장음표시 사용
501쪽
Maiit. p. 66a. Orland . p. 87. Panaer. Vol. II, P. 319, 447. Ex Paris. I. 8 et i 489 expressum, sed emendatius. In Epi tota praefixa P, Μalleolus quum de aliis i Spographorum multorum fraudibus ueritur, tum de nonnullis praevaricatoribus chalcographis .... qui ut numerum augerent interPretum, nec immen plus assumerent mori, Ant. Mancinellum in Bucolica Georgicaque alicientes, et Semium, et Donatum, et Landinum, probatissimos interPretes, Per univeraum DPus laceros, mancos et exanimes, reddiderunt, a P Maitt. T. I, p. , 6 i. Haec quorsum pertineant, non facile est dicere; forte tamen ad Venetam i49S reserenda. Geomica et Bucolica cum noVo commento Hermanni To
rentini Daventriae per Rich. Pafraet) 4. I 498. I 499. Biblioth. Goti. Acad. Vid. Panzer. Annal. I, pag. 365, Iao, Iai; IV, p. 288, or bis. Vid. ad a. 3488, i 494. P. V. M. Georgica Lyptak Per me larium Wo gangum
P. V. M. cum comment. quinque Semii, Landini, Ant. Mammmelli, Donati, Domitii. Servii item errores suis loeis annotati a Philippo Pineio Mantuano. Venetiis fol. m. oriand. p. So. Maiit. p. 688. Alii ap. Panaer. Vol. III, p. 457,αSoo. Multi passim hanc edit. Pincia uam memorant, et satis obvia ea est; ducta illa ex edit. Pincii I 495. Est eadem porro recusa ISOS. P. V. M. Omnia cum Commentar. Semii, Donati et raph. Landini. Venetiis Iaeobus Zacchius sol. 1499. Tantum ex Maluatrio p. 688 innotuit, nec aliam norat fidem Panaer. Vol. I, p. 556, ari. P. V. M. aliquot opuscula. In Colonia a 499. Denis Suppl. p. 477. Panter. Vol. I, p. 32o, 328 V. ad a. ISO I. Ibid. Bucolica et Geomica . vid. laudd.
V. eum commentariis quinque. Venetiis a Lucantonio more tino anno domini MD, die XXVII Augusti eum privilegio. .
Panzer. Vol. III, p. 478, 265έ. Totus liber ad verbum, et eum ipso titulo, expressus ex Pinciana I 495. Servatur exem-
502쪽
plum in ro libraria Gymnasii Arrisiadiensis, rande descriptionem diligentiorem mecu in comm tini a Vit I. initi erus, vir doctiss. Gymnasii Rector. l.ucantonius debet esse Lucas Anio ratus Iunia, a quo editiones cum Variorum Commentariis ictis et seqq. annis aliquot Venetiis sunt excusae. P. V. M. Dueotica et Georgica cum Comment. Servii et Iod milii Ascensit. Lutoliae, Iohann. Petit . . . . . sol. IS .
Hinc Panaer. Vol. II, 335, 6i3.
P. V. M. En is cum Servii Comment. Phil. Beroaldi annotat. Donati enodat. Iod. Badii Ascensit elucidatione atque Oiclinis conis textu; a Thielmanno Ker r mPressa. Venurusiantur Parisiis a Joanne Paris sol. IS . Vid. Maiit. p. 7i3, ubi inscriptio libri verbosissima Oxpressa est. Dueolicorum editionem non memordi, qua in II ri Dis seia quuta est. Anno sequenti etiam Culea cum reliquis Poematiis prelo eodem exiit, atque haec est Prima Ascensiaim, quam totaliae soquutae sunt. Universa Visyilii carmina hujus anni eum Comment. Semii apud D. Paratim et Io. de Confluentia, orian. diis p. 96 memorat. Panaer. Vol. lI, p. 333, 595.)P. V. M. inera Nic. Erythrari opera restituta additis ejusdemsehosiis. 8. i5Oo. Per Franc. namim tum. Memoratur in Cat. Biblioth. R. Paris. n. 818 ix Esset lai C itaque Prima Erythrra una saepius deinceps repetita, sed non nisi medio saec. XVI i539. i555 al. Erythrari industria, etiam liciar. Stephano in praef. damnata, sere intra subtilitates grammatiCas et rhetorieas substitit. Index nullo Plane consilio ac iudiCio confectus os t. Hoc anno Herm. Torirentini commentarium Coloni e typis excusum fuisse, apud Fabricium t l. L. T. I, p. 213 memorari video sin Bucolica et Georgica. Denis suppleua. p. 477). Cf. ad i494 , et Georyica cum ejus Commentario Daventitur vid. su p. ad e. a. etiam opuscula Denis Supplem. ibid.
