Aetas Kantiana

311쪽

yen, rettet e sit magna cohorto vicinorum stipatus

Ton em tammuater, ber a Concordienbue nitiunterschrieben, eis e p. Rr Monumentum et epitaphium, eiusque effigies lapidi in eis in ornatu et

stoIa sacerdotali, hodio adhuc supersto conspicitur in templo Neuhirctionsi, in solio ad latus altaris dextrum in choro ubi etiam tabulam in pariet ad dextram ponderatoin a 171 vidi oculis meis, in qua eatus abavus cum cara cotiiugo Elisabollia Euleneriantist. laviens f. lemanni pastoris Casendors. v.Jot liberis depicti Jesum crucifixum flexis genubus adorant quippe qui cligiosus aspectus me forte sortuna hi transeuntem valde movit, et e piorum manium memoria sanguis in praecordiis obullire coepit 'Dixei a Rehi p. 18 sq. falsis proavua. Disiligo by Ooste

314쪽

Natalem auspicati as Serenissimi Princi-Pis . . . 24 Febr. a. o. r. MDCCLXXXI in ach Ia . . quae Neu stadii ad Aia sum floret . . .ce Iebrandum . . . in dieitio vita et fatis si-Iustris atque excellentissimi viri Ioh Geo Henr. Federi . . . nonnihil praefatus M. Geo Chria toph. Oerte Iiua scholae director et in ape

isVeritus eram prius iniqua aliquorum iudicia, quibus Perversae φιαυτὶ nomino suspectu seri possem, si discipesum meum, nunc orbis literati consessione omnium ingens decus, quasi a me sormatum

et politum ostenderem . . . . sed . . . Conscientia mea

ab inani mo absolvit cupiditate, ut qui dexteritati mea minimum, ingenio et Virtuti diacentis plurimum, divina autem benignitati merito omnia tribuam, parum solicitus, quid homines hac de ro iudicaturi sint. Causa enim, quae me ad scribendum impulit, nullacia est, quam ut appareat, quantus vir ex puero, qui egregiis plane ornatus donis, deum Pio colens praeceptoribus et occasione discendi recte utens, propitio Numine fieri possit utque simul constet, si ex schola bene constituta prodeant homines nullius frugis atquoad omnia inepti, non nisi suam ipsorum aut stupiditatem aut ignaviam, aut etiam Parentum indulgentiam in culpa esse. Quare autem hunc clam multis, qui eruditionis suae sundamenta apud nos iecisse

315쪽

grati satentur, idque post is annorum spatium, quo,

quae Dei est gratia, patriae schola me dicavi, potissimum elegerim, ratio ea est, quod ipsum puerum decem annorum eumque Patre orbatum, brevi postquam schoIae rector sum constitutus, in scholam receperim, et Per si annos a me collegisque meis fideliter institutum in academiam dimiserim; hic etiam loci praeter me, iam septuagenario maiorem, nemo plane supersit, cui de vitae eius curriculo aliquid notum sit ideoque verendum no primae saltem aetatis memoria tanti vivi, tacente me, prorsus oblitere tur. At non ad illustrandam modo historiam literatorum, pro ingenii modulo, sic aliquid mo consere posse putavi, sed et ad excitandam iuventutem, qui- quo Primus conatuum nostrorum omnium finis ess dcbet, ad amplificandam summi Numinis gloriam. Uc. f. 3. - primo ostri parento, ut iam dictum,n. 1749 naumature deiuncto, venit, ut in templo

Guti iistet tensi pro rostris sacris verba mihi iacienda essen Hac occasione contigit mihi non matrem modo viduam, sed ot filiolum eius, puerum tunc novem annorum, Osse et compellare Moesta mater rei sa- miliaris causa, cum sobole in urbem nostram migra-lura ut publice illi instituendae coram adesse et opitulari posset, Pucllum patre orbatum iu disciplinam meam brevi tradendum, impenso mihi commendabat. Domicilio suo hic post constituto ad me adduxit, mihique, o tempore rectori recens vocato, ut ait ri parenti erudiendum sormandumque pie commisit . . . . Puer ingenuo vultu et pudor divinum, quo ornatus orat, ingenium ab initio statim singulis doctoribus suis ita probavit, ut in amor in eius raperentur quasi ipsoque ob suavitatem morum modestiamque et mansuctudinem ab omNibus ostimaretur, quin ob egregios, quos in literis acicbat progressus, suspice Diuitia ' Cooste

