장음표시 사용
111쪽
inteadixerunt, quodin ea eo ules remm, senatores optimatum, plebs pop'larem auctoritatem ae potestatem haberem e Graecus eam senam remp. ad bruuit, qua λθον α cum P. A cano,cuim ipse aequa aeserius fuit, 'rami: hic noster eam remp. informauit quam iadem Ascanu , uem in seu, libris loquente erat admi--strauit. Quam quidem cumterfectam, quia quis raras erat legibin temperata tu anctam, quia sum m eis paupertati oc parsimonia honos habebis v, j sirit Hai t qui a Pyrrhi regu bHA ssique ad tertium Pnnis floruerunt. Quo tempore nusta nobiliu dissensio, Ilus potuis motus, Fumma honorum ac reru omnium inter eos commuiso fuit, nusta in priuatis re cumulandisal ue augendo, omne omnium in am ficando ac propagando impero studi is e Aristum. m reliqua tepora quo Ahac aetate mus, eo ab optima reip.sterac Angius abfu
runt.Siquidem extremo temporabin partim regs, part imperatorum,med is Autem modo optimatum nodo poputi pisrum moder tum imperium ciuita' pertulit Neque
sero negiare possum qum reges ab uolturiis, 'bbcaeque in Vtilitatu extiterint quos iis te Plus inci Diut,
Romanam fundasse remp. sideo, stab iis primordiis Ad
besto paceque principatum ea peruenire non dissicili In rit. Sed quod pleraque cornm aut patricios, quorum ipsi e
corpore crant, schementius extulerunt, plebem deprcss runt,aut quod regnum perse m purium imperi in decebat,administrarunt , ne iustum quidem omnino eoria fuisse dominatum exsi,mo. Exac autem propte minaderatam quandam eorum νn ciues libidinem atque audaciam regibus, ne tum qu/dem moderata Qidetur re p. forma instituta. Etenim quid tam non dicam inin si, seua teperistis rep. abenum csse potu, quam seniuersam re p. paucorum Diricrorum impcrao committi, Aeomm prorsus rei'. munere excludi' patriciossolos consulatum,id es regium imperaumscris, com1 infer atque omne in pse
112쪽
priuatam maxima eum indlan Oresie, uires Ergo stra n nuΨι in rep.era moderatio in ceretur true set tonuiores cum princ 'bu quaretur,oe plebs flora cum se trisys in ciuitate iure stere Im, siserosanctin e uit tribunatus a turribus conceradus, quo 1 a tanquam Ace/Υ, quodam telo cotra opumatum potentiam atque tibi ine, Ie,tibertatem, ac pudicitiMm μά tueremr atque defende ret. Conubia communican fuerunt, ne para ciuium tanquam contaminata, atque inigna, a n bilibus contemnior re Eo numero habeo sideretur sarracis denique Fumm, honorer impertie i,ne soli optimates rn rep.domina etur.
sinam ob re quum plebs consularii, qu firmisi mis semper
IDAm fuerant, no ne magnόν re p.motibus ipsis sat sinisticis et, iamq; nihil aliudad ius ratius rei adaquandia,.quam si plebiscitis, quibus tu fla plebs tenebatur, omnes uirates ain ingerent, ' i eretur: tum deiaque hoc e , heees one in Ianiculum AD, lege Horrensia consequutis estatis aern silms. demum legibus teper tu rep atque ple- .se omnium rerum in secietatem socata,mmra Italis parte demesis, cum Tarent, s ct cum Pyrrho rege beatam seu ceptum est ex quo tempore pri claris atque ad omnὐ posteritis Uumam Mustria abstinentia, modestia, iustitiae sortitudin'rauita demque concordiae laque ad tertium Pinnisum bestam μῆ lis edita sunt Tum enim Curistum bricis, tum Coruncanis siguerunt. tum Mete γ,Fabj,Murceiai,Scipiones, Pausi Lepid floruerunt,quorum cum eximiam in be o animi magnitud nem ae prudentiam, tum,neredibilem in pisce iustitiam ac moderationem mer,tois Iraret si coleres. Posiautem quum, serere labente Asciplina, totius ciuitatia mores inclinare,'ad leuitis- rem ram ni am atque ambitionF incumbere excissent, Iraesterram sero luxuria per Asiaticos iam triumphos in Amtatem sntrecta atque exterarum gent um metu amoto,
