장음표시 사용
51쪽
Goe e seu alias quomodolibet concestis, confirmatis, & irinovatis. Quibus omnibus, is ristialia etiamti nro illorum sussicienti derogatione, de illis, eorumque totius teis tibiis, specialis, specifica, expressa , & individua mentio, imi quaevis alia expressio, h, benda . aut aliqua aliae GDiuta forma ad hoc sIvauda soret , praeimitibus pro pie tiε α suffeIenter expreissis, di insertas habentes, illis alias in suo robore perman uia. I. 'ad ora missorum Oinnium di singulorum estcctum, hae vice dumtax. t i pecialiterct expresse, nmtu , ieientia, ct Potellatis plenitudine similibus dercgamus, ceteritque
eontrariis quibuscumque. - ' -
. xi volumus autem ut earumdem yrmenti uin trantumpta irite exempla , etiam im ,ressa, manu alicuius Notarii publici iubscripta , is sigilli, Pe: lonae in Dignitate Eeelesiasti ea constitutae munita , eamdem ubi .uc hdem , ct ouctoritatem obtineam: in iudieio , & extra , quae ipiis praetent bus habetetur , si forent exhibitae , vel
'v'' Nulli ερε, omnino Huminum liceat paginam hane Nostrarum absolutionis
avocationis , extinctionis , ordinationis, deliberationis , Constitutionis , irritationis , derbstationis, ct voluntatis infringet g , vel et ausu temerario contra, re Si quis au tem hoc attentare praesumpletat, indignatiouem Omnipotentis De1, α Beatorum Pe-i i & Pauli Apostoloium ejus te noverit ii curturum. . . . . . Datum Romae apud Sanctam Mariam majorem Anno Incarnationis Daminicae millesim3 septingentesimo quadragesimo quinto , texto Idus Octobras, Pontificatus Noura. Anno Sexro. - - . - I. Datarιus.
L. Eugeni M. D. Cardinalis PasOMur. Ioannes Florius bubitatutus.
DE USURIS EMuti filiisque injustis quaestibus. Venerabilibas Fratribus Paινiarebis . Arehiepiscopis , Episcopis , is
ηerabilia Frater, salutem, Moesicam Benedictionem.
VIX pervenit ad aures nostras, ob novam controversiam inempe, an quidam co tractus validus Iudicari debeat nonnullas per Italiam disseminar sentenci, .uae lanae doctrinae haut consentaneae videtentum; eum statura nostri ApOtoic netis Patrem esse duximus , opportunum afferre remedium , ne malum e uim a. tempolis diuturnitate , ac flentio, Wires magis acquireret , aditumque i pilonis dere . ne latius serperet, & incolumes adhuc Italiae Civitates labefi Mareς. fg 1. in propter eam rationem , consiliumque tu cepimus , quo Sedes Apollaticato filio M. semper uti conluevit : Quippe rem totam explicavimus o vnuli ε ς ως AiΑ : Fratribus Nostris Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus , qui sacrae Tbeologi scientia . & Canonicae Disciplinae studio ae peritia plurimum commendantur . naivimus etiam plures Regulares in utraque Devitate praeliantes ἰ qu rum Ruq A Monachis , alios ex Ordine Mendieantium , alios demum ex Clericu R S
52쪽
-tatum adhibu Imus. Diem quartam indiximus Iulii , qui nuper praeter IIt , ut coram
246bis illi omnes convenirent ., quibus naturam tot .us negotii declaravimus ; quod allis autea cognitum per pectumque de pio hendimus - . Doctria anita L. Post haec pracepimus , ut omni partium studio , omnique cupidItate soluti , de uti iis
rem tota accurate perpenderent , sua i que opiniones scripto xxararent ; non tamen e Font ia. expetivimus ab ipsi, , ut Iudicium serrent de contractu , qui controversiae e aulam ' 'initio praebuerat , eum plu a documenta no a suppeterent , quae necessirio ad id te quirebantur , Sed ut cet tam de ulu ris doctrina na conitituerent , cui non mediocre detrimentum in serre vid. bintur es , quae nuper in Vugus spargi coeperunt e Iussa fecerunt univerti ; nam luas sentent ias pala in declirarunt in duabus Congregationibus , quarum prima coram Nob .s habita eli die is. Julii , altera vero die prima Augusti , qui mensos nuper elapsi lunti ac demum ea silem sententias Cougregationis
.ciecretar o scriptis tradiderunt . . 3. Porro laaec unanimi consessu probaverunt.
