장음표시 사용
71쪽
9ssentit. Tandem conjunotis Caesarianorum avarorumque QRStris eum summo mane die . Novembris, qui erat p0st Penteeost. 22. dominie Super pugna ineunda denuo atque aeriit quam ante unquam deliberaretur, et Bavarus ueterique ipsius Xercitus duces nihilo remissioribus studiis proelium do- Cernerent, consilio ejusmodi celeritatem adhibendum judicantes; Buquoius cum quibusdam aliis cunetatoribus Ximiis rursum dissuadere coepit, id imprimis auSntus, quod Xeroitus Ontinui sit longi itinoris difficultatibus sessi debilitatique essent.
Ultimo tamen cum justis adversae partis rationibus amplius contraire non OSSet et alii quoque Caesariani duces moram omnem militi navandae operae desiderio flagranti a pugnam pOSeenti OX iam RSSeverarent, pertinaciam eorum in hostis perniciem conVertendam censuit, qui eo alacrioribus animi erant pugnaturi, quo majorem Onceptam spem habebant Victoriae praemium, non Pragam modo, sed Bohemiam omnem atque provincia Concorpore universa defuncto uno proelio cessuras Aderat huic militari sonatusconsulto se ordine discalceatorum Carmelitarum Sacerdo Dominicus Aragonius, Vir integer vitae a Sanctitatis opinione Clarus, qui certam a deo victoriam, utpote sibi revelatam, pollicebatur. Nova eorundem consultatio de modo ineundae putanae N0ndum amon do tota ratione ineundi proelii conveniebat inter parteS, quo modo quove impressio in Bohemos facienda esset Bu quoius circumgredi 0ntem et Pragam Versus a deXtro iisdem montis later educere tutius putabat, ita futurum, ut B0homi castra loricis circumdata locumque opportunum relinquere cogantur. Alii scandendum montem Seensu non de Ourduum rectaque eundum in hostem suadebant atque haec sententia vicit, quae loeum fecit cruento proelio posteri me
Acies Caesarianorum et tessera. Igitur acie ad proelium Ordinata, cum Supremus in exercitu imperium pro avaro Tyllius, pro Bu quoi adhuc aegro e vulnere Rudolfus Titis n-bachiu accepisset, Caesarianis dextram avaricis sinistram tenentibus avarus suis pro militari ossura dedit Sancta Maria, cujus offigies in veXillo ejus praetoriano conspiciebatur auro fulgenS. scies Lohemorum. Nec minore cura Anhaltinus et Hotien-l0ius usi commoditate loci disposuere aciem magna ranimorum
72쪽
alacritate, ut prae Se ferre videbantur ad Confligendunt parati. Qui cum postmoduli initio primae post meridiem horae Caesarianos tympanorum trepitu et tubarum clangoribus signo ad proelium dato montem versu progredi a justi passibus ontendere, jamque castra ipsa e duabu partibus adoriri conspiciunt, animo Se quoque SeSe ad repellendam vim expediunt. Cum igitur propius Ventum es Set, magno utrinque Sublato elamore ut ante Signanis et primo Ordine Oneui Sum St, tormentis prius omnibus in Caesarianos Xoneratis, neque tamen ullo notabili illato damno, quod pilae Supra militum Capita praetervolante plus terrori quam eladis adferrent. Pugua liquamdiu anceps Caesariani vacillant, a Tyllio restitit intu=L Nihilominus pugnatum utrinquo aeriter a tanta contentione partium dimicantium, ut per horam emissem Victoria, quam in partem inclinaret, neep haerere Videretur, vacillantibus deinde Casesarianis ad 0homo inclinari visa est, si quid om n haltinus et Turrianus juniores eum suis peditibus et mille, quos ducebat Joannes senior a Bubna, equitibus tanto animorum ardore irruerunt in liquoianos, ut eaesis primis duetoribus et Brounero tribuno capto confestim legio non solum Breunoriana sod et i essen buchiana turbatis ordinibus nutare, Signa deserere, postremo etiam reCeptui dare cogeretur. Verum