503쪽
Subiiciemus nonnullas edd. hujus saeculi sine temporis aut loei notatione excusas: de quibus tamen non sine cautione tironuntiare licet: quai doquidem plerumque extrema pagina in die ibus destituta exemplaria in hunc censum veniunt. P V. u. Opera s s. l. et a. Memorata et d-cripta secundum externam formam a MBure in Catalogue des Liυres dia Duc de la Ualtiere, P. I, 1. II, 8o proposito quoque literarum specimine, quae neogo illi eae et barbarae sunt. Veniit libris gall. 756, I9 s. et est nune ap. Com. de Speneer. Ad annum I 47l eam refert de Bure Esse eamdem eXCusam Opera Ioannis Schuraler, Augustae Vin. delicorum, intra a. 147o et 147a nam intra hos annos illeo mei nam exercuit; vid. Zapre A Uury. Buch ukσ-GM-hiehte T. I, p. XI deprehendisse nuper sibi visus erat, comin arato Terentio sine a. et t. Dona. Maugera d Ioumni ency- elon. I 8 , Decembre, P. 3 7 . Terentii exemplar servatur inhibliotheca nostra Academica. Mox tamen alius vir doctus, comparata versione latina homiliarum Io. Chrysostomi et
libri IV Augustini de doctrina Christiana, librum vind: avito reto Mentelii Argentoratensis ibid. a. i 88, Apr. p. i55 sq. at oue in hoc nunc acquiescunt Denis Supplem. p. 699 et Pan-ger. Annal. t SPOὁrdPb. T. I, p. 73, 74, 4o7. Oterum tanto libentius hoc accepi ad liquidum perductum, quum antea de
una tantum in Germania hoc saeculo excusa editione Lirgilii constaret, Robergeri na scilicet; nunc est illa Argentina altera. Successit tertio loco Argentina 1 Soa. In Bibliotheca Sini ibiana p. D, Editio Virgilianorum OPerum memoratur, Eclogor, Georgica et AEueis, fol. s. l. a. et typographi nomine; esse tamen perpulchram et characteris Iaterarum ad Vindelinianam accedentis. P. V. M. eum comment. Seruit, Donati et Landini. Ad calcem :Impressum Venetiis per Ligam Boamam X Kal Iun. fol. s. a.
B G memoratur ab oriand. 62, 428. Maiit. T. I, P. II, D m 8. Ind. App. pag. S6o, et in Catal. Biblioth. Barberanae ν Sas. Paraeter. Vol. IlI, p. 498, 28i3. Descriptionem escis dedit vir doctiss. Saria. Beni. Bei chel, Prodirector Gymnasii AI-teriburgensis in Progr. I 774. Exstat quoque nunc eadem editio in Biblioth. Acad. Gotting. quo tanto certius mihi nunc constat, esse eam repetitionem, non tam Venetae, quam Floren
504쪽
Praefixum est, ex eadem utique editione, Cliphori Landini Florentini prooemium ad Petrum Medicem, Magni Laurentii filium. Memoratur in eo inter alia conjuratio in Mediceam familiam et Laurentii reditus in urbem : quo ipso Patet non nisi post a. 3478 et I 47s et ante I 492 illud scriptum a Laci
P. V. M. opera una cum Servii Honorati Grammatiet eommentariis, Venetiis s. l. et n.
ΜΘitta irius, p. 7Mi. et Ind. App. p. 56o. Biblioth. Hari. T. I, P. 176. Accurate descripsit Helmschrol. Drucis des Sti is Fue sen, ΙΙ Th. p. 8a i8i cf. Meusel hist. v. litteri Magarin 7 SilichP. 154. Add. Panaer. Vol. III, p. 498, 28 i5. Est haec eadem qua in descripsit Fossi p. 8o3-5, unde etiam disco subjecta
P. V. M. Omnia... lib. XIII Maphei Vegii. .. diversa carmina. Priamia. Com. Est et non est. Vir bonus. Rosci . culea. Dirce. Et . oris. Catalecton s. l. et a. char. nom. sol.