I. Peccati genus illud, quod usura voeatur , quodque in contractu mutui propriam suam ledem . & locum habet , in eo est repositam , quod quis ex iplbmet mutuo
quod tuapte natura tantur dem dumtaxat reddi postulat , quantum receptum est , plus Vilibi reddi velit., quam eii receptum . ideoque ultra sortem , lucrum aliquos , ipsius ratione mutui, sibi deberi contendat . Omne propterea hujul modi lucrum , quod sortem superet , illicitum, & ulu rarium est . II. Neque vero ad istam Iabem purgandam, ullum arcessiri iubsidium poterit , vel i. lex eo, quod id lucrum non excedens, & nimium , t ea moderatum . n.m magnum . e . sed exiguum sit ἱ vel ex eo , quod i 3, a quo id lucrum solius causa mutui denote i. i. eur , non pauper, sed dives exulata; nec datam tibi mutua iussam im relicturus otio--M. .. sam, sed ad sortunas suas amplificandas, vel novis coemendis praedιis, vel quaestuo. I. ... n .sis agitandis negotiis , utilissime sit impensurus . Contra mutui squidem legem , betant. quae necessario in dati atque redditi aequalitate versatur , agere ille convincitur ,.quisquis, eadem aequalitate semel posita, plus aliquid a quolibet, vi mutui ipsius, cui per aequale jam satis est sachim, exigere adhuc non veretur e proindeque si aeceperit, restituendo erit obnoxius, ex ejus obligatione Iustitiae, quam commutativam appellant, & cujus est, in humanis contractibus aequat talem cui uigue propriam di san- γέie servare, & non servatam exacte reparare. - aidam Ti. III. Per haec autem nequaquam negatur, posse quanduque una cum mutia eontractu tui , i 'quosdam alios, ut ajunt, titulos , eol deaeque ipsim et universim naturae mutui minime innatos di intrinsecos , forte concurrere , ex quibus julla omnino legit ma que causa iustum rea. conlargat quiddam amplius supra tortem ex mutuo debitam rite. exigendi . Neque 4 item negatur, posse multoties pecuniam ab unoquiaque tuam, per alios diversae prorsus naturae a mutui natura contractus , recte collocari di impendi, sive proventus sibi i- .annuos conquirendos, sue etiam ad licitam mercaturam . di negotiationem exercendam , honestaque indidem lucra percipienda. lv. Quemadmod modum vero in tot ejusmodi diversis contractuum generibus , si sua vita fit a vjuique non servatur aequalitas , quidquid plus julto recipitur , si nunus ad uturam , ἰ: ζ'
eo quod omne mutuum tam apertum, quam palliatum abiit o , at certe ad aliam . eram injustitiam, restituendi onus pariter asserentena , spectare compertum ea . itali rite omnia peragantur. & ad Iustitiae libram exigantur, dubitandum non est . quin multiplex in iisdem contractibus licitis modus & ratio luppetat humana commercia di i luctuolam iptam negor i tioi m ad publicum commodum conservandi , ac frequentandi . Absit enim a Christianorum animis , ut per Diuras , aut similes alienas i iiivstitias , florere posse luerosa commercia existiment; cum contra ex iplo oracido Divino discamus, quod Iustitia elevat Ieatem, riseros autem tacit populos peccatum . v. Sed illud diligent r animadvertendum est . fallo tibi quemquam , ct nonnisi temere Persu. 3surum, reperari semper, ac praelio abique essὸ , vel una cum mutuo titu lus Ritos legitimos . vel se luso etiam mutuo, contractus alios justos, quorum vel tiruturum. vel cis reactuum praesidio , quotiescumque pecunia , frumentum , aliudve id ues. Renu is alteri eui eumque creditur, toties iam per liceat auctarium moderatum, mira lage.
1oncm iotegram silvamque recipere . tia si quis leaaerit , nos modo Divinis Docu inst.
53쪽
mentis, & Cathol eae Ecelesiae de Usura judicio , sed ipsi etiam humano eommun
sensui, ac naturali rationi procul dubio adversabitur. Neminem enim id saltem late. re potest, quod multis in casibus tenetur homo , simplici ac nudo mutuo alteri sue- . currere, i pl. praelertim Christo Domino edocente: Volenti nitituari a te, ne averta. ris: dc quod similiter multis in circumstantiis , praeter uuum mutuum , alteri nulli vero justoque contra clui locus esse possit . Qui i quis igitur tuae conscientiae consultum velit, tu quirat prius diligenter, oportet, vere ne cum mutuo justus alius titulus; vere ne justus alter a mutuo contratius occurrat , quorum beneficio , quod quaerit luerum, omnis labis expers & immune reddatur. Poati sext His verbis complectuntur, & explicant Sententias suas Cardinales, ae Theos iis,mν .. , & viri Canonum peritissimi , quorum consilium in hoc gravistimo negotio potat. stulavimus; Nos quoque privatum studium nostrum conferre in eandem causam non praetermisimus, antequam Congregationes habetentur, Ac quo tempore habebantur, &ipfis etiam peractis. Nam praestantium Virorum Suffragia , quae modo commemoravi mus , diligentissiae e percurrimus . Cum haec ita unt , adprobamus , & confirmamus
quaecunque in Sententiis luperius expostis continentur; cum Scriptores plane omnes, Theologiae, de Canonum Professores, plura Saerarum Literarum testimonia , Pontifi- eum Decessorum Nostrorum Decreta, Conciliorum, & Patrum auctoritas, ad easdem sententias comprobandas pene consp rare videantur . Insuper apertillime cognovimus Auctores, quibus contrariae Sententiae referri debent; dc eos pariter, qui illas fovent,ae tuentur, aut illis ansam , seu occasionem praebere videntur; Neque ignoramus quanta Sapientia, dc gravitate de sensionem veritatis su eeperunt Theologi finitimi illis Regionibus , ubi controversiae ejusmodi principium habuerunt. ε m qu ' a. s. Quare has literas Encycli eas dedimus, universis Ital; ete Archiepiscopis , Epiriti sub i . scopis, & Ordinariis , ut haec Tibi , Venerabilis Frater , dc caeteris omnibus innot eicerent; dc quoties Synodos celebrare, ad Populum verba facere, eumque lacris doctrin s instruere contigerit, nihil omnino alienum proferatur ab iis Sententiis , quas superius recensuimus . Admonemus etiam vehementer , omnem solicitudinem impendere , ne quis in vestris D oecesibus audeat Literis, aut Sermonibus contrarium decere: Si quis autem parere detrectaverit, illum obnoxi iam es subjectum declaramus poenis per Sacros Canones in eos propostis , qui mandata Apostolica contemplerint ac