Tyllius quem sua in providendo labantibus auxilio diligontia
restituisse rem morito hic te Sturi possumus eum fortunam Caesarianorum inclinari videret, extemplo Craigium ti4bunum, qui in avarie oXercitu doXtrum cornu tenebat, Cum Lichten- stoiniana o Baveriana legionibus An haltino objecit. Ex quo restituta acies ac redintegratum ab ea parte proelium atroX, varium, et modo his modo illis unostum, donec Anhaltino aliquot vulneribus tumuis non lothalibus affecto et capto legio ipsius tota fusa a profligata Caesarianis rei bono gerendae initium praebuit. Hi i garolin fuga ohemos dit. Sub id om pus Croataoo Kogaei a Maximiliano tuli tonst0inio ala illius rao secto confligere jussi ungaros, quibus orti omissa in ungaria illustri quid in odo natus, sed in ossea is vir animi praeerat, ad octo millium numerum sorte invaserunt, quo praedae magiSquam causae Ociorum intento primo statim congressu incertum fatali ii quapiam sol mi lino terterritos vel pr0ditione ducis, quod sani: Moliuit, Seductos vi tontato tortamino in turl em
73쪽
fugam conjecerunt ita, ut ab accurrontibus Hosrhir hi et Stubonvollio, tribunis ornomissae, et aliis ungarorum prRQ- foetis familiaribus, nullis verbis nullisque precibus, nullo itidem tam turpis fuga nut dedecoris motu cohiberi sistique potuerint. Qui dum por montis declivia in vicinam valloni pagi Moto loqua data Via ruunt eaque emens in Moldavam essus ne eooeo cursu Sese iraecipites dant, in adversam fluminis ripam vadere
conati, multi e iis spoliis inves, gurgitibus abrepti haustique
Actes ohemo in nutat, funditur dissipaturque. Hinc
cauteri tanta parto auxiliorum nudati remissius agore et fugam potius quam ulteriorem pugnae fortunam ei reum Spicere nee mora, cum paulo post tota Caesariani et avario sexorditus
m0lus in ipsa castra pleno impetu rueret lateraque pugnantium adoriretur ab omni parto deo instantur, ut pugnandi ne loco consistendi victis nulla facultas por Xigua ad capesSondam fugam relinqueretur, equitatu sero omnis profugit peditatu tamen licet ab quitibus fouil dos orto proelium magnis animis viribus suo no lunquam intermittento sud otio potior o parte brevi di octo ut partim auso, partim in fugam acto, ultimo omnium legiones Turrinni junioris, tum Honrio Sol likii comitis, quae ut plurimum Mornvicis constabant copiis, in ea ordinum a rerum omnium Confusione non procul palati regio, Stella dicto, singulari portinacia in acie eonStantes perstitere. Hic namque sociorum ignaviam perfidiamque detestatu equo, quo Veliebatur, propere descondit pedesque inter peditos acriter dimicando, o hostem formidarunt, neve in pedum pernicitato, sud in dextris vel salutem vel immortalem apud posteros sui
laudem sitam esse arbitrarentur, Oee et manu exemploque
hortabatur. Idum Turrianus fecit, qui tamen paulo post frustraneo omnes conatu Suos viden fortunae e pro SSO adversae
cessit et conscenso propere quo in tutum abiit. Moravorum virtus Victoria Caesarianorum. Nec Moravi in tanta proelii iniquitat rabie quadam ad usque desperationem inditati quod neque aliunde subsidium Xspectarent omnibus dilapsis vel concisis, seque si conservatis ordinibus sese recipere Vellent, possibile esset, o medio tot hostilium catervarum evadere praeSen OXitium segniore erant, qui contempta jam
omni vitae cupidine oppetor gloriose malebant, quam de turpi sit Mogonori fuga cogitare Cumque diutius, quam victores
74쪽
speratent, dimicaSSent, postrem Caesarinnis et Bavaris in fessos do bilitatosque vehementius irimentibus, irilioque proterentur, ita,