316쪽

- 299 Tetur . . . . Atque hic usu quodammodo venit, quod Cicuro in oration pro Archia poeta cap. 7 t intus

est cum ad naturam, inquiens, eximiam atque illustrem necesseri ratio quaedam conuormatioque doctrinae quKm tamen non tam schola quam academia sibi vindicat tum illud ercio quid praecIariam et almulare solet aistere. Cum imbecillior ei natura et aletudo non satis firma vi disretur, isque saepius etiam havmorrhagia narium laboraret, Et pali idiore esset, uia tu, a nimia virium internion crebro cum dehortaba

matre praesertim domi idem iustanto si querento, ne inte prandium quidem et O Rui seponere eum POSSO libros, altera manu cultrum aut suscinam, altera scriptum aliquod tenerilem et modi lautum. Sed mansueto quod erat auim omnibus suo amico, corpusque varie movebat, tantum aberat, ut vo assidua lucu brationes Dan gerout eum, ut iace liquaru iu Orbum incidere meminerim Mirui igitur Ou crat,

quod avente Deo, quom colebat, tam celoxile et felicito profecerit in omnibus bonis litoris, ut tam eximia tarnque firma in iis iccori sciud unicula. Latinam certe linguam ita didicerat, ut stili ius exercitia, quorum correctio prueceptori alioquin maximam exhibet molestiam, non sine voluptato cluper Perlegerim . . . . Carminii latina tu milibus versuum generibus tam facile pangebat, ut, quod Naso de se puero canit, sponte ipsi ad aptos Venire numeros videretitur Anacreontici generis adhuc niperitior, brevi ante discessum suum vivatim, interrogavit, quaenam sigurae et clegantia illi generi pro priae essent Vix audiit a me repotitioncs recipro

cas, anaphoras, ParoNomasias etc. Iam postrido Parmen eius oneris nomastico suo et quinque abitu vientium uomino, cum novo quodam libro, quasi stronam exhibuit, quod in libro illo manu cius iraii-

317쪽

seriplum, una cum aliis Erlanga ad me missis diligenter asservo. In graecis triennio mecum legit, quaob. Gmnem habet in chrestomathia graeca, et . Freyerus in Fasciculo poem graee. Quos inde fructus perceperit, testatur oratio eius valedictoria, qua graecis hexametris praestantiam et utilitatem linguae graecae demonstravit, quamque satis longam sino haesitation e memoria reeitavit in examine publico . . . Hebraicas literas ita iam callebat, ut non historicoamodo et propheticos eteris Tostamenti libros promte explicaret, sed et accentuum rationem duplicemquo eorum in decalogo oonsecutionem quicquid do his hodie statuatur in numerato haberet. Contigerant

mihi illo tempore ad octo vo decem discipuli, qui

cum odero nostro aemulari videbantur. adeo ut, cum designatus conrector h. M. Ioli Frider Hagen classem nostram hebraicam tunc hospes visitaret, non tam miraretur singulorum egregios, quam singulo rum similes ore proseolus; id quod o nunquam antea vel vidisse es audivisse asseverabati Calcar additurus quantumvis sponte currentibus, consilium dedi, ut so ipsi ad quodvis pensum hebraicum coniunctim praepararent, ita ut unus ipsorum Praeceptoris vice fungeretur in resolvendis vocibus, secusedum grammaticam angianam, et, si quid dubii incideret, me proximo habitantem absque mora consuleret Auscultant me arrectis auribus consilium meum. uno animo approbantes, modeste interrogando quem ducem sequerentur te dero vix nominato, applaudunt omnes, licet natu multo maiores, equo operam eius compensaturos Iubenter Pollicentur, uno Federo quasi attonito et prae pudore conticescente.

Νon plus quam semc postea iactum est, ut ede-xus in aliquid interrogaret, ita familiarem sibi reddiderat angium et docendo didicerat De Disiligo b Cooste

318쪽

incero tamen non possum audivisse me eum Erlanga cum venerando Hollardo ecclesia reformatao

Pastore primario, aliisque natione Gallis diu multumia quo et tam scito confabulari ac si in Gallia natus esse Quid enim in linguis praestare potuerit, prae ter supra dicta et hoc declarat a me non Praetermittendum. Sub Calendas Ianuarias a. 1757 novus coli orator idemque Iector lingua Gallicae, Joseph. Anton ab Ehrenretch, qui notas in Telemachum aliaque utilia seripta edidit, singularum cla aium civibus a me ostendebatur. Ingressus supremam, novum doctorem non ob peritiam modo linguae gallicae, sed et Italicae in primis . . . omnibus domeliori nota commendabam observo hic Federum meum, ad cuius latus soris adstiteram, ex obliquo, ridentem. Interroganti mihi causam modeste et V recundo respondit, se fieri non posse credere, ut

trium mensium spatio, quo adhuc morandum sibi hic sit, in lingua Italiea aliquid proficia Animum addo

