepta, quam diu menti error obfusus est. Si ille discutitur, apparebit, quid cuique debeatur ossicio : id quod exemplo filii Dionis docet Probe in Dion: Hinc Isocratris Panath. O Areop: laudat antiquos Athe . quod non impleverint legibus porticus, nec id primum respexeIint, ut paenae criminibus praefinirentur, sed ita voluerint cives primum institui, ne quadvelint poena dignum committere: Non enim, ait, Scia aut Plebist: sed praeclara
617쪽
De Educatione. spine laxa instituta felicem essiciunt civitatem. Nam homines mater instituti lege aetiam exquisitissimas contemnere audent. Atque hanc fuisse curam Areopagitarum, Isocr. ibidem docet, Sc Socrat. in , xioch. Plutarch. in Solon. Lycurgus non tantum accurater instituit cives, Plutarch.in c. in quo se suos. que commendat Archidamus, apud Thu- d. lib. I. sed Sc ipsum partum examinixi voluit in Lesche , coxam cribulium nata maximis, quod Germanis quoque in usu. positum fuisse: Galen. autor egi de simpl. med. fac. 5c Indis Cathaeis & Brachmamnibus Sabel. Ennead. 7. lib. 6. Vsque adeo circumspecti erant maiores nostri , nequa inutile membrum totius Rei p. cor in pus corrumperet, quod quam damnose hodiernegligatur, pauci intelligunt, cum tamen de contumacia adultorum, nemo non Conqueratur. Multa scripsit Chrysos. adversus eos'. qui institutionem liberorum contemnant, tantum in eo sint, ut illis opum magnam vim
relinquant : simili sere usus ratione, qua Phocion , legatis Philippi Maced. hortantibus , ut liberis prospiceret, respondebat: Si, inquit, boni evaserint, facile ditescent Si mali. quorsum debeam illorum malitiam opibus alere & augere Prob. in Phoc. Quid enim opes prosint male instituto Imo quid ipsum. i genium, quod, ut, ager, quo ferti Iior p
618쪽
CA suae XVIII. lior, eo magis sylvescit, si negligatur di ita
quo melius , nisi ad virtutem assuefiat , eo naturalis illa δεινοτης turpius degenexat , & Rei p. magis nocet 6. Eth. c. ult. Docuit hoc Plato 3. de Rep. exemplo
Cambysis, & Xcrxis, quos nihil nisi mala institutio corrupit. Atque hoc Politices caput in regibus & principibus magis, quam subditis urgendum est. Hi enim ,
licet optime instituti non sint, legum ramen poenis in ordinem utcunque redigi possunt. . Soli Reges non habent aliud remedium, praeter Institutionem, dc proin inde Alexandrum M. Cic. 3. de orat. suspicatur temulentum factum, quod a Leonida & Lysimaci o non erat aliter institutus. Populi peccantes, ait Isd. 3. sent.
cap. 6 I. iudicem metuunt, & a malo suo legibus coercentur. Reges autem nisi solo Dei timore metuque gehennae coerceinantur: addam ego , & nisi bona institutione praeoccupentur , libere in praeceps Iuunt, Sc per abruptum I centiae in omne facinus vitiorum labuntur. Vnde idem Plato 3. de Repub. 7. deleg. & alibi sollicite
requirit puerorum institutionem , eumque imitatus Xenoph. lib. I. Cyrop. Cic. 3. de divin. & noster philosophus Io. Ethic. c. IO. S. polita pag. qFI. 8. polit. cap. I. ubi ait: Quod a legislatore maxime intendendum sit circa disciplinam juventutis, nemo utique dubitabit. Nam id quidem neglectum in civitatibus affert Reipub.
619쪽
detrimentum. Oportet enim ad siugula gubernandi genera d sciplinam accommodari, &c. Recter enim a Poeta dictum
fundamenta, quo caetera sequantur ex sententia. Vide Simahc. 9. Rep. cap. 23.
Proinde Reipub. interest, statim a prἰncipio, generationi liberorum prospici,
. Ales n. Pic. lib. mor. cap. I. quod,
dicente Cic. ad Ott. ut male posuimus initia, siccaetera sequuntur, aut rso t. s. polit. cap. I. MAναῶν γαρ ζ' σπαρτου, si ταντων εις πο- κο . Nec enim ineptam conjecturam fecit Diogenes, cum tumulento juveni diceret: Pater tuus te ebrius generavit, Plutarch. de educat. liber. nec sine causa Lacedaemonii multarunt regem suum, quod parvam duxisset uxorem, quasi non reges, sed regulos procreaturam. Elementatum enim redolere sui Elementi naturam, apud Philosophos notum est , ct then. 7. de sem. 9 ex es Galen. 2. de sem. cap. I. exemplo eorum , quae ex diversis speciebus generantur , ostendit parentum vitia in liberis reluiscere , quod argumentum Lucretii qmoquo est. lib. . sicut & Terentianus ille convincit mulierem de filio, quod nihil vitii habeat mater, quod non renatum sit in filicit
620쪽
C 4 P u Y XV III. quod propter incontinentiam mulierum
conduci soleant: quae tamen ratio Perpetua non est. Dum vero enititur infans ex utero, Obstetricum hodie opera desideratur, quatum tamen ossicium olim multo latius patebat, ut constat ex Theat. Plat. Galen. . s. α θ. Com. 62. l. I. g. sed& obstetricem , de extraordin. opi. l. idem obstetrico ad. l. Aquit. A Uen. pari. 2. Epist. Medic. lib. I.
D. I. c. o. Nam 3c de foecunditate judicabant , idoneos conjuges consociabant Sc medicinam mulieribus faciebant , quam cum, ut verisimile est, temere saepe adhiberent, edicto vetuerunt Athenienses mulierem medicinam discere , cujus
edisti i niquitas apparuit, cum Agno dice, quae sub persona virili medicinam didicerat . mulieribus coepisset manum ite-xum admovere , Hlin. li. fab .c. 27 . Multas enim morituras citius verisimile
est, quam viris vitia detegerent. His igitur praescribere debet Politicus de peritia& pietatem. Plato enim in Theat. steriles & virgines ab hoc ossicioi, propter
imperitiam' removet, nec minus puniuntur propter malam curationem, atque medici, l. item obstetric. ad i. Aquit. Si vero
malitiosa fuerit obstetrix, quis nescit , quantum periculum nascituris immineat, quos nemo leviori negotio interficere possit, qua de causa Pharao, nec alios , quam obstetrices in extirpando masculo sem