장음표시 사용
591쪽
ET DE DAMNO POLIATIS RESARCIENDo. js': Recte Cujacius lib. XIX. Obs. c. XI. monet, plus imputandum esse 'Magistratibus& dominis, qui vico imperant, quam via canis: jus enim habent, , tam singuli, quam
respublica exactam quandam diligentiam ab iis exigendi, non modo si hunc in finem primario lint instituti, ne Peregrino cui
quam, fiat injuria, ut de advenarum pri sectis apud Indos Strabo ilib. XV. D. 7O8.& Diod. Siculus lib. II. c. a. testantur,
sed etiam si lex ordinariis magistratibus e presse, aut per si cieam' consequentiam indicavit, curarent, qiu mali nibus
provincia purgaretur l. 3, I. 2. de RH- νος. Η Ο pr-Grotius lib. II. de J. c. 17. S. 2 scribit, ex neglectu teneri Reges ac M gistratus, qui ad inhibenda latrocinia. &piraticam non adhibent ea, quae possint& debent remedia, eoque nomine dam. natos tolim ab Amphyctiqnibus Scyrios , legimus apud Plutarch. in Cimon. pag. 8a: Similiter Cumanum, procuratorem Syriae, imputaste propinquorum Vicorum incolis, vel si Cujacii δήουα - placet,
Pro δεσμωτας PrOXimorum vicorum δε- quod latrones non comprehem
derant, auctor est . osephup lib. 11 debelL Jud, cap. Ιa.. Idem exi Sabaudia in Anglian; traductum ab Henrico III. scrii bit
592쪽
M8 P. rix. Gr. X. DE CAEDE VIAT. EXPIANDA;
bit Matth. Parisiens A. Iasa. Si quis obiter spoliaretur vel quomodolibet a latro. ne damniscaretur , ipsi, quibus incumbebat minotius patria QMdis, caeso sati facerem competenter, is amissa restitu
rent. Idiem lege Regis Scottae 98. cautum apud Buchanan. lib. IX rer. Scol. In Pe sita. Praetores tenentur re dere quicquid
in viis publicis suae jurisdietioni & telonio
subjectis, ablatum est, vernierio teste, I . lib. I, P. Non minus hodie Comites & dominos temtorii, qui vectigal exigunt , damna viatoribus per latrones data sarcire teneri, ajunt Gail. lib. II. Obs 66. My si . c. s. Obs N. aliique apud Laute bain. ad tit. de publican. 1in. laudati: sed Vix est, ut ex nudi vectigalis solutione id demqnstrari possit; hoc . enim pro solo
transitu, & in compensationem sumtuum, ad vias reficiendas necessariorum pendiatur , ut Titius recte animadvertit Obs. 998. Quamobrem damna resarcit dominus duobus casibus, si accepto guida O co ductum specialem promisit, vel si lata ejus culpa in latronibus non repressis probetur Rec. Imp. I sis. g. 3ε. 3s. Hodie guidam gium Vitigare.& parvum pro rerum , quae evortantur , securitate tanquam regaleti dum territorii exigitur ; sed olim, dure
593쪽
EΤ DE DAMNO SPOLIATIS RESARCIENDO.rante jure manuario, conductus illi pactitii magis erant frequentes , unde toties in Ohartis medii aevi occurrunt deductores, duces co=iductorii, & V. Frene Glois V. conductus do gulamum Extat de hac quaestione Bar si conruiiun s. & Baldi locus in tit. I. Feud. lib. I. quibus jungatur CarpZ. Pr. crim. M. 9I. n. s8. & Schili. Exerc. XLII. I. sta Alii nominis editionem & mercium professionem factam postulant, arg. I. un. C. derit ρο itin. caseod. Alii, ut viator spoliatus sit in via publica, non vero ad avia deflexerit, arg. l. 2. C. de Purs. pubi & L a. C. I b. de curioss. Ego addo, Viam regiam quidem else tutissimam, & Ρyth gorae symbolicum illud: Extra viam publicam ne ingrediaris,' si nil obstet, lato observandum esse; attamen laesi raro de damno restituto gaudebunt; quis enimadversus potentes, etsi culpanon Vacent, munitus es: satis Z & quis, sodes, litigare velit cum Principe, quem majestas &serrum tueturi
594쪽
Seriptores practici de jure viarum. Regmiae de Cesiculis sbi obviis. Romae Cia d cedendum bouoratioribus. De foveis Emfrum 9 luporum capiendorum cauga iuviis factis. I. 28. ad. L. Aquil. cum xodi XXI. V. 33. collata. Per ferias vitam publicam munire licuit. Cato ex
Virgilio illustratus. Religiosi diebus f sis iter non fuscepere. Lex Dagoberti. Si Cia publica casu amissa, vicinus pri-Catis Cel Reip. viam praestat, ad L I . S. I. D. quemadm. semit. Cur Principes consituerint , ne vehicula oneraria Urbem ingrederentur, aut equi in cio talibus insederentur. Qui smo Cel coe-xo aliquem in via perfundit extra ordinem codicetur , ut 9 pycatores , qui
specie mari facibus suis noctu fallant
naOigantes i. I. g. I. D. de extraord. crim. I. IO. D. de isc. min. explicatae. De plateis non artandis, ad I. I 2. C.
