장음표시 사용
861쪽
stis, cursus omnibus nauigijs suspectis intercipiatur; quod si
huiusniodi Ciuitates a Mari non Procul dissitae sint, ut Roma, i poterunt etiam ad fluminum ostia 3jsdem cautionibus procedere, veeYemplum clare tabulis topographicis exhibe Pur. Si vero mariti mae Vrbes, &portuosae fuerint, non prius appellere, immo neque 9 ingredi Portum t nauigia permittant, quin patefactum sit undesbluerint, quasve merces deserant, ec si a suspecta regione fortasse venerint, cogantur prilis consuetis quadragenari j moris suspicio in nem purgare. Merces t autem suspectas in loco extra Ciuitatem deponant, donec idoneis sustimentis, vel alia purgatione opportuna sint a suspicione liberatae. Clim autem finitima Prouincia valde sit specta fuerit, vel iam morbo laborauerit, statim necesse est Portas Urbium custodire . ii Et primo quidem ita muniendae sunt i Portae, ut exterius spissis et thris undique defixis locus idoneus pro Militum statione, ae in medio duo cancelli super cardinibus versatiles construantur, ut claudi, dc aperiri possint quoties Opus fuerit; intelius vero con
si ruantur H diculae ligneae pro Assistentibus, & pro Militibus, quii a singulis Portis distribuendi sunt. Secundo autem t Commissarijsingulis Portis semper assistere debent, qui ab Exteris, dc Peregrinis excipiant, aere cognoscant sanitatis lyngraphas. Grti bautemi; eligi debent duo, vel tres pro singulis Pollis t Patri iij, α Nobilio. res , qui non sordido quaestui, sed solis gloriae stimulis, & amo-ii Patriae intenti sint Marchm.de best. Dium pari. 7. cap. 4. num. .
Sic in Vibe Patres Sacrae Congregationis subrogatis etiam Nobilibus Portas Vrbis exemplari charitate tueri non dedignati sunt , ut in historia diximus. Qui autem Portis assistunt prohibere debent ex officio Advenis, & Peregrinis ingressu ne tota Ciuitas labe inficiatur. Prauideli de pest. tit. de his qua ad salubri Cius. perimen. f. I. num. I. Inlrgbol. d.singular. 94. num. 2 bb. D Et arcentur quidem I Exteri omnes t qui non habent sanitatis syngrapham, nam per illam probatur sanitas Ri . de pest. rusric de remed ad conseruanae ubera. num. 2 68. Mascaris. de probat. conclus 2 8. num. I. s conci I 29 senum. . Verum haec conclusio limitari debet, neque est de Is omnibus Exteris intelligenda nam i venientes ab infictis locis non sunt excipiendi, quamuis hanc syngrapham sanitatis habeant, nam in simili casu non est sussiciens sanitatis signum haec syngrapha Massarae ae conclus L S. num. L. Ny Intra bot ae singular a. num. 42. Rip. de pest. rubraci de remeae ad conseruanae ubert. 6 Praeterea necesse est i Loemocomia instituere pro quadragena
862쪽
rijs sequestris susipectorum, & hi quidem situs sunt eligendi, quitum aquarum aiuuentia irrigentur, tum etiam a Ciuitat' nonnihil
distent, interposito si fieri potest colle, ne ventus illinc ad Vmbem emans infectionem expiret: Sic Romae praeter alia ad hunc: sum electum fuit Diui Pancratij Coenobium, quod intermedio Ianiculo ab Urbe distat, dc aquis affluentibus, deductis etiam ex lautinis Fontibus irrigabatur. In hisce autem LCemocomiis quadragenariae sequestrationes, siue morae quadraginta dierum Praescribuntur omnibus aduenis suspectis, ut sua tandem suspicione purgata, commercio possint restitui. His peractis non minor solicitudo esse debet in obseruatione 7 morborum, qui per Vrbem vagantur. Quamobrem t Princeps
