De conceptu, et generatione hominis De matrice et eius partibus, nec non de conditione infantis in vtero, & grauidarum cura & officio De partu & parturientium, infantiumque cura omnifaria De differentijs non naturalis partus & earundem curis. ... lib

42쪽

CAPUT RQuoisodo se infans in utero, quinto, sexto,septimo & octauo mense habeat, necnon de distrimine sexus

Post tertium o quartum mensim infans in utero uberiori alimento

utitur,eog Vegetatur magis magis y, d nec pariendi tempus aduen rit. Sciendum autem quando sexto men, natus fuerit, vitam naturaliter retinere non posse,eὸ quod licet distincteformatus nondu tamen iusta perfectionis sit. Si veroseptimo mense nascatur, uiuerocissime,quiarumsatis perfectus existit. Quod vero octauo mense nati rarisiime viuerepossunt, cum . qui septimo nascantur plerunque in rivismaneant, nonsine ratione fit. Se- Cur septi-ptima enim mense semper mouetur infans ad partum , quos pore stan- rarum virium fuerit,ad partum prodit: si nomin utere remanet, necsatis satis possit inualuerit, per duos inquam menses reliquos. Post eum motum mensis se

timi sinon exeat, in alium se uteri locum transmovet, adeo V eo motu de-ιilitatur , vis sequenti octauo mense ad partum procedat, viverepropter eum motum omnino nequeat. Neque enim sola hac, sed duplici motione infans ad mortem debilitatur.Primo,.quado post morum septimi mensis octatio mense nas itur, uti modo diximus. Deinde, quia sero astrorum ratione uisantiti R. septimus qui ue mensis noxium es damnosum cuique fartui motum parit, Sole inquam eo temporestemper in opposito Mno stante: es, quod octaurumensis Saturno proprius sit, hosti omnium qua vitam accipiunt. Sciendum item masculos in dextro matricis concipi latere ex uberiori Diserimen semine, νει dextro viri testiculo prodeunte: foemellas autem in Histro, ex miseri testiculisemine. Dextrum enim latus propter hepar calidius est, nistrum verurigidius. Principaliter autem uberiorseminis caliditramasi Ibprogenerandis causa est. Quod etiampueri parentibussuis interdum similitudineforma reston- dent dem virtute seminior, ut cuius semen virtute plurimum superat, iu- hii libus. fans ei magis forma restondeat. . Sed ct hic astrorum motus aliqhidpos reditur,ut quandosemen sub bonis planetarum concipitur pectibus,*r giam hoc formam : quando vero malis es tetram vicis im conciliet. Et hac quidem hactenuό.

43쪽

De praecistis quibusdam, praegnantibus ad partus horam ad varios casus admodum necesiarijs. DLinceps salutaria ct necessaria aliquat praegnantibuspraecepta birnis,quibiu instructae certὸ sciant, quomodost a conceptu ad par-rum Usgerant,ne quid illa periculi eueniat, aut praeceptorum negligentiarisscite bipartumfaciant. I. Ante omnia hilari sint animo, luctu ct curis ne conficiantur, gaudii mediocribus dent operam. Hac enim ct infantem exhilarant, o facultates

. foetus omnes excitant, ct in membris eitu confirmant,ut ex s. cap. constat. a. Deinde omni motu vehementi ac laboribus di citibus abstineant, Omodi utantur exercitio, subitὸ non exiliant aut assurgant: non currant etiam, nes saltitent, nec equitent, nesse comprimant aut coarctent, aut Onus aliquod maius subleuent. Somnus quidem illis apprime conuenit. 3. Rursum, rigidiores se asteriores ventos, aestus magnos, iram, animi perturbationes, terrores, Venerem nimiam, ct omnem edendi ct bibendi in

temperantiam caueant.

Victusgrauidarumstetulis ct madiocrioli, crudioribis secrasiis cibis, qui facile concoqui nequeunt, abstineant: puta, lentibus, fabis,milio,carne bubula, salsa, O rixa, ibus, lacte, casto imilibus. Viantur autem gallinarum pullis, ovis, pulmentis variis, auibus, ouilla Ovitulina carne. Proderit interdum ct cinamomo ct myriblica nuce cum saccaro uti. Propotu vinum album mediocre eruiat. s. Primis quatuor a conceptu mensibus Hippocrate monente) venas non aperiant,cucurbitulis ariscatione abstineant, catapotia nulla ne psriti medici consiliosumant. Eo enim temporesartus ligamenta adhuc admodum mollia 2 debilia sunt, eos facile furtus destruitur, ct alimentum iri subtrahitur. Quod si contigerit praegnantium aluum duram feri, stinachiam non' pauco butyro condita, lactucas etiam aqua mollitas, cum sale, vino se aceto sumant. Q si aluum non laxauerint, uno sitores viantur ex melle o vi-relio,vel sapone Veneto confectis.Si vero tanta constipatiosuerit, ut nec illa