Maitta irius p. 766. Braian Biblioth. ad M. Udal r. et Afrani T. I, p. Io8. Morellus in Biblioth. Pinell. II, p. 386, et Pan
Zer. Vol. IV, P. zo8, 3277. P. V. M. inera. . . adhcerent: αρa. Moretum. Dirae. Est et nouest. Rosin. Culo. Priapeia... char. lat. circa l48o, sol. forte venetiis. Gemelner Nachrictim υ. Regensburg. Stadlbiblioth. pag. 65. Rossi P. 72, et PanZer. Vol. IV, P. 2O8, 1278. Mauri Mi ii Honorati Commentarius in Virgilii inera char
Maitta irius p. 73a, de La Vallicre, uel in schrol. et PanZer. quem vid. Vol. I, p. 75, 435, inter libros Argentoratenses. P. V. M. Bucolica char. Goth. rudi s. a. et I. Ex Pinelli et Denis Panger. Vol. IV, p. 2O8, 1279. . P. V. M. Eclogae. Brixiae per Thomam Ferrandum s. a. Vid. Panzer. Vol. IV, p. 263, 347. Veterem Londinensem editionem Martinus aliquoties memorat: forte respexit Bucolica s. a. per Rich. 'nsonum, qui intrai 493 et i 528 typographiam Londini exercuit. Titulum libri vid. apud Amesium OH English Printens p. 13o. At nunc video a viro doct. Lud. Guil. Bruggemanti in meis of the Enytissi Editions of the Greek and Latin Authors p. 535 ex Heberi, γρο-yraphical antiquities , laudari P. V. M. inena cum Commentae.
Ferrandi, Londini, Rich. Pyramn . 8. s. a.
505쪽
Ex tanto editionum saeculo XV vulgatarum numero anten vix tres aut quatuor, nunc aliquanto plures, a viris doctis critica cum cura et subtilitate excussae sunt; unde fit, ut nec sati, exploratum sit, sitne aliquid ex nonnullis earum utilitatis et fructus ad Virgilium exspectandum, utque nec a curate definiri possit, quaenam ex iis inter principes et ex membra nis descriptas habendae sint, aut quae aliarum familias dux rint. Etsi, si quidem ex iis lieet judicare, quas ipse inspexi, iusta ominandi caussa subest, ut nune habemus Virgilium ad codd. constitutum , parum aut nihil honae frugis inde ad nos
rediturum esse; quae ipsa res revocavit me, quo mitius in iis, quae ad manum erant, excutiendis essem nimis sedulus. Quantum tamen adhuc curatiore opera a C studio perspicere Potui, a Venetis cum Se ii commentario exaratis primo Virgiliaria lectio suit constituta, ut per plures editiones continuaretur. Nam conveniunt fere inter se ad eand m lectionem propagandam Venetae cum Servii, tum cum Landini aliorumque Commentariis vulgatae. Cum iisdem consentire visae sunt edd. MMNe Diana 1402, Argentina i5OI, utraque inter meliores referenda. Daventrienses et Parisienses in scholarum usum paratae esse vi dentur. Priorem Romariam ex parum emendato codice prolae tam esse supra vidimus; alteram emendatam ex Codice Pom-PUnii, qui, ut probabile sit, idem erat eum oblongo Pierii. Inde quae cum Semio prodiere, fieri non potuit quin ex hoc irso constituerentur aut interpolarentur. Ad Med eum codicem emendavit poetam Cecininus Florentiae. Codiees Vaticanos adhibitos osse in Medi lation si Zarotti 14 a testatur subscriptio. Si tameta liora Mediolanensis i 4 4 inde fuit expressa, lectionem ejux excerptam habemus in Var. Lo t. apparatu. P. Malleolus his ad emendandum Maronem accesserat 3478 et 1 98. Non iam in poeta, quam in Servio emaculando operam collocarant Plorique . in his Io. Calphurnins in edit. Vicent. 1479. Prorsus inde a trilica opera deflexum ad interpretandi studium. Primo videri Domitium Caliterinum enarrasse opuscula l483. Prodiit i 486 Pomponii Sabini Commentarius e Servio et Pro-ho potissimum collectus. Iride Donati excerpta, et Landini
Comment. I 487 i 489. Ant. Mancinelli i49o. Paullo post quinque Commentarii junctim prodi coepere; inque hoc fere sub-ς iiiii virorum doctorum studium.
