장음표시 사용
581쪽
LATRONUM ET PIRATARUM: 3 et quia reip. salus hoc modo eventiciae cum trimento privatorum: atque ita Athenis. quivi abstulerat,&laeso&.aerario tenebatur in duplum, auctore Demosthene, in Midiana. Claudius adhaec, rei nauticae ,
ut Sueton. docet in ej. Vii. cap. Ι9. studio, sissimus, Senatusconsulto omnium rerum domine eos teneri Voluit , qui ex nauir gio vel unum clavum abstulerint L 3 8. D. eod. Solebant enim ad utrumque
latus esse gubernacula, uti Grotius iuimaginibus Arateis osten t; eaque vinculis navi, annectebantur, quis Lucas A LXXVII. Vs. U. Latini
Vocarunt. Quinimo sicut Athenis
remum aliudve instrumentum navale sestri ratus estet, capite, aut perpetuo exilio, aut publicatione bonorum luebat, uti Marcellinus in Hermogenem refert; ita Hadrianus de his, quos diripuisse prob tum est, ut de latronibus , gravem sentemtiam cici jussit l. 7. D. eod. Antoninus denique unicuique naufragium suum impune colligere permisit L Ia. D. eod. Quod enim jus habet fiscus in aliena calamitate, ut in re tam luctuosa compendium sectetitae ait Constantinus l. I. C. de naufri etsi quibusdam populis nunc placeat aulicorum
Domitiani sententia, quos pungit Juv
582쪽
P. zic. CAPr X. DE CAEDE VIAT. EXPIANDA,
Si quid Palfuris, s credimus Armillato , Quicquid conssimum pulchrumque est. α-quore toto it
Tex Mosis de populo laserando, . in cujusmibus latrociniam commissum , Delit.
V XXI. Uf. I. una cum aliis perperam .a δε- daeis explicata. Similis leae Draconii'. - taliae leges Atheniensium aDersus. latrones: eorum ἀνδροληψία Θρ-erm quosculique. I. . 6. D. de colleg. F cors.
- 'asse in diris. Euvomia legis opib- acae, aliis quoque genitibus probatae, quae - punit eos , qui opem non tuleravi cesso. Leges Ceterum Italorum , Omensium, i Persarum, Insubrium N Anglorum, ut Sicani iamlium sarcioni, , raptore nou prehensio. Magis teneri Magis tus, hoe advenarum chrae snt pristiti, siue negligentes fuerint in latronibus inbi-- bendis. Haria ejus rei exempla antiquas recentia. Gando hodie torritorio- rvm
583쪽
m DE DAMNO SPOLIATIS RESARCIENDO. si rumi domini damna resarciant viatoribus spoliatis, is quare. ' .
uperioribus vicinae sunt leges, ad caedem viatorum expiandam, &damna spoliatis resarcienda pertinentes, quas uno velut fasce eomplediemur. Primas suo merito damus legi De ' populo Israelitico datae, Deut XXL vs. I. seqq. Qiuod si enim homicudium in agro esset commissam, cujus a
ctor , de civitate ii n gliscens, ignorabatur, Seniora, . -- Judices ,
proximae civitatis, reatum si s u ,
piare jubentur, postquam, ad Nona ,
dam sui suorumque innocentiam, e & loti one manuum, coram sacerdotibus ad hunc actum vocatis, testati essent, se insciis cae . dem esse factam: nam quia populi pece tum in Rectores redundat, ' qui non satis cavent, ne quid criminis committatur, opus erat solenni ritu, quo se suosque cives a sceleris culpa purgarent, istaque pi culari victima quasi significarent ita seu cisuros homicidam, si detegatur, Omne que se moturos lapidem', ut is prehendatur. De lotione manuum, innocentiae syniabolo, apud gentes, Vid. Grod. ad Matth. XXVII. vs. et . & Jurisprud. meam symbol. LX. II. c. 8. Lex non distinguit inter
584쪽
sso P. III. CAP. X. DE CAEDE VIAT. EXPIANDA:
Gentilem & Israelitain, sed illum pariter ac hunc diligere jubet, atque ab opprimendo eo austinere Exod. XXII. vf 2I. Levit. XIX. Vs 3 . Num. XV. Vs 16. at Judaeorum magistri perperam haec ad pe- regrinum justitiae tantum & peregrinum inquilinum restrinxerunt, abunde satis se ossiciorum partes implevisse credentes, si iis praeceptis paruitsent, quibus civitas eorum continebatur; reliquos vero bestuarum numero habebant, pulchro praetextu scilicet, quod lex Mosis imperet spectinaliter benefacere popularibus, Deuter.
