Duo Gallicarum rerum scriptores nobilissimi, Frossardus In breuem historiarum memorabilium epitomen contractus Philippus Cominaeus De reb. gestis a Ludouico 11., & Carolo 8., Francorum regibus. Ambo à Ioan. Sleidano è Gallico in Latinum sermonem conu

191쪽

mni, ut certior factus est do rebus in Hunia garia mutatis , non paruo dolore concepto, rediit ad fratrem, qui non magnopere vi debatur angi, quod Hungaria, propter maxima locorum interualla, praesidium aegre

tuli siet. εScotus intellectis Ammiratii rationibus, conscripsit ad triginta millia. Rebus gerendis non intererat ipse, sed filios nouem adesse voluit: & progressi in hostem, longe Ia-- teque vastarunt agrum. Sed certiores facti Anglum aduentare cum septuaginta illiabus , non substiterunt. Et ille quidem eos persequi retrocedentes. Ibi tum Ammira i ius ad pranium hortari Dquod Scoti, quo niam & multitudinosuperari, & Anglorum in re militari peritiam habere suspectam, detrectabant. Et apparebat Anglos vix unquam infestiores fuisse Scotis , propterea 'pod hi externum etiam militem sibi ad iunxissent, & illum quide e Galliis retitum

hoc nimirum i m moderatissime ferebanti Scoti, quo fidem facerent Ammiratio praeolium vigenti, deduxerunt illium in montem incinum, insigni tersublimem . unde potuit omnem hostilem exercitum prorsus conis illari. quem vi vidit, acquieuite um

192쪽

ΗIς TORTAE LIB. IT. I selitentiar, qui minime suadebant conserendas manus. Ne tamen nihil egisse videreni tur, coniuncti Scoticis copiis Galli irruerunt in ditionem mallensem: ubi aliquanto etiam plus damni quam in Anglia dederur. Lenclastrius & multi alii, persequendos existimabant: sed dissuadente quodam no mi

nimi precii, & adducto in odium atq; suspicionem Lenclastrio , quasi is regem eo protruderet, ut in pugna oppresso ipse in regni admini stratione succederet: mutatus est regis animus. Porro quantum postea malum

in Angliam inuexerit ista regi iniecta suspicio de patruis, silo loco intelligetur. Vt animum rapinis & depopulationibus explerunt, Scoti cumGallis redierunt a s suos. Sed dictu mirum, quantam in illis ferociam & inhumanitatem deprehenderint Galli. patia sim erat audire querelas graues atq; mina 'ces, dum hic de frugibus protritis atque humi deiectis, ille de arboribus praecisis, alius de re familiari sibi ablata, magnas mouere' turbas, adeo ut palam dicerent, non prius in Galliam redituros illos quam iactura omni de damno resarto. Quid agas 3 Coactus Sit eo fuit his rationibus Ammiralius placare

omnes, quotquot dς iniuria sibi facta que

193쪽

eem quidem optabant, sed tacite. Nam Sybuanus, qui plus & commodi .& dignitatis propositum sibi videbat in turbis , ita retinebat eos, ut palam vix ullus auderet pacis meminisse. nihilominus per duos quoniam solentiores ciues, maxime studio los quietis & tranquillitatis publicae, tum per nobilem quendam virum, honesti ingenii, & in Galliis valde gratiosum, res eo suit deducta ut Burgundus, nuper Flandriae dominus factus,& aequum & facissem se praebexet , e que magis sub proximum ver in Anglia statutum haberet bellum facere.Pacis formulas auctor satis prolixe enumerat. Sylvanus, hunc nuncium adeo non gratum ut intelle it, cum Anglo quodam , genere nobili, rquem Gandaui multo ante flagitauerant

1ibi dari prae fidem urbis) in A nsliam abiit.

Nam, etsi firmata pace extra periculum esse videbatur, tamen multitudini diffidens, migrandum putauit. Auctor , a commemoratione harum rerum scribit, se, ut plenius cognosceret res gestas in Hispaniis, Lusitania, Aquitania, vicinisque regionibus, cum esset in ea aetate ut labores itineris ferre , ea ingenii mediocritate, ut, quae intellexi sset des libere & mandare monumentis posset:

194쪽

Vrs To RI E LIB. II. Is rdeuenisse tandem in familiam Castonis, principis a Foix, viri tum temporis clarissimi. apud hunc aliquot menses commor tum se familiariter, edoctum de rebus pla-

minis viris,qui rebuςplerisque interfuerant ipsi. Narrat inter caetera tristem quendam euentum, &quem natura ipsa reformidet. Res ita habet: Comes a Foix, vir strenuus inter caeteros, nobilem quendam iure belli captum tenebat: qui, ut custodia eximeretur , pactus erat dependere quinquagio staneorum millia. pro qua summa fidei uisio n em interponere volebat rex Nauarra cuius sororem Comes uxorem duxit. diffidens regis ingenio, quem fortasse pro pius nouit, nisi meliori satisdatione facta, noluit liberare captiuum . uxor subirata,ad - eo non haberi fidem fratri, modeste increpare maritum , &non conquiescere donec illi persuasisset iacta interim mentione, sibi in dotem deberi tantam summam, ideoque non esse quod fraudem metueret. Hoc igitur pacto solutus captiuus, ut ad suos rediit, quo fidem liberaret, collectam pecuniam certo tempore misit non ad Comitem, sed, fideiussorem ipsum. Quod ut resciuit ille. . miratus, nihil ad se mitti, per uxorem, quae

li in I

195쪽

profectionem libenter suscepit. sententiam illi suam significabat, comonefaciens eum fidei.Tum ille ad Aroreia postquam accepit mandata, Omnis,inquit, haec pecunia ad ite pertinet, eamque maritus ratione dotis tibi debet: ac, postquam seniel ad me est delata, non patiar illam hinc auferri. Ibi vero illa coepit obtestari, mutaret sententiam. futuram hanc vel uti segetem vehe-i

mentis & perpetui inter ipsos odii dissidii-

que. non ausiam reuerti se, ni simul& nummos adserat. se auctore illum habuissera tam fideiussionem.&liberasse captiuum; a

liqui nihil horum fuisse facturum. In se res i

d undare omnem culpam,esse illu ingenio i- aracundo & implacabili, si videat ruinus iis' tegre secum agi. Cum cepe iis hanc senteuriam locuta, parum ageret : illo nihil mutante, ex metu permansit ibi. Commoransem iis locis matrem silius, eiusdem quo ρο- , ter nominis, grandior factus, oblectandi suit gratia,inuisit:&a mensibus aliquot, abit nem inde parans, nullis rationibus illam, ut secum rediret, permovere potuit. Abiit ita-lque Pampelunam salutaturus auunculum,.qui & humanissime illum habuit,& abituro multa dedit insignia dona, & inter caetera, .cIumenam cum pyaeide referta pharmaco

196쪽

qucdam in puluerem redacto . cuius erat cavis i , qui vel minim mi huius particula inde; istasset, illico vitam expiraret. Osferens allescenti hoc tam venustum munus, vida, itiquit: suauissime nepos, patrem graui Alaritum non irreconciliabili odio concitavio in matrem. Nemo credat quam id nihi dii pliceat res iure etiam tibi dis icere de ei. sed, ut malum istud tollatur, age, cum a*atrem redieris, per occasionem iniicies mediocrem huius pharmaci partem in cr-bim, qui apponetur ei. verum id occulte sa- , cita. itaque futurum est ut, qui nunc illam hi pensissime odit, sumpto eiusmodi cibo, preter eam non sit desideraturus aliud, ad- ecque discedere illam a se vix unquam phii tui. Tantus erit amor, tana ardentas ctis. Nimirum hoc ipse tu vehementer e rara debes optare. sed imprimis caueto, necat rationem hanc tuam aperias. atro qui lu-dcres operam. Adolescens, ut qui rerum esse set imperitus, existimans auunculum , dequc nihil unquam mali suspicari volui siet,bona secum fide agere ,& ex anim o lo qui, tu scepto pharmaco, pollicitus ita se Actuum, discessit. Reuersum pater benigne allocui, & sciscitari de rebus nouis: tum siqua cuna dedisset avunculas . ille, data sibi

197쪽

dona protulit omnia, praeter unicum illa LCaeterum euenit ut filius Comitis notius, quoniam cum fratre admodum vivebat tana iliariter, qua nescio occasione, cum in W-stem illius incidisset, offenderit crumenanibi suspensam, in qua sibqisecit continet

quiddam non vulgare: &rogat*s ab eo ce-

4nde frater , quid esset illud quod ad pein

circumferret perpetuo, colore.mutato, n respondit, iratus etiam illum eo usque cor

