장음표시 사용
841쪽
ue s Hieronym. Card. Gastald. Trach.
7o Cuc ni praeter morem aquas fugiunt. Ranae, ac smilia Insectiacuatilia in putri orta valde multiplicantur, re ex An t. r. probi. 71 a, as in magna copia moriuntur. Praeterea stagnantes t aquae insigniter putrefactae virorem quςmdam concipiunt, seu muscum, viridi quadam, lentaque cuticula contentum, stetidum, dc Veri bus, Ranarumque insuetis agminibus plenum. τι Aet i etiam insectionis suae certa exhibet praeludia, si exposi talintea, Carnes, PaneS, Pisces, caeteraque liuiusmodi, citius 73 putrefiant, nec alia desunt experimenta, quibus aeris i insectio, S: putredo manifeste deprehenditur , Ut Ca P. F. demonstrauimus: I praeterea corruptum , α inquinatum t aerem cognoscimus , quando aues nidos suos fugiunt, praecipue Vero Hirundines, nam facilius obseruari potant, quod in Peste Marpurgensi contigisse narrat hoc saeculo Rodulphus Goclenius Medicus illius Vrbis; in 7s supersi repente t Aranearum copia in aere multiplicetur , ut in 6 eadem Peste dictus Auctor se vidisse testatur. Exitiale veto praesagium ab aere sumitur, quando Aues cateruatim pereunt, ut no-t it Amrela afferens in Germania Passeres in magno numero exa-τ7 nimes ante Pestem repertos esse. t Cicadae etiam, cum agminatim, 5c citius solito pereunt, dc stratae a Colonis reperiuntur ante debitum tempus, aeris insecti manifestas notas exhibent , cum enim ipsae rore pascantur, si purum erit hoc pabulum, alacriter canunt, ac tempus a natura sibi constitutum vivunt ; sin vero prauum, bc infectum fuerit, necessarib moriuntur. Et sane clim volatilia, caeteraque etiam Animalia uniuersali ruina, & morbo cadunt, iam
8 pestis i in Bruta saeuire dicitur, breui genus humanum aggressi
Strage Canum primo, Volucrumque, Ouiumque , Eoum qu Inquestris subito deprehensa potentia morbi est;
. Concidere, infelix, validus, miratur Arator, Inter opus, Tauros, medioque recumbere sulco.
Peruenit ad miseros damno grauiore Colonos Pestis,min magna dominatur moenibus Vrbis. Atque hoc interea notatu dignum est,quod si aves, prius occum' ς bant, in t aere vitium habetur; si terrestria Animalia, & prae-go sertim Canes pereant, insectio ex t terra suboritur, eamque a cer Ei ra Canes odoratu trahunt. Haec autem t certiora fgna ultimam Vrbis pestilentiam praei uise obseruatum est, nam licet Contagium princeps causa illius Cladis extiterit, ut in Historia exposuimus, superiores quoque t causae praeparatrices adfuerunt, necnon cae
842쪽
su quo annus adeo siccus fuit . ur multo, ' tu ' Elaps almot fungorum, ac tuberum Oopia creuerri
Sue vero lsrugum penuria, de annonae caritato laboratum
que horario& tarde maturescentes & fatuos terra dedit mr6 Animalia, t tam insecta, quam persecta cateruatim morieba tuta nam prius in vulgares Gallinas irrepsit morbus ex obseruatione Bindu Centumcellensis Medici, inde pecudum genus, praesemitin Boues mares, & Aues perdidisse Hyeme re Uere annorum 16s . de Issy. Ex Insectis etiam , hoc ipso anno, & sequenti Cicadas innumeras humi stratas Passim inueniri Coloni resc
8 Nec defuerunt perniciosae L eustae, quae iam pridem aestiua