ut quem qui locum pugnan tenuit, eum Ortuu Corpore uotonuit. Porro Solitio et qui supererant oravicae legionis
duces quanquam conciSa jum mnjore parte Suorum, frementes a frondentes fortunamque praeSentem, qu0d iniquior, quam quisquis opinari potuisset, sibi accidisset incusantes, cum liquot adhue manipuli vim irruentium pertinaeissime sustinere conarentur, ultim tamen multitudine Vietorum Oppressi et n. Waldsteinio, cataphraetorum duetore, qui eorum saluti in tanto discrimine singulariter studuisse videbatur, agniti aptique Sunt. Signa B0hemorum auro ne coloribus distinet et fulgentia cum reliquis fere omnibus peditum vexillis nec non tormentis et aliis impedimentis in potestatem vietorum devene re Inter alia militaria signa venit in victorum manu etiam praetorianum
Friderio vexillum, in quo depicta coelestis Sphaera Visebatur cum hoc themate: Divorti nescio' Utinam boni principis animum ad tam tristia mali consultores non divertissenti
Numerus caesorum et captivor in a parte LohemorumJPoriere sex parte Bohemorum aliquot millia, partim caeSa, partim qui hauSta, quorum numerus haud facile iniri aut diei poteSt, de re quantumVi recentis memoriae in dubio est. Sti tamen millia aut circiter interiisse ferro vel aqua pro comperi affirmari posse crediderim. Inter nobiliores captivos fuere praeter Anhaltinum juniorem et chlilium etiam dux quidam Saxo-Vinarensis, item Styrumbius et Rheingravius comites et aliqu0 tribuni centurionesque obscurioris n0mini S. Numerus caesorum a parte Caesari inorum. A partibus Caesarianorum et avarorum non ni Si ducenti et quinquaginta desiderati feruntur, inter quos ordinandus Helfridus comes Muggau, chiliarcha, Carattaeus Neapolitanus equitum magisteret comes quidam Rechbergensis, baro item Pete1 Semius, Supremus hospitiorum dos ignator Plures saueios extitisse e0nstata inter alios Godefridum comitem appen heimium, qui inter CaeSorum Corpora repertus prope a morte abfuit, vir bellicosus et neor a Crebro deinde memorandus. Lubet hic apponere epist0lam, quam MaXimilianus pro sua in . Sedum apostolicam roverentia dederat ad Paulum ., pontificem maXimum: Beatissimo pater. Respexit tandem deus te. Vide gloriam Metropolitanae ecclesiae sol. 2.)
75쪽
Miratilis juxta cic miserabilis Lohemorim clades. Atque haec os illa memorabilis simul et miserabilis, quae in albo
monte ad ragam auoidit, clades. Miserabilis qu0d B0hemiae praep0ten quondam fortissimaque gens antiquum gloriae Suae decus, a quicquid adhu libertatis habuisse Xistimatur, uno
voluti ictu prostratum amiserimus, exterarum nationum Uminexpiabili ignominia nostra sorvi facti ita, ut temorarios illos
inauspicata obellionis uotores qui dulce in patriam, regnum paulo ante Viris, strinis et opibus florentissimum et suis tum gaudentem juribus rempublicam in subsequentes miserin et calamitates praecipitassent, juro meritoque omnibus divis devo-Vendas en Sennius. Memorabilis nutum ne inter coluberrimas saeculi praeteriti et praesentis, quae a multi retroactis annis accidi8Sent, merito connum oranda, quod rebello male coeptae
seditionis ac ruptae per summum seolus logitim principi dataesumo fido inusitata ludo obruti a domum vel 90enali ferro sublati, o in exilium acti ibonas darent. Adeo Supra omnem humani ingenii captum, ortuna in bello inu0nsulti impotus et temeritatis praeclara castigatri esse solet. Tametsi autem victoria haec bullum finivisse vidori 0terat, irato tamen ob peccata mortalium numine aliud Xigent imminentium deinceps calamitatum prodromus fuit.
