N. Parthenii Giannettasii Bellica

344쪽

BELLICORUM

LIBER XIV.

AT Stygiis licet inventis nova maehina mundo

Tradita, eoepta tame juvat illa absolvere. Sc armis Ni se eonfestim dedant victricibus, igne Fulmineo abrepti pereant eum moenibus hostes. Ergo ubi promoto transmissa est agere fossa , Propugna ela tenes & jam de elivia, subter

Praeeipe fossorem e Ceeos apexire meatus . At primum potior,quae erebro venit ab usu, Ars olli nostro tradenda est.carmine . terris

Et quoniam diversa subest natura, videndum An tophus, vel dura silex, argillave mollis, Glare ave, sabulumque infit si mobile: vel si Stagnet aqua, effossique latescant ante eunieli. Vuleant quibus incassum laetensa cadat vis . Hae e simul ae perspecta, patent qua rupta metallis Munimenta, solum subter tibi semita agenda est Stricta, obliqua, humilis. facili quam dueere nisu

V t valeas. genua inflexus molire laborem . Pariete de duro si propugnacula, ac ut uteris cuneo, saxis & vecte ruend3s, Sive uneo in rectum transverso, sivε seeuri . Instrumenta tibi pariter sunt haee adhibenda ,

di rigeat praedura silex. si mollis arena,

345쪽

3ει BELLICO Ru M

latea vel levior, pala: si densa, ligone Illa tibi removenda. ea vis quam plurima pubes

Egerat ine istis: rumpendati moenia propter Re cumulet; sit pronus uti conscensus in areem . Et quamvis iter in rectum producere, multus Non labor, obliquam quam eum serpente meatu Tutius at quoniam varios per itus, reditusque , Et voto respondet opus, tibi semita se nos Obliquanda pedes. atque his ambagibus errans, ut Maeander aquis refluentibus herbida currit. In eertum ducenda loeum, Vulcania poni Semina ubi visum, solidosque evertere muros . Quo cum perventum, superest incidere saxo Fornice curvato cellam οῦ totque altior illa, Et tot lata pedes. quot copia postulat atri Pulveris, ae census qui turrim emittat in altum . Si terra in molli struitur, ceu testera, fiat Cella. juvat supra nonnunquam incidere con CS , Ut via vuleano pateat non una tonanti. At praedura silex si non consentit ad ictus, Aut uno si Vesta foeo suce ensa, sub astra Haud multum muri sit projectura, caverna Plurima tum rigida fotari in rupe ea vanda, At si durities nullo sudore domari, Non serro poterit, serpentes marmore venas, Mitior ipsa minus qua cautes i cta re si stit, Incides, largosque magis protende canales: Sparsa quibus rapidi coneludes semina nitri . Materiesque cadis, saccove ingesta, cunies O Clauditur: & pyriam sic juxta apponere restim Curato; flammas ut cum eo oceperit,omnes Corripiat simul illa ea nos, & totus in illis Momento pariter sal temporis ardeat uno.

bulphuris at molem, quae suffectura ruendis

346쪽

Moenibus, haud nostro facile est deseribere versu. Illud enim fossoris erit decernere: & usus

Plurimus, & rerum varia experimenta doeebunt. Haee, tamen accipito: si vasta a sede movenda ingens turris erit, vix nitri mille tonantis

Sufficient librae: si praetentura, vel agger

Vertendus minor est, ter centum impone. Paratum

Postquam opus , & posito jam jam de fomite flamma

Eruptura; jube fecialem ad moenia primum Pergere, ut obsessis praenunei et omnia flammi sCorripienda, Duei dedant ni eo minus urbem . Si moniti renuant, confestim aeeendere sulphur