violaverint.b f. o. De contractu autem, qui novas has controIersias excItavit, nihil In praesen in risiburtii. tia statuimus; Nihil et Iam decernimus modo de aliis contractibus, pro quibus Theo-hii mine de logi, dc Canonum interpretes in diversas abeunt Sententias; Attamen pietatis vestrae ς' i ' Studium ac Religionem Insammandam existimamus, ut haec, quae sui jicimus, execu-Ut- ti 'Πι demandetis.. ,ritum β. 7. Prinium gravissimis verbis Populis vestris ostendite, usurae labem ae vitium ac, Mi; sa- Divinis Literis veh menter improbari ; illud quidem varias formas atque species in- ...ci . . duere, ut Fideles Christi Sanguine restitutos in libertatem dc gratiam, rurius in ex- Arri .emo. tremam ruinam praecipites impellat; quocirea si pecuniam suam collocare velint, di-net. ligenter caveant, ne cupiditate omnium malorum sonte rapiantur e sed mi ius ab illis, qui doctrinae ac virtutis gloria supra caeteros efferunt, consilium exposcant. Consultos s. Secundo loco; qui viribus suis, ac si pientiae ita confidunt, ut rei ponium ser-huMi. .' re quM ionibus non dubitent , quae tamen haud exiguam Saerae Theologiae , dig. nitetit ea dc Canonum scientiam requirunt; ὶ ab extremis, quae semeper vitiosa sunt, longe semod x t 'abstineant: Etenim aliqui tanta severitate de iis r us judicant , ut quamlibet utili 's ' μ 'tatem ex pecunia desumptam accusent , tamquam illicitam , dc eum usura conjun ctam; Contra vero nonnulli indulgentes adeo, remissique sunt , ut suodcunque em lumentum ab ut urae turm tudine liberum existiment . Suis privatis opinionibus ne nimis adhaereant; sed priu quam responsum reddant, plures Scriptoret examinent . qui magis inter c aeteros praedieantur; Deinde eas partes suscipiant , quas tum ratione , tum auctoritate plane confirmitas intelligent. Quod si disputatio insurgat, dum contractus aliquis in examen adducitur, nullae omnino contumeliae in eos contingan rur sqin contrariam Sententiam sequuntur , neque illam gravibu Censuris notandam assu
54쪽
nuidem eonvicia, atque injuriae vinculum Christianae charitatis IahIngunt , de gravissimam Populo offensonem, & scandaluin praeseserunt. ζ TTertio loeo , qui ab omni uturae labe te ammunes & integros praestare volunt suamque pecuniam ita alteri dare, ut fructum legitimum solummodo pere istiant, admonendi sunt , ut contractum instituendum antea declarent, dc conditiones insereniadis exoticent, & quem fructum ex eadem pecunia pollulent et Haec magnopere con .serunt non modo ad animi iblicitudinem & lcrupulos evitandos , sed ad 1 plum eon
Foro externo comprobandum: Haec etiam adicum intercludunt disputatio nibus duae non semel concitandae sunt, ut clare pateat , utrum pecunia , quae rite data alteri esse videtur, revera tamen palliatam uturam contineat. 6 to Oiarto loco vos hortamur , ne aditum relinquatis ineptis illorum Sermoni
bus aut d ctitant, de usuris hoc tempore quaestionem institui, quae toto nomine conti a ture cum ex pecunia, quae qualibet ratione alceri conceditur , fructus ut plurimum comparetur. Etenim quam falsum id sit, & a veritate alienum plane deprehendimu , perpendamus , naturam unios contractus ab alterius natura prorsus diversam ct seiunctam esse; Et ea pariter discrepate magnopere inter se, quae a diversis inter se contractibus consequuntur'. Revera discrimen apertissimum intercedit fructum inter , qui iure licito ex pecunia desumitur, ideoque potest in utroque Foro retineri ,Αe fructum qui ex pecunia illicite conciliatur i ideoque Fori utriusque iudicio restituendus decernitur. Constat igitur haud inanem de ulu ris quaestionem hoc tempore proponi ob eam causam , quod ut plurimum ex pecunia, quae alteri tribuitur, fructus 6 al Haee potissimum vobis indicanda censuimus, sperantes sere, ut mandetis ex eis cutioni quaecumque per has Literas a Nobis praeteribuntur: opportunis quoque rem diis consultetis, uti confidimus , si forte ob hane novam de usuris controversiam in Dioecesi vestra turbae concitentur , vel corruptelae ad labefactandum sanae doctrinae candorem & puritatem in ὀucantur. Postremo vobis, & Gregi curae veltrae concertai-ho, Apostoli eam Benedictionem impertimur. .... Datum Romae apud S. Mariam Majorem die prima Novembris I 74 3. Pontificatur No.stri Anno VI.
Prohibentur haberi Nereatus rerum venalium. Tolerantur vero Nuηdinae sub eertis conditionibus.
Venerabilibus Fratribus Arctisρ'opis, Episcopis, , Ordinariis Ditionis Ecclesiasticae. BENEDICTUS PAPA XIV. Venerabiles Fratres, saltitem, O, Apostolieam Beηedictionem .
AB eo tempore, quo copiosus in misericord Ia Dominus, Nos, licet immeritos, ad se minum Catholicae Eeelesiae Pontificatum evexit , complures diverti ordinis ii- lustres Viri, itemque Episcopi, & Archiepiseopἰ in Italia , & extra commorantes , iteratis precibus institerunt, ut Dies Festos, ubἰque sere nimis luctos , quibuS nri stianus Populus seriatur, Anostoli ea auctoritate, imminueremus . Hoc enim pruden ratemperamento. Paum ibus, qui quotidiano labore sibi victum quaerunt, faeile conluseretur , ac smul gravia adimerentur absurda , quae ex Festorum dierum multitudine . ac frequenti violatione oriri solent, non sine aperto Religionis dispendio. Re ex . sa, negotii dissie talem probe intelleximus: quare peculiari Scripto, public a etiam typis vulgato, rationes varias indicavimus, quibus ea immutatio fieri poterat et co 'stium pariter exquirentes nonnullorum S. R. E. Cardinalium , Epitc Oporum , t 3 3 s
Et requista Antisti una alior Mnque confita .