Opportuno tempore conuocare Medicos debet, ac illorum sequi sententias, quae magis ad cautionem, dc utilitatem publicam conducere videntur; ipsis commendans, ut omni diligentia, ac solertia notas Contagii in singulis infirmis observent, de soliciti sint quam maxime de signis omnibus, quae pestilentiam detegere in insirmis possitnt. Quod si iam pestilens Contagium irrepere coeperit, ac multos non sine suspicione casus in Urbe iam obseruat lint Medici, tunc t Loemocomia pro infectis curandis extruere oportet Prauideli. de pes . tit. de cater. ad salubr. cmit. pertin. S. m ino sciendum. Horum autem construendorum quasdam veluti rei' gulas hic notare utile erit. Primis scilicet, ut i Loemocomia in loco Vrbis maxime segregato ab alijs habitationibus constiuantur, vel si in Vrbe non ad sit opportunus locus extra Urbem ille quaeratur, non tamen valde distans, ut possint facile omnia prouideri necessaria, Sc ne miseri aegrotantes inter longi itineris cru-ao ciatus animam agant. Secundo, Loemocomia et sint Aquiloni
exposita, minime Austro, Ec si fieti potest eligendus est situs, quo
venti a Loemocomio non spirent versus Vrbem, sed potius inop- Ι positam regionem. Tertio, sint Loemo comia i perennibus aquis irrigua, quibus omnes elui possint sordes; sic nostrum Insulae Tyberinae Loeinocomium situ maxime idoneum erat, ilim quia
bifido flumine perluebatur, tum quia ab alijs Vrbis regionibus Ω- a L cile segregabatur. Quarto, in Loemocom ijs t sint variae aedium diuisiones, ut seorsim omnes ministri habitare possint, Vt innostro habitabant; immo etiam si fieri potest, aegri non sub eodem tecto, sed seorsim iaceant, ut fecere Athenienses dispersis in
agro tentorijs Thurid bb. L. Quinto tandem, congruenti quodam relicto spatio, ubi se retra, currus, ec alia necessaria reponi possint, 23 totius Loemo com ij t ambitus occludatur , ut nulla ex parte
863쪽
commercium cum liberis haberi possit; neque aegris, qui euasere,. a permittatur t in Urbem regressus, nisi completa duplici Quadragenaria sequestratione, In Vale Ludinario icilicet suspectorum, re in alio loco non suspectorum. i. Insecta vero supellem lia i aegrotantium, ubi opus fuerit, comburi possunt ipsorum expensis, nec ullum pretium reddere tenetur Princeps, qui illorum combustionem mandat: praesertim tamen comburi debent culcitrae, velles, linteamina, Malia, in quibus facile morbus conseruatur. Marchim de selidium. para. T. c. . per totum, ubi etiam agit de poenis subripientium huiusmodi supellectilia. Caeterlim debent extra Vrbem instituia 6 varia i Purgatoria, in quibus res omnes acribus lotionibus, dcferuenti aqua, vel sussi mentis emundentur. Inter omnes tamen ιν purgandi modos, i nullus tam facilis, neque adeo tutus, ac efiicax
est, quam lauacrum Fullonicae, siue Fulloniae machinae, quae vulgo dicitur Ualca, estque delineata, dc descripta sub Cap. 3 8.
haec enim machina quamlibet pannorum multitudinem quam celeriter, ac tuto purgat, ita ut impossibile sit aliquod natasma tenaciter adeo in ipsorum poris latere, quin penitus diluatur. ag Interea, ut Omnes contagionis vias intercipiat Princeps t in hibere debet conuentus hominum, qui vulgo fieri solent voluptatis causa Prauiae de pest, sub tit. de cater. adsalubr. civit. pertin. F. conuentus immo oc nundinas ipsas prohibere debet, ac nonnisi d bita cautela mercatus necessarios annonae permittere, factis nimirum diuisionibus susipectorum a non suspectis, ut exemplum de 19 dimus ubi de Urbis prouisionibus. At vero Mendicantes , t qui per Vrbςm Vagantur praesertim vero Leprosos, re huiusmodi insectionibus 'datos in quodam veluti conesaui 1 equestrare opor sex, rebus omnibus ad eorum victum necessarijs prouisis. Prauidet
de ps sub tit. de rater. ad salubr. ciuis. pertin. s. dictum est . Leprosi 3o autem t ob pessimam, re maximam Contagi j labem quam go'runt, vel ex Dei praecepto relegari debent ex Leuit. cap. I 3.s Ι . ubi ad euertendam Lepram praeceptum Domini fuit, Leprosos a communi hominum cςtu relegari, supellectiles comburi, do