o qui Q, rrho rege pulso, mense duobus afferrims bHgis uictis, tertio etiam funditus isteris , Philippo , Perseo, Antiocho regibuspocris imis superatis,Sicilia Sardyma,
113쪽
atque imperjconfessisneκκα extorserant: ut eo sereosti a rei' fatm ex Pobj ct ciceron sententia'erat, pr mumsensim ac leuiter tentatus, deinde aperte, trans ata iam auini tam populi dominatum rep. fundλμου labefactisius atque euersus es. Hunc autem statu duo Gructa Saturnin M, Drusus, irradium p seruasi atque amentes, parum agoris O iudiciaris legibus feren , quious optimatum potentiam hisngerent ebo confirmis renΠquu aut eorum arros plebi diu sissent, aut antiquis
microrum auctor,tatem a senatorabus ad equites transetulissent partim ciuitate scias danda,ὐω agiorum plebeiorum mutiiturine facilius nobiliota opes in comitis comminuerent partim ' umeto largiendo, quoisa omnia in in re'. moliretur,plebem eo deum Aiam munere ρ--riorem haberent, intulerunt, ac protinti mum /Eum ο-ptime consensum reip. perturbarunt , b eo C,tur tempore maiores in rep. plebis quam optimamm opes exulercet quippe qua omnium sem honorum, quos soli ante pistrio obtinuerunt,parraceps AD, praeteriis trabGnara m ac tr buta comitia, qui ommnia fatricis interdictum erat,
extorta armὐ ex ιnimicorum manibus rep. tri narum
plebispotestate imminui be agris pulpa ac re redistin, σμίοιν natus rediis, rursu optimatnm remp. stabis ui popularemque conue lat. Verum ne hic quidem Histro diuturn u is o m fuit. Nam paue, poct an- Cis. Pompeias m prima consulatu antiquis tribu pleb- ρ testate ise dignitate res nuta,plebe ad indisiis cum sen uribus E eqnitibus lege . qui elia ad dearis, seu in viis e re7 quaesisse re erismenium sidetur, quod mu- rat , Immo corrupta ram penitus rotuM ciuitisia morνω atque aua ratiis 1 m ambitio e lati ime grassante, is frui nuEo modo potuit. Ita permrbato se pere uiam,m
114쪽
ἷro a pisum de sniuersis occv. indis re p. cognatum UL 7enim Piso, tum Cam is cum alta eiusdem furorῶΡ-ci ,ad ei sim remp. conssurarunt. tum Caesar, Crassu 1 e mutat creae mente Pompsis inita societate extra- orae se ae opes, quae Morae ciuitati aure formi biles e sent di quin uetundi quis dirempta ciui ae repenIe disicorocio ac Iotius reglerturbatio eo sequuta est, quu Caesit spotoriam se tuis, Pompei, nam Crassu interierat popu-tio serre nonposset. Victo autem colipi alio Pompero,atque optimam Amone is His, rursus adiniusta senim har dominatum resp. recidit . quo ab in qui libertat, sua b.int. inrefecto , quia reuir sieret scis pistrΡm P - 1 - , inique no 'em auctoritato pristi quodammodores rare sideretur, haud ita multo post, in ipsemet rem ferondae re p. paratu, ap Alo cui Antonius,aepose etia tauris,' ri Caesi rapis; tes ofusi perunt seruiersit sublatis ritur atque oppressa est, quum inauditum arare triumuiratum in rc . intulissent, ac ne riam γυ-- tum inique inimicorum seuorum proscriptionem'
de erassent. Triumuirὼ autem duobus=blatu, tertius tantus tanquam besiorum eiu bum, quaei e consece rat, pr mium ratim ad se reip.im, potesarem ut De -- perium,quod ab initio regum,post monstratuum senatus, e populi fiserat, in perpetuum transtulit. Quibis ex rebus tri intingi posse arsitror, si re p. rom forma quati,
--, mod2 paucorum, nunc multorum, uunc αquo ommu mperio adminimata fuerat, atque pro naturati rerum humanartim sic itudine iterum istque iterum comm
ratasit. Quam ob rem quia rei militaria laudem Roma-nsae , in qu.icum sirtute multum, tum disi plinis plurimum saluerunt, tribuerat: si in is grauitutem, consta
tia magnitudinem animi, probitatem, fidem, exceE-- rem in omnι genere sirtutem admiratus fuerat, rure meis
quidem siententia fecerιt. At sero si aut rectiorem re p.