55쪽
aliarumque Regionum, Ecelesiasticorum Praetulum, Theologorum , IurIseonsultorum,
aliorumque Virorum Doctor u n , humanas, civilesque res callentium , an huiusmodi petitio ei Iet exaudienda: Si vero illam exaudiri aequum esset, & congruens, ipsi quoque rationes lignificarent , quibus utiliter , ac prudenter imminutio praeteriberetur .Qumus In. g. r. Petita rei ponsa tam varia, ut solet contingere, suo tempore accepimus , ut ter iv non sere sua eu;que suerit lententia. In aliud proinde tempus negotium rejecimus , eam lib. i. s, in spem adducti , ut Episcopi cujusque Provinciae. vel Ditionis, unanimi voto in sen tutio diixta. tentiam imminuendi Dies Festos primum c venirent . deinde vero , quo commodius id fieri posset, concordi pariter suifragio medium aliquod suggererent ex tot memoratis in Seripto Nostro , ae pro illius executione Pontificum assensum exposcerent . Hoc sane pacto inita ab ordinariis consilia in re tanti momenti non illorum voluntati referri potui illant, sed tantum Sudremae Apostolicae Sed is auctoritati, quam sel. reeord. Urbanus papa VIII. Praedecessor Noster integram elle voluit in decernenda imminutione dierum Festorum , qui in tua Constitutione recententur . Den um vn Reademque Episcoparum deliberatio, Aoostolicae auctoritatis tecta munimine , nedum
plurimum valuill et ad compescenda C 'niorum ingenia I sed etiam sublata luill et disparitas illa ritus, quae hodie viget, Dii et plinae Ecclesiasticae injurioia , ut intra paucorum inilli arvi in ambitum. dc inter sinitimos Populos, unus idemque dies ab aliqui, bus Fellus de praecepto, & aliquibus vero seri. lis heberetur. . et: Haec methodus feliciori sorte in universa sere Hispania excepta est : Cum enim postremi T.irraconensis Concilii Patres regulam quandam constituerint Dierum Festorum, quibus, pro illorum conditione, atque discrimine , Populi Divino interel- se Sacri seio, dc servilibus operibus abstinere debent; & aliorum, quibus Missae ran tum interellis debent, tributa pii modum libertate vaeandi operibus tervilibu l. record . Benedictus Xn I. Deeessor , ct Benes ctor Noster dii posita in eadem Provin ei ali bynodo ad preces Episcoporum approbavit. Quo exemplo alii subinde Ilii pania rum Antistites excitati, Nob.s humiliter supplicarunt , ut ad minuendum nimis au
ctum Festorum numerum, liceret i pus etia in servare regulam in pretis ito Tarraconen si Cone illo provide constitutam. Annuimus inflantiae , exindeque omnium fere Hispa niarum Dioeceleon uniformitas in dierum Festorum celebratione , ec ritu ex Orta est.
q. a. Aliis quoque Catholiet orbis Regionibus servata a Nob s in hoe negotio eoniniiciendo matura dilatio profuit . interea siquidem aliquot Regni Poloniae Episcopi , mentis aciem ad substantiam , dc modum imminuendi dies Fessos dirigentes, per Li teras Nobis significarunt, in illis Diaeeesibus, suos late fines protendentibus , a sti V temnore incolas, Agrorum culturae. oc aeliis servilibus operibus , quibus vivunt , ἐκ suilentantur dantes operam, disse illime ab illis abstinere posse diebuη festi inter hebdomadam occurrentibus : Enixe propterea Nos rogarunt , ut quae per hebdomadam aestvo temnore oeeurrunt Festa, in Dies Dominicos transferremus, ex tepto Festo As sumptionis B. Mariae Dei Genitricis, quae quovis die acci teret. religio te ab universis celebraretur. Quorum petitio per Nos, maturo praemisso examine , exaudita , tu
Regionibus illis optaram ab Epit copis, & Populis tranquillitatem peperit. p. 4 Quo vero ad Italiam pertinet, credi vix potest, quam prud' iis . ac religiosus de re ipsa sumit sermo, quem Nobiscum instituit Ch ,riis muε in Christo Filius No- , ei. r. ster Carolus utriusque Siciliae Rex Illustris . Non sine intimo , ac plane acerbo ani-eiiii in v. mi sui maerore Nobis expotuit, Dies Festos, quibus Christiani popul seriari debent, nam saniea. subjectis sbi regionibus passim violari , ob nimis auctum illorum numerum ἱ huic ...ii. '' porro malo non aliam adhiberi posse medelam , praeter diminutionem Suprema Auctoritate N stra opportune faciendam . Significare illi non omi limus gravem ac molestam utrique solicitudinem oborituram , s rem tanti ponderis inconsultas Epilconis conficere vellemus . Idcirco ut omnia selieiter procederent , non tollari exquirendas esse illorum lententias . sed oportere , ut Antistites finitimi, vel Metropi litae cum suis Provinetalibus, studia , de voluntates in eundem scopum dirigentes. quid tandem facto opus esset, ad Nostri deserrent Apostolatus auditum . par omnium iiiffragium Co munem tranquillitatem lubjectis Populis allaturum . Ac quod pol .ssime in rebus, sacris quaerendum est, ritus uniformitatem, di di Ica plinae concordiam.
56쪽
. r. Id ipsum signis cavimus Epit copis temporalis nostrae Ditionis, quorum nonnulisti priv,to sermone Nobil eum liabito , nonnulli vero suis ad Nos datis Literis , Apo- ι'zrsit