scium. Post aliquot dies nato inter ipse, dum pila exercerentur,dissidio, ille fratrea nothum pugnis mulctauit. hic oppletus trucrymis, cum aliud non posset, reeta Conitem adiit, exponens iniitriam sibi factati fratre,qui non immerito caedi posset,&vobere castigari. Cur plagas meritum exissinas 3 inquit ille. Quoniam, ex quo tem p re huc a matre rediit, circumfert quiddai ad pectus, odore graui, nescio quem in visum, nisi quod futurum mihi dixi ut male breui reconcilietur tibi. Tum ille puero h iungere silentium ,& suspicari male. V ad prandium consedit& filius, exmorebum praedegustavit,. animaduexiit criane nam a collo dependentem.Accersitillui ad

se, quasi in aurem dicturus aliquid. Vt,rosus accessit, yestem illi eaplicat,

198쪽

erumenam praescindit. pharmaci periculum iacit in cane, qui , ut deuorauit, illico mortuus concidit. Tum inflammatus ille, de toto coxpore concussiis, in stium insurrexit, crudelia facturus haud dubie, nisi, qui cir--m erant nobiles , indignitate rei ac simul nouitate perterriti, illum cohibuisse tax. Ibi, maliud non posset, graui oratione detestare filium: qui se, parentem suum,a tanus bellis, quae conrra magnos & potentes tapeprincipes, locupletandae haeredi tatis & pro ferendae ditionis caussa sustinuisset, tam inhumano & atroci mortis genere voluerit e medio tollere. Nobiles, quantum fieri potuit, iram illius mitigare. Filium in carcerem abduci, ne qua dilaberetur, exacte seruari iustit, grauiter interminatus, propo sita crudeli poena custodi,si con ni ueret. praeterea, plus minus quindecim, Senere nobiles omnes, atrocissimis puniuit supplicus, quod, cum filio essent semiliares, tale facinus non aperuissent. In coetu deinde aliquot ordinum,quos ade sse voluit, certo die, cum impiam & immanem filii cogitationem ex- potuisset, varie multumque exaggerando, censuit illum capite plectendum. Intercelsum est ab omnibus una voce , deprecanti bus adeo non humanum exemplum. netquem I.

199쪽

negotium facesserent. Quo cum venit, mi nus amice fuit exceptus.Etenim Scoti. quod se crederent satis potentes citra alienu praesidium, qui hostem inuaderent : deinde, quod, cum agrum tenent sterilem, semper metuat , ne quid praeterea detrahatur: tam, . quod aliorum. inuideant bonis : indigne ferebant illorum aduentu niti praeterea quod Ammiratio inter caetera cum primis erat

molestum ) Scotiar rex aegre potuit& precibus impelli & precio , ut deserta illa Scottae par e relicta, ad colloquium veniret: cui non prius se dedit, quam scriptis & signo suo, fidem dedisset Ammiralius, non se discessurum e Scotia , nisi certa pecuniae summa, ipsi legi depensa , nullum alioqui auxiliuim

laturo. Candus Quintus aegerd ecumbens, fratres ad se vocatos orauerat, ut filio de ore

prospicerent illustri loco nata ,. potissim univero- peterent illam e Germania, quo si miora essent foedera. Nimirum id adeo sie euenit.. Nupsit enim illi Stephani Bauariae Ducis filia tia bella , forma elegantissima. Caeterii, huius connubii prima occasio nata. sui Lex eo, quod Fri delictis Bauatus, Galliae: regis castra secutus esset proximo bello..

. gessit in Aoglossit supra narratum est

200쪽

IPIS τ ORIAE LIB. II. 777α morte Andegauiae Ducis , qui res maxianas in Italia moliri,vi tam finiit de illius aduersarius Carolus . cui a pace cognomen erat. Credebatur tum id factum ab H unga-aiae regina : quaecum silias duas haberet Econiuge suo Ludourco vita defuncto, veritane Carolus hic, Ludovici ex fratre nepos, illas h reditate omni pelleret prς sertim cum iam non obscure se regem Hungariae dicoret , illum e medio sustulit, verus modo iit rumor & suspicio. Deinde ad Gallum missis legatis optabat illius fratrem, Ludovicum Valesium, filiae suae maritum. Id cum in

Galliis no displicuisIet, in Hungariam misia si fuere , qui Ludovici principis nomine prorsus transigerent : post alii in Galliam

ablegati, qui sponsum adducerent. Interea Henricus a Bohemia , vocatus Marchio aBlanque ri, frater Germanus Caroli Bo- hemiae regis , indigne ferens, peti regem ex locis tam longinquis, incitantibus eum aliquot Hungariae primoribus , adeoque fratre ipso non dissuadente, reginam illius. que filiam , animi recreandi caussa commorantes in arce quadam longius ab hominum frequentia, obsedit: & hac tandem

ratione coacta suit illa filiam huic uxorem date. Galliae regis frater in Campaniam un