506쪽
Dicendum nune est de Aldinis editionibus, quas in prima
editione nondum ad manus habebam. Prima Aldina i5or meis ra est superioris alicujus editionis repetitio, etsi in praefatione Promittitur Virgilius emendatus, atque etiam ad calcem orthographiae suae defensionem cum quinque locorum correctio ne subjicit Aldus exigui profecto momenti illa correctio: Larinia pro, Lavinaque aen. I, 2; VI, 33, protinus omnia Pro, omnem; VI, 464 aquai pro, aquae vis; VlII, 4oa Potest electro Pro, potestur electro; IX, s petit Evandri, pro petivit Ε., ALlero est repetita ex priore. Successit tertia ex A. Na erit emendatione, praeclara et inter praestantissimas facile editior quam qui factum sit ut sequentes editores non Sequerentur, sed plerumque ad priores Aldinas redirent, non assequor. Pleraque enim, ab Ileinsio e melioribus codd. constituta, leguntur jam in Ald. tertia. Habuere tamen eam in manibus viri docti, saltem Pierius, qui nihilominus priores sequitur. Hel tisius et Burm. laudant Ald. et Junt. in Var. Leet.; sed spectat hoc ad priores. Repetiere quidem editionem tertiam Aldinae 15 27, 354o, i 545; nee tamen in iis fideliter; in multis ad priorem rediere. Paullus autem Manutius, qui adnotationibus ad ma ginem appositis instruxit Virgilium, ad suum judicium ex aliis edd. multa in textu novavit in edd. I 555, 3558, I 56O. Ad P. Bembi et A. Natigerii exemplarium fidem emendationem sa tam Praeserunt alia exempla, Venetum a Sa5, Juntinum 35Sa; fluxere adeo illa ex Ald. tert. Aliae praeferunt eandem professionem tantum in Culice, ut Lugd. i537. Paris. i538. Multo
tamen maior numerus est eorum editorum, qui tertiam deseruere, et ad priores Aldinas rediere, ut Gryphianae, Rob. Stephani al.
Novam recensionem adornasse videri voluit D. Evt. φω- ius in ed. Ven. i5o7. Verum substitit rius opera maxime intra Semium, quem ex dimidiato integrum se fecisse profitetur; adjecit et Probi commentariolum, seu fragmenta. E codd. quos jactat pauca vidi mutata, bonam tamen interdum I tionem repositam; versus de Helena AED. II, 567 sq. sustulit. In ratione seribendi multa se ad veteris consuetudinis norinam direxisse ait; in plerisque antiquioribus potius auctoribus, quam recentibus grammaticis, adstipulatus.
Juntina prima, a Philino Iunia expreSsa, est a. 15IO, Posti
507쪽
quam jam Eclogas, forte et alia, separatim prelo subiecerat. repetita I 529, quam diligenter inspexi. Est in his, saltem ita
altera, sucidus editio Aldina prior, verum emendata illa est a Nic. Anyelio: quod tamen non ita accipiendum, ac si novos eodd. adhibuerit. Praefixae sunt Benedicti in Virgilium annotationes, a quo codicos inspecti sunt: vid. inf. ad a. i Sao; hanc tamen editioncm cum Egnatiana a viris doctis neglectam esse
video, nisi quod i 534 ex Egnatio Basileensis Jo. Ivalderi r
petita ost. Diversae ab his sunt edd. Lucae Ant. Itiniae, de quibus statim dicemus, cum de Ascensianis Pauca monuerimus. Prima Ascensiana, h. c. Jod. Badii Ascensii commentariis instruCta, quantum quidem constat, i Sis prodiit. Nihil equidem de re non inspecta affirmare ausim; eam tamen cum re
liquis editionibus Ascensianis a Venetis supra memoratis, utii 495, 1499, a quibus vulgatam lectionem deduciam suspicor, nihil discedere vidi, ut adeo ipse Badius in textu nihil emendatiouis uitulisse videatur. Criticae adeo opis ex iis omnibus nihil est exspectandum. Sunt autem Ascensianae notabiliores Paris. sol. ISOS, ISO7, I bl 2, 15 4, Ia 5. Lugdun. Al. I 5 P, 528, ibas. Inter haec per familiare Commentum IIerm. Torrentini, subinde repetitum, depressa est Virgilii Iectio ad puerile ve
borum et Phrasium studium. Mature Ascensianum commentum in Venetas edd. migravit, interdum ad verba diversi contextus; unde nec dubito lectionis varietatem et interpolationem ab eo tempore promiscue Per Vulgatas esse grassatam. Post editionem a. i5- ex Ρinciana ductam, Lucas Ant. Iuntia, Ascensianarum edd. exem Plo,
onerare ac variorum commentariorum tamquam cluvie aliqua inducta, submerge e poetam coepit: fol. i5 1 9, I 533, b 37, 1 b42. Idem institulum tenuere alii librarii Veneti, et in edit. Saa. Harum editionum omnium nulla esse poteSt dignatio. Etia in Juntitias modo dictas sequuntur aliae Venetae: ut a P. de Tortis IS4i: ap. II ieron. Scotum i 544, et ap. Bonellum ib58; et
ipsa Velut elli iS34. Inter haec Pierius praestantissiniis codicibus adhibitis de quibus vid. supra pag. 438 , castiga ε. Virgilium, et quidem
Castigationibus seorsum editis 15ai : accopiae ac repositae Sunt
in edit. 3529 Paris. et i 53a Rob. Stephani. Usus est Pierius Aldina prima et sis unda; etsi tertiam semel memorat ad Gn. iii 43. Adoptavit et breviter excerpsit Pierii castigationes sub nomine lectionum Duri tutis appositae. Alex. Velut ellus in Ven.