mmensi esset operis omnia colligere,
ad viarum sectiritatem & commodum spectantia, igitur coronidis loco
595쪽
loco tantum leges memorabiles breviter
narrabimus, quae animo nunc Occurrunt.
Nolim vero exspectes, ut ad praeticas quaestiones me demittam, tum quod illae ab instituto praesente & a genio hujus opusculi sunt alienae; tum quia Friis litus, in duabus dis sertationibus, de j ure regali Viarum publicarum & Pontium, in illis plus aequo &tam diligenter fuit occupatus, ut mihi labor ille inanis futurus esse videatur. Neque dρ transitu exercitus, aut de V hiculis sibi obviis nunc quidem post Cl. Felimannum, agere vacat, qui in binis disceptationibus hujus argumenti, qua tum satis est, ea de re dixit, ad illa Lxt, C. de struit. verba: Uti via publica nemo prohibetur. Grotius quoque jus transeu di terra & amnibus late explicat lib. II. de J. B. & P. cap. z. g. 13. & quod ad aurigas' sibi obvios attinet, res breviter
eo redit, eum cedere aut retroire debere, qui collitioni culpa. sua ansam praebuit; vel, hac cessante, qui minore cum incommodo id facere p6test; in pari vero causa par esse utriusque ossicium, nisi honoS altus aut privilegium alteri tribuae praerogativam. Ita Consuli vel Praetori, per densissimos populosissimae Urbis nu--eroS transeunti, non modo decedendum erat semita vel via, sed & vehiculo
596쪽
equoque desiliendum, auctore Seneca Epist. 66. & Arnob. lib. VII RG. gent. eX quo more Lipsius lib. I. Eleet. Cap. 23. xitum navalem illustrat, quo navigantes urbibus, castellis, arcibus, vel navibus, verentiae vel subjectionis gratia, vehas ibmittunt. Plane in Urbe Seneca lib. I. de .clem. cap. 6. ait, turbam crebro elisam , quo es aliquid obstitit , quod cum sum ejus, velut torrentis rapidi , morare hic, si plaustra ducentas . Concurrantque foro tria funera, . magna
Unda prior: magno poFulus premit a mine ψmbo, . Aut sequitur , ferit hic cubito , ferit affere duro ε ster: at hic lignum capiti incutit, i
Alia lex vialis est Pauli I. 28. D. ad L. AquiL de foveis ursorum cervorumque capiendorum causa factis: nam qui in iti-xeribus eas secit, lege Aquilia obligatur, si aliquid eo decidit, vel deterius iactum est
597쪽
est: qui vero in aliis locis, ubi fieri solent,
nihil tenetur, praesertini si denunciatum est, aut praevideri potuit. In similio re Moses Exodi XXI. retexerit quis praeum, aut quum Dderit quis puriteum, deinde non operuerit illum; itaque ceciderit illae bos aut asinus dominus ille putei rependito Late hanc legem: divi nam explicat Baba Kamma cap. s. Dcujus sumnia eo redit, ex ore putei rein judicandam esse , num illud loco publico,
an privato Obvertatur. FOssas autem ur'.
sis lupis capiendis primu Romanis oristendit Fovius quidam, qui postea fastu. dictus est, Festus in Fovet. 'Meminemn antiquissimi hujus venandi generis Hora, tilis, Phaedrus, . Manilius. . StRtius, Cla O
- Haud stos ae , stabulis grρcuros, o, pastor In foveam parco tectam velamine frondis Ducit norite lupos ositae D tibus agnae. Vid. ibi Dau uetus & CL Collega poster Drakenburchius in notis. Solon Athenis praemium constituit ei, qui lupum masculum intersecisset,' drachmarum quinque, ea tamen lege, . ut sepeliretur, quia Apollini stabulis triste illud animal erat sacrum, auctore Plutarcho , AEliano, Suida aliisque apud Meurs Them. Att. lib. II.