morum parietes radi, rasuras extra Ciuitatem in locum immundum dei jci, alioque luto illiniri domos, oc quandoque Lepra vis cessante,ipsas domos destrui,ac illarum lapides, pulueremq. uniue ii sum, Sc ligna proijci. Rursus quoque illi decem l Leprosi a Christo
Domino sanati, de quibus ait Luc. 17. mers ia . cum ιπrederetur quoddam Castellum, occurrerunt ei decem viri Leprosi, qui steteru i otiue,uliuauerunt vocem suam, a communi hominum commer
864쪽
eio,& consertio extra Castellum eiecti stabant a Ionge, dc occurrentes alijs hominibus, se se inquinatos, ac immundos esse clamabant, ut caeteri cauerent, ne faedum illum, ac turpem morbum 3I ab ipsis contraherent. Hic t etiam vigebat mos apud Persas,qui putantes huiusmodi morbum coelitus demitti ex eo quod homines in Solem deliquissent, Leprosos extra ciuitatem e ijciebant, ut scribit Herodot. bb. i. in chio vers meae & de generali etiam consuetudine, qui hunc morbum incurrunt, hominum communione prohi- bentur, dc Magistratuum t edictis e ciuitate expelli debent c. I.
de conivg. lepros ibidemque glo . Rip. de pest. iit. de remed. praeseruat.
ε Lateranense Concilium, quod ubicumque t tot simul Leprosi sub communi vita fuerint congregati, Ecclesiam cum Coemeterio sibi construant, proprioque gaudeant Praesbytero, nec de hortis, Mnutrimentis animalium suorum decimas tribuere cogantur. cap. cum dicat L. de Eccles ad M. Haec autem nemo non videt sancita
fuisse, ut Lepra infecti ab omni prorsus communione interdicti Vivere debeant, ne alios inficiant. Qua etiam ratione Summus, i ille Pontifex t S. M. Pius V. propter Lepram non minus, ac pro pter Pestem censuit Moniales iustam, rationabilemque causam habere a Monasterio exeundi, ut legitur expresse in declaratione Compit. 8.e dem Pontis quae incipit Decori,.honestati in Bullar. no
Vici t autem Civitatis, ae domus,quae ob foedos casus euidentem infectionis notam exhibent, obducto muro Omnium commercio prohibendi sunt, relictis tamen ibi rebus omnibus necessarijs, ut exemplum est in Trans yberina regione clausa, C a P. Q. Quod si cognoscere velimus, an domus aliqua infecta sit,ubi quis mortuus dubium reliquit de insectione iudicium, hoc t signum 37 ab Auctore quodam antiquo habemus, quod Κircherius etiam confirmat esse optimum. In aedibus nimirum quaedam vasa ponuntur, re in singulis aqua ad ueo. libras infunditur cum pugillo vitrioli: in his iacto Iapide. vel ferro ignito donec ferueat aqua, videtur veluti quaedam sumi nubes a parietibus eorumque suturis colligi, quae tandem aquae innatat, estque probabile aeris in domo corrupti indicium. Haec sunt,quae circa Contagij remedia summatim dici possunt.
Caetera luculentius patent,tum ex historia, cum ex prouisionibus Vrbis,quae Tabulis delineatae sunt. Quia vero interdum contin ' git,
865쪽
38 git, ut quidam nefarij homines, aut veneficae Mulieres sumapta Contagii occasione, venena diffundunt, crimen sub specie Contagii celatum iri credentes, ideo Vrbis Praesides in hos sedu tb inquirere debent, ac Medicos monere, ut diligenti signorum obseruatione huiusmodi casus a peste distinguant: deinde reos ex quisitissimis supplicijs puniant. Et sane in elapsa Peste dum moria sy bus vigebat, ex Sicilia venenum t quoddam exitiale in Vibem fuit introductum, quod vulgo Acquetia dicitur, variosque casus retulere quidam non contagione, sed hoc veneni generetados,
cui tandem veram antidotum experientia docuit este limonis, vel aurei pomi succum , quem efficacissimum esse , ac praesent neum remedium docuit Mama. Geor c.