Dies proelii notatu digna. Id porro singulari Observationeae memoria aeterna censeo dignia in in eundem diem cladum
incidi Sse, quo per universum christianum orbem in Evangelio legebatur: Reddite, quae sunt Caesaris, Caesari, et quae Sunt Dei, Deo , ut vel hinc adverti possit, singulari dei permissu dispositi0noque obolles fuisse vict0s in quo obsequium Caesaris reductosa adest enim ordinariae ac logitimae potestati Deus et hanc tuetur, hujus dirigit et fortuna consilia, eonatus et Omnia. Sed neque id prautereundum diem illum fuisse etiam omnium
Sanctorum cultui per ecclesiam Catholieam Octavum e prope anniversarium illius, quo anno Superior Palatinus ecclesiam S. Metropol. Pragae omni aerarum imaginum cultu spoliari
jussit, sublatis Sanctorum imaginibus ipsaque Christi e crucopendentis effigie dejecta in frusta e0mminuta et combusta, riSeversis, divorum reliquiis conculcatis remoto denique omni Saerorum apparatu. Carata, pag. 104 a. 161 ipso die festo S. Andreae, atque itorum die l. Decembris.)
76쪽
Nemesis disina. Accidit vero ut id brevibus hi Adji-
iam), dum haec fierent, quod unus e te0noctastis per ludibrium in t0mplo tripudians velut fulmine tactus tanto ac tam subito impetu corruerit, ut si aeta utraque tibi mo animam sex halarit Alius, quo c0ntemptim atque ignominios divi Joannis Martyris, quondam ejusdem eccle Siae metropolitana canonicis opulchro insultabat is erat epheborum Palatini paedagogus, nation Angliis illic corruens ac horrondis pedum doloribus o ultrice caloris intemperio correptu manibusque alionis et0mplo protractus est die miserabiliter interiit. Tace alia, quae in adsem saneta si enim ab antiquo diei consuevit ocelesia accidere prodigia. Quae Videre potes apud Possinam in Gloria Motropol. Illud tam se praetermitti hic non potest, quod nonnulli relationibus eorum, qui proelio aderant, innixi asserere non dubitarunt, nimirum duabus ante conflictum horis in castris Bohomorum ita trepidatum fuisse, ut non homines modo, Sed sit jumonia insolitus horror percelleret, duravis seque insolitum hujusmodi pavorem ad ipsum usque proelii momentum et Hun-guros primo ad cape88endam fugam concita8se, quorum exemploea0tori ad quaerenda fugae quoque remedia e vestigio festinasse
Caesariani castra P agae urbis moenibus admonent. m dericus inducias Miginti quia tuor horarum a B tvaro potit et octo impetrat, eae arce in Veterem Urbem secedit. Post pugnam Ba- varia dii Maximilianus, ut obtinendae ita et prosequendae Victoriae properus et una liquoius fortuna, cujus tam placido aspirantis bonos ei incredibili sane celeritate ac praeter multorum Xspeetationem tantarum virium hostem profligassent, utendum rati, eastra et exercitum ad Pragam propius admo-Verunt, ita ut eadem Vespera agmina peditum Urbis Minoris moenia veluti corona ingerent. Anhaltinus senior et Hotien-loius, qui mox inclinata suoru in acie tam metu ingruentis
periculi quam horrore quodam panico Seu e coelo emisso Supra modum perculsi Pragam maturo Oneos Serunt, autorse fueres rideri eo ante portam trahovisensum obvio et de rebus suis anxio sollicito xporiendi Maximiliani animum mittondo qui viginti quatuor horarum inducias, intra qua rerum Componendarunt tractatio iniri possit, flagitaret. Sed cum non impetrasset nisi octo 0ras, id quo conditione tali, ut regno et annoXis pro
77쪽