Antiochi pud Photium, & adversus omnes alios ho me odium iis objicitur apud Tacit. lib. V. Hist. c. s. Quinimo licet maledictus
dicatur, qui facit, ut coecus erret in Via, vel qui pervertit jus peregrini, Deut. XXVII. . Vs. I 8. I9. tamen Juvenalis ne viae quidem monstrandae bene ficium , minime molestum, eos exhibere voluiise exteris non Judaeis, criminatur sat. XIV. Vs. IO3. Non monstrare vias eadem nisi sacra colenti. Atticae leges belle conveniebant cum Hebraeis; quia Draco, si caedes facta, cum jus metor ignotus, consuluit κοιΘάροιι τὸν
luserare populum ea ipsa dis ,
qua quisque occisus fuerit , apud Demo-
585쪽
ET DE DAMNO DOLIATIS RESARCIENDO. ssi
Petit. ad LL. Att. lib. VII. tit. I. pag. saO.
Adeo enim execrabile, & diis invisum, uti ex Ibici interfecti historia apud Sol,
num constat, videbatur. esse latrocinium,
ut vel cognati ejus ς qui occisus esset, vel Demarchus populum lustrare debuerit, ipse vero fugitivus sacris malluviis , libationibus, crateribus, igne & tecto arcebatur. Propinqui, cadaver occisi efferet tes, hastam ad tumulum defigebant, seque vindictam caedis cupere testabantur. Qui vero latronem , Vim in via intenta tem, illico interfecerat, purus censebatur, auetore Demosthene in Aristocrat.& Libanio decl. 33. neque ulla praedae age dae permissa erat societas, uti quidam ex Solonis lege, in I. l. D. de colleg. se corp. colligunt, ad quam Ampl. Bynke hoek vis deatur lib. I. Obs cap. 16. Alia lex pe mittebat proximis & necessariis occisi tres. viros externae urbis prehendere, in qua homicida receptus latebat, nec deditus, nec punitus; & haec res dicebatur, de quavid. Meurs. Them. Att. l. I. cap. I9. & Grol. lib. III. de I. B. & P. c. z. I. 3. Alia lex erat ab ipsa humanitate& utilitate dictata, ut peregrino advenienti & abeunti securitas praestaretur, apud Xenophontem Memorab. lib. D.
586쪽
cujus verba erant ista: Vs: -ους μὴ αἰδικει L. Theophilus idcirco S. i. his. de jure nato opponit Lacedaemoniorum & Athenien sium mores; illi enim peregrinos non a mittebant , hi vero ab illa ξενηκαὶ i, tam alie, hi siuerunt, ut etiam coluerint Aram Mi sericordiae, & bellum saepe pro exterissumserint. Eodem tendit vetus senarius in Excerptis Grotianis Pag.
, Hospiti bexesae , tu quoque hospes forte
Rursus alia lex erat, hic non omittenda, qua is, qui erranti Vlam monstrare detreiactasset, sacris arcebatur. Cicero III. de off. c. 13. Erranti viam mesUrare ,-b nis publicis execrationibus sancitum esto Quamvis missi laxa sint humanitatis officia quae egenti tantum jus impersectum, ob circumstantias infinitas , tribuunt; detestandae tamen malignitatis honestis viris visium fuit, ea negare, aut aegre dispensere, quae aliis sunt utilia, & tibi non molesta, ideoque jus persectum sere esse- Cerunt. .Homo quippe in adjutorium mutuum geherattis est, & latiisime patee omnibus inter omnes societas, in qua rerum omnium, qulis ad communem usum natura genuit , est sorvanda communitas.
