Everardi Ottonis ... De tutela viarum publicarum liber singularis; cujus Pars 1. est de Diis Vialibus, 2. de Magistratibus Viocuris, & 3. de Legibus ad viarum securitatem pertinentibus

271쪽

24 P. 1. CAP. XII. DE SILVANO, PRIAPO I

Idem quoque marinum munuS, Ut cetera Epi grammata Graeca , a Loense conducta .mittam, eX Petronio cognoscere licet cap.

. 1 . Videbatur mihi hecundum quietem Priapus dicere , Elicolpion, quod quaeris, scito a me in naGem tuam te perduictum. Catullus denique, in carmine de Priapo, apud Maurum Terentianum in carmine de Me- triS, Omni eum orae Hellespontiacae praeficit: Hunc lacum tibi dedico consecroque , Priapea Lua domus tua Lampsaci sta est, quaque Priape Nam te praecipue in suis urbibus colit ora Hellespontiaca , ceteris ostreosior oris, Nunc missis Diis istis nimium masculis ad Deas accedamus. Quas inter eminet Eo tuna Redux, majorum gentium Numinibus .adscripta. Prostant de ejus itinerum t tela testimonia complura; at Dioni primas

dabo, ut itatim moneam tiron , ' ne cum

Samuele Pitisco in lex. Antiq sub Domit,ano demum id cognominis Fortunae tributum eXistim ent. Dio enim lib. LIV. hunc in modum de Augusto scribit: ob reditum ejus, ac propter ea, quae avens egistet, multa ac varia in bonorem ejus decreta sunt: quorum ille nihil accepit , nis quod Fortunae Reduci aram conbecrari, diemque sui reditus inter ferias reuerri, F Augustalia d

272쪽

PORTUNA, BIVIA, QUADRIVIA. 8ce : 14s

ei passus est: Martialis VII L 6,. Ob Domiti- .ani reditum: cHic ubi Fortunae Reducis fulgentia late γTempla nitent, felix area nuper erat Claudianus Hon. ConS. VI. . . Aurea Fortunae Reduci sit templa priores ob reditum : vovere ducam , num d aius uπquam

Haec deo pro meritis amplas Hi posce et .

Eandem obsecrat Horatius, ut Caesarem conserVel in.Britannos iturum lib.I. Ode 3s Serves Durum Caesarem in ultimos Orbis Britannos , S juvenum receni Examen , ' Eois timendum Partibus, Oceanoque r&bro. Item in Catalectis Virgilianis p. m. 262. &apud P hium HercuI. Prodic. pag. T. Caelius primus negotiator frumentarius, ex voto centenas coronas annuatim don bat Fortunae Praenestinae, in epigramniate sequente. Omnibus hic annis votorum more suorum Centenas adicit numero crescente coronas Fortunae mulacra colens Apollinis etras. Veterum quoque monumenta, & nummi

Augusti, Getae et Gordiani; tum gemmae, apud Augustinum, Tristatuim , Gronoquum, Gortaeum & Choulium FORTUNAM REDUCLM nobis exhibent, modo cum 4 3 gubem

273쪽

xo P. r. CAP. XII. DE SILVANO, PRIAPo.

gubernaculo, modo cum rota: illud ite maritimum, haec terrestre delignat; ubi vero rota & gubernaculum conjunguntur, iter mari terraque peractum intelligitur Vide Cl. Henninium, in notis ad Beroerium lib. IV. seel. 3. ubiex Boilsardo A. R. VI. fig. II l. & Baudelotio de Dalrves Util. des Voyages tom. I. pag. 337. ejus figuras repraesentat, cum inscript. SΑΙ - VOS. IRE. SALVOS. REDIRE. Dentique marmora antiqua plus vice simplici ejus

meminere. Gruteriana 2. pag. 8.

. I. O. M. ET

FORVUNAE, REDUCI PRO. SALUTE. ITU. ET. REDITU

In I. Pag. 88. junguntur lares viales:

In lapide φ. pag. 8. genius loci in 8. sta Deus Mercurius: in 6. pag. 77. Dppiter S renus eidem associantur. ApudCl.Hesselium, in appendice praefationis, ad Gudii corpus Inscript. v. Ita talis invenitur, ex basi columnae marmoreae, in horto Turcici cujusdam gynaecei, Constantinopoli descripta:

FORTUNAE REDUCI OB DEVICTOS GOTHOS .

274쪽

ct ab altero latere i .