dubitanti, et, qui dotes eius noveram, moneo ut Pericu- Ium iaciati obtemperat mihi iuverus obsequenussimus meique amantissimus, audit Elirenreiclitum assiduo, frequentat etiam sermones asceticos diebus Dominicis Post sacra publica italice domi sua recitari solitos, et interiecto trimestri spatio, cum in examine publico renreichius noster a b. D. Lerchio inauguraretur, adeathedram statuit commilitonem so adhuc longe iuniorem, centurionem nunc Borussicum Ioli Christian. Frider do Knobet italice praeceptori suo OVum v nus tam suaviter gratulantem, ut mronreichius, nihil minus quam eiusmodi aliquid exspectans, mihi aliis que Prosessus sit si quis Romanus . . . eam oratiunculam recitasset, suavitas et rectius eam Pronunciaro

non potuisse. iniquo id ede rus noster docuerat

319쪽

802 suum commilitonem quantos progressus secisse ipsum verosimile estis etc. etc. S. 4. Ad vitam arademieam quod attinet, quo- ad Erlangae se tenuit, latinas epistolas ad me misit e eerto quovis semestri studiorum suorum rationes mi hi eriposuit, non aspernatus meum consilium, quod subinde roganti dedi, quomodo et quos Graecorum et Latinorum libros cum sodalibus quibusdam in horis subsecivia legeret mihique non soluto tantum, sed et liga sermone Pietatem auam idemsidem testatus est. Non vitio mihi vertetur, si quaedam id illu- atrantia ex ipsis iteris. quas mue diligenter a servo, missis plurimis, quibus milia summam odi. servantiam et silii amorem declarat, hic delibavero. εMErlangae d. 15 Maii a. 1757. Ego, non minuaquam patrem veneror, te ut patre utor quo a adhuel gauderem, scriberem iam ei quomodo tempus tererem

in eademia. Atqui id nunc tibi scribo. Nequa vero tibi ho molestum, mihi vero perutila et necessarium dueo, cum, i quid minus prudenter inceperim, te auetore corrigere et emendare possim. Studia autem mea iam hae sunt S. V. in emio utor praeceptore in lingua Chaldaica, cuius iam eaplicat regulas earumquasimul usum in laetione Danielis ostendit. S. V. m. thium audio praelegentem in Historiam eccles. N. T. Amplissimum Succovium in Logicam Corvini, et S. V. PDissertim in theologiam dogmaticam aieri. Ipsa

ver quotidie cum amico quodam tracto hebratea, et eum alio quodam in Graecia Hebraicisque me aerceo. Reliquum temporis describendo collegio thetico et necessaria repetitione et praeparatione facile eonficitur. Nee pliane mitto linguam Italiciam, cui peram meam nuper nauaui. - Commendo me tibi tuae curae tuisque

precibus, optoque ut valeas. Erlangae si Calend. Iul. 1767. Societatem Latinam constituιuri sumus his cir-Disitire by Cooste

320쪽

eiter au legibus. Singulis eptimanis semel eonvenie

mus. Praeleget unus et Iter carmen aliquod Iatinum, aut orationem, aut meditationemur quae deinde euilibet diiudieanda tradantur. Quicunque barbarismum, soloe eismum aut vitium grammaticale committit muletat iuro Latine semper Ioquemur. Si nostrum aliquis sevdemiam relieturus est, carmen in eius honorem edatur. Membra societatis iam praeter me iant Hermarinus,

Foert sellius, Seidelius, Aappius Curianus,

et forte ax Iesius Culmbaeensis etc. etc. Dann

iam diu in otia habui, sed meis cidem sumtibus avs.cipere non poteram, ut di33ertationem aliquam eae ea. ιhedra defenderem, divina providentia iam mihi contigit, ita ut quidem perore ψε nunquam ausus fuerim. Publieas celeberrimi te de burgii praelectiones in Mathesin biblieam hucusque frequentavi. Finita nuper hora appellat me vir ampliasimus Diaei se prorima disputaturum 36e, et revondentia partes offert, a rus. eipere velim Quoniam non est hoc intelleae sensu, quam quo communiter Uerunt, respondi animum mihi quidem non deesse, sed pecuniom. At ille hoe mihi optis esse negat, i Od habeat ipse dignum respondentem. Tum per gaudi perfu3us, ut beneficium illud in me

conferat, rogo, b3ecro. Eaposuit deinde argumentiam dissertarionis, et cum ipsi non adeo rudis visus sum, ui elaborarem, iussit. Subsidiis quidem omnibus desii. tutus, sed vel ipse laetitia adiuvante me, tres plagulas tertio die ahibui, quibus conetae satis eae philosophia materiam tractavi. Inde est, ut auctoris nomen mihi tribueret, invito certe et deprecanti. Nee vero etiam hanc dissertationem mihi vindicare possum, quamvis non nubia praestiterim, quod vel ea ipso stilo eognosces. Adde, quod in ea contineantur, de quorum peritate dubito. δε- Disitire by Cooste