Praecipe fossores: avulsi protinus imo Cardine prosiliant ipso cum milite muri. Legibus humanis, & relligione teneri Hune tibi praecipio morem. Pietate gerendum Semper erit bellum. sed jam flagrante ea mino, Ingenti sonitu, ceu cum strepit aere fulmen Exeussum, x magno e celum tonat omne se gore , Ilicet erumpit vis ignea , lataque multo Moenia projectat mia: rapit omnia magno Turbine flammarum, sumoque in voluit apaeo. Ceu cum materiam sub vastis AEnta ea vernis Tempore congessit longo, calefactaque flammas Conec pie, rupto confestim viseere montis , Immensam jaeit in coelum sueeensa ruinam', Et tegit horrifiea sub tempestate. propinqua Tum Catane concussa tremit, tremit omnis ab imo Cardine Trinacria, & cireum Thetis acta remugit Ut tandem e ecidit fragor, excussusque resedit

Pulvis, & ipsa suo faeies jam reddita coelo est, Praecipe in avulsos descendere Tectona muros: Fragmina qui vigil, & totum rimetur hiatum. Nimirum pateat via fi scandentibus aequa .

347쪽

Sit ne ea pax aditus: surgat si desuper agger Qui eceptum valeat bellantum sistere cursum. An lateri adversae pateant obnoxia turris Fragmina, suggestu vel si pulseatur ab alto. His & prospectis, redeat praetoria : & ipsi observata duei reserat, eunctoque senatu . Si ne item eonvulsa aditum dant moenia, & amplum, Tempus in assiillum generosam immittere pubem. inrdua si nimis, angustoque patescat hiatu Semita facta, novo foveam properare labore Alteram in alterius stat fragmine; larga sub areem

Maiori ut tandem pateat via strata ruina . At si dissi ei lis tantum constensus, aliena Praecipe continuo tormenta explodiet : ictu Sie aequata dabunt mollem tibi saxa recursum .

At propugna est si denudata patestant Jactibus, aut muri sugestu objecta fati stant, Vimineo tum fasce latus lege, tela priusquam Induat insignis hostem aggressirra juventus .

Et quoniam nex magna virum ventura, revulsa Moenia cum turris coniecta e parte flagellant

Eta , & lethi seri grando volat horrida plumbi . Id ei reo in media, structo prius aggere, fossa,

Ponantur tormenta : illorum & verbere erebro Dejieere e plaustris primum conabere fractis , E latere objecto stridentia turris ahena . Interea , dum consilium de rebus habetur , Ille eui eommissa operis custodia , euret

Ne vallo super instructo se muniat hostis. Id vero efficiet, si crebro machina pulsu Interturbet opus: sique illum missile plumbo

Turricula exalta juvenes, feriantque, nee entque. At si consilio visum perrumpere in arcem ,

348쪽

3os LIBER XIV. Quos igitur iuvenes superandi gloria muri

Victores manet, & muralis dona coronae ,

Lori eaque gravi, galeaque armabis, Sc ense , Et pilo majore, & raucisona ea rapulta . Ast illi, quibus est valli eommissa struendi Cura, serant fasces, serroque bicuspide vectep, Vallares tunicas, pellesque, & vimina texta . Verum alii, quibus ut so ei is via tuta patescat, Palique, tribulique, & Frisius asper ephyppio Evertendus equus , quaeque invia plurima sternunt δε spera, dura, dolis hostes fallae ibus usi , Ferrea rastra serant, radios fractura, refertos Pu Ivere vel saccos, rigidis quibus horrida rostrix Spicula sparsa tegant, & Iethi feram laibuli vim. Sintque manus inter unci, bifida que secures et , , . His enim Ericius , & pali selo dentur aeuti . . Quae eum praestiteris, be Ilantum delige storem , . . Attollant qui signa super victoicia tu Ires . At quoniam primis sese objectare perietis .

Inque artem primum assultum tentare, decorum,. . . .

Ducitur, δύ tali quisquis se dignat honore Ardua res igitur Praetori in eum bir, ab omni

Emeritos tantum juvenes decerpere coetu . - - - Id vero ut praester, praecellat plurimas aequo. α

Iudicio,&vultus sit majestate leveruεν Illo promeritos ad munera destinat, ista Conein et haud gratam passi qui rit repulsam. IQuapropter, devicta quibus sunt plurima bella , Elige et sortiri primum mura Iis honorem . N. Hos serti dee et . egregii quos inde sequantur , Proxima quique tenent factis, famaque se eundi . 'Αt primos inter majorum more memento , o. 'Praetor, eo censere , die quibus aggeris illo

Vallaris suit, & custodia credua. Parmae.