cura proutura sit, cρUisio periti medici potione ex decoctione foliorum sena

44쪽

seme una cumca noriter tractaviatur, quam medicus pro constiparionis ratione semper aut plus aut minus praebere poterit. suo ficumgrauibus1θη tomatis conceperint,stpost conceptum in 7. fucopam passa fuerint , bibenda erit aqua acetosa ct rosarum calefacta, mixta cinamomo ct tabulis quibiu manus Christi nomen est, vel Diamargariton. Vel aqua rosarum 2 buglossae cum pauco cinamomo, chariophiliscr croco tritis permixta, in panno aliquoties complicato ea aqua merso tanquam epithemapectori erit imponenda. , Qqd si ante tempus paritura videntur, veluti mensiseptimo aut aso immaturo tempore,ctiam pariendi doloressenserint concitatos, vel propter nimiam aliquod exercitium, vel propter alui dura compressionem vel propter febrim aut morbum alium aliquem: siper prunas ex thure suspium excipiant.Hoc . niinfecisse, ct matrici ct infanti non parum addit virium. Deinde anteriora abluant alumine; gallis ct consolida maiore in aqua pluuiali,vino ct aceto decoctis. Quodsipropter'eva infirmiores futurasint, Diamargariton vel manus Christi sumant,eo quo prius modo diximus. Quod scibi nausea illis obrepserit, vel cibumsumptum concoquerene- s. queant, hoc Syrupo utantur.

N. Syrupi malorum granatorum 8. j. g. Musci, Ligni aloes ana. B., Cinamomi 9. Misse cum Aqua acetosa j. iij. Fiat haustus. 0rvum hunc quotidie ieiuna bibant bene calidum. Pro confortatione ventriculi etiam utuntur hisce tabulis: V. Confectionem Diambra maneo' vesteri, sumptot cibo itidem. Imponant etiam ori rentriculi sequens emplastrum: V Mastiches, .

Cinamomi, Rogarum rubearum, Saluta, G Mentia,

45쪽

LIBER

isseide Cytoniis Terebinthim: q. f. Fiat emplastruiti,de quosume q. s. adistinendam alutam latitudineos 1 scuti,quod tegaturseriso. Veliocoguentavrantur: R. Mastiches,

Thuris albi, aequalia pondera. Tritoingula oleo miserant communi,ctos ventriculi perungant. Quodsi per uterigerendi tempus menstrua sienserint, lac dulce in quo chalybs extinctu suarabunt, ex eo bibent, comedent, pulmenta se uti

coquent. Sudare etiam his Uaerebus poterunt. R. Plantaginismaioris, Inula campana,

Pentaphysio Stercoris columbini, Culanorumfabaceorum ct auena: ana M. LOmnia in aquasimul decoquantur, o sudores euocentur infidendo. Sunt etiam nonnullae qua raro iusto tempore, sed nimis cito ct ait te rempus pariant: ea dum grauida sunt, balnea pro pedibus o cruribuobiparent, in quibus quoti . ura ante coenam hora ct tribus post coenam horis rursum una desideant, alis calefacta crura calidi pannis abstergarit. Balnea autem talia erunt: R. Saxisiniae, Chamameli,

rii etiam hocelectuaris manest cubitum itura poterunt. R. Electuariunό latificans, cum been albo ctrubeo tritis mixtum. In primis vero hoc quod multa experisntia cognitum est valdeproderit.R. Pelliculas ex ventriculo gallinarum extractas, has tritas, aliquot diebus mane unius forent pondere cum viso ieiuna sumant. Et hac quidem generalia pracepta siunt, multis aptata castibis, a singulis rio constet,quomodo se a conceptu i que ad partus horam gerere debeant,quorum notitia non tam villa, quam usu necessarius existit.

LIBER

46쪽

DE P a R T V, ET P A R T V R I E m . tium infantiumque omnifaria

cura.

C a P V T I. De legitimo p. rtus tet iapoi e & fornia, dc parturien ium doloribus. NSTANTE iam nono mense, infantis alimentum in v-tero d cereincipit , propter infantis, ad quam excreuit L mainitudinem. Iam enim magnus multo alimento indi-- get: quod quia susciens per venulas ct umbilicum porr. attrabere nequit, magno impetu in utero mouetur, adeo E is

47쪽

ut ligammta , venulata cum tunicuquibus inuolutus est, secundinam inquam, cum duabus reliquis tunicis, de

quibus supra dictum est, perrumpat,

Opta huim Rura ratione se ad par

rum expediat. partu d IIac indicatione obstetrices o alia iste quiη - interdum pragnantibus ad Mut mulieres, veros partim dolores Osruent: qui re ipsa nihil aliud quam perfecti iam infantis impetra sunt, qui-

impelluntur 9 rotantur, deo Iumque ad inferiora exeundi contendunt. Ruptis enim ex impetu' membranis se reclusa matrice, humores dissuere incipiunt, quibus liberatus iam infans mox aerem sentit, o huius vitae cupidus, exitum matri- Naturalis voluitur,capite orificio ma partus qui, trisis obuerso. Et hac legitimi ct maxime naturalis partus forma est, si caput primum ad exitum ducatur, deductis ad latera manibus, sesuper Mapplicatis, uti praesens adiecta Rura ostendit. Non naturalis autem partus dicitur harum conditionum aliqua defuerit. Curabit itas obstetrix, ut mature ad quemuispartum

excipiendum,aptost illi, cultro, spongia, vinculis, calidoque ex liliis oleo, quo ct parturientis uterum O manu suas commode perungat, instructasit. CAPUT