stoli eam auctaritatem ad Festos dies imminuendos enixe implorarunt . At cum ipsi tua Erela. nihil hactenus praestiterint, nihil & Nos egimus liberam , prudentemque Epii copo tasti i rum concordiam in hoc negotio praestolantes , non imperantes , & exigentes . Etenim moderatio numeri Dierum Festorum non a voluntate, ted a sola pendet neeelli. Nibit fimtate , quam nemo melius, quam Epi copi noruntii deoque ad eos potissimum perti net, mali conditionem , & apta eidem remedia proferre : Nec facile adduci pollu- 'mus, ut in hoe adeo gravi, dc implexo negotio quidquam decernamus , nisi audita prius Q concordi qu ad substantiam, dc quoad modum , Epilcoporum lententia. 9 6. Hee Uo,is, venerabiles Fratres, eum iu finem scribimus, ut non solum eui- qae Veir uti plane cos nita, ac per pecta sit agendi ratio a Nobis inita in hae gravi caula imminutionis D erum Festorum; verum etiam opportune nunciaremus, si vestra Consilia ex voto nostro Nobii cum communica viiletis , vel iublata prortus , vel saltemmiana ex ' rte lubnota sui lient mala, quibus curandis congruum , ac salutare remedium non iem ei a Nabis expostulastis . . . Complureς etenim vestrum voce, aut lcripto improbarunt abusum Mereatuum , dc Nundinarum , quae fieri solent Diebus Festis, quibus seriari oportet, ut Populus uni- Nundias. CE in res id cras incumbat, rationem a Nobis pol centes, qua grassanti in diem malo rum diebus occurri possit. Festis. . V. r. inter modos pro ostos, atque servandos in imminutione, ae eelebratione Fe- Dierum
stolum, praecipuus ille est , quo inter ipso; Festos dies discrimen constituitur . Etenim in diebus Dominicis, itemque in Celebritatibus Domini , Beatae Mariae semper lamnitis. Virginis Dei Genitri eis , ae in aliis solemni oribus in memorato Scripto Nostro indi-Cλtis, debet Christianus Populus nedum interesse Divino sacrificio , sed etiam abstinere ab operibus vetitis; In caeteris , ero minus solemnibus, qui tamen ex praecepto Celebari con ueverunt , impolita est Christi fidelibus obligatio interestendi Missae Sa. Crim io, tradita in reliquis cuique illotum potestate ea faciendi, quae fieri tolent diebus serialibus. . s. Quo cautius, ac tutius incederemus , consulere voluimus Chirographa Sum. Nutdi morum pontifidum Decetarum Nostrorum , quibus peevliaribus Urbibus , ct Oppidis temporalis suae Ditioni. habendarum Nundinarum facultatem tribuerunt . Multi iis μει -- diebus Nun duras fieri permiserunt , quibus Christi fideles t juxta propositum Thema u i servi l ibus operibus abstinere debeant, divino lue adesse Sacrificio ; sed aut nerum lon- ge mi arem illarum comperimus , quae incidunt in eas Die Festos ex Praecepto , quibus, si ex et ita fieret illorum imminutio, satis fuisset Missam audire, ex eiusta deis bito abstinendi ab osteribus servilibus, sublatoque onere peragendi , quae in aliis superioris ordia is Festia Christianus Populus debet implere. . s. Hac via , si non omni, magna certe ex parte sublata essent mala . quibus , memordea de cauta , congruens & opportunum a Nobis remedium postulastis . Enim eulius severo bifariam divisis, ut praemonuimus , diebus Festis. assivoque inferiori ipsorum . ω'm υ i dini debito interessendi dumtaxat Divino laetificio; celebratae in illis N dinae trul-ἰum deincens ne eriment absurdum, nee libertas operum i ervilium, cum interessentia f. t. miliae compatibilis, refragari potuisset praeeepto ab Melesia Fidelibus injuncto. Praeterea nullus Urbibus, & Ο,pidis relictu suisset timor, ne, cum Incolarum, di Coa currentium detrimento, Nundinarum frequentia imminueretur . Quippe juxta hypothesim praemittam, recolente adhue Clero solemni ritu diem Festuan intra Melesam, sumptuoso ornatu, omnique nitore instructam ι in ipsa Sacri concentus Musices habe-τi de mare potuissent I permitt4 quoque potuissent citatorum Equorum cursus , alia 'que id genus , quae Populi augere solent numerum , Mercatorum frequentiam , ct Nandinarum celebritatem . Sed de re hujusmodi , veluti extranea , sermone relia 10 , Ad propositae quaestionis examen progredimur , dierum Festorum imminutione
o. Eruditioni vestrae , venerab; Ies Fratres , ignotum non erit quod hae de te '' ' ζ'
Theologi tradunt . s. Thomas in et . a. quaest. lxx. a t. a. ad quartum docet, arctio Theoloeo. '
57쪽
Domin Ie I; d Ieque Sabbato vetita sui ste opera, quae non vetantur dIe Domin Ieo. Car-dἰnalis vero Caletanus in Commentario ad hune locum asserie, licere Uilliei, diebus Festis Urbem petere, ut calceos emant, & his similia . De Almi vero Urbe ierino nem instituens, morem proseri hac tempeitate jam obioletum. lnquit enim: Lietium
est diebas Festii emere, σοῦ vendere Asinos, Equos , quia sic est con et udo in νubli co sero in diebus Festis, spectante Mundo ἰ haec enim omnia ubi antiquata consuetu do, ae per hoc a Praelatis scia, cum sint omnibus notoria , licita sunt ex tha eon sietudine, fundata super libertate Evangelica, qua non tenemur stram jure Veteris Legis de Ostorvatione Festorum. Cajetano subscribuni Blve'. in Summ. Verb. ω-
ροιιum β. x. SHuius ad s. TMm. a. a. tom. 3. e. H. art. 4. β. Ad prius , Suareae de Relig. tom. r. lib. a. c. 29. n. . 3. ad plur. sequen. Giballia. de Negotiaιion tom. i. Item Candi. M . a. cap. 3. are. a. n. s. in D.
uist um. g. it. Rusdem sententiae sunt etiam Ecclesiast; ci Iuris. Interpretes, ut videre licet apud Fagηan. in eap. Multa n. s4. seqq. ne clarie. vel Μοηae. idemque sentiunt Goηet4I. in east. Omnes n. s. de Fer. Pirbing. ad Tit Decretal. de Feriis num . t . . Anaelet. eod. tit. n. xl. Ensel. ibid. g. 2. I. Pthberi nam. p. Ab maII grueber n. 2 3. NMuliou. aliique multi, qui facile citatis addi possent. Nonnulli vero ex Doctoribus Merorum Canonum inter Mereatus , dc Nundinas discrime a constituunt. Ac primos quidem Diebus Festis ex praecepto observandis permitti non posse censent , secus tamen alias . quoniam non nisi Diebus Festis Populi habetur frequentia , celebrationi Nundinarum congrua de necessaria, teste Cappοπ. di ept. yi. art. vis. n. 4. Alii tandem docent, quavis consuetudine minime obstrate , po.le Epitcopum in ilia D arce si vetare , ne Mereatus, aut Nundinae Festis Diebus habeantur . iaque praeter alios asserunt C