eode in adhu vespere ablata sex suerario S. uncosta quod est inde principis regni orona et aliis, quae sub tanta festinatione de meliori gaga sitforri poterant, tumultuarie OnVRSati Se are transiit in Urbsem Votorsem ibiquo in domo Saxonica
prope pontem perno OtaVit. Mira omnium consternatim nemo de Praga tuenda cogitat, miles ohemicus totus dispei gitur. Est autem prorSu admiratione majus, e tanto Xoroitu ne unum quidem fuisso militem,
qui ea nocte pro rideri eo Xoubaret, nee re tot tantisque egregie quondam fortitudinis ducibus quicquam salubris a utilis consilii adserobatur. Tanta omnium fuit Consternatio, ut eum do victi intra Pragensis urbis moenia tutum haberent receptum, palantes vagi quo qua terror impellebat hinc indo diffiigurent, iis solum Xeuptis, qui ad trahoviora sis monasterii propugnaculum cum Turriano junior substitero, Caesarianos ab Oeoupanda vicina porta prohibere conati, qui tamen pari ratione ea stati0n deserta n0ctu in Urbem Votorem cum duabus coliortibus, quae rei praesidio relicta erant, concessere. Nemo itaque erat, qui de Praga tutanda cogitaret, nemo, qui do avertenda post cladem in jori rerum uetura Curam gereret, minus Ut quis X fruitum quod e dispersis recolloetis ot o civitato tam ampla novis suptilementi adscitis istud difficii suissot rostaurandum suscepisset. Ferunt quidem Anhaltinum et Turrianum, cum primum inclinata acie miles diffugere coepi 8Set, per Se ttribunos ac conturiones aliosque i nos eotos id fugiuntibus inculcasse, ut Brundusium, quod tribus milliaribus Praga distat, peterent, ibique se sub signa reciperont quasi intra urbem id
saniore c0nsilio fieri non potuisset in ea tamen rerum Onfusione pauci erant, qui audirent, minus ut obtemperarent, Seu quod viae ignari essent, seu quod res prolapsas posse restitui minime perarent, potius quisque certiora salutis remedia sequutus in tutum se ro ipere festinabat. Post has Anti altinus senior o alii mali consultores coeperunt eouSare Ohem OS, quasi ni eo nimis militi stipendia supponitassent, insimulare ductorum simultates, ambitionem, dissensiones aliaque ejusmodi; sed suasissent meliora, nihil fuisset, cur alios ceusassent Seronimis in bello post rem perditam X postulatio. Fridericus Praga fugi comit intibus seditionis coryphaeis Mane deinde ridericus advorsa fortunae statibus et dirasenecessitati odero e uetus eum conjuge liberis ut familia Praga
78쪽
Wrati flawiam relicta tamen in Vetere Urbe eor0na et aliis rogui lenodiis, quod intelligeret esse c0mplures, qui ea in exteras gente abducenda minime passuri esse dicerentur citatis itinoribus movit, An haltino et Turriano Senioribus, item Holien-loio Bollusia Berka, RaupoWio, Joanne Seniore a Bubna aliisque dynastis boliemicis fugam e0mmunsem sibi facientibus comitatus. Laurea Aust. lib. 4. Lotich. lib. I, cap. 10. iaseo. in Chronio gestorum per Europam singula ad a. 620. Braeholhist. lib. 1. Hi nam quo nihil doinceps tuti in B 0h0mia sibi
polliceri poterant, utpote quorum auctoritas eo infelicis proselii casu non tantum valde imminuta, Sed maxime dio ae invidia untque de periculo exposita esset, quod fere ab omnibus initia sit rigines abominabilis belli ipsorum ambitioni atque importunitati tribuerentur.
79쪽
tu' iis se remissent deuant leui s eu qu' iis all0ient om battrepou ui Prine Germain, qui S auroit eoompenser eur merite, Princ qui 'avolt eu utro intention quo de sec0uria de personitus de leur mosmo Religio miserablement opprime et tyranniSe et qui leui metto it entre es maius os ennem is
