Nova medicinae tum practicae, tum speculativae clavis

21쪽

Nova Medicino Clamis. IImm, acrimonia, non tamen tollit,

sed tardiorem tantum etait: Acidorum autem frimitas longe distrepat ab Acerti, Austerique frigiditate: haec

enim crassioribus constat corpusculis, illa tenuioribus: Acida siquidem non extimis tantum partibus sui sensum imprimunt, sed altissime in ima penetrant : nemo proinde Acidum summe frigidum existimarit: quae enim ejus modi sunt,ut papaveris succus,hyoscyamus,Mandragora nihil prorsus Acidi. tatis gustanti exhibent: summam autem Acidorum frigiditatem ipsa partium tenuitas prohibet: at inquies, si Acida, ut insinuavimus se ida sunt: Acidos ergo ciborum ructus non frigida, sed calida sedabunt: docuit tamenispe, docetque quotidie experientia calidorum usu ejusmodi ructibus oh- noxios pejus se habere, frigidorum vero, ut Oxycrati, alimentorum coctu

dissicilium, piscium, carnium, & pedum suillorum elixorum sanari, neque Acidum amplius eructare e drucultati

22쪽

1 a Nova Medicinae clavis.

cultati in speciem non levi, ut faciam satis;animadverti diligenter oportebit, licet Acidum omne vinoriam stigoris interni, in re quae acescit,consequatur. fieri tamen interdum posse,' ut calor

ipse Aciditatis, adeoque & stigiditatis

ex accidenti caussa sit: quod tum contingit, cum calorem minorem major foras evocat: qua de caussa vina d biliora aestivo aestu acescunt, quod ni mirum hic calor debilem vini calorem facile educat: unde cum Uinum nati

vo jam calore destituatur,quid mirum , si jam acescat, & putrescere incipiat: ructus itaque Acidi a frigidis lape r

primi poterunt : Licet enim omnis mciditas ab interno semper frigore fluat, contingit tamen ut a caussa calida ali quando, per accidens, oriatur, cum scilicet calore sortiore debilior, rei acescentiS,calor eVocatur : si igitur frigidis calorem hunc nimium temperta, ructatio Acida cessabit: sublata, enim caussa tollitur essectus: ut autem quibusdam in situs a natura acor, ut pomis

23쪽

Met a Medicina Clavis. I 3

nonnullis, & quibusdam, ut vino aces

centi, praeter naturam competit, ita nonnulla refrigerare nata sunt, alia ex accidente tantum, Ut,Vinum,si acescat: quaecumque tamen Acida sunt, sive si cundum, sive praeter naturam, incudendi, extenuandi, dividendi, farctu luberandi, aperiendi, purgandique Vicitra calefactionem praedita sunt: bmo calorem ipsum extinguunt, corpus detergunt, densant, asperant: acre Obtundunt, dulce, insipidumq; exacuunt: sed alia non levis momenti virtute possent: appetentiam scilicet ciborum fastidienti procurant: famelicos enim, Acida pituita, homines reddit, ut dulcis somniculosos , salsaque siticulososessicit: quod Galenus insinuat cum caninam appetentiam, Mido humori ventriculum infestanti, ascribit. PROP.

24쪽

Noetis Medicinae Clutis. PROP. VLAcidum Gustu explorare. A Μ xRm, acre, sessum, Aridum

que cum linguam rodant, codirosio nota characteristica non erit, vicu S,Acidum, ab acri, salse, aut amaro

discernamus : hanc igitur r uiam quae neminem unquam fallat lectori propono, usu,experientiaque frequenti familiarem facile futuram t quod sine Omnis omnino caliditatis sensu linguam mordet, corrodituri id merum Acidum audacter pronuncia. Quod Vero mose . det quidem,sed aliquo cum caliditatis sensu, Aciditas in eo dominium obtinebit, eritque temperatius refrigerans, quam Acidum merum : Acidi suis fructus immaturi, sed non S cere, OLSS lvestre, Acidum merum est.

PROP.

25쪽

Novi Medicinae Clavis. I sPROP. VII. Medicam, dulcium Corporum, na-

DUpliei quidpiam sensu medica

pollere vi dici potest: altero quidem stricto, altero latiore: posteriore sensu omne alimentum, medicamentum erit: praeterquam enim quod alimenta morbos praeoccupent, debilitati , languorique nostro medentur; Priore vero, ea tantum id nominis sortiuntur, quae quod alteratum fuerat, restaurant, atque pristino statui restituunt: utroque modo dulcia n bis prodesse possunt: quoniam praec Pua nutriendi vis in dulcibus cibis sita est, hos sagax idcirrco natura, Gustui gratos, jucundosque effecit, ut hac V lutesca, & appeterentur avidius, & a Ventriculo allicerentur, cujuS munuSest viseer s, & venis ea suppeditare, quae