Media sera tristes succos, tardumque saporem Felicis mali, quo non pro Isus ullum, Pocula si quando μω infecere Nouerca ,
Miscuerintque herbas, non innoxia versa'
Auxilium venit, membrιs agit atra venena.
o Alium huiusmodi t veneni casum enarrat Prasidellius in Pe.ste sui temporis Bononiae obseruatum sius tu. de cateri ad salubri c, uit. perim I. obuenis, inquiens se vidisse Bononiae mulierem, quae cum in domo coniugis viginti annos mansisset, quam primum Pestis exorta fuerat, statim venenum in potione, vel cibo m 'rito, ta priuignis parauit,&multa etiam huiusmodi ven ficia retulimus ubi de Peste magica, quibus comprobatur hoc sceleris genus ab imp ijs, & nefarijs h minibus patrari, ideoque Urbis Praesidi in illos esse inquia
866쪽
AGitur de valetudine tuenda Pestis tempore; salubris vivendi norma, siue dieta instituitur; ct aliae quaedam
cautelae praescribuntur Ministris Lo mocomiorum. Varia proponuntur amuleta quae a Peste dicuntur praeseruare, nec non quaedam alia remedia pharmaceutica, & chirurgica in Loem omiorum administrationibus obseruata.
t Valetudo construatur moderatione sex rerum non naturalium. a Cibi praui euitandi sunt,eligendi sicciores. 3 Cibos condire iuuat paucis rebus odoratis, granatorum s co, cia
tri , umonum,malorum medicorum.
Carnes assatas humidiores censiuit Aristoteles, ου quare '3 Carnes elixa humidiores sunt, re facili ijs putresiunt. 6 Carne assata vescebanIur Heroes apud Homerum,ut robustiores fierent, s alias ob causas.7 Carnes assata inpestilenti comitutione eligendae,quia minus putr fiunt. 8 Carnes salita, ac in aceto cocia in exigua quantitate proseunt. 9 Ciborum nimia copia vitanda. xo Visi usis moderatus laudaIur. ti Vinum diluunt nonnulli aquis medicatis,ipsique insundunt terram lemniam, aut bolum armenam. I 2 Aqua coctionem nonnulli reprehendum, s quare 'a 3 Aqua miniss pura coctione purgatur. i Aqua ebulliente,lebeiis undus cur stigeat. I s Aqua omnis cocta milior censetur a Plinio. Is Exercitiam violentum, fς otium,Graque nocent, s ' quare λι Exercitij hora debita in psilenti constitutione. Id m m m m SomDiqitiged by Coosla
867쪽
8 1 Hieronym. Card. Gastald. Tract.
i s Somnus, s vigilia excedentes laidunt, magis tamen somnus.1ρ Euacuationes consevera promouenda sunt arte, si natura renuat.1o Animi cura penitus auertenda, trilitia, s iaritia immoderata, prorum vero metus.
ii Proruati a Peste fuerunt nonnulli moderato vini potu, s hilari late, quamuis cum Infectis versarentur. LL Temii quidam, licet procul degerent, Pse correpti fiunt. a 3 Romani Pestis tempore voverunt ludos. 14 Sacerdotes Loemocomiorum facile inficiamur, sinimis maerore credam firmiter se Peste morituros.
Σ Cibi quidam calidiores summo mane optimi censentur, es quare tis odoribus utendum est ad obstruendas nares. a y Odores calidi non laudantur, s quare ego Medici in elapsa Peste odores parabant spongiis acere plenis , spulphure intinctis. 3i Odor bus omnes uti possunt ex aceto rosacra, s aquali portionesorum aurantiorum paratis. 32 Ministra alias cautiones seruare debent in Iractandis Infirmis, s
3 3 Arsenici amuletum quomodo usurpetur contra Pestem, is a qui Assuerit inuentum. 34 Adrianum O. a Peste liberatum fuisse referunt arsenici amu
3 6 Asenicum quomodo iuuet ex Peripateticis. 37 Amuleta ex venenis mineralibus non tuta sunt, re quare '38 Amuleta tutiora sunt caeruleus Saphirus, s lacinibus Iu
39 Macinthus, s Saphirus, bubonibus appliciti, pestilens virus e trahunt, s quomodo. o Saphirus lacinthopraestantior in usu amuliti. i Electrum optimum est amuleium, oe huius rei experimentum
x Busonum puluis optimum amuletum, s quare δ 3 Eusenibus curata fuit Pestis Lon ι, s in Belgio. Busonum trocisci prope mammamgestati Contagium remouent.