Sed omnes elegantia superat epigramma ve iustum, quod Q. Graevius in Proleg. ad tom. X. Thet & Ill. Gudius pag. 9. n. eXLigorio, cum orbe erudito communicarunt :FORTUNAE. REDUC. VIATOR CONSERVATRIC. SACR.

SEX. PERCILIUS. SEX FIL. t PRISCUS. ΜAGISTER VICI. NOVANI. FABRICI

LX. V. S.

Vides Fortunam reduceni viatorum confervatricem vocari. Hoc enim ut alia infinia ta cognomenta accepit, Postquam Servius vim ejus divinam extulit caeloque locavit, auctore Plutarcho in Quaest. Rom. cap.7I. &72. Homeri aetate nondum illa in deorum numerum erat relata, uti Pausan. lib. IV. c. 3O. & Macrob. lib. V. sat. c. 16. Mon erunt ; posteris autem temporibus late regnavit apud Graecos & Romanos, Omnisque Italiae ora maritima, ab Antio ad magnam Graeciam, inter communes Deos & familia ares eam retulit, ut ex Caesio Prisco tradit

Arnobius lib. a. & Plut de sori Rom. Ιnde Torquatiana & Tvlliava ducitur in saxis apud

275쪽

xin Pr r. CAP. XII. DE SILVANO, PRIAPo,

apud Sponium stet. q. n. 73. Idque nummus Pertinacis ostendit apud Oiselium tab

A. . R. 3. in quo Nisitur Fortuna, dexterae navis tibernaculum tenens cum inscripti

one DIS CUSTODIBUS. ' Vocatur ADJUTRIX & SALUTARIS in lapidibus an t

tiquis. Omnipotens & rerum liu manarum domina, apud Nirgilium VlII. Eneid. & CL; ceron pro Marcello Inscriptio apud Rei

' Si quis autem ex me qtiperat, quid Deae hujus nomine intellexerint veteres Θ ei rea spondebo verbis Democriti apud Lusebium :

xerint idolum Fortu , proprrae igvorantiae velamentum. Antiphon orat. adve sus Herodem eam opponit Providentiae: contra Pindarus in numerum Parcarum retulit. Pausanias dearum potentissimam iii rebus humanis praedicavit: aliis τύχη VOC tur. Quidam quoque ei, ut ceteris diis, apud Martiat. lib. I. ep. Iῖ. Sc Sueton. Vespas. c. 'io. exprobabant, si minus secundam experi rentur. Pedo Albinovanus Eleg. I. vf. 37I

276쪽

Fortuna arbitriis tempus di pensat iniquis,' Ilia rapit juvenes , sustinet illa se, es. Baque ruit , furibunda ruit , totumque

Fulminat, S caecis caeca triumphat equis Reyηa deae immitis parce irrita e quaerendo I 'Souic itare animos parce stolistis herae. Qiii vero, citra certi aliciijus et Vialis invo- .cationem iter faustum esIent experti, ad hoc, quod ipsi ignorabant, numen recurrebant;

unde FATUM BONUM ei junctum in 7. i

pag. IOI7. &ipsa Fortuna Bose vocatur in lapide pag. ' . nam Omnem Deum, . quem sibi propitium & faventem vellent, aut jam essent experti bonum Vocabant: ut bona 'no apud Virgil. I. AEneid. Vs. 738. precor Lympham N bonum mentum apud Varron. lib. I. de R. R. init. Vide Joh. Cle

Cicero quidem in Topicis cap. XVII. Larent, inquit, quae babjectasuvi Fortunae, eum enim nihil sine causia sat, hoc ipsum est

Fortunae eUentus, obscura, Fod latenter citur. Sed Aristoteli absurdum videbatur Fortunam else Deam: quia ubi plurimum est mentis, ibi minimum saepe Fortunae, ubi autem plurimum Fortunae, ibi minimum mentis. Qpse Plinius Vesanos ejus cultores irridet lib. 2 cap. 7. Toto quippe mundo elocis omnibus, omnibusque horis, s omni-

277쪽

aso P. r. CAP. XII. DE SILVANO, PRIAPo,

omniumque vocibus Fortuna Ala invocatur. Una nominatur, una accubatur, una agitur rea, una cogitatur sola laudatur sola arguitur, se cum convitiis colitur; volubilis , a plerisique vero coeca exismata, vaga, inconsans , incerta, varia, indygnorumque fautrix. Huic omnia expensa , huic omnia feruntur accepta; N iv tota ra- . tione mortalium , sola utramque paginam fmcit. Adeoque obnoxii sumus sorti , iit Sors ipsa pro Deo si, qua Deus probatur lacer 'tus. Juvenalis etiam per vulgi imprudemtiam inter niviana illam relinqui indicat fat. X. in fin.