349쪽

ut iuvenum sele cta tibi se ni eorpora , cunctos In ternas, quatuorve manus partire. priori Quadraginta viri se sistant ordine: ductor Quos Legatus agat, quos signifer, & duo sortes Una Instructores dextra, laevaque sequantur. Hoe major numero succedat pone secunda, Quaeque animis primam , & praesenti robore firmet. Inde manus reliquae veniant, structo agmine, lectae.

Praeterea iuvat hos inter quae maxima pugna: Semper erunt dueenda tibi momenta 3 decoros Nobilitate viros, & avito fasce superbos Ad legisse, saeri quos non ad praelia Martis Luera trahunt, pulchri sed provocat ardor honoris . His saepὶ eventu res est eonfecta secundo . Aerior est virtus, et arae cum pabula laudes Sume iunt, quam eum mere es plebeja ministrat. Atque hie nobilibus, ducibusque ad praelia lectis, Praeeipio ne se nitidis in vestibus ornent, Ruratosve ferant torques , vel gemmea texta. Vulgari induti tuni ea , vulgaribus armis Io pugnam properent. Heroas Martia virtus . Non gemmae, aut rutilum a vulgo distri minat aurum. Illud enim persaepe malum deforme timendum , Ne si forte ea dant lethali vulnere pulsi,

Gemmarum turpi miles eorreptus amore ,

Conseia r. proh grande scelus, vix pectore dignum Barbari eo , Stygiisque ipsis damnabile monstris lSed quo non avidam per atrocia, & impia mentem Dueir avarities 8 lieet ipso in crimine saepe Deprensus rapto vitam fur ponat in auro . Verum si pietas virtus in milite raraὶ Curandos pugna subduei suaserit: iste Dum pius offeto, eampo se subtrahit, ille Distractus praedia inhiat, certaminis acer

350쪽

LIBER XIV.

Deservet ea lor, & paulatim pugna labascit .

Ut tandem turbata retro det terga juventus .

Ideirco poena ea pitali praecipe; primis Ne quis dum Mavors fervescit caedibus, & dum

Utrimque in dubio nutans victoria pendet, Vulnere languentem, qui eumque est ille, redueat Ex aete, aut spoliis denudet lumine cassos . Ast ubi res eonsecta, pio tum munere scissos Missilibus proe e res euratum in castra reportent: Et spoliis, quem dura fames tenet, exatur et se . His jam praemonitis, superest tibi cura, feroces Praeclaris animos bellantum ae eendere dictis: Sed breviter, subitis noeeant ne plurima coepti S. Magnanimos, quos altus honor, quos gloria rangit , Sie hortare: Patet, juvenes, via strata sub arcem Iamdudum vobis, & votis mille petita , Egregia stat ubi laurum virtute mereri. Quam dabit, & praesens Deus , & sua dextera cuique . Vestraque jam video laetum mens augurat, omen'

Et manifesta Dei per somnum visa dedere ὶ

Tempora promerito cingi victricia serio . Sed frustra eurrentis equi ea learibus armDs Sol ieitamus: agunt dum late incendia flammae, Nutrimenta damus frustra: satis impetus ipse urget equum: satis ipsa ferunt sua robora flammas . Ite igitur, quo raptat amor, quo gloria: & alta λ rce super ea pia victri ei a figite signa . At reliquam plebem foetorum, & vulgus avarum,

Quo trahitur, multo inflamma mere edis amore,

Talibus ingressus: Perrupit machina muros, Qui tot divitias argenti, aurique eo Iusti , Tantaque vallabant, eongestaque tempore longo Omnibus ex agris Baechi, & Cerealia do Aa,

Velligerosque greges, armentaque plurima equorum V i D e