48쪽

De obstetricum officio de apta sedilis forma. OVO autem ipsipartus tempore obstetricum ociumst, ct quomodo

actio ipsiprocedat, inceps dabimus. Primo tempus xδrit, o veros dolores obstruet,praegnantem etiam verbis consolatur,nec non confirmet,ct ad obsequedum hortetur alacriter. Reliquas ulprasentes cohortetur itidem, in primis ad pias fundendas ad Deum preces, deinde ad facienda uls a vi possitiit O cia. Quo facto adsedile praegnantem deducat, quod tali forma instructum esse debet. E a Sedile

49쪽

sedile ipsiumsemicycli forma sit, quatuor fissultum pedibus , fulana

tergo aliquantulum retrorsum deducto, panno nigro subim ad terram ris propendente oMuctum a ratione, ut rectasit parturiens, ressiquat interdum, si necessefuerit, mulieres ubique manus mouea' possint. Sedes i se pannis munita ct obductor, ne lada ur enitens mulier, aut ii an salicabip ropter dolores O moim matrisforte pingens. Ponquam autem iit seditii iam enixura praegnans consederitio anxτnam aliquam a tergo mulierem illi adhibeat, quae praegnantem comiter r-troque brachio complexam teneat, ct si opus sit, seruentibus doloribus θnitente praegnante , uterum eius utraque manu comprimat, deorsumqbaliquantulum infantem cornpellat. Alias rero duas a lateribus sistat, quam- tentem se verbis hortentur, ct ad opem quamc I parata a sint. Ηοcfacto, obstetrix ipsa prona Videat, o manussura uterumi parturientis, oleo liliorum alborum, an Idalarum dulcium D adipegali mixto perungat. Hoc enimfecisse, multu n ijsprodestquae obsores uni, o quarum pudenda arctiora, quibus item os matricis siccum , ct qua prinia iam parturiunt. His ct albumen oui mi uisse contulerit Postremo omnibm hisce ad hunc modum praeparatis, praegnantem asenitendum cohortari incipiat, manus Aut debet comiter operi admoueat, digitis inquirendo insutis situm, elidum dolores t commode piam Iaxando, collum matricis ubi op:s in caute distendendo, O si qua infans constiterit aut impeditus fuerit, digitis percommode ex obliquo in directum deducendo, ct adfacilem partum promouendo. Proctuntem infantem apte excipiat, at ivminlisum relicta quatuor digitorum circiter long tudine, resecet, duplo isto acriter con stringat, quamproxime ad ventrem infantis eri poterit. Quρfacto,diligentemfecundi rationem habeat, hanc moueat, se ad exitum sollicitet, matrice adhuc diducta ct aperta, antequam relicta denuo couniueat. Vt autem in resecando umbilico diligens cura adhibeatur, tuniculas omnes uno nomine . Secundas dictas, distincte hac figura spectandas dare voluimus, quomodo in utero cohaereant , ct se

murtio trahant. Secundum enim trium tunicarum pann cuius eIt, totM

inuolaen oetum, venis arterys matrici Uixus, per quas sanguinem p qnutrimento fatus attrahit, ct attractum per νmbilicum ad infantem G-

50쪽

Resecto umbili o loto infante siccus iam eius umbilicus puluere ex Blo armenia, ita ιιne draconis 2 misi ira confecto instergi debct , pan-nόque complicato imposito comprimi. Hoc enim G singuinis fluxui ct als medetur castibus. Vtendit etiam hoc puluere conuoluto tam umbilico, O reiectis ligamentis. Sic enim ct probe sanatur O formatur egre ie-C A P V T II L i De naturalibus quibusdam praeceptis, & medicaminibus, partu m. ram ct difficultatem alleuantibus. QVoniam Lepartus impedimentis releuandi, hic erit tractatio,notan- P dum ante omnia partum impediri dupliciter , naturaliterct nos taratius. naturaliter. Quando non naturaliter impediri contigerit,procediendum e-- ris iuxta praeceptusequenti quarto libro tradita. Vmiudo autem naturali- ier, praeceptis hoc capite traditis erit utendum. Ante omnia tam perita rei a existat obstetrix, ut quantum tu ipse I,omnia partim impedimenta ον - omod, mode declinet. Quodsi autem partum impediri ocitate aut angustia colli. matricis contigerit, ex elleboro aut pipere trito parthi tentis naribus inspirandum aliquantulum. Comprime idum item eius Os , detinendus stiritu , prouocanduinisternutamentum, quot'iritus Lorsum compulpiu in- - Δfantem ad inferiora detrudat. 2 bissequetia militerfaciunt. Bursi r pastoris arida trita in pino aut iuscinio cicerum sumpta, valde proderit. E 3 Item