M. Jo. Ulrici Steinhoferi, wurtemb. Græcia sacra, hoc est, ritus atque consuetudines veterum Græcorum circa sacra ex luculentis optimorum scriptorum testimoniis collectæ ... Præcedit opusculo historia Graeciæ liberæ, in qua agitur de origine, situ, n

271쪽

air DE LUDIS PRAECIPUIS.

no Isthmia a Graecis celebrari. Quo

nomine etiam ut aUctor , cum Corinthiis ita convenit, ut Athenienses ad Isthmia accedentes, tantum in consessu praeferrentur aliis , quantum loci vellim navis, quae eo spectandi gratia appulisset, extensum Occtiparet. Sicut haec Idem describit in Theseo. At- qtie horum certaminum Isthmicorum causa , magna Corintho accesserunt commoda, quandoquidem magna hominum turba adveniebat , ut STRΑ-BO testatur lib. VIII. pag. 378. EX Omnibus tamen nationibus soli Elei ad

Isthmica certamina non Ueniebant, ex

tali causa. Confixerat Hercules sagittis Eurytum Sc Cleatum , ludos Isthmicos spectatum proficiscentes, ex insidiis ad Cleonas Argolidis Urbem, quod sibi in bello contra Augeam Elidis regem restitissent,'magno impedimen to fuissent. Cognito auctore , Elei ab Argivis , quoniam tunc Tirynthe Hercules agebat, eum ad poenas depoposcertant , quandoquidem ad cert mina sacra profiscentes inviolati e1Ie

debebant, teste PLUTARCHO. Id quum Argivi recusassent, a Corinthiis

272쪽

PARS II CAP. II. 2I Ipostularunt, ut quicquid Argolici nominis esset, ab Isthmicis ludis arcerent. Quod quum M ipsum frustra petiissent, Molione interfectorum mater, OmneSEleos diris devovit , quotctanqUe ab Isthmicis ludis non abstinuissent. Quod Moliones edictum tam religiose observarunt Elei , Ut perpetuo deinceps, ejus devotionis metu , ab Isthmicis certaminibus abstinuerint, etiamsi aliis interfuerint. Hinc TIMONI Eleo, qui de πεν αμω , ludis Graeciae Omnibus CoronaS accepit , ut PAUSANIAS in El. prior. scribit cap. a. in Olympia statua posita fuit cum elegis omne Sejus viri victorias testantibus , inter quos Se hi versus fuerunt:

Sisyphiis juvenem vetuit succede-

re terris

Dira Mollonidum poena secuta

necem. 33

Observatio. 'I τυος proprie dicitur Collηm , pars illa. quae inter os & gulam seu guttur in modum Isthmi interjecta , το εἰσιεν την δ' ἀυτῶ, quod per eam ceu per angustum O 3 tr

273쪽

,t4 DE LUDIS PRAE IIS.

tramitem cibus & potus in ventrem demittantur , uti placet Elymologistis & Schol.

aptior. HIPPOCRAT. & ob Colli sit militudi

nem , 'Iσθμοὶ dicuntur cενα- γης διέξοδοι μεΤαξυ δυο ξ αλατΤῶν , tractus bimares angusti. Cujusmodi cum sint plures in Orbe terrarUm: peculiariter tamen & ἐξοχαως illa angustia, quae Peloponnessim continenti connectit, ita appellari meruit, tibi Corinthus est . a qua& Isthmus Corinthiacus nominari solei. V. Histor. G eciae , observ. ad g. XXVIII. cap. I. ceterum PLUTARCHI verba , e qU0 plUrima desumta sunt , in Theseo ita legun