uod libus u. a. Ne quid praeteriremus , consuluimus etiam illustriores Synodos D te eesanas ..., is 2. ' tabitas ab Episcopis Ditionis nostrae temporalis. In celeberrima Farsensi Synodo Car- ei. tua,. dinalis Caroli Harberini anni 161ε. & in Cesena tensi Cardinalis Denticis. anni i6sa. interdicitur quidem Mereatus diebus Festis , nihil tamen de Nundinis constituitur . In aliis nullo discrimine Mercatus prohibentur , dc Nandinae, ut constat ex Synodo Lauretana Cardinalis Romae anni i616. maxime vero deficiente Indulto, ut expresse decernitur in Senogalliensi Cardinalis Antonii Rarberini anni i6 17. innovata anno 3 3 . ab Episcopo liolano. Senogalliensi praeterea Synodo Cardinalis Barberini eoa
sonat etiam Synodus Ariminensis Cardinalis de Via , edita anno hujus saeculi vices1
c..titis' a Congregat Ionis Cardinalium Concilii Tridentini Interpretum Responsa ad
Episcopos, qui de suis D oecesibus retulerunt, pari cura a Nobis perlecta sunt . De re ipsa consulta , rescripsit Episcopo Placentino , ut juxta antiquam consuetudinem sineret haberi Nundinas rerum parvi pretii die Festo S. Bartholomaei Apostoli, dummodo id nim fieret in Attio Euelesiae ut ex lib. Deeret. anni id as lib. 24. pag. 2.I. Episcopo Casalensi anno 66 s. responsum fuit : euraret sedulo , ne inrcatus haberentur Festis diebus, sed transferrentur in diem sequenteni . omnemque pro viribus impenderet sol ieitudinem, ut id ipsum imposterum fieret . si privilegium, ves imm morabilis consueturi non ad se . Anno i 693. Episcopo Theanensi respondit : Tolera is vi posse Μereatus Diebus Festis , dummodo ad alium diem transferri nequeant ἱ imex eorum omissone iurgia , is scandala exoriri possint . N 'dis. β. 4. Probe insumr scientes, seri non posse Nundinas sine expresso Supremi Prin- : eri c pis Permissu, eum id juris pertineat ad Regalia, im quid maiora , ad tradita peravi solema. Sixtis. de RusI. lib. r. cap 6. num. 3 o. hae etiam in parte opportunae doctrinae lumina quaesituri , non omisimus ut paulo ante monuimus in inspicere Chirographa Summorum Pontificum Deeessorum Nostrorum , qui veluti supremi Provinciarum suarum Domini, eam saeuitatem multis Urbibus, α Oppidis concessere, haberique Nundinas indulse uni etiam diebus Festis institutis in honorem D N. I. C., B. M Genitricis ejus, frequenti stime vero Sanctorum Patronorum Prinei palium, vel Titularium loco rum , dc Ecclesiarum, ad majorem Populi frequentiam, atque celebritatem eonciliandam. S. II. Quae
58쪽
f. xx. Quae omnia vel secum pugnantia , vel implexa, viam propositae dissolvendae Eoalitia rei quatilloni non compararunt. in o potius dissiciliorem, dc abstrusiorem reddiderunt . -- Ne igitur ullae diligentiae No irae partes deessent pietati, & Eelo vigilum Antistitum Responsa Nostra cupieitium; his ornesb. is leotatim nosidis , manus admovimus Ecclesiasticis Historiis, dc CUnciliis, e privatae Bibliothecae Nostiae penu depromptis. Quibus prellius insaenres, semper tamen prae oculis habito praesenti rerum statui longo usu & antiquitate fulto, signis caud uti vobis esse censemus. β. io. PRlMo, Mereatus, ct Nundinas restis diebus non licere. Nundinas autem Nundis.
intelligimus, quae sunt de rebus ma oribus, Ismet is anno fiunt , vel raro in eo. ::ἴ:ἔ:: idem loco, se laetiου quo ibi em coetusniunt bomines: Mercatus vero , qui fiunt in ......isti rebul mino ibur, aa quotidianas nectistares pertinentibus , tr fiunt fiuviis septima. nis, ab mmiuibus de vieina ibidem eonvenientibus : Ueiba sunt Venerab. Servi Dei Umberti de Romanis, Quinti M igistri Generalis ordinis Praedicatorum, in egregio opere do eruditione Religiosorum Praedicatorum lib. a. n. si . pat. Is i. editionis
Romanae . Id autem pronunciamus, non quia vendere, ae emere sit opus servile, ideo,
que vetitum diebus Festis; sed quia actiones hujusmodi impediunt & distrahunt Christi fideles a cultu divino, ad quem dies Festi sunt instituti.
SECUNDO, Antiquum profecto esse abusum Mercatuum , itemque Nundinarum S.d.M M. iisdem diebus . iam
TERTIO, Ecclesiasti eIs legibus quovis tempore illas suisse vetitas. le 'ε 'QUARTO, Hujusmodi jussas sanctasque leges caruisse effectu.
QUINTO Iandem, quia malum universale est, ae alte radices egit; opus est pru. nisio entia, & maturitate, ne fructu careat medela , ac vulnus exasperet : Quod pos' Letis uis. sumus exigendum est , non quod optamus . Admonitionibus proinde uti satius vide- ωe eoni. xv ., quam minis, & si minae quandoque intententur, servandum est exacte monitum g
sapientissimum S. Augustini in Epistola xi. ad Aurelium Carthaginensem Episcopum , qui agens de auferenda Conviviorum licentia totam passim Africam scede oecupante sub inani obtentu honorandi Festa Sanctorum Martyrum , scripsit : Non aspere, quantum exi imo, non duriter , non modo imperioso isa tolluntur ; magis docendo , quam jubeodo ἱ magis monendo , quam minando ; H enim agendum est eum multitudine. severitas autem exercenda est in peecata paveorum . Et si quid minamur , cum dolore fat, de scripturis comminanda vindictam futurorum ; nee nos ipsi in nostra potestate, sed Deus in nostro sermo e timeatur. Ita prius movebuntur spiritualas, rei spiritualibus proximiores ; quortim auctoritate , is unusmnis quidem, sed