Nullum numen abes, si sit trudentia: sed te

Nos facimus Fartuna Deam, caeloque lo

Fortunam excipiet Dea Bivia, quae in biviis, ubi carri & cista' conducebantur, antiquitus fuit celebrata. Arnobius lib. IV. adversus gente : Ab erroribus viarum Dea Amia liberat. Editio Batava habet Vibilia, quod placuish Q. Scriverio ex notis ejus iorae adscriptis Vidi inter MStos illustris Mastriclitii, Reip. Bremensis nuper Syn- dici, quem propter singularem pietatem, variam eruditionem &. compluria in me merita, ample satis laudare non possum. At quia de I bilia altum apud omnes est

278쪽

FORTUNA. BIVIA, QUADRIVIA, δα. ur

silentium , ego olim legendum suspicabar mitialis; hanc enim multis locis pro numine cultam, scribit Suetonius. In variantia. bus Arnobii lectionibus video & legi V lia vel Upibilia. Sed nunc omnino cum Scaligero legendum puto Rivia, quae buviis praefuit . ut Diana' Trivia triviis. Sic. enim in. titulo apud Gruterum s. pag. 8ε.

IS. DE ABI VIS. TRIVISQVA RIVIS. AURELVIC TO RINUS &c. Marcus Zuerius Boxhornius, in Quaest. Rom. I 2. elegantiae caussa a milite Deam IS hic fictam putat, T ire, quod so san videret is in sequentium vocabulorum syllaba postrema id denotare, quod aut ire aut viam dicimus. Verum optime vidit eruditissimus Reinesius, in epistola 27. ad - Rupertum, legendum esse Ι. H. D. D. DIS. DE AB in honorem divinae domus , diis Deabus. quam emendationem ' amplectuntur Marquardus Gudius in not.& Joh. Georg. Graevius in proleg. thes. tom. V. Certe IS

DEA Omnibus gentibus do seculis est ignota: Dii autem Deaeque semitates, Bivii, Trivii & Quadrivii in alia inscriptione pag.

IOIs. I. nominantur apud Gruterum:

279쪽

Quadriviis vicani Bibienses statuam, . aut tale quid , yonunt , in hoc epigra nato

apud Reinelium Cl. I. n. I O. . DIIS. QSI AD RIVOS VICANI BIBIEΝSES. D. S. P.

Aliud prope Viennam Austriae effossiim apud Jacobum Sponium Misceli. Pag. 86.& ignot. Deor. ar. 7. eadem seminumina Praefert: SILV AN AB. ET QUADRIBIS. AUG. SACRUM C. ANT ONIUS. VALENT

cetera.

Huc etiam quodammodo pertinent tres Deae Matrae campestres, quibus Metenses, in pacis Vico habitantes, Votum fi ciunt apud Boiisardum: . , . INHONOREM DOΜUS DI VI' NAE DIIS MAI RABUS VICANI VICI PAC IS. Eodem reserenda est Mater Stata , quae stratis viarum praesecta. Festus: Statae Matris

280쪽

ris simulacrum in foro colebatur postqram id collus vii , ne lapides igne corrumpedirentur , qui plurimus ibi flebat nocturno tempore. Magus pars populi in suos quisque Oicos retulerunt ejus deae cultum. Scaligo pro collustravit legi luduet Coelius firmi Nonmilli Vestam intelligunt, quae a siste

do Statae nomen acceperit, 'Eς--τὸ ἔ--

; sed invito Lipsio, de Vesta &Vestal.

cap. I. Illud liquet, laanc Vicorum Deam fuisse,& Fortunae meminit lapis Romanus Grat. P. 79. n. His addam denique minutas quasdam puerorum Deas, quodammodo ad classem vi aium pertinentes, ex Augustino lib. IV. de civ. Dei cap et I ubimagnam Deorum turbam ridens, ' Ωuid necesse erat, inquit, Opideae commendare nascent deo maticano Cigrentes, dein Cuninae jacentes , deae Ruminae frugevtes, deo Statilino stantes, deae λ deonae adeuntes Abeonae abeuntes ' Et: Cur

enim esset invocanda propter fessos diva MDsbvia' lib. VII. cap. 3. yuno jelecta &ro siua, Boisique soror se conjunx, haec ta- men Derduca es pueris, opos facit cum deabus ignobilissimis Abeona se Adeona.

Alius forsan Afrae, non Romanae supersti tionis pusilla haec numina esse putarit , sed . Attica juventus per Hegemonen, velut comitem & ducem suam jurabat, auctore Pausania