274쪽

9. XXV. Certamina inIsthmis ustata fuerunt omni S generis , Ut in aliis ludis, Olympiis, Pythiis Κ Νemeis ; cum his inprimis M in eo conveniunt, quod erant τυεΤηυκοὶ , quanquam PLINIUS lib. IV. cap. q. qUinquennales misse censet , cum quo sentit SOLINUS. Corona pro praemio antiquitus data fuit ex Pinu , forte quia certamen Neptuno sacrum , M pinus exhibet sλα πλω ι - μωτA, vel in memoriam superati Πιτυοκαυπυ λ πιτυς enim pinus dicitur: postea vero ex Apio arido , σελίνω , Uti

in Nemeis quo allusiste divum PAULUM existimat ER. SCHMIDIUS, '

si I. Cor. IX. as. meminit ςεφανου φθαρτου,

quem stadii cursores sperabant , M

suo curriculo Christiani adipiscuntur. Quando vero inceperint hi ludi, adhuc latet , etsi pro certo amrmari potest ia debet, omnibus reliquis fuisse

antiquiores, sed temporUm tamen atque historiarum ratione S nunqUam dedisse.

Observatio. Consentaneum porro huic certaminio 4 ' , Apium

275쪽

ai 6 DE ORACULIS PRAE IPUIS.

Apium erat, quoniam planta est aquatica Neptuno conveniens , & feralis , memoriae M licertae inserviens ; quandoquidem & feralibus epulis adhibebatur, & eadem sepulcra coronabantur , PLIN. XX. it. & SUIDAsex DAride narrat. Hinc proverbialis locutio de iis , qui quam periculosissime aegrotant: Του σελίνου Amretis , Apio opus est. vid. ERASMI Adag. 83. Chil. II. Cent. X. DeniqUe antiquitatem & dignitatem Isthmiorum eXem

plo Τiti Quintii Flaminii illustrat LIVIUS

Hist. lib. XXXIII. cap. r8. qui omnino Vi dendus.

CAPUT IV

ORACULIS PRAECIPUIS.

AGpndum nunc est , sed breviter,

de Oraculis s siquidem M Oracula aliquam cultus divini partem constituere censenda sunt. Intelligi-mUS autem per ea nihil aliud , quam responsa daemonum , sive hominum divino instinctu atque amatu perfundi creditorum , quae rogati in dubiis casibus edebant; raro vera, saepissime si

276쪽

PARS IL CAP. III.

non falsa, tamen flexiloqUa obscura, ambigua Sc plane aenigmatica.

Observatio. Oraculum quando sumitur pro ipso demonκ res ψο , Graecis dicitur χρομος , do qua voce ΗΕSYCHIUS in Lex. , in-

vid. IULIUS POLLUX lib. I. Onomast. c. I. n. I 8. Latini deducunt ab .ore, ISIDORUS Hillat. lib. XV. Origin. cap. 4. Oractata dicta eo , quod inde responsa redduntur , &Oracula ab ore : vel ab oratione , CICERO de Divinat. & Topic. Oracula eo ipso appellata sunt, quod inest in his deorum oratio. Creterum nihil moror M. ANN EI SENECAE definitionem , quae tamen magis quadrat in oracula , quae funduntur in S. S. a Diviniore Spiritu, quam in fallacias deorum gentilium. ita ille in praef. libri I. Controversitarum Z Quid enim es oraculum Z Nempe voluntas divina hominis ore enuntiata. , , Magi S me movet testimonium TULLII , quando de Divin. lib. II. in Chr3sippum invehitur memorabilem prae omnibus aliis oraculorum interpretem. Sed jam ad te , ait CICERO, venio, A O sancte Apollo , qui umbilicum terra

rum certum obsideS, .

Unde superstitiosa primum saeva evasit vox

fera. M

277쪽

at 8 DE ORACULIS PRAECIPUIS. Tuis enim oraculis Chrysippus totum volcimen implevit partim falsiis , Ut ego opinor, partim casu veriS , Ut fit in omni oratione is-pissime : partim flexiloquis & obscuris , Ut interpres egeat interprete , & sors ipsa referenda sit ad sortes : partim ambiguis , &quae ad dialecticam referenda sint. δε