598쪽
s64 P. III. CAP. XI. DE VARIIS .
I7. De aliorsim populorum praemiis vid. Mornac. ad I. 4 2. D. de AEdu ed. Ad singularia porro viarum referri potest, quod Cato, Romani generis dissem' tissimus, ait de re rust. cap. 2. Per ferias potvisse Iossas veteres tergeri, Ciam publi-riam 'muniri , C res recidi &c. hoc vero sine dubio de seriis sine sesto, ut nundinis , vel de diebus intercisis, qui deoruanh6minumque erant communes, ViX autem
de seriis indictis conceptisque accipi de-.bet.' animabant enim sacerdotes has pollui, si opus aliquod fieret, & ideo per praeconem denusciabatur,' ne quid age retur, & praecepti negligentes multaren tur, ut Festus in Macrob. lib. I. Saturn. cap. I6. docuere. ' 'Sed qui disciplinas Pontificum interius edocti , . ea diebus festis , ob immensum eorum numerum, sine piaculo fieri posse dicebant, quae ver prφtermissa nocerent, Vel quae Spha terram, sine institutione novi ope- his , serent; unde Maro, totius sacrorum ritus peritissimus, cecinit lib. I. Georg. vs. 268. etiam festi quaedam exercere diebus f s S jura sisunt. Rivos deducere naua 'Reuigio vetuit , segeti praetendere δε-
otquot vero, sine delectu dierum festo-
599쪽
1etita, superstitionibus se implicabant, neque iter necessarium suscipere in il audebant; adeo ut peregrina quoque sabbatha obiervarent, tanquam minus apta rebus gerendis, teste Ovidio, Tibullo, ali isque supra laudatis pari. I. pag. I 8. Ubi apud Judaeos ultra octo stadia die Sabbathi proficisci nefas fuisse diximus. Pie D gobertus Rex Francorum sancivit, ut in itinere positus cum cor reo Cel cum naze, passet die dominico, vsque in secundam seriam , alias in duodecim solidos conden netur, tOm. I. Capit. Balim ΙΙ3 Rursus singulare nobis memoria Javο- lenus in I. I . I. D. quemadm. serU. amitt. Cum via publica Cel stuminis impetu , Cel ruina amissa est, vicinus proximus viam praestare debet. Chos pinus lib.
II. de PriVil. rust. Cap. s. recte hoc refert ad certum anni yempus, quo fructus colligi percipique necesse est; sed nil vetat quo minus idem sore dicamus, si Respublica, jure imperii , Vel , ut alii vocant dominii supereminentis, agri partem sibi. justo pretio Vendi postulet, ad novam viam struendam: etsi enim desiderium ejus, . qui invitum distrahere postulat, justam
causam non contineat, I. 9. D. er amot. I. XI. C. de covir. empl. & vulgatum iit de
600쪽
s66 P. Irr. CAP. XI. DE VARIIs
expellere ex agris, hic Vero proximas se ro suo domos, posses loribus extorquere, non fuerit ausias, Sueton. lib. I. cap. 38.& II. cap. s6. fallit tamen id, ubi ape te de publica utilitate, necessitate vel de religione agitur l. I a. de religios. tunc enim plurium salus suprema lex est, & tota ci vitas quasi unam personam atque commune patrimonium refert; aequitas denique suggerit, ut id patiare, quod mihi qui dem prodesse potest, tibi vero non est nociturum, Paul. in I. a. s. D. de aq. pluo. Seneca lib. VII. de benes cap. l.
Iure ciCili omηia regis sunt, est tamen illa, quorum ad regem pertinet universa possessio, in singulos dominos descripta sunt, unaquaeque res habet possessorem suum. Ad reges potestas omnium pertinet , ad singulos proprietas. Idem icribit Philo& Ambrosius epist. I . Com,' ribas Br tribunis dicentibus Imperatorem jure suo vii , eo quod in potestate ejus efsent omnia. vidi Grol. lib. II. de J. B. &P. cap. I . y 7. Rad. Forner. lib. V. recquot. cap. 26. & COVarruV. lib. III. Var. resolui. I l. h. 8.
Utile porro & necessarium suit edictum, quo Claudius monuit Ciatores , ne per Lialiae oppida , nis aut pedibus, aut sella, aut lectica transirent, auctore Sue-