508쪽
25 34, 8. Item Hieron. Scotus Ven. i544 , quam excipit alia V neta ap. Jo. Mar. Bonellum I 558, L nitidissima editio, et, quod viri docti fidem faciunt, quum ipsi titulo libri forte fidem haberen , emendatissima. Sed typographica peccata ipsi animadvertimus, et indocto homini concinnandae editionis curam mandatam fuisse, ex eo suspicali sumus, quoniam varietas lectionis in margine omissa est.
Unde factum sit, ut editio Veneta i583, 8 e IIS. Camensi, li. Mediceo Codice, expressa a posterioribus editoribus Plane negligeretur difficile est dicere. Ita nec Comine imamF, similiter e Cod. Palatino expressae 8, i 6 3, ulla ab editoribus ratio est habita. Sed, quod saepe et alias vidimus, casu haec Potius et fortuna, quam consilio, geruntur. Iam a. ificio Virgilius Nic. Erythreri, h. e. Io. Victorii Bossit vid. Antia illet T. I, c. 8 i , opera restitutus cum ejuS Sch liis et indice prodierat apud Franc. nam pagetum ; hinc iterum per Sabium recusus 8, i S30 et ib53, unde transcriptae editi nes Franco . I 583. Hanov. i 3, i 8 et castigata per Io. Ο sopinum et Fr. sylburgium 1613, 3. Indicem Erythraei Ant. Nar. Bassus aliquis ad versuum et librorum numeros instruxerat Venet. i586. Sed tota sere Erythraeana opera nec consilium nec fructum habet. Interea nulla est Virgilii editio, quae is quentius repetita a librariis fuerit. Similem fortunam invidere licet editionibus cum Ioannis a Meyen scholiis Veii. apud Aldum: 1 376, 158o, 1587 etc. Nihil enim illis est jejunius. Repetita tamen illa a Franco furtens. 1599, 16isi, I 629, tum in Parisiis et in Venet. edd. Unde Rob. Stephanias editionem suam i53a duxerit, curiose inquisivimus. Satis nunc nobis constat, Aldinam priorem seu Iunii nam ab eo fuisse expressam. Robertus ipse ex Servio laudis summam aucupatus esse videtur; eum enim, antiquorum exemplarium ope, inter quae unum Fr. Sylvii memorat, inte
509쪽
gritati restituisse gloriatur: de ipso Virgilio sileti Sueeessere editioni Bob. Stephani majori reliquae minores, in quibus Aldinae tertiae praefationem praemisit; attamen poetae lectio ad alias, etiam Mild. priores, edd. os mutata. Sunt eae 533. 35J7, i54o, i 549. iam a Mattiatrio in Hist. Stephanor. commemoratae; nec dubito Henrici Stemani tres editiones 1577, 3 583 et i S99, 8, ex iisdeua ductas eSse. Editio Parisina i o, eum tota sua familia Genevensi, Servii commentariis a P. Darii l remendatis, non ullis in ipsum poe
Quadi P. B. Sussamuri diligentia in Virgilio emendando, i , , i5 io, a 54i Parisiis suerit, mihi non constat; nec tumentam criticam, quam typographicam eam industriam fuisse
forma minore, et Gryρhianarum mihi hactenus liquet, quod edd. Aldinis prioribus. et Juntinae inde ductae respondent. Jam inde ab a. i538, 154fi Franc. Gryphius Parisiis Virgilium
excudendum euraverat; tum e Franc. Goveant, clari ICti, et
vel ex magni Criacii laude satis nobilis, castigatione, falso tamen jactata, eum vulgavit Lugduni Seb. Gryphius forma minore t 54a, i 544, 3546, 47, I 55o. 1555, 2556, IS . Ab anno inde i53o et hinc iS37, 1538 Virgilius cum Phil. Melanchthonis scholiis Parisiis vulgatus, et Lugduni x537, deinceps autem Tiguri i SM, I 57o, 358r, i 585, Basileae i546