46 Pillula Rusi tum ad praseruationem, tum ad curationem sunt is v, fae quomodo parentur. 7 Signa Disitired by Goosl
868쪽
Signa quadam recensentur, qua obseruari flent eum Pellis quemdam a reditur. δ 8 Remedium optimum praesicribitur ijs,quos nuper morbus corripuit,
9 Hippocrates in Pelle profliganda, sile, sulphure, ac picem
s o Vipera puluis,Hippocratis arcanum μὰ in Pele, oe quomodo i
iam praeparauerit. st Remedia varia Pestis collectasium a Sehnerra. s α Remedia, visigna dignostica Pestis, fallacia. 13 Remedia magis pro ima prima Hefuerunt vomitoria, enemata, mones, is boli cordiales.s Remedia optima suerunt citra succus, aqua theriacalis, bolus ammma,c spirisus vitrioli missicula, vel aquis quibusdam stillatis s.s ue Vesicantia in principis laudabiliasuerunt praesertim rearibus applicata. 16 Febrilis ardor compsebatur ptisanis hordeaceis, s sale unella. 3 Bubones flande tractabantur, quomodo. 38 Carbunculorum cura proficua resertur.39 Medicamenta purgantia perniciosissima in hae,s aliis pestileni p. 6o Sanguinis missio perniciosissima praesertim ex brachio. 6i Medicus quidam elapso seculo sanguinem mille agris detraxit, Ubmis duo evasere. 62 Sanguinis mssio quibusdam plectoricis robustis miniss noxia fuit ex sphera, s in principio. 6 3 Sudorisca alia erant Bezbahar, puluis viperinus, laesulphuris, s bacca Lauri. λT si de remedijs Medicis agere ab instituto nostro
alienum sit, ac fere semper huiusmodi auxilia in Peste vana succedant, breuiter tamen hic tradere licet faciliorem quamdam vivendi normam, ut quisq, suae salubritati prospiciatmec omnino ab re videtur quaedam etiam auxilia referre, quae in curatione Infectorum aliquando pro fui de visa sunt. Primum vero pro valetudine i tuenda quilibet moderatus ei se debet in usu sex rerum, quas Medici non naturales vocant. Ideoq; a cibis prauis i abstinendum est,& inclinandum omnino regimen ad exsiccationem, ut loquitur Avicennas sic Galenus in bb. de dister.febre inquit se in pestilenti constitutione quaecumque corpora
869쪽
pora sibi humidiora videbantur alimento sicco cibasse, ac ijs etiam
corporibus, quae sicciora erant, eundem viistum exhibuisse, ut
eorum salubris natura custodiretur. Quod si sanus homo nolit hi,
3 se obligare legibus, sed varijs etiam cibis uti , t saltem epula,
corrigere iuuat paucis rebus odoratis, re aromaticis, granatorum succo, vel limonum, citri, oc malorum medicorum. Hic autem de re cibaria dubitari potest; an carnes elix. e, an
vero assae Pestis tempore sint salubriores Siquidem Aristoteles 4.