tempore anni r 6s 3. Per cioso emante Lybieci, nubium ad insta ex Africa in haec littora conuolarunt, ω superato Mari, nostra operierunt arua, ubi voratis frugibus, eam frumenti, segetumque penuriam attulere, cuius antea meminimus; quam lis autem singulari prouidentia , M sapienti consilio Alexandri VII. Pont. Mari annumeri Homines mercenarii ea Locustarumi agmina, parti igne Cremarent, partim in altis scrobibus occluderent, nihil minus perenni propagatione integro superfuerunt anno 163s., tandem emortuae propinquam luem. pr
cul dubio minabantur. Haec igitur Pesti futurae praesagia metuenda sunt, si praesertim plura simul, dc semel con
843쪽
ARGUMENTUM.AER corruptus quibus praesidiis corrigi possit. Cautelae
in Pestis, tum suspicione, tum praesentia adhibendae exponuntur. Qua ratione a Medicis celebrioribus contra Aeris insectionem, cautum sit. Nonnulla contra Pestem remedia deseribuntur, di quomodo Principum saluti consulendum, in
, Aer corruptus Dei flagellum est, eisque antidotus penes Deum
a D. Gregorius humillimis preeilus Urbem a Peste liberauit. 3 Principes , s Magistratus tempore Pestis ad Deum confugere δε-bent , ς votissanitatem implorare. Mὸdistinum D. Sebastiani intercessione a lue expiatur, tempore
3 ciuitates qui muli Peste purgare, necesse est eas malis hominibus
6 Scelera grauius plectenda, dum Pestis adesi suspicio. 7 Prasidia humana, prater spiritualia, in Pole adhibenda fiunt a Maiameiani, scalium sita stillia sibi consulunt, Pestim ineuit
bilisρradestinationis peciem credentes.s Polem licet humana industria avertere. 1 o Potis ut tollatur, a Contagio cauendum est, s Aeris corruptis decimanda, vel purganda. I Remedia ad Aerem corruprum euitandum, mel dissipandum ιες loci siunsolum tractanda. ix Vrbs, aut Regio austrinis flatibus merata, nullis prasentibus μη*lijs leuatur. 13 Em- Illis si, i
844쪽
i s Empedocles artem dicitur excoluisse ad euocandos salubres ventos, nocuos vero prohibendos., Ethesiarum flatus viribus, montium verticibus admotis, superstiatioic creditum est ab Empedocle eohibitos
is opiniones quorumdam de dicta ventorum cotisitione resilia Iuntur. Iis Delphinorum pelles virtutem habere ventos quoscumque ex Liani, fabulosum est: Natalis Comes notatus.1 SItua ad Meridiem plantata, Austrorum frangendo impetum, eorum virulentiam in Urbibus minuunt.18 Laureta cateris pluis salubriora siunt, s quare Ris Aer non solum vi ventorum, sedetiam a prauis corpusculis com
ao Pestis vi adelisuspicio, Ministri sunt deputandi, quiamoueri
curent quacumque Aerem p sunt inquinare. a r Linum,s c annasum ne prope Urbem macerentur, vitandum est.2a Via i priuata, quam publica ne immund ijs deturpentur c
aue Cloacarum usus est Urbes mundas conseruare. a Romasilubre fuit habitare, quousque diligenter cloacis Ut est. aue Sulphuris, S metallorum fossoribus, ne fetidos halitus excitent, prohibendum.16 Cadauera inhumata Aerem c inquinant. 17 Pestisfrequentior in Castris, nostris temporibus quam o , square Pig Hesmontius acriter in Magistratus inuehitur, quod damnara rum corpora e patibulis sponte iubeant decidere.
19 Supplicia in Peliis susspicione extra Vrbem peragenda siunt, corpora, licet causa lasa Maiestatis damnatorum, flatim hu
3 o Cadauera infectorum,vigente Peste, procul ab Urbe sepelienda, squid in loci eleetione siemandum Z3 i Reguti in tumulandis Peste mortuorum cadaueribus obsieruanda. 3x Aer pestilens accensis ignibus praesiertim ex materia ficcior ι restι-
3 3 Hippocrates inter Deos fuit connumeratur, quod Polem Atticam
Aeris mutatione curauerat, s curationis ratio enarratur.