26쪽

16 Noe a Medicinae Clamis.

quae convenienti ipsis alimento sut ra sint: cur autem dulcia maxime nutriant,ac Suavissime Palatum afficiant, si quis scire velit, is hujus rei rationem ex ipsa dulcium natura repetere pote- rit: quorum caliditas in substantia non admodum crassa mediocris est quae enim nimium frigida, aut summo in gradu calida, aut substantiae nimi,um crata, vix in substantiam nostram converti post int: eandem ob caussam ldelectationem pariunt maximam : lmoderata enim caliditas linguae mea- tus citra Violentiam aperit, diuturni mreque in iis mora sensui nostro gratis sime abblancitur : Ques quod quamdam omni nutrienti inelle ii ulcedinem oporteat: hinc summa cerbitate, Aciditate,amiror Ut Iructu eccnte Acetum, Alce,&c. iiDDuta, atriendi facultate carent, Dam S II ε ndi Viplurimiam polleant. Nec i 2 e dul- rcium 'quoque genere repeti se sis mul, & alimenta sing, G m Q. . Aemta, alimenta quidem,quod depercitat Ui

27쪽

μυa Medicinae clamis. 1 7

vi caloris . interni substantiam instaurent, reparentque, medicamenta verbquod mutatam in pejus, in melius re

ducant.

Rerum autem dulcium temp.riem si propius intueri placuerit, ipsam 1

calore, ut superius insinuabam,proficisci dulcedinem concludemus: annoni enim,exempli grati ipsa fructaeus dui cedinem maturitas conciliat Quaecum a calore oriatur, ab eodem quoque dulcedo omnis ortum ducet: e rit autem hic calor, vel rebus dulcibus innatus, - ut iis fructibus qui in arbore maturescunt, vel astititius, quo dulcescunt i paulatim decidui fructus. Caeterum moderatus dulatum calor est, nostroque proinde temperamento quod humidum in mediocri, calidumque est, eo nomine conformiuS : at

peculiaris licet dulcibus concoquetat, laxandi , rarefacietidi indita virtus a natura sit, ventrictilum enim emolli unt, . Thoraci, pulmonique non levi

kbsidio sunt, emaciatum corpuS re G staurani

28쪽

18 Noma Medi a Clavis.

staurant, secunditatem, semenque tri- buunt, tarda tamen, pigraque est eorum operatio : Si quid autem iis vitii insit aperientibus corrigatur, necesse est. Iecur enim lienem plerumgae obstruunt, quod ex harum partium

tumore a nimio eorum usu, non se Ipatuit: cujus rei ratio unicuique o,

Via est, quod e mucrassa sit iubstam tu orta stilicet ab ipsa concoctione crassitis,ut omittam ipsas viarum, quas lpermeant, angustias,mesemicas scilicet, venasque ad jecoris gibbas progressas, ,

in quas .issior substantii facile impimgit: adde quod cum dulcia naturae nostrae mire congruant, avidiuS a Uem triculo tanquam, quid ipsi amicum, gratumque attrahuntur, ac prius tamquam omnino concocta fuerint: unde Iecoris, lieni ue: obstructio oritur equae tamen ab iis tantum dulcibus quae t crassiora sunt, metuenda est, non Vero

ab iis quae tenuia magis, subtilicoque existunt i dulcia denique quod hic Gmisisse piaculum suerit, Ventriculus

29쪽

Num Medicina ctimis.

frigidior mutat in acorem, calidior Vζ-ro in bilem, ob magnam partium aerearum, qu s continem copiam, quuficili transmutatione bilis fiunt: ut enim aer in ignem es mutuam naturarum affinitatem fatist abit, ita pax, ter quicquid aereis abundas partibus. aut ignis levi metamorphosi fit, aut igneum,cujusmodi sere bilis est: acria tamen, amara, atque salse citius adhuc D uisibin, quia calidiora in bilem ab unt: de quibus illud tantum hic loci superaddam , noxiam eorum vim Aridis, ut aceto, malis, punicis, sirum acre o, cotoneorum succis, aliisque id

Duleia Gustu explorare, SApidorum nullum fiuilius dulei

dignoscitur : quicquid enim mani sesta cum voluptate linguam Veluti

30쪽

uo No dia Medicinae Clamis.

inungit, illud omne e dulcium esse 'tribu omnes norunt: μ=- itaque dulcilia uvis expressum, atque, ad dismidias coctu mele, quod acrimoniam habet sibi adjunctam, dulcius ob trit,c- pariter diace, Iiquiritia, hordeum,

PROP. IX. Medicum , pinguium Corporum

naturam exponere. νι Uicquid corpori nostro idoneum alendo est, hoc a Galeno,aut dulce pronunciatur aut pingue, quod a pleris que licet frigidum existimetur, in eam tamen sententiim adduci nunquam potui: calidum enim, ut humidum haud ldubie est, non modo quia densitate sua caloris estuso obstat,sed quia a conco- lctione, quae a calore existit, generatur :quemadmodum igitur sicca in cineres redacta. nonnullas, ignis in se, parib las