meteor. a. I. probi. 34. docet carnem l assatam elixa humi diorem esse; propterea quod a crusta, quae contrahitur circa superficiem carnis assae, cohibetur humor in Carne latens, ut transpirare nequeat, idemque sentire videntur ipsius Interpretes omnes praeter Franciscum Valesium. Aristoteli autem contrarius est Gis len. lib. t o. desimplic. medic. facult. Contraria est experientia, t cum elixae carnes facilius putrescant, quod signum est humiditatis non debitae, contrarius etiam est usus, nam carnes hum diores, ut suillae, ac lactentium animalium vulgo assantur, ut superflua humiditas contemperetur. Hinc veteres Heroes apud Homerum affata
carne vescebantur, fortata vi, superflua humiditate consumpta, is huiusmodi t cibi robustiorem corporis habitum esticerent,quamuis aliam asserat causam Plato bb. de Repub. quia scilicet, facilius est ubique ipso igne uti, quam vasa circumferre ad elixandas carnes necessaria: vide Atheneum lib. i. I . Gmnosophist. ex qui-7 bus satis constat, assatas i carnes in pestilenti constitutione eligendas esse, cum sicciores sint, ideoque ad putredinem miniis 8 aptae; quare salitas etiam carnes, in exigua tamen quantitate, comedere iuuat,praesertim aceto decoctas. Caeterum,quod magis' urget, cauendum est a nimia i ciborum copia, quae vires Obio ruit, dc ad putredinem disponit . t Vini usus temperatus laudatur, ipsumque vinum odoratum, quod neque nimis generosum, nec nimis lene sit, sed mediam quamdam naturam obtineat, temperandus autem est vini potus quoad quantitatem,
ita ut minus quidam bibendum sit . sed miniis etiam dilutum. Quamobrem Helmoni. tum. ρυ. cap. de praestruat. meri potum ad hilaritatem usque praecipit ad Pestis praecautionem, quia in quit ipse, nedum hominis, sed oe Archas imaginationem sic re' g t, ut pereat vis formandi imagines ierrificas; nonnulli tamenii diluere vinum i solent aqua acetosae , vel smilibus medicatis,& ab alijs in potu ordinario laudatur infusa terra lemnia,
Vel bolus armena . Aqua vero an excoqui debeat, pro ordinari potu in dubium vertitur 3 nonnulli enim coctionem t aquae rς
870쪽
prehendunt, eo quod ignis actione partes puriores, re subtiliores
exeant, Crassiores remaneant: quod sane intelligendum est de aqua purimma, leui, frigida, de persecta, hqc enim reuera Co-1 3 ctione non indiget. Verum t si grauis, si terrenis corpusculis polluta sit, excoctione purgatur, per quam partes crassiores in fundo va-i sis subsident,quae causa est,t ut fundus vasis frigeat,cum ad ignem in ipso ebulliat aqua; nam partes illae crassiores subsidentes, ignea corpuscula, quae leuia sunt, non facile admittunt, sed ad supe-i s riorem lebetis partem propellunt. Omnem t aquam decoctam m-quit Punius M. 3. c. 3. utiliorem esse i immd si quis aquam decox dirit, & in vitro mox demissam nivibus refrigerauerit, quod suit Neronis inuentum, Voluptatem ait frigoris contingere absque viiijs
nivis. 4 Praeterea i cauendum est a motu, seu exercitio violento, Mimmoderato, ne, calore excitato, nimium pori aperiantur, talaxato corpore pestiferis seminibus ingressus permittatur; sed nimia etiam, ac diuturna quies valde nocet, ut dictum est, ubi de causis . Non exeundum est domo, i quin prius Sol aerem ab infecto rore purgauerit, tunc vero iuuat moderate exerceri, salu-ιν briora loca petere, nimium solis ardorem vitare. In t somno etiam , dc vigilia maxima cura esse debet, alterutrum enim si modum excesserit, mala potest inducere ex Hippocr. in hori . sed magis cauendum est ab immoderato somno, qui corpora laxat, obruitque humiditatibus Galen. tib. 3. an. pam. ' is uicen. lib. I. 9 canon. fen. 3. Insuper consuetae euacuationes t ciendae sunt arte, si
natura renuat, ne retineantur, quae debent excerni.
2o Summa vero diligentia auertendae sunt i animi curae, ac perturbationes; fugienda in primis est tristitia,& languor quidam animi omnia fastidientis, nec non laetitia quaedam est usa, at praecaeteris terror; animique hilaritas omni studio quaerenda. Etenimai Thomas V V illubb. de febr. cap. de pest. t plures cognouisse testatur qui in pestifera constitutione verbis Helmont ij dicere solebant
vino, dc confidentia fortificandum Archaeum, nec alijs praetereavsi alexipharmacis inter infectos sine Contagij noxa versabantur,aa dum quidam t e contra terrore perculsi, etiamsi procul ab omni Contagio degerent, pestilentiae tamen semina imbiberunt; tiistia
ideo spectacula, quae in locis infectis sunt, quisque fugere debet
3 animum alio diuertens; quemadmodum Romani t olim fecerunt, qui pestilentiae tempore ludos voverunt. Qui vero insectis assistunt, illisque inseruiunt ex ossicio, cautiores sane in vitae regimine, ac minus timidi esse debent; illi a .