3 fimenta ex Camphora, Costo, Santalo fae Syrace contra A ris corruptelam procua seunt, ex Rasis monito. 3 s Materia adconsciendos rogos contra Pellem ab Auctore laudata
845쪽
testimonio.s Aer infectus propter crassitiem, s humiditatem ut lare instino. tur rumoribus, ut Campanarum seni tu, Bombardarum explosione . 3 9 Domosprmistas, s Lormo mia expurgare necesse est. o S menta ad expurgar m Aerem quomodo paranda. i S mentum in ultima lue vulgare describitur. 1 Domos aqua frigidissima, cae aceto irrorare utile contra Pelem
est siRasicredimus. 1 Principes, s Reipublica Prodes omni studio de propria salute debent esse solliciti . ι Loea in Urbe salubriora Principi eligenda.
4 1 Loca v int salubria, quas conditiones requirant. 6 PUis dumgrassatur fenestra domorum non factu sunt aperienda. ν In Domibus quid μ agendum, ut a Peste seruentur immunes . 8 Homines quibus cautionibus uti debeant , ut a se i s Pestem am
leti Actenus de Pestis essentia, & de causis omnibus, quae Aerem Contaminare valent fatὶs egimus, ut ijs recognitis facilior habeatur methodus auertendae, vel profligandae luis, quae ab Aeris corruptione pendet. Quoniam vero corruptus t Αer Dei flagellum est, ejusque antidotus penes Deum seritatur, ut Capite s. demonstrauimus, nihil sane proficuum nobis agere licet, quin prids ab omni vitiorum labe cordibus expiatis, supplices exoremus misericordiam diuinam, ut indignatae Iustitiae flagella, quae pro peccatis meremur, auertat,quemadmoduna fidentissime monemur a .Parae pomen. cap. 7. Si claustro Caelum, spluuia non fluxerit maiam uero, spraecepero locusta, ut deuoret terram , s misero pestilentiam in Populum meum, conuersus autem Populus meus, super quos in catum est nomen meum , deprecatus me fuerit, re quasierit faciem meam, γ' egerit paenitentiam . vise sivis pessimis, ego exaudiam de Coelo, spropitius ero peccatis eorum, S analo Ierram eorum. Sic olim Diuus Hebraeorum Rex pqnitentia Deum placauit,& cohibia ta est plaga ab lsrael α Reg. cap. a. Diuus etiam Gregorius Magnus humillimis precibus Urbem agrauissima Peste liberauit anno Iso. viditque Angelum stantem in Adriani Mole, quae in Arcem
846쪽
4 Umo Sebastiano i ad multos annos visitandi Templum suo nomini dicatum singulis ipsius solemnibus, si gratiam Diuinam pro sinitate Vrbis impetraret, sic visa, per intercessionem eiusdem San.
Gubernator, Senatus, aliique Praesides, &Ministri ante diem factum eiusdem Sancti, ab Ecclesia Cathedrali ad praefatum Templum ex ordine procedentes sese contulerunt, & ne Contagionicaretur occasio,cautum est publico Edicto, ut nemo praeter conuocatos illa die domo exiret, idque narrat Eques Ammus Censerius de Hortenis, qui Pestem illam nostro Italico idiomate descripsit. Hirrusmodi prae Fidelium oblationes, cum alijs temporibus, tum nostro seculo Deum placaverunt, & Senatus nobile Templum in Vibe extruxit Deipam Virgini dicatum, quod scis intercessioni-hus Pellisse uitiam mmgauerit. Praeterea ut inquit Prauidelliusue se peste prope finem, qui vult Citinates t Peste purgare, nec este est illas malis hominibus purget iuxta L congruit Uri Os nasi, m.