et ut ., Moguntiar i S 54, Coloniae i597 repetitus est. Habent neque hae editiones usum criticum; mirum tamen illud, qui factum sit, ut Parisiis prim in Melanchthonis scholia frequentarentur. Etiam Melanchthonis praelectiones in Georsica, Basileae i544 vulgatae, statim 1548 iterum fuere recusae. Lipsim ab initio inde saeculi XVI modo Bucolica, modo
Georgica, etiam aeneis, fuerant excusa; ista fere eum Herm. Torrentini Comment. Nec tamen ex iis edd. quicquam beneficii aut fructus in Virgilium exspectari posse videtur, ne ad interpretationem quidem. Est enim huius Torremini familiaris, ut vocat, expositio, jam sub finem saeculi X v vulgata, illis quidem temporibus condonanda, non tamen digna, quae toties Lipsiae, Argentorati, Da ventriae, Londini et alibi repeteretur. Si tales edd. non plane negligimus, historiae t7pographica' forte prodest opera nostra, Virgilio nihil. Postquam Ge. Fabri eius, Chemniciensis, accuratioris doeta
510쪽
nae vir, quam nune vulgo ad viri docti nomen eonsequendum in hoc Hierarum genere requiri solet, ex Italia Neapolitanum exemplar Commentariorum Donati in Eneidem reportaverat, inque iis, et Servii Commentariis emendandis operam per multos annos adsiduam collocaverat : ejus fructus in publicum produxit primum editio Henrieomtrina sol. 355i, repetita illa mox, et variorum interpretum Commentariis locupletata, seu onerata et obruta, Al. i56I, I 575, i586 et Lud. Iburii siuatoisii 3. Quod exemplum Henricopetri operis librariis exprimen. dum tradiderit, nusquam memoratur. Mihi cum Juntinis sere
et aliis Venetis convenire ea editio visa est. Postquam Fabricius exemplar suum prelo Paraverat, et, tametsi nullo codice usus esset tamen illud operarum erroribMs purgaverat: Dach.
Camerarius illud deseriptum Lipsiam secum attulit. Hinc Vi gilius excusus 1546, i548, i S5i, i 556. Τum Fabricius Metronis
varietatem adjeci I, nescio an prirnum in edit. Argent. an. 3557.
Hinc ex Fabrietana recensione saepius repetitus Virsilius 1568, i 59i, i 598 et sorte alias. Interea Lipsiae prima Greg. Beramanni 8, x58i prodiit, b
na editio, sed quae criticis usibus non admodum inserviat. Soepius ea sub prelum re VOCata .eSt.
Taubmanniana editio Viteb. 1618, 4. Henr. Stephani editionem secundam sequitur, ut in praefat. diserte memoratur. Cerianae editiones in textus ratione vix quidquam immutarunt, nee mullum praesidii ad eam rem in iis est; tanto major earum utilitas est ad interprotationem; modo quis litteras, judicium et usum asserat. Unde tamen expressae sint, nondum
assequi potui. Antiner enses ex officina Plantiniana editiones non unius sunt generis. Prima fuit e Theod. Pu manni recensione et
de prioribus saltem, an inter se diversae gint; ipse in praefatione M. I 564 ex collatione exemplarium eum manuscriptorum tum typis impressorum poetam se restituisse profitetur. Idem Cliph. Plantinus fol. i575 Virgilium nitide exprimendum curavit cum Germani Valentis Guellii Commentationibus pereruditis, quarum tamen tantum in interpretatione ratio haberi potest. Tandem etiam Aldinae editiones iSS8 aut i56o eum Paulli Mansitii adnotationibus ad marginalibus ab eodem Plantino sub prelum a. I 566 revocatae sunt.