insantissimis admonitionibus, eatera multitudo frangatiar.=- 7. Ad propositam a Nobis rationem firmandam , sussiete legere .Caleehismum Festi dira Tridentini Concilii pari. 3. praecepi. r. num. a. ut simul addiscatur , in quae opera Christin deles sessis diebus debeant incumbere . Ea nimirum sunt , DI vino Sacrificio iis' is.. reverenter adesse ; Dei verbum attente, pioque corde audire ἱ Ecclesias frequenta. gotiis ineuii re mundare conlesentiam . Deo laudes persolvere, aliasque salutares exercitationes obire Diu ante Romanum Caleehismum id ipsum selieiter enunciatum fuit a San, ὼo Nicolao Papa huius nominis I. in Responsis ad Coni ulta Bulgarorum Tom. 22. Ilect. Concilior. editionis Regiae num. . o. pag. 4 t. sane inquit , sciendum est ,
. iam idcireo in diebus Festis ab opere humana cessandum est , ut liberius ad Ec- ις iam ire , psalmis Mmnis , canticis spiritualibus insistere , orationi vacare
ob σtionea pserre , memoriis Sanctorum communicare, ad imitatio em eorum assurgere,
etοεμ ιν divinis intendere, eleem snas indigentibus ministrare valeat Christianus: In - . ςt δ' in Conciliis patres rationem potissimam hausere de nunciandi , illicitam cile diebus Festis celebrationem Mereatus , & Nundinarum . Qua de re videnda Cone ilia Rhemente Lae Turonense habita an . Domini I 133. In eandem sen-τςdri4m Narbonense anni 16ou. decrevit: Mereatur, Emparia, o Nundime nutipiam D. abusa' Vt mcbus Festis, sed in anteeedentem , vel obse uentem Festivitatis diem trans I qmur . Eorum porro Conciliorum verba fideli calamo recententur a Pouget In Ia- ' i' fl tutione Caιboli TOm. pag. 714. se uent bus. 4' y Caeterum habendatum Nundinarum , & Mereatuum diebus i festis eorrupte- , τη θ' - -ntiquo jδ in tempore lavat uille, plutivia evineunt monumenta . S. Basilius Cae- Tri' '
59쪽
sareensis Areb Iep lcopus , qui quarto Christianae Ecclesiae saeculo v I xit , In 'Regula
Monacliorum interrogatiove 38. post stibilitum ip λ um laborem , pro riis manibus die tim absolvendum , indica it in sequenti in φν regatione , quomodo peracta opera vendi deberent , ut eorum pretio iustentarentur . MMx in interrogatione 4o. seripsi: Neque vero quoniam alii jam eam, qu ud a anciοι obtinebat, consuetudinem vio
Doere , qui cum pro te invicem orare debuissent , tr una cum pluribus Deum adora re, is dum lactam is implorar. , imumque ρ ρ peccatis propitium reddere , gratias ργο benesi iis rependere , ae verbis bortati vii sως redificare quod a ibue nostra etiam memo, ia usitarum , is observarum fuisse novimuε ὶ , pro his smnibus fo/um , Nun di a que , ac commune emporium ρο temst illud , is locum esciunt , continuo nos etiam hos imitari par es , ejusque rei participatione absurda , is inepta confirmare rut videte licet in I Om. a. opertim ejuldem S. viiiiii edition/I Parisien pag. 346. Au Cassi Moii. telius Cissiodorus benator , dc ab Epistolis Theodorici Regis Gothorum , qui vivebat sareulo sexto in Epista a 33. lib. s. tom. r. Fcstum eeleberrimum deleribens , quod in Lucania agebatur in honorem S. Lypri ni Martyris , itemque Miraculum a Deo hae occalione edi solitum aiu Fontem Marcillianum I mentionem patier ingerit de Nundinis longe frequenta ilimis ad augendam Festi celebritatem ibidem in
iii tutis . siti id uid enim c uiquit praecipuum aut indust iosa mittit Campania , adito' lenti Brutii, aut Calas i pecunis, aut Apuli idonei , vel ipsa potιν habere Prο-
vincia , in ornatum hulche, rimae illius venalitatit exponitur , ut merito tam ingentem copiam iudices ae multis Regionibus congregatam . Iubet deinde Sevelo Pio vinciae Prae .idi . ut vim tumultuariam Villicorum quorunda in comprima ., qui commeantes Meleatores spoliabat . Ad finem ejusdem laeculi vixit S Gregorius Turo.s Cf.gniti nensis Epo corus . Is autem in lib. t. de gloria Martyrum cap. 32. editionis Pari- Turinoalis. Mn. pag. 731 describit nobile Festum , quod in hanotem S. Thomae Apostoli fi lbae Edest e. ubi sit rae illius exuviae ex India translatae qui et cebint . Fontem mirifice statutientem memorat , potum confluentious ad Eellum, quod triduo agebatur , tribuentem: nec retie et i heras a vectigalibus Niandinas , quae sacram e eae britatein illustriorem red.:ebant : In Ase dicta igitur Urbe, n qua beatos artur diximtis stimuin Iastos , adveniente Festivitate . magnus ora regothr Populorum cctvr , oe de diversiνR ryonibus cum vatιs , negotiisque venien ibus, vendeniit, compa ν a Z que per trigiat. Ἀ-d. ibi ta dies fine ulla telonii exactione licentia datae r . Tneodoricus Rum. rtius in notis Iunioris . ad hune Ioeum animadvertit , in quibuldam ex cmplaribus legi : 'Negotiatoribusque me ηientibvr ; in aliis vero : Negotisque ven1entes o negotiique nomine te venale
indicari : Tandem undecimo ineunte faeculo , cum Mediolani in Tem p o S. Mariae ad Portam septimo Idus Maji aliquot insignes Sanciorum Reliquiae luissent inventae, constitutum est a Ciero , ut ad perennem rei memoriam Dies inle quotannis Festus haberetur, Populusque uni rerius seriaretur, tamquam in die Resurrectionis, is Na. rivitatis Domini Nos ri festi Cb, isti . sim etiam die , ad 10 Lentationem solemnitatis , statutum es , annuale esse Meνeatum , teste Landolpho iuniore capit. 2. suae Hist
riae , apud Muratorium tom. E. Cullect. Serip. rer. Italicar.
Et les stliae β. v. Quod autem vigiles Eeclesiarum Pia si es nunquam omiserint, in hujusmo isti GA ς albulum celebrandarum Nundinarum atque Mercatuum d eb is Festis , invehere , a- ly π pii oscere potestis ex t m. 4 Anecdat ον tim Paristis editorum a Martene , dc Durand. nem Miae . Pet. 333 r ri I. Ex am iit sima collectione Scriptorum , & monumentorum abii idem publicata , praesertim rom. . pag. 34o . , rom. r. pag. oc6. , 1362. γDq. ; itemque ex Labbeana Collictione Conciliorum ediri iii S Parisiensis rom. r. pag.