6 Prasis eo. tit. ideoque tempore, quot Pestis suspicio exoritur, graui iis scelera sunt plectenda, magis pqnae exasperandae,acrius Maleficorum supplicia exacerbanda. Nam ut idem subdit ex Peinde Ancha. in consi s. Respublica laeditur,oc fames, &ter motus, ac pestilentiae fiunt, dum Christi opprobria sustinemus. Caeterum quia Summus Deus res, quas creauit, ita ubernat, Vt suis quasque modis eas moueri permittat; ideo ut pestilentiam a Gceamus non solum Diuinae Iustitiae sacrificia litare debemus, sed 1 humana t etiam adhibere praesidia,&nostra opera uti. Siquidem 3 male sbi consulunt stolidi i Maho metani, atque impij Calum istae humanum arbitrium negantes, qui Pestem ineuitabilis praedestinationis speciem credentes, neutiquam insecta loca fugiunt. aut vires Contagij propellunt. Enim vero fames etiam, ex illorum sententia,est ineuitabilis praedestinationis genus,& quos fame morituros esse decreuit Altissimus, infallibiliter fame peribunt: attamen quisque suum quaeritat cibum, & nemo apud illos tam demens est, qui fame vexatus, caritatis tempore, cibum renuat. Eadem igitur
847쪽
y'Dur utem in hae re summo studio sent peragenda, scilicet aio Contagione t cauendum,&Αeris corruptio declinanda, vel pur standa.Quibus absolutis, Optata salus Vrbi restituetur; remota enime ausa necessarib effectus tollitur. Verum de Contagis ficimis age ii mus Cap. proprio: huius tantum loci est de remediJs t agere, quibu, Reipublicae Gubernatores Aeris perniciosam labem, vel imminen tem declinare , vel praesentem dissipare possint. Quod si Vrbs, autia Rectio, t quae Peste laborat Austrinis flatibus exposita sit , iusque
diu spirantibus polluatur, nullum sane praesentaneum auxilium ha bemus, quo in praesenti constitutione ventos ipsos arceamus, etenim ι3 superstitiosum est, quod de Empedocle t fertur apud Diogem Laeriatium in mit. eiusdem Philosophi ex meo i8. histor. 1Arelato, illum artem quandam excoluisse, qua Vel salubres, ac laetos ventos con-1- citaret, vel noxios cohiberet, siquidem, ut fertur Etheiijs t vehementer flantibus, adeo ut fructus,& fruges corrumperent,eXcoriari asinos iussit, factisque viribus,eos collibus, & montium verticibus admoueri ad compellendos flatus, inde vero cessantibus ventis, ob euentum rei obsanem Vocatus fuit, idest Ventorum depulsor.
δJ Ridiculum t sane dc illud est, quod alij dicunt, vel quandam meu
se antipathiam inter illos ventos , & pelles , vel saltem ab Empedo. cle tunc temporis restactos fuisse asininis pellibus protensis, utpote durioribus; Fabulosum vero quod refert Natalis Comes insiua My-isi Aesona, Delphinorum t pelles eam habere virtutem, ut qui has secum habent , sacris quibusdam verbis illum ventum excitare possuit quem maxime optarent, cui allusisse Homerum putat,dum finxit datos Vlyssi ventos in utre, ut pro suo arbitratu eos regeret; an vero fabula , M superstitio in aliqua virtute naturali fundamentum habeant, ut sertur, alijs examinandum relinquimus. Quamuis autem in pestilenti constitutione, quae ab Austris ortitur,
non statim possimus causam remouere, aut ventos humana arte
propellere, possumus tamen futurae salubritati prospicere, ac Reir gionem, quae ab Austro laeditur, imposterum munire sylvis i ve s lis Meridiem plantatis ψ incurrens enim ventus in arbores, stactus in Urbem incidit, minusque noxius; dc sane ad hunc usum optim Is censentur t Laureta, ex quibus salubres, ac siccae exhalatione euolare videntur, qua de causa Mediei consuluerunt Commodo Principi, ut se utente pestilentia Laurentum peteret, ubi plurim
14 Quia vero, ut superitis dictum est, non tantum t desectu Ven-ν torum,
848쪽
torum, & vitio tempestatum corrumpitur Aer, sed etiam e ficacissime a prauis corpusculis, re corruptis halitibus inficitur; ideo haec Aeris labes omni studio est auertenda, Sc quamprimum suspitio eio i Pestis exoritur, continuo deputati Ministri omnia sollicite amoueri curent, quae pollunt aliquo modo Aerem contaminare.' uideli. depe p. subiit. de caten ad salubruat.pertinent. cap. 28. Ita ut Ciuitas Aquae ductus liberos habeat, nec intra Vrbem aqua stagnet Ripam tract. depeli. cap. de remeae praeseruat. contrapest. num. So. 8 i. per ι α. F. proinde j. ne quid in sic. public. Sitque Ciuitas omnibus seetoribus munda, re in vicinis lacubus, rivis, aueri fluuijs t Cannabis, Linum , aliudue huiusmodi non maceretur. Insuper cum omni tempore Iudices adesse habeant deputati, qui tu curent, ne i viae tam priuatae, quam publicae immunditijs deturpentur, excpeu. m*.d de via public. multo magis cauendum est. ne hoc fiat ubi suspicio Pestis inualuit, Vt ad litteram dicit rex. in
a , tales t mundae conseruentur inuentus fuit cloacarum usus l. r.