curam desideris, is, ne iniuste Me idem mihi esse λ ν- sidetur. Nam si ian neglectis ciuili displina relicta is maioribus tibertatem atque , erium iam serum ,μ
115쪽
nos Datia cise ac breui tempor s istis mos nam orbia terrarum par msub suum imperium pubiunxerunt. 3Mutem reip.mutationes,isique Romani' ures crementis imperis, min, breuiter omnibm exponere sidiartur soluisse, qui obm confutares si sic enim iam ex liquorum consuetudise ane anus sidentur e trium nos Capitolinos ratione omine digestos inpubo ρ seuerunt. IH enim σ qui re . quotanno domi militiα que adminisue auerint me regessere consules me decem nisi, sue tribuni considares atque: plebeν ,siue triumuir, atque 1mperatores fuerint, di qui quoque triumpho rem Romanism auxeris siue consulari me dictauris ianepraetorio ,siue extraordinisno enm imperio rerum α- int, summa de atque incred bio diligentiis continent.
quos gurdem nos innumerabilibusno si supra dis mus in si j ex feterum scriptorum sententia ame peti
EAsinum hoc etiam commentarao 1nterpretandos, ac '
horum is istium serbia cyzrmandos se cepimus sed haer Henm.neque enim dubito quin ex js quae diximus, stam eorum qui has ta lassere1 erunt, tio atque
patefactu LRelisu persequamur.
116쪽
DE ROMULO REGE. R B s Roma regii ab initio imperio paruit, A
tantae futurae rei p.non solum utili,veru pro- pe etiam necessario.Neque enim pastorum
se conuenarumque cogregata illa multitudo, quae ex suis populis ad nouam urbem incolcnda trania fugisse dicitur,quum adhuc nec coiueum aut liberorii, nec ipsius soli, cui loneo tempore assuescitur, caritas animos eorum consociasset , soluta metu regio , agitari popularibus seditionibus, aut in aliena urbe cum patribus ciuili contentione decertare sine si ima totius rei p. pernicie potuisset. Primus autem Romae regnasse, qui eandem etiam condidisse Romulus proditur. Hiic qui dem incerto patre natum , & spurium fuisse cum aliis placet auctoribus, tum maxime Plutarcho in Theseo. vetus tamen opinio filii, eu ex Marte & Ilia, siue Rhea, sue Silvia haec enim omnia eius nomina tradu tur Vestali virgine,Numitoris Albani regis filia Albae surtivo fuisse concubitu genitum, eundemque a ruma,id est ab ubere, Romum primitin, deinde blandiendi caussa Romulum dictum, quὁd paruulus S lactens, uberibusque lupinis inhians sit inuentus. Hic idem una cum fratre cRemo, quem postea interfecit, urbem in Palatio condidit, eam'. Romam a suo nomine ut plerique putat appellauit. De anno quo urbis sundamenta iacta sunt, inter scriptores non conuenit: ego tamen Dionysio &Solino, qui septimae olympiadis anno primo,post Ilium captum anno C Dx x x ni iacta prodiderunt, potissimuassentior, quod recitatis aliorum multorum, resutatisq; sententiis, suam ipsorum opinionem frmissimis ac ce tissimis rationibus tueri atque asserere videantur. Parisibus autem iacta, qui dies sacer fuit deae Pali x i Kal. M ias, Plutarcho,Solino, Messalla,& vetere Kaledario
117쪽
Λ auctoribus arbitror Hic idem quum populi cosensia re gnasset annos x x x VII, tot enim annos Romulo regi omnes tribuunt,praeter unum Eutropiti, qui x x x r atque imperium Romanum praeclaris multis legit,cs ac institutis fundas et, domesticamque ac militarem disciplinam stabilisset, Nonis Quinctilibus mortuus est. qui dies Nonae Caprotinae, quod is ad Caprae paludem exercitum recensens non comparuerit, ac populi fuga ob consternatum repentina regis morte populum, Piratarcho & Dionysio testibus, postea appellatus estadem A post consecrationem Quirinus dictus cuius cognominis has causas reddit in hastis Ouidius,su quod hassa qui spissi, est dictis Latins Milum a telo senit in arma deus Siuesuo regi nomenposuere Quirites,
Seu quia Romam Queratim Cures.