Antiquissima omnium sunt Oracula Jowis Dodonaei in Epiro , St ait rum Iovis Ammonis in arenis Libyae, ad quae duo ex omnibus Orbis parti-hUs commeabant, sciscitaturi rerum eventus futuros. Fuit nimirum , Ut de primo loquar , prope Dodonam Umbem Chaoniae vel Molossidis , quae regio montana Epiri est , quercetum Iovi sacrum antiqua religione venerabile. nam , praeter id , quod in eo Dryades, Sc Fauni, atque Satyri habitare, &in arborum Umbra simul colludere chorosque ducere crederentiar, qUaedam aderant quercus Sc fagi vocales , quae cum summa audientium admiratione' ac tremore consulentibus responsa dabant Se futura praedicebant. appensa insuper in summitate quercuum Crant

278쪽

PARS II. CAP. III. 2 9

ahenea crepitacula la tintinnabula, quae vel levissimis ventis agitata sonitiam frequentem argiatum per dies

noctesque reddebant : Unde proVerbialis locutio , Δωδωναιον χαλκειον , aes Dodonaeum , in homines improbos atque importunae loquacitatis. Fabulantur alii in templo Jovis Dodonaei duas cOIUmbas constilentibus responsa dedi se , quarum altera DelphOS , altera vero in Ammonis templiam volaverit. meminit istarum POETA his verssibus: Non me Chaoniae Vincant in amore columbae, Dicerc quem juvenem quaeque puella colat. s, Scilicet coeperunt haud multo post institutum oraculum duae mulieres sacerdotes responsa reddere , qUartam Una vocabatur Persera , altera Triton: quoniam autem Peristera columbamsgnificat apud Graecos, occasio subinnata est fabulandi de duabus columbis vaticinatricibuS.

Observatio. SUIDAS in Lex. voce Δωδωνη. Δωδωνη πολιe εν τῆ ΘεσπρωΤιδι Πελασγ- , ἐν η

279쪽

1o DE ORACULIS PRAECIPUIS.

βkΤα ' εξ ἡ ηχ τι. ἐναρμονιο, απεΤελ ιτο. ΑΙ 3 των δαιμονων φωνα αναρθροί έσι ,, Dodona urbs Pelasgia in Thesprotide , in qua quercus erat & mulierum fatidicarUm oraculum. Ingredientibus autem illis , qui consulebant OracuIum , movebatur scilicet ipsa quercus resonans. Illae vero loquebantur & Oraculi consultoribus dicebant, Jupiter haec dicit. &statua stabat in alio virgam tenenS , .& prope statuam ipsam erat lebes, unde sonus quidam

enim narrat, Dodonaei Iovis Oraculum lebetibus undique circumdatum fuisse : hos vero inter se contiguos fuisse , & horum uno pulsato , Omnes Ordine resonare ita , ut illius soni circuitus diu duret. Aristoteles vero ut figmen

280쪽

figmentum hoc redarguens , dilas columnase e dicit , & in altera quidem lebetem , in altera vero pUerum , qui tenet flagellum, cujus aerea sunt lora , quae a vento agitata, in lebetem impingunt. Illum vero pulsatum re nare. se Quod attinet tritum illud sermone prov. cit. Atio or exponit επὶ των μικκολογουν-

ων, de sordidks V quantumvis pussia de re quem

lis : alii vero επὶ των πολυλογων , uti diXim US. VARINUS in Lex. Δωδωναῖον χαλκειον ' επὶ

μνεμων. meminit ita quoque JULIUS POL LUX lib. VI. in cap. de loquacibus , & STEPHANUS περι πόλεω9 in Δωδων,1. ERASMUS Chil. L Cent. I. Adag. r. allusisse huc censet JUVENALEM , si Satyr. VI. v. 44o. mUlie

brem garrulitatem ita taxat: - - - Verborum tanta cadit vis; Tot pariter pelves , tot tintinnabula dicas Pulsari. ,sg. III. Ammoniaca regio, ubi scilicet templum M oraculum Iovis Ammonis, fuit in medio posita inter Marmaricam ,

mare AEgyptium , AEgyptum, M quae ei subjacet, A thiopiam. Hic Iupiter

Ammon , quem capite arietino clam cornibus fingebant, rogantibus con

silia