1 cloacassis chinc quibus dum Vrbs,t Roma est diligenti cura via, sanum fuit ac salubre ibi habitare, secundum glos. in c.qualiter 7. q.
I. Bart. Cepoli. in tract. struit. . . praed. C. de cloac. unde Franciscus Ripa suis Auenionensibus consulit, ut in loeis necessarijs cloacas publicas, &priuatas fieri curent, alias raro eos sine Peste futuis ros. Prohibendum est insuper hoc tempore Sulphuris, i & M tallorum Fossoribus, aliudue consimile exercitium agentibus, ne halitus corruptos, stetidos, ac pestiferos excitent. Ripa in react. de pest. cap. de remed proeruat. contra pest. cap. 6. ex L prima, I. idem
ait. . ne quid in loc. public.
6 Cadauera i etiam inhumata coinquinare Aerem demonstrauimus,&Helmontius magni nominis Medicus deps. c. i s. inquit,a7 pestilentiam in Castris crebrius t fieri nostris temporibus, quam olim, eo quia hodie, non ut iam, nec sat profunde sepeliuntur occisi, subditque inferius, in Castris cadauera profundius hodie, quam olim esse sepelienda, quia glans bombardae, aut musquetti contusionem facit, dc venenosam fuliginis impressionem; idemque 28 loco citato acriter in t Magistratus inuehitur, quod corpora Sul- pensorum ostentari iubeant ad spectaculum , donec sponte decidant . Ouamobrem ubi suspicio, vel metus Pestis adest, Ciuitatum Gubernatores, qui reos capitis amputatione, Vel laqueo, aut corpo-Ly risin quartas disiectione damnant,curare debent, uti supp)cra Disitired by Gooste
849쪽
huiusmodi extra Ciuitatem , aut extra conuentum hominum exerceantur, debent statim sepulturae cra di, etiam si fuerint eau sit Maiestatis damnati iuxta tex. canonicum in c. quaesitum 13. q. l. V c. placuit a 3. q. . rem clement. i. dep u. oeremss. Lobnomosii. C. de Rehis. θ' sis t. fuer Didac. Couam. bb. i. resolui. c. i. UVesimbec. moe uomta sua adiit. de cadaueri punit. Gad rem. Prauidet deps. subiit. de cateri adsalubrat. Ciuit. pertinent. 3o c. a 3. Vbi Uero Pestis iam exorta est, cadauera I insectorum procul a Ciuitate sepelienda sunt , oc quautum fieri potest locus eligendus, unde ventus, & praecipue Auster versus Vrbem non spiret, 3 I altius t quoque in terra condi debent praefata Cadauera, & caleeoperiri, huius autem rei exemplar habetur superius in historia. Interim ut Aer expurgetur, & pestifera miasmata discutiantur, 32 ac disi ipentur, plures undique ignes t accendere iuuat ex materia praesertim aridiori; quo sane praesidio eximius Medicinae dicta 3 3 tor i Hippocrates tantam sibi nactus est gloriam, ut inter Deos fuerit connumeratus, idque constat ex vita ipsius, re ex decreto Atheniensi una, quod ibi legitur, nec non ex Galen. lib. de Thesiaci
ad Pson. cap. 16. ubi illum multis modis admirandum laudat, eo quod luem ex 2Ethiopia Graecos inuadentem non aliter curauerit, quam Aeris mutatione , cum scilicet ignes per totam Vrbem accendi iussisset, non ex simplici lignorum materia, verum serta, floresque suauissimos alimenta ipsius ignis esse consulens, ut Aerem purum hoc modo redditum homines in Morbi medelam respira- rent. Hinc etiam i Rasis praecipit ignes accendi, ociussi menta fieri ex Camphora, Santalo, Cotto , Styrace, ac similibus; idemque remedium expertus fuit salubre Agrigentinus, qui accensis ignibus ex materia sicciori multos aegros curauit Plutare. in hb. de
Ihius intriae paulo ante sinem, ubi se mixturam conficere docet