Eadem etiam scribit Plutarchus. Quod autem a Quiritibus Quirinus dici potuerit, testes locupletissumi sunt Dionysius & Plutarchus, qui tradunt, ita inter Romulum & T. Tatium Sabinorum regem , quem Sabino C bello Romulus in ciuitatis & imperii societatem accepit, conuenisse,ut urbs a Romulo Roma diceretur, populus a Curib T. Tatii patria, Quirites vocaretur. Eudem sine uxore vitam traduxisse multi fuere qui scribe .rent. Liuius autem Ersiliam Sabinam sibi despondisse prodidit. quam non sibi, sed Hosto Hostilio fortissimo viro despondisse ab aliis traditum est. Dionysius: Ersilia matrem Romulo, filiam Hostilio nupsisse ait . Eadem ratione ne liberos quide ullos ipsum reliquisse sunt qui putent, ut Plutarchus Sc Dionysius: quum tamen Zeno-D dotus, teste Plutarcho filiam nomine Primam.& filium Aollium , pisit Abillium nominatum, ipsum suscepisse tradiderit. Atque haec quidem, quatenus ad magistratuum tabulas pertiner,de Romulo hactenus. De triumpho instituto II triumlhs Romuli reo, Nimis ab eo relatis. De triumphis autem h. cc habemus quae dicamus.
Triumphum eximium honorem fuisse quendam, queis qui auspicio suo hostes proelio dcuicisset, in urbem
118쪽
cum incolumi exercitu rediens, senatus primum decre Ato, .st etiam populi iussu consequeretur, setis inter
nnes auctores costat. Dictum autem esse triumphum
ratio putat libro de lingua Latina v, quod cum imperatore milites redeuntes clamitarent per urbem in Cam
itolium exites, Io triumphe . idque a Graeco Lieri patris cognomine dictum existimat. qui primus deuicta India huius honoris auctor sit ille traditur. Itaque Liuiu lib. ue ait, Milites laureati triumphum nomine cient. Triumphorii vero duo genera fuerunt. Vnus maior qui praecipue triumphus, alter minor, quae Bouatio nominata est. Ex his aute alii terrestres, alii nauales, itεmque alii in urbe, alii in monte Albano acti sunt. Horum autem quidque qui primi, & quo anno,&qua causa fecerint,& Quid inter triumphum & ouati nem interfuerit, suo loco demonstrabo: nunc tantum
id quod instat agendii est. Quis igitur primus Romae
triumphum egerit, parum inter scriptores conuenit.
Dionysius, Plutarchus,& Messala Romulum huius in stituti auctorem nominant: sed iidem tam e tradunt ab aliis quibusdam L. Tarquinio Prisco regi hoc tribui. CQuos Florus & Eutropius sequuti sunt, S sortasse etiaLiuius qui nullius regii triumphi, nisi eius que L. Ta quinius Priscus de Sabinis egit meminit. Plutarchus autem Priscum primum illum quidem fuisse putat, qui curulem in urbem triumphum inuexerit, sed qui triumphandi morem instituerit, Romulsi prodit. Itaque reprehendit etiam Dionysium , qui Romulum curru v beiri ingressum in triumpho scripserit, scilicet quod noRomulus, sed aut Priscus,aut certe ut alii tradiderunt
P. Valerius Poplicola consul primi curru urbem trium-Dphi causa inuecti sint. Hic aonos omni u maximus stante rep. semper habitus ei eversia autem rep.triumphalia ornamenta pro triumpho ab Augusto primit decerni coopta sunt. Caeterum prima Romanis arma illata sunt a Latinis finitimis, secunda ab Etruscis.Latinos ad bellum dolor acceptae a Romulo rege iniuriae accedit, quos benigne atque amice cum uxoribus ad ludos inuitatos raptis in urbe ex composito mulieribus graui n
119쪽
A sima ille contumelia affecerat. Hi Caeninenses,Crustomini, Antemnates & Sabini fuerunt Camerinos autem ex Latini ac Fidenates &Veietes ex Etruscis,spes praedae ad Romanum agrum populandum incitauit.Itaque omnibus iis bello intra paucos dies deuictis, Romulus primum de Caeninensibus & Antemnatibus, iterum de Camerinis, tertium de Fidenatibus & Veientib' trium-- phauit,ut ait Dionysius lib. 2. Na de Crustominis, qu quam praelio fractis, triumphus nullus actus est.& Sabini in ipsi, semino praelii discrimine icto foedere in pa
v tem etia ciuitatis & reip. vocati sunt.Solinus tamen cap.