I. pag. 7o2. inter Acti Mediolanensis Ecclesiae idi pluin si q iet ex Tertio Provinciali. Concilio , & Undecima synodo D in celana S. Caroli . Qiiod si id genu testimoni ex Canonico quoque Iure petenda sint; in prima Deere tali sub Titula de Feriis
Vobis occurrit praeceptum , qu , jubentur Christi fideles diebus Dominicis ab omni il-Btito opere a Mine=e , ut in eis Mereatum minimi fiat . Quo nomine com rehendun tur etiam Nundinae , ut in Commentariis ad allegatum Textum docent plerique C nonini Iuris Interpretes . Praeterea in Bullario Romano extat Consti tutio quinta S.
Pii v. in cujus f. r. Pontifex vigilantissimus cavit : in omnes Dies Domin ci , is
60쪽
cum omni veneratione obferventur , in omne ιη di bu/ praefatis Ecclesias frequenient , Divinis osse,is devote intendaης , ob sim πι illicito, is Iervili opere abstineant, Nereatus non scint , progarere negotιatione , iv jμήiciorum fruitus conqui eant.
. mo. Adversus tot laluberrimas Ecclesiae banctiones provide editas , suborta iam diu corruptela adhuc perleverat , dc a Populis pertinaciter retinetur non in nostra solum temporali Ditione , verum etiam in t Uta Italia , ut tellatur Muratorius tom. t. An tiruitatum Italicarum dissert. 3 . ubi poli quam asseruit magnis Mereatibus tri
butum su ille nomen Periae , vulgo di Fiera ς Hisce vero hoc nomen inditum , quod plerum ae diebus Jeriatis baberentur , boc est , in Natali alicuius sancti , aut Do
minicis Festiuitatibus , opportune ad rem prosequitur : suem morem parum alioqui Eliam .iii. laudabilem adbae Italia servat : In Transalpinis quoque Hrovinciis idem abusus, an linium. liquo tempore invectus , hodie viget quemadm dum videre licet apud Theologos , ct Saeti Iuris interpretes a Nobis paui. an tu memoratos, qui tamen patrium morem , etsi minus probum , excubant cistore ubtenti in dialii , vel consuetudinis antiquae eon stanter toleratae . Quapropter tui picari merito pollumus , toti fere orbi Christiano accidisse , quod in Anglia contigit duod Ccimo Christi baeculo . Abbas Flajens s , ut refert Matthaeus Parisius, subectae tibi regionis populis vetaverat Mercatus , & Nun d nas diebus Domini eis, quamvis illae in tota Anglia fierent; sed vix aliquandiu relicto abvia , in vetitu in morem Gentes illae redie se. Verumtamen tempore proceden. te, plerique, ut canes, ad vomitum sunt reversi. . xi. Reliquum modo est , ut dispiciamus , quod ultimo tandem loco expenden- poni fiet, dum proposui nus , quo scilicet remedio prudenter ac salubriter uti debeamus , ut consitum.
grassans aetate nostra tollamus absurdum.
. 22. Debito procedentes ordine, Mercatus a Nuadinis distinguimus. Textus Iuris Ca nonici paulo ante allegatus in eo. r. de Periis loquitur de Meνeatu . Idem quoque α ' I.
Uerbum in Constitutione tua uturpat S. Pius V. Communis praeterea sententia esl, iquid. hus Fellis
ruid si de Nundinis Mercatum haberi non posse Diebus Festis, sed esse transferea
um in antecedentem , vel in iubiequentem diem, si in Perium inciderit . Huic re. gulae Nos inhaesimus , facultatem trivuendes die ς. Maji a 4r. Uiro Nobili Ferrariensi habendi Mereatum in tuo Rure qualibet setia V. dummodo in illam non inei deret Festum tervandum ex praecepto , quo casu Mercatus transferretur in seriam quartam. Qua de re omnem dubitandi anici in praecidentes, Vobis per haec Apostoli. ca seripta mandamus, ne in D. incestum Velirarum Urbibus, dc Locis, Mereatus fieri Festis Diebus patiamini.
13. Libentius praeterea id vobis praecipimus, quia post sedulum ac maturum e- E. vieda texamen , consentanee idiplum decrevit die a. Maii trit. Congregatio Cardinalium ruit fit m e Concilii Tridentini interpres in Cavia Ripa a Mercatus , ut ex lib. 6t. Decretor. C hes ii iis pag. tor. a tem. Quod Decretum Apostolica auctorii Ate No ira comprobantes , in- R. pina
star regulae esse volumus , ac tu omnibus Temporalis Ditionis Nostrae Provinciis , Mer i. . Urbibus , ac Loeis S. Sedi Apostolicae mediate, vel immediate subjectis , cinviolabiliter obiervari praecipi nius. Decreti hujuimodi sequens est exemplum di Cum modernus 'p''m I. Opus Ripanus die mense Septembris trop. edictum t is mandaverit super obser
Eantia dierum Festorum , in quo signanter illud praescripsit a. Le fere, obesog io- nn Ias In aletixte Fese determinate de ι' anno , si tollerano duo celebrata Ia Mesi. Na giore . Ma i mereari , che si sanno in giorno fiso della serti nana . eadendo inqueso qua LM Festa, si trauerisano nel gior no antecedente , o fias uente non festivo secondo ta disto et ione di rutti i sinedi DioPejani da' nostri Antecesori sampatisetro te infrascritte peηe me. Nihilominus Civitas , ore Homines Ripani ad impedιendam ei rem Edicti promulgationem , ex asserta immemorabili consuetudine babendi Μercatum in die Sisbbathi, etiamsi in eum ineidat dies Festus , obtinuerunt ab A. C. Μοηttorium oper manu rentione eum in bibitione . sed R. P. Atiditoris Sanctissimi De reto Cavsa ν mula Juit ad hane sacram Congregationem , in qua concordatυ infroscripto Dubio , eontingit hodιe en deducendis hine inke a Pa. tibus momentis di puta i z. An lireat Communitati , O' Hominibus Ripae habe=e Μsreatum die sab