ad eos ignes parandos, quam Alphin vocat. Nos vero ad hunc 33 usum t opportuna credimus Iuniperi ligna sparsim per Urbem accensa una cum alijs fragrantibus , dc siccioribus Lauri, Pini , Cupressus, Abietis, Myrti, Rorismarini, alijsq; etiam lignis communibus, & facile parabilibus, ut magna excitentur in plateis Urbis incendia i mirum est enim quanta vi polleat ex huiusmodi lignis concitata flamma ad pestifcras impuritates disiipandas ; iuuat etiam 36 pyrius puluis, i vel sulphur accensum, validior enim flamma ex 37 ijs elicitur; ideoque Hippocratem suffimento sulphuris i usum fuisse testatur Io: Baptista Vanhelmont tum. pelt in Hrppocrat. re Hmuo; ubi remedia memorat , quae in Attica lue idem Cous 38 adhibuit. Praeterea infectus Aer propter humiditatem crassu dc pin-Disitium by Gooste
850쪽
de pinguis ut instingatur, prodest rumores undequaque excitare Campanarum sonitu, &Bombardarum explosione, haec enim
Aerem venementer Commouent, rarefaciunt, ac immutant
39 Domus t autem priuatas, ac Loemocomia praesertim purga- - ex siccis, & fragrantibus herbis , ut Mentha, Salvia, Origano, Abrotano, Pulegio, Calamintha, Satureia, Spica Italica, vulgo Lauendula, quae facile domos a i morbi labe praeseruant. Vulgare t autem sussi mentum in hac postrema Iue parabatur ex aceto in commodo vase prunis superimponio, quod sane optimum existimatur, praesertim si accenso igne ex lignis fragrantibus usurpetur. Aliud etiam remedium op- 1. politum tussi mentis, igni docet i Rasi g, qui domos irrorari iubet aqua frigidissima cum aceto, nam fortasse ipsius aquae frigus, & acida vis aceti semina Pestis circumlita possunt infringe. re, fixare, ac retundere, quod remedium & nos admittimus; omnia quippe iuuat experiri auxilia, dum necessitas urget.
3 Princeps t Vero , re qui Reipublicae praesunt omni studio
propriam tueri debent valetudinem, ne cum illorum sanitate to- tius Reipublicae salus periclitetur. Salubriora Ciuitatis loca i in primis sunt incolenda, siue ut docet Vitruvius, excelsa, minime ne-
ue bulosa, neque t aestuosa, procul a paludibus, vel stagnis, qtio venti ab infecto loco non perflant, & prope Zephyrum, aut Aquilonem,
qua frigidior aura dimouetur, de hac re satis superque Ficinus cay. 6 vltim. Scaliger. exercu. 2 8 1. AEditi m msuper fenestrae t non facile aperiantur,nis forte salubres venti ab uno ad aliud latus ipsarum AEdium spirent, tunc vero non summo mane, sed tardius, ne rore putrido Rer inclusus polluatur; eade inque ratione ante Solis
occasum senestrae occludi debent. In area, t vel in impluvio ardeat ignis, ex siccioribus, ac fragrantibus lignis accensus praeseratim Cedro, Iunipero, Gua iaco, Rore marino, alijsque huiusmodi. Peculiaria vero summenta ibidem fiant ex cornu Cerui, aut alia superius descripta. In aula, Sc anteriori domus parte su D fimenta fiant ex Troci scis odoratis, quos Medici parare solent ex Laudano, Styrace, Calam milia, Benzoino, Myrrha, Thure, ligno Aloe, Santalo citrino, Mace, Camphora, bc similibus, vel ex Candelis, quae passim Venales prostant, vulgo Pastigua di Dagna nuncupatae . Atque interea domus uniuersa praesertim pars interior , seu cubicula, frigidissima aqua, Maceto rosaceo, vel communi irrorentur ad mentem Rasis : im
mo ex aceto rosaceo forti superiniecto ferris candentibus su L 3 fiantur cubicula. Frigidissima t etiam aqua, cum aceto rosaceo tu