587쪽
ι ,. Nesris in diris Me esse, se quis ἡ-
recte monserarii Ciamt ait Diphilus, in Parasito. Tulit hanc legem Buzyges, qui arare docuit Athenienses, & secundum
Vaticanam Graecorum proverbiorum arpendicem cent. I. prOV. aΙ. diris devovit
eos, qui peregrinos hospitio & tecto, id
est, aqua &- ne non exciperent, aut qui , erranti Viam non monstrarent ei ε
losophus: Seneca lib. IV. de benes cap. 29. etiam ignotis: errantibus viam monstra
dam este, ait, quia non homi i id prae, stamus, sed hunaanitati; & diu iste n. Ennius, quicquid sine detrimento praestari, id cuicunque id est hilare ac libenter, tribui praecepit, la
Homo , qui erranti comiter monstrat viam, struasi lumenae suo Iumine occendat, Desti. Nihilominus fis lucet, cum ille accenderit Duriores autem prima fronte videntur esse aliae gentium quarundam leges, quae caedem ab aliis faciam, ab aliis lui,. vel damnum, in via publica datum , a proxumioribus oppidanis , municipibus, aut vi canis resarciri jubent, cuni ex facto est rius 'praeter heredem nemo teneatur; ac
ne is quidem, qui sit ejusdem civitatis,.Μm i vici
588쪽
Rrar: CAP. X. DE CAEDE VIAT. EXPIANDA
vici vel provinciae Lis C M mlh ex viri Nov. sa. de 13 . Verum, si attentius comsideres, fundamentum utriusque est, quod crimen ad Paucos, ejus suspicio tamen & invidia ad omnes vicinos pertinebat, quos meminisse aequum erat, quod non nobis solum nati sumus, sed ortus nostri partem patria vindicat, partem amnes, partem totum genus humanum cognatum. Par parem quidem cogere neq
quit nisi ad id, quod ex jure stricte sic
dicto debetur; Superior vero' cogere potest etiam ad alia, quae virtus quaelibet praecipit; quia in jure superioris, quassi perior est, hoc comprehenditur, auctore Grotio lib. II. cap. et s. s. 3. Fluxisse a tem leges illae videntur ab AEgyptiis, quos Diodorus Siculus lib. I. cap. 77. scribit, capitali supplicio obnoxium habuisse, qui in via hominem interfici aut quamlibet vim sustinere vidisset, & cum posset non vindicasset. Si quis re vera opem ferre non poterat, indicare tamen latrones & actione scelus persequi tenebatur :quoneglecto plagae certo numero inflictae, de triduo cibis interdictrum. Ex hac lege Mosis zelus quoque a nonnullis defen*'tur Exodi II. vs Iz. Similiter Plato puniendum censet, qui vim alteri illatam non arcet, lib. Ix. de LL. pag. 88 I. M
589쪽
ET DE DAMNO SPOLIATU RESARCIENDO. sso
Cicero lib. I. de off. c. 7. duo injustitiae geneta facit, virum eorum, qui inserunt, alterum eorum, qui ab iis, quibus inse tur , si possint cum suo commodo & sine periculo, non propulsant injuriam: qui
non defendit , nec obstitit , si potest, iri
riae, tam es in vitio, quam Ii parentes, aut amicos, aut patriam deserat, id est aeque peccat in justitiam, licet minus. Ambrosius lib. I. Osf. cap. 36. Qui non
repellit is riam asocio, si potest, tam es
in vitio, quam ille, qujsacis, Regula ergo ex facto alieno hemo tenetur, ex regulis societatis civilis, exceptionem patitur Valde naturalem, nisi in kter6 il, lo fuerit potentia f& obligatio ad factum illud concurrendi; hanc vero jus ciVile a curatius ad certas personas determinare solet. Sic Aristoteles mirab. ausc. c. 8O. scribit, in Heraclea, Graecos & in nas iter facientes ab incolis observari, ne quid iis sorte mali ' contingat, cum alioquin futurum sciant, ut quorum in finishus aliquid delicti in viatores admissum fuerit, criminis poenas luant, & damnum illatum resarciant. Non dissimile Cyme sium institutum Rad. Miserius lib. V. reri
quot. c. 28. eX Heraclide Pontico, πολιτειων observat, ut ad eorum restitutio- .nem, quae surto fuissent ablata, omnes
590쪽
P. rir. CAP. X. DE CAEME VIAT EXPIANDA:
vicini cohserrent , indinue factum, raro ut aliquid amitteretur; cum eadem' diligentia res alienas ac proprias custodirent singuli. Sic do Abas Rex Persiae, ad latrones extirpandos decreto sancivit, ut incolae oppidi proximi resarcirent, si quis in via publica spoliatus esset, apud Petrum de Valle Itin. p. a. epist. D. In Libuis, Gallis & Insubribus etiam suo tempore legem municipalem fuisse, ut si quidquam damni cuiquam Viatori datum sit, tenea tur proximi pagani id resarcire , vel nocentem sistere, resert Alciat. lib., VI. Pamerg. C. 29. recteque contra pravam Pauli de Castro judaizantis interpretationem docet, legis rationem, ut itinera tuta sint, non tantum in civibus, sed magis in peregrinis obtinere, quum & his jus nascatur ex lege civili & pro subjectis temporariis habeantur. V. Grol. lib. II. C. II.
g. 3. Bariolus quoque in I. l. D. de nox. act . scribit, usurpatum in sua paroecia morem, ut incolae ipsi plecterentur, qui sceleris alicujus auctorem non comprehendissent. Apud Anglos denique escapii
poena Olim tenebantur. Cives urbis , ex. qua homicida evasisset, licet nondum is deprehensus esset, & carceri mancipatus, . uti pluribus discere licet ex Auctore Fletae lib. I. c. 2O. S. 7s. & Covvello lib. IV. Instit. tit . I 8. I l. Recte