a, Romulum primum de Caeninensibus, iterum de Camerinis, tertium de Veientibus triumphasse prodit.Na Plutarchus de Caeninensibus tantum, ac pbst de Veientibus & Fidenatibus triumphatum, & quidem Veientium regem ipsim sene in triumpho ductum esse idib. Octob prodit. Quoniam autem in Capitolinis triumphis dies & annus ab urbe condita unicuique triumpho
adscriptus est, propterea conatus sum ut ne ab eoru ratione discedere, quoties ouidem possem. Itaque anno Cab urbe condita iiii de Caeninensibus triumphatu esses ripsi , quod Dionysus eo anno mulieres raptas esse credat potius quam ut multi scripserunt)mense qua ro.Qubd si quarto anno mulieres raptae sunt, eodem que anno victi sunt Caeninenses, qui mulierum causa bellum Romulo intulerant prosectb eodem etia anno
triumphatum est. De Camerinis autem anno xv I K.
Sextil. triumphatum scripsi, quia Plutarchus ait victos Camerinos a Romulo eo anno Qque die Roma esse translatos.Εx quo intelligi potest, aut eode die aut pau-Plo ante triumphum actum. De Veientibus porrbidib. Octob. triumphatum idem scribit: annum eius triumphi certum consequi coniectura non potui. Quum au tem varia sint ut o ixi genera triumphorii, obseruatum est nobis eos qui Capitolinos triumphos inciderunt, quoties curulem triumphum, eumque terrestrem & in urbe actum signiscare velint, hanc ferὸ scribendi se mulam adhibere quam nos adscripsim'. est enim praecisa oratio, quum verbum Triumphauit, ubique desi-
120쪽
ris, ni r ὀeretur. In reliquis autem quae scribendi ratio seruata Atizm x a s , suo loco deuionstrabimus. Quae porris de opimis , ptim, spoliis scripsi a Romulo intersecto Acrone Caeninensuauit laga rege relatis, ea scripta sunt apud Dionysium, Liuiu, Plu , RO 'ii'. tarchum, Solinum, Valerium, de quibus nihil dixissem,
, itinia a nisi tertiorum spoliorum quae M. Marcellus cos. an. D. ti,' In γ xx xi rettulit, fieri metionem in Capitolinis tri uphis ustis, lith animaduertissem. De opimis autem spoliis haec tradita sunt. Plutarchus in Romulo opima spolia non ab opire is bus ut Varro censuit sed ab opere rei gestae,quae duci- meta bus hostium interfectis Romani duces tulerint, di a Bimitu putat Varronem aute sequitur Festus: cuius verba me odit i dosissima a me ita quadam ex parte restituta sunt,op les O ma, magnifica & ampla. unde spolia quoque quae duxi 'in' populi R.duci hostium detraxit. Quorum tanta raritasse iiii est, ut intra annos paulo minus D xxx tantum trina triui contigerint nomini Romano: una,quae dux Romulusua Ilo de Acrone altera quae Cossus Cornelius de Tolumnio, aris ν tertia quae Μ.Marcellus de Virdumaro fixerui.M.Varraci ro ait opima spolia esse, etiam si manipularis miles d tu A traxerit, dummodo duci hostium detraxerit. Quod au Cs AE tom omnia solita non sint ad aedem Iouis Feretrii poni, qtiam testimonio esse libros pontificum,in quibus st,pro prialc mis spoliis boue,pro secundis Geouetaurilibus, pro ter
aes . tiis agno publice fieri debere. Esse etiam Pompilii regis asta legem opimorum spolioru talem, Cuius auspicio classeis procincta opima spolia capiuntur, Iovi Feretrio darier
ici oporteat. & bouem caedito qui cepit aeris C C C, secun- est da spolia in Martis aram, octoginta sueouetaurilia utraita' voluerit caedito.Tertia spolia I. ano Quirino, agnii ma-J rem caedito, C. qui ceperit ex aere dato Haec Festus.Ser D in uius etiam exponens illum Virgilii versum, Tertiaquei patrihusfundet captis prima Iovi, secunia da Marti, tertia Quirino dicata fuisse ex lege Numae Pompilii id ibit. Idem tradit Plutarchus in Marcello: a quo in loco vestigia extant emendandae huius apud Fe . secim scripturae. lid de spoliis opimis hactenus: nam alia multa ubi de secundis spoliis agemus, afferemus.